नेपाल मेडिकल काउन्सिलले गैरआवसीय ३६ जना चिकित्सकको लाइसेन्स खारेज गर्ने निर्णयलाई स्थगित गरेको छ। काउन्सिलको पूर्ण बैठकले वैशाख २९ गते ती चिकित्सकहरूको नाम दर्ता किताबमा राख्ने निर्णय गरेको हो। यसअघि काउन्सिलले विदेशी राहदानी लिएका १९ जना चिकित्सकको नाम दर्ता खारेज गर्ने निर्णय गरेको थियो।
४ जेठ, काठमाडौं। काउन्सिलले दुई चरणमा गरी ३६ गैरआवसीय चिकित्सकको लाइसेन्स खारेज गर्ने निर्णय गरेको थियो। तर, यस निर्णयको व्यापक विरोध भएपछि काउन्सिलको बैठकले ती चिकित्सकहरूको नाम दर्ता किताबमा राख्ने निर्णय गरेको हो। काउन्सिलका निमित्त रजिष्ट्रार डा. दीपेन्द्र पाण्डेका अनुसार अब विश्वभर रहेका गैरआवसीय नेपाली चिकित्सकहरूलाई दर्ताका लागि आह्वान गरिनेछ।
बदाम स्वास्थ्यका लागि अत्यन्त लाभदायक खानेकुरा हो। शरीरलाई आवश्यक स्वस्थ चिल्लोको पूर्तिका लागि नियमित बदाम खान सिफारिस गरिन्छ। बदाममा स्वस्थ चिल्लो, भिटामिन, प्रोटिन र खनिज जस्ता पौष्टिक तत्त्वहरू पाइन्छन्। विशेषगरी, बदाम म्याग्नेसियम र भिटामिन ई ले भरिपूर्ण हुन्छ, जबकि कार्बोहाइड्रेटमा भने कम हुन्छ। दैनिक ५ वटा भिजेको बदाम एक महिनासम्म खाँदा हाम्रो स्वास्थ्यमा कस्तो प्रभाव पर्छ?
दैनिक ५ वटा भिजेको बदाम खानुका फाइदाहरूमा पाचनमा सहयोग गर्ने, ऊर्जा स्तर बढाउने, छाला स्वस्थ राख्ने, मुटुको स्वास्थ्य सुधार गर्ने र स्मरणशक्ति विकास गर्ने समावेश छन्। बदामले पाचनमा मद्दत गर्छ, किनकि यसले ट्यानिन र फाइटिक एसिड कम गर्छ, जसले पेट फुल्नबाट रोक्छ। यसमा रहेका स्वस्थ चिल्लो, प्रोटिन र फाइबरले दिनभरि स्थिर ऊर्जा स्तर कायम गर्न मद्दत गर्छ।
बदाममा रहेको भिटामिन ई छालाका लागि एक शक्तिशाली एन्टिअक्सिडेन्ट हो, जसले छालालाई सूर्यको सम्पर्क वा प्रदूषणबाट हुने क्षतिबाट जोगाउँछ। यसले मुटुको स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउँछ, किनकि यसले खराब कोलेस्टेरोल कम गर्न र राम्रो कोलेस्टेरोल बढाउन मद्दत गर्छ। स्मरणशक्ति बढाउनका लागि पनि बदाम लाभदायक हुन्छ, जसमा रिबोफ्लेभिन हुन्छ।
३० दिनसम्म दैनिक ५ वटा भिजेको बदाम खाँदा तपाईंको स्वास्थ्यमा सकारात्मक परिवर्तन आउन सक्छ। यसले तपाईंको मस्तिष्कलाई फाइदा पुर्याउँछ र स्वस्थ दैनिकी अपनाउन मद्दत गर्छ।
मोरङका भूमिहीन सुकुमवासीहरूले विराटनगरमा डोजर आतंक अन्त्य र उचित बसोबासको व्यवस्था गर्न विरोध प्रदर्शन गरेका छन्। सुकुमवासीहरूले संसारी माइस्थानबाट सुरु गरेको र्यालीले विराटनगरका विभिन्न स्थानहरू घुमेर जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङ अगाडि धर्ना दिएका थिए। भूमिहीन सुकुमवासी संयुक्त संघर्ष समितिको आह्वानमा विभिन्न स्थानबाट आएका सुकुमवासीहरूले सरकारलाई बसोबासको उचित व्यवस्था गर्नुको जिम्मेवारी भएको बताएका छन्।
४ जेठ, काठमाडौं। बस्तीमा डोजर चलाइएको विरोधस्वरूप विराटनगरमा भूमिहीन सुकुमवासीहरूले प्रदर्शन गरेका छन्। यो प्रदर्शन संयुक्त संघर्ष समिति मोरङको आह्वानमा सोमबार सम्पन्न भएको हो। उनीहरूले बसोबासको ग्यारेन्टीको माग गर्दै जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङ मार्फत प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र बुझाएका छन्।
समिति संयोजक निशा किरण राई नेतृत्वको टोलीले काठमाडौंको सुकुम्वासी बस्तीमा भएको बल प्रयोगलाई अमानवीय र गैरजिम्मेवार कदम भएको भन्दै विरोध प्रकट गरेका छन्। बालबालिका, महिला, ज्येष्ठ नागरिक र अशक्तहरूको संवेदनशीलतालाई समेत बेवास्ता गर्दै डोजर प्रयोग गरी बस्ती उखेलिएको हुँदा देशभरका सुकुम्वासीहरूमा त्रास फैलिएको उनीहरूको गुनासो छ।
ज्ञापनपत्रमा भनिएको छ, ‘संविधानको धारा ३७ ले प्रत्येक नागरिकलाई उपयुक्त आवासको अधिकार दिएको छ भने धारा ५१ मा अव्यवस्थित बसोबासलाई व्यवस्थित गर्ने राज्यको नीति उल्लेखित छ। तर सरकारले संविधान र कानुन विपरीत नागरिकलाई घरबारविहीन बनाइरहेको छ।’ उनीहरूले सुकुम्वासी बस्तीमा भइरहेको डोजर आतंक तत्काल रोक्न, सुकुम्वासीहरूको अर्थपूर्ण सहभागिता हुनेगरी उच्चस्तरीय छानबिन समिति गठन गर्न र वास्तविक सुकुम्वासीको पहिचानका लागि नगर र वडा तहबाट लगत संकलन गरी उचित व्यवस्थापन गर्न माग राखेका छन्।
अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले मानव पूर्खाहरूले सिधा उभिएर हिँड्न थालेपछि र मस्तिष्कको आकार परिवर्तन भएपछि दायाँहाते हुनुको मुख्य कारण पत्ता लगाएका छन्। ४१ प्रजातिका २ हजार २५ वटा बाँदरहरूको तथ्याङ्क विश्लेषण गरी हातको प्राथमिकता निर्धारण गर्ने कारण अनुसन्धान गरिएको थियो। डा. थोमस ए. पुस्चेलका अनुसार मानिसलाई अन्य जीवभन्दा फरक बनाउने विशेषताको संगै हातको प्राथमिकता पनि सम्बन्धित छ।
मानव विकासको इतिहासमा वैज्ञानिकहरूलाई यती लामो समयदेखि उत्सुक बनाउँदै आएको एउटा ठूलो रहस्यलाई नयाँ अनुसन्धानले खुलासा गरेको छ। संसारका विभिन्न संस्कृतिहरू र भौगोलिक क्षेत्रका करिब ९० प्रतिशत मानिसहरू किन दायाँहाते हुन्छन् र अन्य कुनै बाँदर वा वनमानिस प्रजातिमा यस्तो ठूलो भिन्नता देखिदैन भन्ने रहस्य वैज्ञानिकहरूले खोजेका छन्।
अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरूको नयाँ अध्ययनले देखाएको छ कि मानव पूर्खाहरूले दुई खुट्टामा सिधा उभिएर हिँड्न थाल्नु र मस्तिष्कको आकारमा तीव्र विकास हुनु नै मानिसहरूमा दायाँ हातको प्रबल प्रयोग हुने प्रमुख कारण हो। प्लोस बायोलोजी जर्नलमा प्रकाशित यस प्रतिवेदनका लागि डा. थोमस ए. पुस्चेल र रेचल एम. हुरविट्स (अक्सफोर्ड) तथा प्राध्यापक क्रिस भेन्डिट्टी (रिडिङ विश्वविद्यालय) नेतृत्वमा गरिएको टोलीले ४१ भिन्न प्रजातिका २ हजार २५ वटा बाँदरहरूको तथ्यांक विश्लेषण गरेका थिए।
वैज्ञानिकहरूले औजारको प्रयोग, खानपान, बासस्थान, सामाजिक संरचना, मस्तिष्कको आकार, हिँडडुलको ढाँचा जस्ता सम्भावित हातको प्राथमिकता निर्धारण गर्ने सबै कारकहरूलाई एउटै गणितीय मोडेलमा राखेर व्यवस्थित परीक्षण गरेका थिए। शुरुमा अन्य जनावरहरूको तुलनामा मानिस मात्र दायाँहातेको अपवाद देखियो। तर मस्तिष्कको आकार र दुई खुट्टाको सिधा हिँड्ने शैली समावेश गर्दा मानिस दायाँहाते हुनु प्राकृतिक विकास प्रक्रिया भित्रको हिस्सा सावित भयो।
नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई पदबाट हटाउन उपाध्यक्ष विष्णु पौडेलको संलग्नता सम्बन्धमा चर्चा जारी छ। पौडेलले यस विषयमा सार्वजनिक रूपमा कुनै टिप्पणी गरेका छैनन्। बीबीसीसँगको संक्षिप्त कुराकानीमा उनले भने, “यो विषयमा म पछि तपाईँसँग कुरा गर्नेछु।” पार्टी नेतृत्व परिवर्तनका लागि पौडेल र महासचिव शङ्कर पोखरेलबीच सहमति भइसकेको खबर सञ्चारमाध्यममा आएका छन्। उपाध्यक्ष पृथ्वीसुब्बा गुरुङले पनि ओलीलाई पार्टी नेतृत्वमा राख्न नसकिने निष्कर्ष निकालेको जनाइएको छ।
महाधिवेशनमा ओलीका ‘सारथि’ भएका यी तीन नेताहरुले उनको नेतृत्व रोक्न प्रयास गरेका थिए। पार्टी सदस्यता रोकिएकी पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले पनि ओलीले नेतृत्व छोड्नैपर्ने विचार व्यक्त गरेकी थिइन्। ओलीको पार्टीमा भण्डारीको पुनरागमनको कुरा तीव्र रूपमा उठिरहेको छ। उपाध्यक्ष पौडेलले भने, “औपचारिक एजेन्ढा खुलेको छैन, अहिले केही भन्न सक्दिनँ।” उपमहासचिव लेखराज भट्टले पनि कुनै छलफल नभएको जानकारी दिए।
भण्डारीलाई प्रमुख अतिथि बनाइएपछि ठूलो तहमा प्रतिक्रिया आएको छ। नेता कर्ण थापाका अनुसार एमालेमा दुई धारणा रहेका छन्: एक, भण्डारीलाई जुनसुकै हालतमा पनि पार्टी छोड्नुपर्छ; अर्को, उनलाई सहमत गराएर पार्टी छोडाउनुपर्छ। थापाले भने, “उहाँको विकल्प छैन भन्ने एउटा सानो समूह पनि छ।” विद्या भण्डारीको सदस्यता वा नेतृत्वमा फर्कने विषयले ओलीको पार्टीबाट बाहिरिनुपर्ने माग कम नहुने जनाइएको छ।
प्रचण्डमाथि पनि नेतृत्व छोड्न दबाब बढ्दै गएको छ। उनले माधव नेपालको दलसँग एकीकरण गरेर त्यो सम्भावना हटाइसकेको रहेछ। प्रचण्डले वामपन्थी एकता अनिवार्य भएको कुरा दोहोर्याइरहेकाले कतिपयले यसलाई “नेतृत्व परिवर्तनको दबाबलाई छल्ने रणनीति” भनेर बुझिरहेका छन्।
पूर्वाधार विकास सचिव विश्वबाबु पुडासैनीले स्रोत सहमति बिना जारी अधुरा आयोजनाहरूलाई प्राथमिकताका आधारमा पूरा गर्ने गरी आगामी वर्षको बजेट निर्माण अघि बढाइएको जानकारी दिएका छन्। उनले ६०–७५ प्रतिशत काम सम्पन्न भएका आयोजनालाई सबैभन्दा पहिला सम्पन्न गर्ने नीति रहेको र करिब ६०० आयोजनालाई पूरा गर्नका लागि २ अर्ब रुपैयाँ आवश्यक पर्ने बताएका छन्।
सचिव पुडासैनीले राष्ट्रिय सभा अन्तर्गत विकास, आर्थिक मामिला तथा सुशासन समितिको बैठकमा आगामी बजेटको तयारीबारे जानकारी दिनुभएको छलफलमा भने, “विगतमा उपभोक्ता समितिमार्फत प्राप्त बजेटका आधारमा स्रोत सुनिश्चित नगरी विभिन्न आयोजना सञ्चालन हुँदै आएको थियो।” उनले अर्थ मन्त्रालयलाई ६०० आयोजनाका लागि २ अर्ब रुपैयाँ आवश्यक पर्ने कुरा पनि जानकारी गराइएको उल्लेख गरे।
मन्त्रालयले ७७ जिल्लामा नयाँ कार्यक्रम र डीपीआर तयारीका लागि न्यूनतम २ अर्ब रुपैयाँ माग गरेको उपरान्त कुल १५ अर्ब रुपैयाँ बजेट सीमा बढाउन प्रस्ताव गरिए पनि अर्थ मन्त्रालयबाट ५०० करोड मात्र थप हुने संकेत आएको सचिव पुडासैनीले जानकारी गराए।
सचिव पुडासैनीले खानेपानी आयोजना सम्बन्धी विवरण दिँदै भने, आयोजना बैंकमा करिब ४,८०० आयोजना दर्ता भइसकेका छन् र स्थानीय तहबाट आएका माग, कामको प्रगति अवस्था तथा आवश्यकताको आधारमा आयोजना प्राथमिकता निर्धारण गरिनेछ। उनले न्यून बजेट भएका र कम प्रगति भएका आयोजनालाई आगामी वर्षको योजनामा समेटिने जानकारी पनि दिएका छन्।
नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय नीति, अनुसन्धान तथा प्रशिक्षण प्रतिष्ठानले १२ उपसमितिहरू गठन गरेको छ। यी उपसमितिहरू भूमि व्यवस्था, विपद् व्यवस्थापन, मानसिक स्वास्थ्य, सूचना प्रविधि, निर्वाचन सुधार लगायत विभिन्न विषयमा कार्य गर्नेछन्। प्रतिष्ठानले आचारसंहिता निर्माणका लागि मधु आचार्यको संयोजकत्वमा पाँच सदस्यीय समिति पनि गठन गरेको छ। ४ जेठ, काठमाडौं।
प्रतिष्ठानका प्रमुख उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माको सभापतित्वमा बसेको बैठकले चार फरक विषयमा छलफल गरी उपसमितिहरू गठन गरेको हो। बैठकले प्रतिष्ठानका सदस्यहरूमध्ये १२ जना सदस्यलाई पहिलो चरणमा उपसमितिहरूको संयोजन गर्ने जिम्मेवारी प्रदान गरिएको जानकारी कार्यवाहक मुख्य सचिव कृष्णप्रसाद दुलाले दिए।
उपसमितिहरू र तिनका संयोजकहरू यसप्रकार रहेका छन्:
१) भूमि व्यवस्था विशेष अभियान उपसमिति, संयोजन — डा. गोपाल दहित
२) विपद् व्यवस्थापन उपसमिति, संयोजन — मानबहादुर थापा
३) मानसिक स्वास्थ्य : सचेतना अभियान उपसमिति, संयोजन — मोहना अन्सारी
४) सूचना, प्रविधि तथा डिजिटल सुशासन उपसमिति, संयोजन — ई. दिपेश विष्ट
५) निर्वाचन प्रणाली सुधार: अवधारणा, संवाद र समन्वय उपसमिति, संयोजन — जनक चटौत
६) पूर्वाधार विकास अवधारणा, संवाद र दृष्टि उपसमिति, संयोजन — ई. अमृत ज्ञवाली
७) उद्यमशीलता, नवप्रवर्तन र रोजगार उपसमिति, संयोजन — खगेन्द्र आचार्य
८) शिक्षा र शिक्षालय नीति एवं दृष्टि उपसमिति, संयोजन — डा. कृष्णप्रसाद पौडेल
९) बीपी ज्ञान केन्द्र उपसमिति, संयोजन – प्रकाश लामिछाने
१०) जातीय विभेद विरुद्ध सचेतना अभियान उपसमिति, संयोजन — एलिजा ढकाल
११) डिजिटल सचेतना तथा तथ्य जाँच उपसमिति, संयोजन — प्रकृति भट्टराई
१२) ‘ग्रीन टेबल’ उपसमिति, संयोजन — कञ्चन झा
उपसमितिहरूले आगामी बैठकमा प्रारम्भिक खाका प्रस्तुत गर्ने बताइएको छ। साथै, प्रतिष्ठानको आन्तरिक आचारसंहिता निर्माण गर्न मधु आचार्यको संयोजकत्वमा पाँच सदस्यीय समिति पनि गठन गरिएको बैठकले जनाएको छ।
दक्षिण कोरियाका वैज्ञानिकहरूले किम्चीमा रहेको प्रोबायोटिक ब्याक्टेरियाले शरीरभित्र रहेका नानोप्लास्टिक कणलाई दिसाबाट बाहिर निकाल्न मद्दत गर्ने पत्ता लगाएका छन्। ‘वर्ल्ड इन्स्टिच्युट अफ किम्ची’ का अनुसन्धानकर्ताहरूले किम्चीमा पाइने ल्याक्टिक एसिड ब्याक्टेरिया ‘ल्यूकोनोस्टोक मेसेन्टेरोइड्स सीबीए३६५६’ले आन्द्राभित्र प्लास्टिकका कणहरूलाई आकर्षित गर्ने देखाएका छन्। प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणमा, उक्त ब्याक्टेरियाले ५७ प्रतिशत प्लास्टिक कण टाँस्न सफल भएको र मुसामा प्रयोग गर्दा दिसाबाट नानोप्लास्टिक कणहरू दोब्बर मात्रामा बाहिर निस्किएको प्रमाणित भएको छ।
दक्षिण कोरियाका वैज्ञानिकहरूले गरिएको नयाँ अध्ययनले परम्परागत फर्मेन्टेड परिकार ‘किम्ची’मा पाइने प्रोबायोटिक ब्याक्टेरियाले शरीरभित्र रहेका हानिकारक नानोप्लास्टिक कणलाई शरीरबाट बाहिर निकाल्न सहयोग गर्ने देखाएको छ। ‘वर्ल्ड इन्स्टिच्युट अफ किम्ची’का अनुसन्धानकर्ताहरू भन्छन् कि यो ब्याक्टेरियाले आन्द्राभित्र रहेका प्लास्टिक कणलाई बलियो रूपमा आकर्षित गरी दिसाको माध्यमबाट शरीरबाहिर निकाल्न दोहोरो प्रभावकारी भूमिका खेल्दछ।
नानोप्लास्टिक भनेको १ माइक्रोमिटरभन्दा साना प्लास्टिकका कणहरू हुन्, जुन प्लास्टिकजन्य फोहोर विस्तारै भंग हुँदा बन्ने गर्छन्। यी सूक्ष्म कणहरू खाना र पिउने पानीमार्फत मानिसको शरीरमा प्रवेश गर्छन्। आकारमा धेरै साना भएका कारण यी कणहरूले आन्द्राको सुरक्षा पर्खाल पार गरी मिर्गौला र मस्तिष्कजस्ता संवेदनशील अंगहरूमा जम्न सक्छन्। यसकारण चिकित्सकहरूले यस विषयलाई जनस्वास्थ्यका लागि ठूलो चुनौती ठान्ने गरेका छन्।
‘बायोरिसोर्स टेक्नोलोजी’ जर्नलमा प्रकाशित प्रतिवेदनअनुसार, डा. से ही ली र डा. ताए वुङ ह्वनको नेतृत्वमा रहेको टोलीले किम्चीबाट निकालिएको ‘ल्यूकोनोस्टोक मेसेन्टेरोइड्स सीबीए३६५६’ नामक ल्याक्टिक एसिड ब्याक्टेरियाको भूमिकामा परीक्षण गरेका थिए। वैज्ञानिकहरूले प्रयोगशालामा मानव आन्द्रा जस्तो कृत्रिम वातावरण सिर्जना गरी परीक्षण गरेका थिए। सामान्य अवस्थामा, उक्त ब्याक्टेरियाले ८७ प्रतिशत प्लास्टिक कण टाँस्न सफल भएको थियो। तर मानव आन्द्राको जटिल वातावरण सिर्जना गर्दा सामान्य ब्याक्टेरियाको प्लास्टिक टाँस्ने क्षमता ३ प्रतिशतमा सीमित हुँदा, किम्चीको यो विशेष ब्याक्टेरियाले ५७ प्रतिशत प्लास्टिक कण पक्रन सफल रह्यो।
यसले देखाउँछ कि उक्त ब्याक्टेरिया मानव पाचन प्रणालीभित्र पनि प्रभावकारी रूपमा सक्रिय रहन सक्छ। प्रयोगशालाको परीक्षणपछि वैज्ञानिकहरूले जीवाणु नभएका मुसामा यसको प्रयोग गरेका थिए। परीक्षणका क्रममा किम्चीको उक्त प्रोबायोटिक ब्याक्टेरियाले दिइएका मुसाहरूको दिसामा सामान्य मुसाहरूको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी नानोप्लास्टिक कणहरू बाहिर निस्किएको पाइएको छ। अनुसन्धानका मुख्य लेखक डा. सेही लीका अनुसार, प्लास्टिक प्रदूषण अहिले वातावरणीय समस्या मात्र नभएर जनस्वास्थ्यको गम्भीर चिन्ताको विषय पनि बन्न पुगेको छ। परम्परागत फर्मेन्टेड खानामा पाइने यस्ता सूक्ष्मजीवहरू भविष्यमा शरीरभित्र पस्ने वातावरणीय प्रदूषक र प्लास्टिक कणहरू विरुद्ध लड्ने नयाँ जैविक हतियार बन्न सक्ने वैज्ञानिकहरू विश्वास गरिरहेका छन्।
समाचार सारांश समीक्षा गरिएको। सन् २०२४ को वसन्त ऋतुमा इरानले पहिलो पटक इजरायली भूभागमाथि ३०० भन्दा बढी ड्रोन र क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्यो, जसलाई अमेरिकी, बेलायती, फ्रान्सेली र जोर्डनी सेनाले बीचमै रोकिदिए। इरानले अमेरिकी-इजरायली हमला प्रतिकार स्वरूप खाडी राष्ट्रका विमानस्थल, बन्दरगाह तथा तेल प्रशोधन केन्द्रहरूमाथि आक्रमण गर्यो र स्ट्रेट अफ होर्मुज बन्द गर्यो। खाडी राष्ट्रहरूले अमेरिकी सुरक्षा साझेदारीमा विविधता ल्याई टर्की, दक्षिण कोरिया, युक्रेन, जापान र बेलायतसँग नयाँ रक्षा सम्झौताहरू गरिरहेका छन् र इजरायलको क्षेत्रीय प्रभुत्वलाई स्वीकार नगर्ने संकेत दिइरहेका छन्।
सन् २०२४ को वसन्त ऋतुमा इरानले पहिलो पटक प्रत्यक्ष रूपमा इजरायली भूभागमाथि आक्रमण गर्दै आफ्ना विरोधीविरुद्ध ३०० भन्दा बढी ड्रोन र क्षेप्यास्त्रहरू प्रहार गर्यो। अमेरिकी, बेलायती, फ्रान्सेली र जोर्डनी सेनाले ती आक्रमणहरूलाई द्रुत गतिमा रोकिदिए। यस घटनाले खाडी राष्ट्रहरूलाई एक स्पष्ट सन्देश दियो: जब इरानले इजरायलमाथि आक्रमण गर्दछ, तब अमेरिका नेतृत्वमा तुरुन्तै सामूहिक प्रतिकार हुनेछ। तर एउटा चुनौतीपूर्ण प्रश्न उठ्यो—यदि इरानले मात्र होइन, खाडी देशहरूलाई पनि लक्षित गरेर आक्रमण गरे भने के हुने? आज त्यो प्रश्नको जवाफ पाइँदैछ।
फेब्रुअरी २८ मा अमेरिकी र इजरायली आक्रमणको जवाफस्वरूप इरानले खाडीका अरब राष्ट्रहरूका विमानस्थल, बन्दरगाह, तेल प्रशोधन केन्द्र र खानेपानी उद्योगमाथि प्रहार गर्यो र स्ट्रेट अफ होर्मुज बन्द गरिदियो, जसले बहराइन, कुवेत र कतारको निर्यातलाई ठप्प गर्यो भने ओमान, साउदी अरब र संयुक्त अरब इमिरेट्सको व्यापारमा ठूलो अवरोध ल्यायो। अमेरिकी सेनाले केहि आक्रमणहरूलाई रोक्नमा मद्दत गरे तापनि यो क्षेत्रीय व्यापर र सुरक्षा साखमा ठूलो धक्का रह्यो। इरानको लक्ष्य नै त्यस क्षेत्रको सुरक्षा संरचनामा प्रहार गर्नु थियो, जसले अमेरिका-इजरायलको सैन्य गतिविधिलाई सहज तुल्याइरहेको थियो।
संयुक्त राज्य अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडाले संयुक्त रूपमा फिफा विश्वकप २०२६ आयोजना गर्न लागेको छ। यस सामग्रीमा आगामी जुन महिनादेखि सुरु हुने प्रतियोगिताका समूह विभाजन, समय तालिका, र खेल हुने रंगशालासहितका विवरणहरू समावेश गरिएको छ। खेल सुरु भएपछि ताजा नतिजा र विभिन्न समूहमा रहेका टिमहरूको अंकतालिकाहरू तुरुन्तै अद्यावधिक गरिनेछ।
फिफा विश्वकप २०२६ नकआउट चरण २८ जुन, २०:०० GMT+1 (पेनाल्टी) NaN – NaN (पेनाल्टी) (सोफी स्टेडियम) मा हुनेछ। सबै समयहरू GMT+1 अनुसार निर्धारण गरिएका छन्। यदि समय तालिकामा कुनै परिवर्तन हुन्छ भने त्यसको जिम्मेवारी सम्बन्धित स्रोतको हुनेछैन। नेपालमा GMT भन्दा ५ घन्टा ४५ मिनेट अगाडि छ।
आईसीसी क्रिकेट विश्वकप लिग–२ अन्तर्गत स्कटल्याण्डविरुद्ध नेपालका कप्तान रोहित पौडेलले ७६ बलमा अर्धशतक पूरा गरेका छन्। रोहितले २ चौका र एक छक्का प्रहार गरी ओडीआईमा आफ्नो १२औं अर्धशतक पूरा गरेका हुन्।
सोही खेलमा इशान पाण्डेले पनि अर्धशतक पूरा गरेका थिए। यो खेल ४ जेठ, काठमाडौंमा भएको थियो।
जनता समाजवादी पार्टीका संरक्षक महन्थ ठाकुरले मधेश क्षेत्रमा चुरे दोहन र बजेट कार्यान्वयनको प्रभावकारितामा गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्। उनले प्राकृतिक स्रोतको अत्यधिक दोहनका कारण वर्षायाममा कटान र डुबानको समस्या सिर्जना भएको र राज्य निकायले यसमा उचित ध्यान नदिएको बताए। ४ जेठ, काठमाडौं।
राष्ट्रिय सभाअन्तर्गतको विकास, आर्थिक मामिला तथा सुशासन समितिको बैठकमा सोमबार आफ्नो विचार प्रस्तुत गर्दै अध्यक्ष ठाकुरले विकासका योजना त भए पनि व्यवहारमा प्रतिकूल अवस्था सिर्जना भइरहेको टिप्पणी गरे। उनले चुरे र भावर क्षेत्रको अनियन्त्रित दोहनका कारण मधेशमा ठूलो संकट आएको जानकारी दिए।
उनका अनुसार, प्राकृतिक स्रोतको अत्यधिक दोहनले वर्षायाममा उत्तरतर्फ कटान र दक्षिणतर्फ डुबानको गम्भीर समस्या निम्त्याएको छ। महिनौँसम्म बस्तीहरू डुबानमा परे पनि राज्य निकायबाट आवश्यक ध्यान नदिएपछि उनले असन्तुष्टि व्यक्त गरे।
अध्यक्ष ठाकुरले बजेट विनियोजन र खर्च प्रक्रिया पारदर्शी नभएको भन्दै आलोचना गरे। उनले भने, ‘हामी चुरे विनाशको कुरा गरिरहेका छौँ, तर त्यहाँबाट ढुङ्गा, माटो र बालुवा निकाल्ने क्रम रोकिएको छैन। विकास निर्माणका योजना कागजमा मात्र सीमित नभई जनताले महसुस गर्ने गरी कार्यान्वयन हुनुपर्छ,’ उनले जोड दिए।
९ मे २०७० मा मनास्लु हिमाल आरोहणको ७०औं वर्ष पूरा भएको छ। मनास्लु हिमाल ८१६३ मिटर अग्लो जोखिमपूर्ण हिमाल हो जहाँ धेरै दुर्घटना भएका छन्। मनास्लु आरोहण गर्ने आरोहीहरूको संख्या जोखिमका बाबजुद बढ्दै गएको छ। ९ मे अर्थात् ७०औं मनास्लु आरोहण दिवस हो। जोखिमपूर्ण हिमालको रूपमा परिचित मनास्लु हिमाल आरोहण हुनुको ७० वर्ष पुगेको छ। म भर्खरै मनास्लु बेस क्याम्प पुग्न सफल भएँ। त्यहाँ पुग्दा सोचेँ, म किन यति ढिलो आएँ भनेर मनमा पछुतो भयो।
बुढीगण्डकी नदीको किनारमा अवस्थित गोरखाका उपल्ला गाउँहरूको स्वरूप, बनावट र सौन्दर्यको आनन्द लिंदै गोरखाको सिर्दिबासबाट पैदल यात्रा सुरु गरियो। गोरखा बजारदेखि आरुघाट हुँदै सिर्दिबाससम्म जिपमार्फत यात्रा गरियो। त्यसपछि जगत, नामरुङ र ल्हो हुँदै तीन दिन लागेको थियो। अन्ततः सामागाउँ पुगियो र अर्को बिहान बेस क्याम्प जाने तयारी गरियो। ३५३० मिटरको उचाइमा रहेको सामागाउँ अत्यन्त चिसो थियो। त्यहाँको वातावरणले अक्सिजनको स्तर महसुस गर्न मद्दत गर्यो। बिहानै बाटो चाल्दै मनास्लु बेस क्याम्पतर्फ अघि बढियो। ४८०० मिटर उचाइमा पुग्नासाथ सहरको जीवनको थकाइले थकित भएको सास फेर्न सहज भयो।
बेस क्याम्पमा धेरै कुरा अनुभव गर्न पाइयो। घामको पहिलो किरण मनास्लुको शिखरमा पर्दा र बिस्तारै तल झर्दा हिममा ताप परेपछि राफहरू झल्किन्छन्। यस्तो लाग्छ घाम उदाउँदा मात्र हिमाल जन्मन्छ। यो मनास्लु आरोहण सिजन हो, जसको उचाइ ८१६३ मिटर छ। हिमाल चढ्न चाहनेहरूको भीड छ। भरिया भारी सामान बोकिरहेका छन्, कामदारहरू बस्ने ठाउँ तयार पार्न माटो सम्हालिरहेका छन्। त्यहाँ कसैले पनि फुर्सद पाएका छैनन्।
त्यो लामो समय चिसो उचाइमा बसेपछि मलाई सास फेर्न गाह्रो भयो र सास रोकेको महसुस भएछ। अक्सिमिटरले SPO2 स्तर घटेको देखायो। त्यहीँ कफी र थुक्पा खाएर म फर्किन थालें। ओरालो बाटो ओर्लँदै गर्दा मन नियन्त्रणबाट बाहिर थियो। अगाडि वीरेन्द्र तालको आकारले मन लोभ्यायो भने भारी सामान बोकेका भरिया र खच्चडहरूको दुखाइ देखेर मन अमिलो भयो। मनास्लु आफैं जोखिमपूर्ण हिमालहरूमा पर्छ। यो संसारकै आठौं अग्लो हिमाल हो। हिउँपहिरो, खराब मौसम र कठिन मार्गका कारण यहाँ धेरै दुर्घटनाहरू भएका छन्। जति नै जोखिम भए पनि, ७०औं वर्ष पुगेपछि पनि मनास्लु आरोहण गर्ने आरोहीहरूको संख्या निरन्तर बढ्दै गएको छ।
४ जेठ, काठमाडौं । दाङको टारिगाउँ विमानस्थल उपेक्षामा परेको विषय लिएर राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद कमल सुवेदीले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। उनले प्रतिनिधिसभाको सोमबारको बैठकमा भने, ‘वि.सं. २०११ सालमा स्थापना भएको दाङको टारिगाउँ विमानस्थल सात दशक बितिसक्दा पनि अझै विस्तार हुन सकेको छैन।’ उनले थपे, ‘यो विमानस्थल दाङसहित सल्यान, प्युठान, रोल्पा र रुकुमका लाखौं जनताको जीवनरेखा हो, तर अहिलेसम्म पनि यसलाई उपेक्षित गरिएको छ।’
त्यसैगरी, सांसद सुवेदीले लमही–घोराही–तुलसीपुर चार लेन सडक, राप्ती राजमार्ग, दाङ–सुर्खेत सडक तथा दामोदर मार्ग र तुलसीपुर–खिलतपुर सडकको अत्यन्त दयनीय अवस्थाबारे पनि प्रश्न उठाए। उनले जनाएका छन् कि यी सडकहरूको कमजोर अवस्थाका कारण जनताले दैनिक जीवनमा कष्ट र दुर्घटनाको जोखिम भोग्नुपरेको छ। उनले आगामी बजेटमा टारिगाउँ विमानस्थलको विस्तार र यी रणनीतिक सडकहरूको सुधारका लागि पर्याप्त बजेट विनियोजन गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्।
शीर्ष स्थानमा रहेको स्कटल्यान्डविरुद्ध ६ विकेटको प्रभावकारी जित निकाल्दै नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीले आईसीसी विश्वकप लिग २ को शीर्ष ५ मा स्थान बनाएको छ। सन्दीप लामिछाने र ललितनारायण राजवंशीको स्पिन जादुले विरोधीलाई पहिलो चरणमा ३९.१ ओभरमा १९४ रनमा समेट्यो। त्यसपछि कप्तान रोहित पौडेल र ईशान पाण्डेको अर्धशतकको योगदानमा नेपालले ३८.१ ओभरमा लक्ष्य पुरा गर्यो।
लिग २ शृङ्खलामा पछाडि परेको नेपाली टोली पहिलो पटक शीर्ष ५ मा पुगेको हो। आजको २ अंक थप्दै नेपालले तालिकामा पाँचौँ स्थानमा रहँदै नामिबियासँग बराबरी गरेको छ। नामिबिया र नेपाल दुवैको २२ अंक छ। तर रन रेटमा नेपालको स्थिति राम्रो रहँदा नामिबिया छैटौँ स्थानमा पुगेको छ। क्यानडाले सातौँ स्थान लिएको छ। नेपालले २४ खेलबाट २१ अंक जोडेको छ भने यसअघि पछाडि रहेकी यूएईको १४ अंक छ।
बिना कुनै दबाबका यी महत्वपूर्ण अंकहरू हात पार्नु नेपालका लागि खुशीको विषय रह्यो। जम्मा ५८ रनको सुझबुझपूर्ण साझेदारी पछि ओपनर जोडी कुशल भुर्तेल (२८ रन) र आशिफ शेख (२९ रन) बीच एक असमझदारीले आशिफ रन आउट हुने परिस्थिति आयो। त्यो खराब अवस्थामा कुशलले पनि ‘एलबीडबल्यू’ बाट विकेट गुमाएकोले नेपालको इनिङ्स केही कठिन भयो। तर यसले खेलमा कुनै ठूलो असर नपार्यो।
बायाँ हाते ईशान पाण्डे र कप्तान रोहित पौडेलले सहजै खेल नियन्त्रण गर्दै खेल जित निकालाए। राष्ट्रिय ज्यर्सीमा दोस्रो खेल खेलिरहेका ईशानले करिअरको पहिलो अर्धशतक बनाउन सफल भए। उनले ६१ बल खेलेर ५ चौका र २ छक्का प्रहार गरे। उनी मार्क वाटबाट ‘कट एन्ड बोल्ड’ भए। रोहितले धैर्यपूर्वक ७८ बल खेलेर अर्को अर्धशतक पुरा गरे, जुन उनको १२ औं एकदिवसीय अर्धशतक हो। उनी ७४ रनमा अविजित रहे।
स्पिनरहरू हाबी हुँदा पहिलो ब्याटिङ गर्ने निर्णय सही सावित भयो। सुरुवातमा स्कटल्यान्डका खेलाडीहरू आक्रामक देखिन्थे। विशेषगरी ब्रान्डन म्याकमुलेनले ४४ बलमा ७३ रन बनाएर प्रभाव छायो। तर नेपाली स्पिनरहरूले खेल नियन्त्रण गर्दा स्कटल्यान्डको रन गति कम हुन थाल्यो। म्याकमुलेन आउट भएपछि स्कटिस खेलाडीहरूको विकेट लगातार झर्न थाल्यो। टोलीले ४० ओभर माथि खेल्न सकेन।
सन्दीप लामिछानेले विश्व क्रिकेटमा सबैभन्दा कम एकदिवसीय खेल खेलेर १५० विकेट लिने बलरको विश्व कीर्तिमान बनाएका छन्। सन्दीपले ७३ इन्निङ्समा १५० विकेट लिएका छन्। अघिल्लो कीर्तिमान अस्ट्रेलियाका मिचेल स्टार्कको नाम थियो, जसले ७७ इन्निङ्स खेलेर यो उपलब्धि हासिल गरेका थिए। सन्दीपले पहिलो ओभरमै ओपनर जर्ज मुन्सीलाई बोल्ड गर्दै आफ्नो विकेट संख्या १४९ पुर्याएका थिए।
