फाइल तस्वीर समाचार सारांश। नेपाली कांग्रेसको असन्तुष्ट समूहले समानान्तर गतिविधि सुरु गरेपछि संस्थापन समूहले आन्तरिक छलफल थालेको छ। कांग्रेसका निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले १४औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक भोलिका लागि बोलाएका छन्। पूर्वगृहमन्त्रि रमेश लेखक पक्राउ परेपछि खड्काले वक्तव्य जारी गरेका छन् र शेरबहादुर देउवा निकटका जिल्ला सभापतिहरूको भेला समेत बोलाएका छन्। १६ चैत, काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसको असन्तुष्ट समूहले समानान्तर गतिविधि सुरु गरेपछि संस्थापन समूह छलफलमा जुटेको छ। कांग्रेसका निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले १४औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक भोलिका लागि बोलाएपछि कांग्रेस सभापति गगन थापासहित पदाधिकारीहरू अहिले पार्टी केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा छलफलमा जुटेका छन्। पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखक पक्राउ परेपछि कार्यवाहक सभापतिको हैसियतमा वक्तव्य जारी गरेका खड्काले शेरबहादुर देउवा निकटका जिल्ला सभापतिहरूको भेला समेत बोलाएका छन्। असन्तुष्ट समूह समानान्तर गतिविधिमा सक्रिय भएपछि त्यस विषयबारे थापासहितका पदाधिकारीहरू आन्तरिक छलफलमा जुटेका हुन्। छलफलबारे एक पदाधिकारीले संक्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै भने, ‘यो औपचारिक बैठक होइन, अनौपचारिक छलफल हो।’
कला इतिहासमा सामान्यतया पुरुषहरूको नाममात्र उल्लेख हुने गरेको पाइन्छ। तर हरेक अवस्थामा पुरुषहरू मात्रै चित्रकार थिएनन्, महिलाहरू पनि प्रख्यात चित्रकार थिइन्। यद्यपि आफ्नो कलाकृतिमा जसले पनि अधिकार नपाउँदा इतिहासले ती महिलाहरूलाई चिन्न सकेन। उदाहरणका लागि, द ट्रायम्फ अफ ब्याकअस नामक कलाकृति शताब्दीयौँसम्म अरूको नाममा रह्यो। १६२९ मा बनेको यो तेल चित्र अत्यन्तै वास्तविक छ। यसमा रहेका पात्रहरूले मद्यपान गरिरहेका छन्। हालै मात्र यसको सिर्जना मिचेलिना वाटियर नामकी महिला चित्रकारले गरेको पुष्टि भएको छ। उनको सम्मानमा लन्डनको रोयल एकेडेमीमा यो र अन्य कलाकृतिहरू समेटेर ठूलो प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो। यस लेखमा यस्तै अन्य महिला चित्रकारहरू र उनीहरूको कलाकृतिहरूको चर्चा गरिनेछ।
द ट्रायम्फ अफ ब्याकअस : मिचेलिना वाटियर सन् १९९३ मा भियनाको कुन्थिस्टोरिचेस म्युजियमको संग्रहमा अनुसन्धान गर्ने क्रममा कला इतिहासकार काट्लिन भान डेर स्टिघलेनले यो चित्र पत्ता लगाएकी थिइन्। चित्रमा हस्ताक्षर थिएनन्, तर यसको भव्यता हेरिरहेकी उनले यसमा कुनै महत्वपूर्ण रहस्य रहनसक्ने अनुमान गरिन्। त्यसको कारण एउटी महिलाले यो चित्र बनाएकी हुन सक्ने आशंका थियो। कुन्थिस्टोरिचेस म्युजियमका क्युरेटर गुस्ताभ ग्लकले यो कुनै महिलाको काम हुन नसक्ने घोषणा गरेका थिए। तर पछि पुष्टि भयो कि यो चित्र मिचेलिना वाटियरले बनाएकी थिइन्। यो चित्रमा उनी आफैं पनि देखिन्छन्, चित्रको दायाँतिर, निडर र अर्धनग्न शारीरिक रूपले, युद्धरत जस्तो अवस्थामा।
उनको यो कलाकृति प्रति श्रेय उनको भाइलाई दिइन्थ्यो। साथै उनका अन्य कलाकृतिहरू पनि अन्य कलाकारको नाममा जान्थ्यो। आज उनीलाई ‘यस शताब्दीको सबैभन्दा ठूलो कलात्मक पुनर्खोज’ भनिन्छ। सेल्फ पोर्ट्रेट एज सेन्ट क्याथरिन अफ अलेक्ज्यान्ड्रिया : आर्टेमिसिया जेन्टिलेस्की आर्टेमिसिया जेन्टिलेस्की किशोरावस्थामै भावनात्मक चित्रहरू बनाउँथिन्। उनको कामको कारण उनलाई धेरै माग थियो। तर, १७०० दशकमा बारोक शैलीको लोकप्रियता घटेपछि उनी ओझेलमा परिन्। उनका अन्य कलाकृतिहरू पनि अन्य कलाकारहरूको नाममा जान्थ्यो। सन् २०१७ मा मात्र यो चित्र आर्टेमिसियाको हो भनी आधिकारिक रूपमा प्रमाणित भयो।
द कराउजिङ कपल (१६३०) : डच चित्रकार जुडिथ लेस्टर आफ्नो जीवनकालमा निकै सम्मानित थिइन्। तर उनको मृत्युपछि उनको ख्याति वरिपरिका पुरुषहरूले छायामा पारिदिए। प्रायः उनका कामलाई पतिको जान मिएन्स मोलेनर वा फ्रान्स हाल्सको मानिएको थियो। सन् १८९२ मा एक कला व्यापारीले फ्रान्स हाल्सको हस्ताक्षरमुनि ‘जेएल’ अक्षर र एउटा तारा (उनको नामको अर्थ ‘ध्रुवतारा’ भएर) भेटाएपछि मात्र सत्य बाहिर आयो।
ब्यारोनेस एल्सा भोन फ्रेयटाग र मोर्टन शामबर्ग : १९औं र २०औं शताब्दीमा महिला कलाकारहरूलाई शुरुमा सिकारु वा अपरिपक्व भनेर बेवास्ता गरिन्थ्यो। अरू धेरै महिलालाई मात्र प्रेरणाको स्रोत मानेर ओझेलमा राखिएको थियो। त्यही क्रममा एक साहसी कलाकार थिइन् जर्मन चित्रकार र कवि ब्यारोनेस एल्सा।
मार्गरेट किन : ‘टुमरो फरेभर’ (१९६३) सन् २०१४ को फिल्म बिग आइजले अमेरिकी कलाकार मार्गरेट किनको कथा प्रस्तुत गरेको थियो। सन् १९६० को दशकमा ठूला आँखा भएका बालबालिकाका चित्रहरू निकै लोकप्रिय थिए, तर ती चित्रहरू पुरुषले बनाएको विश्वास गरिन्थ्यो। लेखक हेलेन गोरिलका अनुसार पुरुषले हस्ताक्षर गरेको चित्रको मूल्य बढ्थ्यो भने महिलाले बनाएको चित्रको मूल्य घट्ने नै अवस्था थियो।
मार्गरेट स्वभावले लजालु थिइन्, तर उनका श्रीमान् वाल्टर वस्तु बेच्न र कुरा गर्न सक्षम थिए। वाल्टरले दबाब दिएर सबै चित्रको श्रेय आफूले लिए। मार्गरेटले चित्रमा आफ्नो थर ‘किन’ मात्र लेख्ने गर्थिन्। सम्बन्धविच्छेदपछि यो मुद्दा अदालतसम्म पुग्यो। न्यायाधीशले दुवैलाई अदालतभित्रै चित्र बनाउन लगाइन्।
वाल्टरले ‘काँध दुखेको’ बहाना बनाएर केही बनाएनन्, तर मार्गरेटले एक घण्टाभित्रै सबैले चिन्ने ठूला आँखा भएको बालकको चित्र बनाएर आफू वास्तविक कलाकार भएको प्रमाणित गरिन्।
बाँकेको नेपालगञ्जमा बर्ड फ्लूको खतरा देखिएपछि भारतबाट कुखुराका चल्ला र सेतो अण्डा ल्याउन रोक लगाइएको छ। पशु क्वारेन्टाइन कार्यालयले दैनिक २० देखि २५ वटा भारतीय ब्रोइलर नष्ट गरिरहेको छ। सरकारले आन्तरिक ढुवानीमा कडाइ गर्दै खुला सीमा क्षेत्रमा जनचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ। १६ चैत, नेपालगञ्ज।
खुला सीमा रहेको बाँकेको नेपालगञ्ज र वरपरका क्षेत्रहरुमा बर्ड फ्लूको जोखिम देखिएपछि यहाँ उच्च सर्तकता अपनाइएको छ। जिल्लासँग जोडिएका नाकाबाट अवैध रूपमा भारतबाट ल्याउन लागिएका चल्ला दैनिक रूपमा नष्ट गरिने पशु क्वारेन्टाइन कार्यालय, बाँकेका प्रमुख डा हरेराम यादवले जानकारी दिए। उनले यस क्षेत्रमा बर्ड फ्लू नदेखिएको बताए र कुखुराका चल्ला र सेतो अण्डा ल्याउन रोक लगाइएको बताउँदै भने, ‘खुला सीमा क्षेत्रका कुखुराका चल्ला र अण्डा ल्याउनेहरूको गतिविधि हुन्छ, तर प्रहरी देखेपछि ती छोडेर भाग्छन्।’
सरकारले भारतबाट कुखुराका चल्ला वा सेतो अण्डा नेपाल भित्र्याउन पूर्णरूपमा रोक लगाएको छ। डा यादवले आन्तरिक ढुवानीमा कडाइ र निगरानी गरिएको समेत बताए र कुखुराको आयात-निर्यातमा कडाइ गरिएको समेत उल्लेख गरे। पशु क्वारेन्टाइन कार्यालयका अनुसार जिल्लामा दैनिक २० देखि २५ थान भारतीय ब्रोइलर नष्ट गरिन्छ। उनले भने, ‘विभागबाट स्पष्ट निर्देशन आएको छ र हामी पूर्ण रूपमा सचेत छौँ। तराईसँग जोडिएका खुला सीमामा बर्ड फ्लूको जोखिम देखिएको छ।’ कार्यालयले नियमित रूपमा जनचेतना कार्यक्रमहरु सञ्चालन गरिरहेको डा यादवले बताए। भेटरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र, नेपालगञ्जका वरिष्ठ पशु विकास अधिकृत डा गणेशबहादुर पुनले पनि चल्ला आयातमा उच्च सर्तकता अपनाइरहेको जानकारी दिए। जिल्लामा सुइया, बगौँडा, खडैंचा, जमुनाह जस्ता विभिन्न खुला सीमा नाकाहरु रहेका छन्।
१६ चैत, काठमाडौं । इरानसँगको बढ्दो तनाव र संभावित युद्धको बीचमा अमेरिकाले पश्चिम एसियामा आफ्ना सैनिकहरूको संख्या ५० हजारभन्दा बढी पुर्याएको छ। द न्युयोर्क टाइम्सका अनुसार हालसालै थप दुई हजार ५०० मरिन्स र दुई हजार ५०० जल सैनिक पश्चिम एसिया क्षेत्रमा पुग्दा त्यहाँ अमेरिकी सेनाको संख्या ५० हजार पार गरेको हो। यो संख्या सामान्य अवस्थामा हुने तैनाथीभन्दा करिब १० हजारले बढी छ। सामान्यतया खाडी क्षेत्रका साउदी अरब, बहराइन, इराक, सिरिया, जोर्डन र कतार जस्ता देशहरूमा करिब ४० हजार अमेरिकी सैनिक तैनाथ रहन्थे।
यसैबीच, अमेरिकी नौसेनाको सबैभन्दा ठूलो विमानवाहक जहाज यूएसएस जेराल्ड आर. फोर्ड मर्मतको लागि क्रोएसियाको स्प्लिट बन्दरगाह पुगेको छ। मार्च १२ मा जहाजको लुगा धुने कोठामा आगलागी भएपछि यसलाई रेड सीबाट फर्काइएको थियो। यस जहाजमा रहेका ४ हजार ५०० सैनिकहरू यस समयमा ५० हजार सैनिक गणनामा समावेश गरिएको छैन। पेन्टागनले हालै ८२ औं एयरबोर्न डिभिजनका थप २ हजार अर्धसैनिकलाई पनि इरानको पहुँचभित्र पर्ने गोप्य स्थानमा तैनाथ गरेको छ। सैन्य विज्ञहरूको अनुसार यो तैनाथी सन् २००३ को इराक युद्धपछिको सबैभन्दा ठूलो तैनाथी हो। अमेरिकी सेनाको यो उपस्थितिले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई खार्ग टापुजस्ता रणनीतिक क्षेत्रमा ‘ग्राउन्ड अपरेसन’ सञ्चालन गर्ने विकल्प प्रदान गरेको चर्चा भइरहेको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इरानको तेल नियन्त्रणमा लिन सक्ने र सम्भवत: त्यहाँको मुख्य इन्धन केन्द्र खार्ग टापु कब्जा गर्न सक्ने बताएका छन्। “साँचो भन्नुपर्दा, मेरो मन पर्ने कुरा भनेको इरानबाट तेल लिनु हो तर अमेरिकामा रहेका केही मूर्खहरुले ‘तपाईं किन त्यसो गर्दै हुनुहुन्छ?’ भन्छन् तर ती मूर्ख मानिसहरू हुन्,” फाइनान्सियल टाइम्ससँगको अन्तर्वार्तामा उनले बताए। ट्रम्पका अनुसार यस कदमको अर्थ खार्ग टापु कब्जा गर्ने हुन सक्छ। उनले भने, “हामी खार्ग टापु नियन्त्रणमा लिन सक्छौं, नलिन पनि सक्छौं। हामीसँग धेरै विकल्पहरू छन्।”
“यसको अर्थ केही समयका लागि हामी त्यहाँ रहनुपर्ने अवस्था पनि हुन सक्छ।” खार्ग टापु इरानी तटबाट १५ नौटिकल माइल (२४ किलोमिटर) टाढा रहेको सानो चट्टानी क्षेत्र हो। सानो भएता पनि यो इरानको ऊर्जा पूर्वाधारको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण भागमध्ये एक हो। इरानको तेल निर्यातको एक महत्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा रहेको यो टापुलाई तेहरानको अर्थतन्त्रको जिवनरेखा मानिन्छ।
ट्रम्पले इरानमा अमेरिकाले मान्ने अनुसार सत्ता परिवर्तन भएको दाबी गरेका छन्। हालै ‘एअरफोर्स वन’ मा बोल्दै उनले गतसाता फक्स न्यूजसँगको टिप्पणी दोहोर्याउँदै भने, “उनीहरू (इरानी नेतृत्व) मारिएका कारण त्यहाँ साँच्चिकै सत्ता परिवर्तन भएको भन्न सकिन्छ।” विमानमा संवाददाताहरूसँग बोल्दै उनले भने, “तपाईंले हेर्नुभयो भने हामीले त्यहाँ सत्ता परिवर्तन गरिसकेका छौं, किनभने एउटा शासनलाई हामीले नष्ट गर्यौं, ध्वस्त पार्यौं, ती सबै मारिए। दोस्रो सत्ता पनि लगभग समाप्त भएको छ।”
“अहिले हामी सम्पर्क गरेका तेस्रो सत्ताका मानिसहरू पहिलेका भन्दा पूरै फरक छन्। त्यसैले म यसलाई सत्ता परिवर्तन मान्छु र साँच्चिकै भन्नुपर्दा तिनीहरू धेरै व्यावहारिक पनि छन्।” “त्यसैले मेरो विचारमा सत्ता परिवर्तन भएको छ। यसलाई अझ राम्रो बनाउन सकिँदैनथ्यो,” उनले भने। ट्रम्पले इरान सम्भवत: अमेरिकासँग सम्झौता गर्नसक्ने आशा पनि व्यक्त गरेका छन्। “तिनीहरूसँग हाम्रो सम्झौता हुन सक्छ तर हामी त्यो नगर्न पनि सक्छौं,” उनले भने।
“इरान मामिलामा केही भन्न सकिँदैन। हामी उनीहरूसँग कुराकानी पनि गर्छौं, त्यसपछि फेरि नष्ट गर्नुपर्ने पनि हुन सक्छ,” उनले थपे। यी घटनाक्रमका बीचमा इरानले विश्वविद्यालयहरू र अमेरिकी तथा इजरायली अधिकारीहरूको आवासमा जबाबी आक्रमण गर्नसक्ने चेतावनी दिएको रिपोर्टहरू आएका छन्। पाकिस्तानका विदेशमन्त्रीले शान्ति वार्ता आयोजना गर्न तयारीमा रहेको बताएका छन् तर अमेरिका वा इरानले त्यसको भाग लिने स्पष्ट छैन।
नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीका प्रशिक्षक गुग्लिएल्मो एरेनाले लाओसविरुद्ध जीत हासिल गर्ने लक्ष्यका साथ मैदानमा उत्रने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। नेपालका कप्तान किरण चेम्जोङले पनि जीत निकाल्नुलाई प्रमुख उद्देश्य भएको बताएका छन्। नेपाल र लाओसबीचको एएफसी एसियन कप छनोट अन्तर्गत खेल स्थानीय समय अनुसार साँझ ७ बजे शुरु हुनेछ।
एरेनाले मंगलबार हुने आफ्नो अन्तिम खेलको प्रि-म्याच कन्फेरेन्समा भने, ‘युवा र अनुभवी खेलाडीहरूको सन्तुलनसहित लाओस पुगेका छौं। मेरो लक्ष्य युवा खेलाडीहरूको क्षमता परीक्षण गर्नु हो। त्यसैले मैले ५ नयाँ खेलाडीलाई राष्ट्रिय टोलीमा मौका दिएको छु। लाओस एक राम्रो टोली हो। तर हामी भोलिको खेलका लागि तयारी अवस्थामा छौं। जित्ने लक्ष्यसहित मैदानमा उत्रनेछौं।’ एरेनाले युवराज खड्का, पेम्बा दोर्जे लामा, रोमन भुजेल, मिलन राई र योगेश धिमाललाई पहिलो पटक टोलीमा समावेश गरेका छन्।
कप्तान चेम्जोङले भने, ‘मैदानमा उत्रिएपछि जीत नै प्रमुख लक्ष्य हुनेछ। राम्रो तयारी छ। हामी कोचको रणनीतिअनुसार प्रदर्शन गर्नेछौं।’ नेपाल र लाओसबीचको खेल स्थानीय समय अनुसार साँझ ७ बजे सुरु हुनेछ। समूह एफमा रहेको नेपाल र लाओस दुवै एसियन कप छनोटबाट बाहिरिसकेका छन्। दुवैले ५ खेलबाट समान ३ अंक जम्मा गरेका छन्। यसअघि लाओसमा भएको पहिलो खेलमा नेपाल लाओससँग २-१ ले पराजित भएको थियो। हालसम्म नेपाल र लाओसबीच ६ खेल भइसकेका छन्। जसमा नेपालले चार खेल जितेको छ भने लाओसले एक खेल जितेको छ र एक खेल बराबरीमा सकिएको छ।
मधेश प्रदेशले पीएम कप पुरुष राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा कर्णाली प्रदेशलाई पराजित गरेको छ। कर्णालीले ३१.२ ओभरमा १२९ रन बनाउँदै एलआउट भएको थियो। सोमबार जनकपुरमा भएको खेलमा मधेश प्रदेशले कर्णाली प्रदेशलाई ५ विकेटले पराजित गरेको छ। कर्णालीले दिएको १३० रनको लक्ष्य मधेशले २४.५ ओभरमा ५ विकेट गुमारी पूरा गर्यो।
मधेशका लागि निरज यादवले सबैभन्दा बढी ३८ रन बनाए। अरनिको यादव ३२ रनमा अविजित रहे भने मयन यादवले २४ रन जोडए। पवन सर्राफले १७ रन बनाए। कर्णालीका दीपेन्द्र रावतले ३ विकेट लिए भने दिवान पुन र प्रकाश जैशीले १-१ विकेट लिए। पहिले टस जितेर ब्याटिङ गरेको कर्णाली प्रदेशले ३१.२ ओभरमा सबै विकेट गुमाएर १२९ रन मात्रै बनाउन सफल भएको थियो।
ओपनर रविन्द्र शाहीले सर्वाधिक ४० रन बनाए। अर्जुन घर्तीले २४ तथा बिपिन रावल र दिनेश अधिकारीले समान १८ रन बनाए। कप्तान दिवान पुनले १२ रन जोडे। मधेशका आशिक बैठकले १० ओभरमा ३४ रन खर्चेर ४ विकेट लिए। विशाल पटेल र अरनिको यादवले २-२ विकेट लिए भने प्रदिप पासवानले १ विकेट लिए। पीएम कपमा यसअघि ४ खेल खेलिसकेको मधेशले ७ अंक जोडेको छ। कर्णालीले ४ खेलमा ३ अंक जोडेर छैटौँ स्थानमा रहेको छ।
जेनजी पुस्ताले फोन कललाई तनाव र अवरोधको रूपमा अनुभव गर्दै टेक्स्ट म्यासेजलाई प्राथमिकता दिँदै आएका छन्। प्रविधिको यो युगमा हुर्किएका उनीहरूको सञ्चार शैली फरक छ। उनीहरू प्रायः साथीभाइसँग ठेगाना सोध्नु होस् वा खाना अर्डर गर्न फोन कल गर्ने सट्टा टेक्स्ट म्यासेज पठाउन सहज महसुस गर्छन्। कतिपयले यसलाई अल्छीपनाको रूपमा हेरे पनि विशेषज्ञहरूले यसलाई टेलिफोबिया, अर्थात् फोन कलसँग सम्बन्धित मानसिक तनावको एक रूप भनेर व्याख्या गरेका छन्।
बेलायतमा गरिएको एक अध्ययनमा करिब ५६ प्रतिशत जेनजी उमेरका सहभागीहरूले फोन कलको जवाफ दिन मन नपराउने बताएका थिए। अचानक आउने फोनको घण्टी उनीहरूको लागि तनावको कारण बन्ने उनीहरूको भनाइ छ। कतिपय अवस्थामा त आफ्ना अभिभावकलाई समेत फोन नगर्न आग्रह गर्ने गरेका छन्। यसको कारण उनीहरू च्याट, सोसल मिडिया डिएम र मिमहरूमा बढी अभ्यस्त हुनु हो।
सञ्चार विज्ञहरूको अनुसार, टेक्स्ट म्यासेजले प्रयोगकर्तालाई फोन कलको तुलनामा बढी सुरक्षा दिन्छ। उदाहरणको रूपमा, टेक्स्टमा पठाइएका कुराहरू पटक-पटक सच्याउन, हिज्जे जाँच गर्न सकिन्छ। कुनै प्रश्नको उत्तर दिनु अघि खोजी गर्न वा विचार गर्न समय टेक्स्टमा पाइन्छ। फोन कल भने तत्काल र बिना पूर्व विचारका हुन्छन्, टेक्स्टमा यस्तो हुँदैन। टेक्स्ट म्यासेजका यी विशेषताहरूका कारण जेनजीहरूले फोन कललाई टाढा राख्न थालेको बताइन्छ।
त्यस्तै, धेरैजसो युवाहरू फोन कललाई कुनै जरुरी काम वा नराम्रो खबरको संकेतको रूपमा लिने गरेका छन्। उनीहरूको लागि बिना सूचना आउने फोन कल भनेको बाधा मात्र हुन्छ। यस प्रवृत्तिले कार्यस्थल र सामाजिक सम्बन्धमा असर पुर्याइरहेको छ। किनभने फोन कललाई पूर्ण रूपमा बेवास्ता गर्दा सक्रिय रूपमा सुन्ने बानी, संवाद गर्ने क्षमता र अरूको भावना बुझेर तुरुन्त प्रतिक्रिया दिने जस्ता व्यक्तिगत कौशलहरूमा प्रभाव पर्न सक्छ। यसकारण यस समस्याको समाधानका लागि बेलायत जस्ता देशहरूमा कार्यशालाहरू आयोजना गरिने भएको छ। त्यहाँ बालबालिकालाई फोन कलप्रति डर हटाउन सिकाइन्छ। किनभने सञ्चार केवल शब्दहरूको आदानप्रदान मात्र होइन, मानवीय सम्बन्धको जडान पनि हो।
बुटवलस्थित अनलाइनखबरकर्मी टोपराज शर्मालाई रुपन्देही हाटबजार व्यवसायी संघले पत्रकारितामा पुर्याएको योगदानको कदर गर्दै सम्मान गरेको छ। संघको १०औं अधिवेशनमा शर्मा सम्मानित भएका थिए र बुटवल उपमहानगरपालिकाका प्रमुख खेलराज पाण्डेयले सम्मानपत्र प्रदान गर्नुभएको थियो।
संघका अध्यक्ष हुमाराम पोखरेलले रुपन्देहीमा १२२ स्थानहरूमा हाटबजार सञ्चालन गरिंदै आएको र करिब पाँच हजार व्यवसायीहरू आवद्ध रहेको जानकारी गराउनुभयो। १६ चैत, बुटवलमा भएको उक्त कार्यक्रममा शर्मा साना व्यवसायीहरूको अधिकार र समस्याहरूको समाधानमा पत्रकारिताको माध्यमबाट गरेका योगदानको लागि सम्मानित भएका हुन्।
टोपराज शर्मालाई बुटवल उपमहानगरपालिकाका प्रमुख खेलराज पाण्डेय तथा संघका अध्यक्ष हुमाराम पोखरेलले सम्मानपत्र प्रदान गरेर सम्मानित गरेका छन्। शर्मा दुई दशकदेखि पत्रकारितामा निरन्तर सक्रिय छन्। सो अवसरमा बोल्दै बुटवल उपमहानगरपालिकाका प्रमुख पाण्डेयले रुपन्देहीमा सञ्चालन हुने हाटबजारहरूले किसानहरूको उत्पादन बिक्रीमा महत्वपूर्ण सहयोग पुर्याएको बताए।
शनिबार पक्राउ परेका पूर्व प्रधानमन्त्री केपी ओली र गृहमन्त्री रमेश लेखकलाई १० दिन हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गर्न सरकारी वकिलको कार्यालयले माग गरेपछि काठमाण्डू जिल्ला अदालतमा त्यसबारे बहस भइरहेको छ। अधिकारीहरूले भनेका छन् कि पूर्वगृहमन्त्री लेखकलाई प्रहरीले अदालतमा उपस्थित गराएको छ। स्वास्थ्य कारणले त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालमा भर्ना भएका पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली भर्चुअल माध्यमबाट अदालतको प्रक्रिया सामेल हुँदै छन्। काठमाण्डू जिल्ला अदालतका सूचना अधिकारी दीपककुमार श्रेष्ठका अनुसार पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई भर्चुअल रूपमा उपस्थित गराउन अदालत प्रशासनले सम्पूर्ण तयारी गरिसकेको छ। उनले अस्पतालबाटै ओलीलाई इजलासमा अनलाइन जोड्न लागिएको बताए।
पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकलाई प्रहरीले अदालतमा उपस्थित गराएको छ र उनको पक्षमा बहस गर्न दर्जनौँ वकिलहरूले नाम टिपाएका छन्। सूचना अधिकारी श्रेष्ठका अनुसार अदालत परिसरभित्र कानुन व्यवसायीहरूको बाक्लो भीड छ। सरकारी वकिल कार्यालयले पूर्वप्रधानमन्त्री ओली र गृहमन्त्री लेखकलाई १० दिन हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गर्नुपर्ने माग अदालतसमक्ष प्रस्तुत गरेको छ। सुरुमा अदालतले पक्राउ पुर्जीलाई मान्यता दिने कि नदिने निर्णय गर्ने छ। त्यसपछि मात्र अनुसन्धानका लागि म्याद थप हुने वा नहुने भन्ने आदेश आउने उनले बताए।
नेपाल प्रहरीले पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकसँग हालसम्म सोधपुछ नगरिएको जनाएको छ। शनिबार पक्राउ परेका उनीहरूलाई आइतवार अदालतमा प्रस्तुत गरेपछि बाँकी छानबिन प्रक्रिया अघि बढाइने बताइएको छ। गत भदौमा भएको जनजातीय आन्दोलनमा भएको बल प्रयोग र क्षतिबारे छानबिन गर्न गठित उच्चस्तरीय आयोगको सिफारिसमा ओली र लेखकलाई शनिबार बिहान प्रहरीले पक्राउ गरेको थियो। गिरफतारीपछि स्वास्थ्य परीक्षणका लागि त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल लगिएका ओलीलाई स्वास्थ्य कारणले त्यहीँ राखिएको छ। नेपाली कांग्रेसका नेता समेत रहेका पूर्वगृहमन्त्री लेखकले गत रात प्रहरी हिरासतमा बिताएका छन्।
ओलीको गिरफ्तारीपछि उनको दल नेकपा एमालेले देशव्यापी आन्दोलन सुरु गरेको छ। उनको रिहाइका लागि आइतवार बन्दी प्रत्यक्षीकरण रिट निवेदन सर्वोच्च अदालतमा दायर गर्ने तयारी भएको उनका एक वरिष्ठ कानुन विज्ञले जानकारी दिएका छन्। प्रहरी परिसर काठमाण्डूका प्रवक्ता समेत रहेका प्रहरी उपरीक्षक पवनकुमार भट्टराईले भदौ २३ र २४ मा भएका घटनाको छानबिन गर्न गठित आयोगको सिफारिस अनुसार पक्राउ गरिएको विषय अदालतमा जानकारी गराइने बताए। उनले भने, “हामीले (अभियोग) लगाएर नै उहाँहरूलाई लिएर जान्छौँ। भदौ २३ र २४ गतेको जाँचबुझ आयोगले गरेको सिफारिसलाई नै हामीले लिएर जाने हो।”
हाल ७४ वर्षका ओली स्वास्थ्य परीक्षणपछि त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा भर्ना भएका छन्। पहिले मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेका ओलीको “स्वास्थ्यमा केही समस्या देखिएको” भन्दै उनलाई शिक्षण अस्पतालमा राखिएको हो। स्वास्थ्य परीक्षणका क्रममा कान्तिपुर अस्पताल लगिएको लेखकलाई त्यसपछि महाराजगन्जस्थित प्रहरीको २ नम्बर गणमा राखिएको प्रहरीले बताएको छ। काठमाण्डू जिल्ला प्रहरी परिसरका प्रवक्ता समेत रहेका प्रहरी उपरीक्षक पवनकुमार भट्टराईले भने, “उहाँहरू दुवैको अवस्था ठिक छ। एक जनालाई अलिकति समस्या थियो, त्यसैले उहाँ चिकित्सकको निगरानीमा शिक्षण अस्पतालमा हुनुहुन्छ। अर्को जनाको अवस्था ठिक छ, केही समस्या छैन।” शनिबार एमालेले राजधानीमा गरेको प्रदर्शनबाट ७ जना पक्राउ परेको र सबैलाई रिहा गरिएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
अघिल्लो दिन ओलीसँग परामर्श गरेका एक वकिलले दुई नेतालाई पक्राउ गर्दा तीनवटा प्रक्रिया त्रुटि भएको बताएका थिए। वरिष्ठ अधिवक्ता टीकाराम भट्टराईले भनेका थिए, “पहिलो, अदालतको अनुमति बिना जरुरी पक्राउ आदेश जारी गरिएको छ। सामान्य अवस्थामा अदालतको अनुमति नलिई कसैलाई पनि पक्राउ गर्न पाइँदैन। यहाँ अदालतको अनुमति छैन।” “प्रहरीले आवश्यक अवस्थामात्र् जरुरी पक्राउ आदेश जारी गरी पक्राउ गर्छ, जस्तो कि भाग्ने वा प्रमाण नष्ट गर्ने अवस्था हुन्छ। यो दुवैमा अहिले भएन।” दोश्रो त्रुटि आयोगको प्रतिवेदनसम्बन्धी छ। “अहिलेसम्म औपचारिक रूपमा सार्वजनिक नभएको यस्तो गोप्य प्रतिवेदनको आधारमा गिरफ्तारी पारदर्शी र स्वच्छ छैन,” उनले भने। “तेस्रो, यदि उक्त प्रतिवेदन सही हो भने पनि त्यहाँ ओली र लेखकले आदेश दिएको देखिँदैन र उनीहरू घटनास्थलमा उपस्थित भएको पनि छैन। त्यसैले कारबाहीको सिफारिस गरिएका दफा लागू नहुने अवस्था छ।” शनिबार बिहानै ओलीले आफूलाई उनको मुद्दा लड्न अनुरोध गरेको र आइतबार सर्वोच्च अदालतमा बन्दी प्रत्यक्षीकरण मुद्दा लगिने जनाएका छन्।
सरकारले सार्वजनिक गर्नुअघि नै सञ्चारमाध्यमबाट अनौपचारिक रूपमा बाहिरिएको जाँचबुझ आयोगको प्रतिवेदनमा सरकारको नेतृत्वलाई संकेत गर्दै “सुरक्षा स्थितिबारे जानकारी हुँदा पनि समयमा नै आवश्यक पहल नभएको” उल्लेख छ। प्रतिवेदनमा “भदौ २३ गते गोली प्रहारबाट मृत्यु भइसकेपछि पनि तत्कालीन प्रधानमन्त्रीसहित कुनै पनि जिम्मेवारले अग्रसरता नदेखिई लापरबाहीपूर्ण र हेलेचक्र्याईपूर्ण व्यवहारले धेरै मानवीय क्षति भएको” जनाइएको छ। यद्यपि सञ्चारमाध्यमहरूले मात्रै सार्वजनिक गरेको यस प्रतिवेदनको आधिकारिकता सम्बन्धित निकायबाट पुष्टि नभएको छ। नेकपा एमालेले देशभरका जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूमा ओलीको रिहाइको माग गर्दै आइतवार ज्ञापनपत्र बुझाउने जनाएको छ।
श्रम, संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष हर्क साम्पाङले प्रधानमन्त्रीले सिंहदरबारमा बोलाएको बैठकमा सहभागी नहुने बताएका छन्। सांसद साम्पाङले प्रतिनिधिसभाको बैठक बोलाउन आग्रह गर्दै आफ्ना पार्टीका सांसदहरूले कोठे बैठकमा नजाने बताएका छन्। प्रधानमन्त्रीले कोशी प्रदेशका सांसदहरूसँग छलफल गर्न सचिवालयले पार्टीका सांसदहरूलाई पनि बोलाएको छ। १६ चैत, काठमाडौं।
सांसद हर्क साम्पाङले प्रधानमन्त्रीको बैठकमा नजाने निर्णयको कारण स्पष्ट गर्दै भनेका छन्, “प्रधानमन्त्रीले सदन बैठक बोलाउन पहल नगरी कोठे बैठक बोलाउनुको कारण बुझ्न सकिएको छैन। हामी कोठे बैठकमा सहभागी हुँदैनौं।” उनले प्रतिनिधिसभाको बैठकको आवश्यकता औंल्याउँदै भने, “हप्तामा कम्तीमा एक पटक बैठक हुनुपर्छ। जनताको प्रश्नहरूबाट भाग्न नसकिने कुरा हो। सबै प्रश्नको जवाफ दिनुपर्नेछ। जय लोकतन्त्र।”
अनमोल केसीले बालकलाकारको रूपमा फिल्म ‘धर्म’बाट अभिनय यात्रा सुरु गरेका थिए र अहिलेसम्म १७ फिल्ममा काम गरिसकेका छन्। २०८२ सालमा अनमोलले ‘फर्की फर्की’ र ‘जेरी अन टप’ नामक दुई सफलता प्राप्त फिल्महरू प्रस्तुत गर्दै आफ्नो करियरमा ठूलो सफलता हात पारे। उनको नयाँ फिल्म ‘बाटुलो जुन’ गाउँले पात्रमा आधारित छ र आगामी वर्ष प्रदर्शनको तयारीमा छ।
काठमाडौंमा अनमोल केसीले बालकलाकारको रूपमा अभिनय गर्दै फिल्म ‘धर्म’बाट अभिनय यात्रा सुरु गरे। त्यसपछि ‘सुपरस्टार’ र ‘नेपाली बाबु’मा बालकलाकारको भूमिका दर्शकसमक्ष प्रस्तुत गरे। ‘होस्टेल’ उनी करियरको यस्तो फिल्म बने जसले उनलाई व्यापक सफलताको बाटोमा डोर्यायो र पछि उनी पछाडि फर्केर हेर्नुपर्ने अवस्था आएन। अहिलेसम्म उनले १७ फिल्ममा काम गरिसकेका छन्।
२०८२ साल अनमोलको करिअरको सुनौलो वर्ष सावित भयो। यस वर्षमा उनले लगातार दुई हिट फिल्महरू ‘फर्की फर्की’ र ‘जेरी अन टप’ प्रस्तुत गरे जसले उनको करियरमा महत्वपूर्ण उन्नति दिलायो। विशेषगरी पर्वतीय कथा र प्रेमकथामा आधारित ‘जेरी अन टप’ उनको करियरकै सबैभन्दा बढी कमाइ गर्ने फिल्म बन्यो। यसले घरेलु बक्सअफिसमा १० करोडभन्दा बढी आम्दानी गर्यो।
अनमोलको मुख्य परिचय शहरी पात्रको रूपमा हुँदै आएको छ। अब ‘बाटुलो जुन’ मार्फत गाउँले चरित्रमा आफूलाई स्थापित गर्न सक्नेछन् कि भनेर पर्खन बाँकी छ। अनमोल सोमबार आफ्नो जन्मदिन मनाउँदैछन्। उनलाई जन्मदिनको धेरै धेरै शुभकामना!
त्रिभुवन आर्मी क्लबले हिमालयन जाभा नेशनल बास्केटबल लिग (एचजेएनबीएल) २०२६ मा नवौं जित हात पारेको छ। आर्मीले आइतबार राति त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशालाको कभर्डहलमा भएको खेलमा रोएललाई १०२-७५ ले पराजित गर्यो। आर्मीले १० खेलबाट १९ अंकसहित दोस्रो स्थानमा रहेको छ भने गोल्डेनगेट पहिलो र टाइम्स तेस्रो स्थानमा छन्।
खेलको पहिलो क्वाटरमा आर्मीले २४-२१ को अग्रता बनाएको थियो भने दोस्रो क्वाटरमा ३३-८ को फराकिलो अन्तरको अग्रता बनाउँदै हाफटाइसम्म ५७-२९ को अग्रता बनायो। तेस्रो क्वाटरमा आर्मीले २०-१८ ले आफ्नो पक्षमा पार्दा चौथो क्वाटर भने रोएलले २८-२५ ले आफ्नो पक्षमा पारेको थियो। आर्मीका लागि निश्चल महर्जनले सर्वाधिक २२ अंक स्कोर गरे। आर्मीका सयुन राई म्यान अफ दि म्याच घोषित भए।
नेपाल बास्केटबल संघ (नेबा) को आयोजनामा भइरहेको दोस्रो संस्करणको एचजेएनबीएलमा ८ टिमले प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन्। डबल राउण्ड रोविनका आधारमा हुने लिगमा कूल ५६ खेल हुनेछ। लिग चरणपछि शीर्ष चारमा रहने टोली प्लेअफमा प्रवेश गर्नेछन्। प्रतियोगिताको विजेताले नगद ४ लाख प्राप्त गर्नेछन् भने उपविजेताले २ लाख र तेस्रो हुनेले १ लाख हात पार्नेछन्।
नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले सोमबार सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ८३ हजार ५ सय रुपैयाँ तोकेको छ। अघिल्लो दिन सुनको मूल्य २ लाख ८६ हजार रुपैयाँ थियो र विगत एक सातामा सुनको भाउ ८ हजार रुपैयाँले बढेको छ। सोमबार चाँदीको मूल्य प्रतितोला ४ हजार ७०० रुपैयाँ पुगेको छ जुन अघिल्लो दिन भन्दा २० रुपैयाँ कम हो। १६ चैत, काठमाडौं।
सोमबार सुनको भाउ तोलामा २ हजार ५ सय रुपैयाँले घटेको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले आजका लागि सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ८३ हजार ५ सय रुपैयाँ तोकेको छ। अघिल्लो दिन सुनको कारोबार २ लाख ८६ हजार रुपैयाँमा भएको थियो। समग्रमा विगत एक हप्तामा सुनको मूल्य ८ हजार रुपैयाँले बढेको देखिन्छ। गत सोमबार सुनको कारोबार २ लाख ७५ हजार ५ सय रुपैयाँमा भएको थियो।
आज चाँदीको मूल्य पनि घटेको छ। अघिल्लो दिनको तुलनामा चाँदीको मूल्य प्रतितोला २० रुपैयाँले कमी आएको हो। हिजो चाँदी ४ हजार ७२० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो भने आज ४ हजार ७०० रुपैयाँमा झरेको छ। गत सोमबार चाँदीको कारोबार प्रतितोला ४ हजार ४२५ रुपैयाँमा भएको थियो।
नेपाली कांग्रेसका निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले १४ औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक बोलाएका छन्। पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखक पक्राउ परेपछि खड्काले कार्यवाहक सभापतिको हैसियतमा वक्तव्य जारी गर्दै राजनीतिक प्रतिवाद गर्ने बताएका थिए। कार्यवाहक सभापतिको हैसियतमा वक्तव्य जारी गरेपछि कांग्रेसले खड्काको क्रियाशील सदस्यता नवीकरण नगर्नेबारे छलफल गरेको थियो।
१६ चैत, काठमाडौं। खड्काले मंगलबार तत्कालीन केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक बोलाएका हुन्। सभापति शेरबहादुर देउवानिकट एक नेताले १४ औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक बोलाइएको जानकारी दिएका छन्। निवर्तमान कार्यवाहक सभापति खड्कानिकट स्रोतले पनि केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक बोलाइएको पुष्टि गरेको छ।
स्रोतका अनुसार धुम्बाराहीको एक होटलमा मंगलबार र बुधबार दुई दिनसम्म बैठक बस्ने छ। १४ औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित एक केन्द्रीय सदस्यले पनि तत्कालीन केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकका लागि आफूलाई खबर आएको बताएका छन्। खड्काले तत्कालीन केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक लगत्तै प्रदेश सभापति र जिल्ला सभापतिहरूको पनि भेला बोलाउने तयारी गरेका छन्।
यसअघि खड्काले १४ चैतमा विशेष महाधिवेशनलाई स्वीकार नगरेका पार्टीका शीर्ष नेताहरूलाई बोलाएर ठमेलमा छलफल गरेका थिए। छलफलपछि उनले कार्यवाहक सभापतिको हैसियतमा वक्तव्य जारी गर्दै पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखक पक्राउ प्रकरणको संवैधानिक, कानुनी र राजनीतिकरूपमा प्रतिवाद गर्ने बताएका थिए। खड्काले आगामी दिनमा आईपर्ने जुनसुकै परिस्थितिको राजनीतिकरुपमा सामना गर्न पार्टीका नेता–कार्यकर्ताहरूलाई तयार रहनसमेत अपिल गरेका थिए।
