टाउको जोडिएका जुम्ल्याहाहरूलाई छुट्याउन कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको प्रयोग गरिएको छ। नाइजिरियामा जन्मिएका दिदीबहिनी मर्सी र गुड्नेसका टाउका जोडिएका थिए। शल्यचिकित्सकहरूले एआई प्रविधिको सहायताले उनीहरूलाई सफलतापूर्वक अलग गरेका छन्।
शल्यक्रिया तयारीको क्रममा ‘मिक्स्ड रियलिटी’ प्रविधि प्रयोग गरेर उनीहरूको खप्परका केही भागहरू पुनः डिजाइन गरिएको थियो। अहिले उनीहरू दुई वर्षका भइसकेका छन्। उक्त उच्च जोखिमयुक्त शल्यक्रिया आबुधाबीमा सम्पन्न गरिएको थियो र शल्यचिकित्सा अघि केही दिन चिकित्सकहरूसँग छलफल गरिएको थियो।
कतारको रस लाफान औद्योगिक क्षेत्रमा अवस्थित बार्जान ग्यास केन्द्रमा भएको शक्तिशाली विस्फोटमा कम्तीमा ५४ जना घाइते र १८ जना बेपत्ता भएका छन्। इरानको आक्रमणपछि बन्द भएको सो प्लान्ट पुनः सञ्चालनको तयारी भइरहेका बेला आइतबार राति यो दुर्घटना भएको हो। दैनिक एक अर्ब ४० करोड घनफिट क्षमताको यो केन्द्रमा भएको क्षतिले विश्व ऊर्जा बजारमा थप अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ।
कतारको प्रमुख प्राकृतिक ग्यास निर्यात केन्द्रमा पुनः सञ्चालनको तयारी भइरहेका बेला आइतबार राति भएको शक्तिशाली विस्फोट र आगलागीमा कम्तीमा ५४ जना घाइते भएका छन् भने १८ जना अझै बेपत्ता रहेका छन्। घटनाले विश्व ऊर्जा बजारमा थप अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ, विश्वका प्रमुख प्राकृतिक ग्यास उत्पादक राष्ट्रहरूमध्ये एक कतारको उत्पादन र आपूर्ति प्रणाली प्रभावित भएपछि यसको असर अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा समेत पर्न सक्ने देखिएको छ।
रस लाफान औद्योगिक क्षेत्रमा अवस्थित ग्यास सुविधामा युद्धका कारण रोकिएको उत्पादन पुनः सञ्चालन गर्ने काम भइरहेका बेला विस्फोट भएको हो। कतार एनर्जीका अनुसार बार्जान ग्यास आपूर्ति केन्द्रमा भएको विस्फोटपछि आगलागी फैलिएको थियो। प्रारम्भिक विवरणमा केही व्यक्तिमात्र घाइते भएको जनाइएको भए पनि केही घण्टापछि कतारको गृह मन्त्रालयले घाइतेको सङ्ख्या उल्लेखनीय रूपमा बढेको पुष्टि गरेको छ। बेपत्ता व्यक्तिहरूको खोजी तथा उद्धार कार्य जारी रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
विस्फोटबाट भएको क्षतिको पूर्ण विवरण अझै सार्वजनिक गरिएको छैन। यद्यपि, उक्त घटनाले कतारको ऊर्जा पूर्वाधारमा पुनः गम्भीर असर पारेको आशंका गरिएको छ। इरानले हर्मुज जलघाँटीमा आफ्नो नियन्त्रण कडा बनाएपछि कतारले केही समयअघि ग्यास उत्पादन र निर्यात गतिविधि रोकेको थियो। पछिल्लो समय युद्ध अन्त्यका लागि कूटनीतिक प्रयास अगाडि बढ्दै जाँदा इरानले जलघाँटीमा आफ्नो नियन्त्रण केही खुकुलो पारेपछि कतारले पुनः निर्यात सञ्चालन गर्ने तयारी थालेको थियो।
भ्यानकुभरको बीसी प्लेस स्टेडियममा जारी प्रतियोगिताको ६७औं मिनेटमा इजिप्टले अग्रता हासिल गरेको छ। फिफा विश्वकप २०२६ समूह ‘जी’ अन्तर्गत न्यूजिल्यान्डविरुद्ध मोहम्मद सलाहको गोलले इजिप्टलाई सफलता दिलाएको हो। खेलको १५औं मिनेटमा फिन सम्र्यानले न्यूजिल्यान्डलाई अग्रता दिलाएका थिए, त्यसपछि ५८औं मिनेटमा इजिप्टका मोस्तफा जिकोले हेडरमार्फत गोल गर्दै टोलीलाई बराबरीमा ल्याएका थिए।
दुवै टोलीले पहिलो खेलमा बराबरी खेलेका थिए भने यो खेल नकआउट चरणमा प्रवेशका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिएको छ। ८ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत समूह ‘जी’ को खेलमा इजिप्टले न्यूजिल्यान्डविरुद्ध अग्रता बनाएको छ। इजिप्टका मोहम्मद सलाहले दोस्रो गोल गरेका हुन्।
फिफा विश्वकप अन्तर्गत सोमबार न्यूजिल्यान्डलाई हराएपछि कप्तान मोहम्मद सलाहले यो जित अविश्वसनीय रहेको बताएका छन्। इजिप्टले सोमबार न्यूजिल्यान्डलाई हराउँदै फिफा विश्वकप इतिहासमा आफ्नो पहिलो जित दर्ता गरेको छ। जितपछि कप्तान सलाहले भने, “यो अविश्वसनीय छ। म यसलाई शब्दमा कसरी व्यक्त गरुँ, मलाई थाहा छैन।” सन् १९३४ देखि विश्वकपमा खेलेको इजिप्टले यसअघि १९९० र २०१८ को संस्करणमा कुनै जित निकाल्न सकेको थिएन। ८ असार, काठमाडौं।
विश्वकपमा इतिहासमा पहिलो जीतपछि इजिप्टका कप्तान मोहम्मद सलाहले यसलाई इजिप्टियन फुटबलको इतिहासकै उत्कृष्ट उपलब्धिहरूमध्ये एकको रूपमा सम्झिने बताएका छन्। सोमबार न्यूजिल्यान्डलाई हराएपछि कप्तान सलाहले यो जित अविश्वसनीय रहेको बताए। उनले भने, “यो सबै खेलाडी र स्टाफका लागि एउटा ठूलो उपलब्धि हो।” पहिलोपटक सन् १९३४ को विश्वकपमा सहभागिता जनाएको इजिप्टले त्यसयता १९९० र २०१८ को विश्वकप खेलेको थियो। तर, कुनै पनि जित निकाल्न सकेको थिएन। यसपटक पहिलो खेलमा बराबरी खेलेको इजिप्टले दोस्रो खेलमा पुनरागमन गर्दै जित हासिल गरेको हो। कप्तान सलाहले इजिप्ट यसपटकको विश्वकपमा दोस्रो चरणमा पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे। उनले भने, “आशा छ हामी समूह चरणमा यसरी नै अघि बढ्न सक्नेछौँ। र हामी इतिहास रच्दै अर्को चरणका लागि छनोट हुन सफल हुनेछौँ।”
पहिलो खेलमा जित प्राप्त गर्दै तीनै टोलीले दोस्रो जितसहित नकआउट चरणमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गर्ने लक्ष्य राखेका छन्। विश्वभरका फुटबलप्रेमीहरूको ध्यान तीन फरक पुस्ताका सुपरस्टारहरू—मेसी, एमबाप्पे र हालान्डमा केन्द्रित छ। लियोनल मेसीको पहिलो विश्वकप ह्याट्रिकको मद्दतले साविक विजेता अर्जेन्टिनाले अल्जेरियालाई ३-० ले पराजित गरेर सुखद सुरुवात गरेको छ। कप्तान केलिएन एमबाप्पेका दुई गोलहरूको सहयोगमा साविक उपविजेता फ्रान्सले सेनेगललाई ३-१ ले हराउँदै विजयी शुरुआत गरेको छ। २८ वर्षपछि विश्वकपमा फर्किएको नर्वेले एर्लिङ हालान्डका दुई गोलको मद्दतमा इराकलाई ४-१ ले पराजित गर्दै सफल सुरुवात गरेको छ। ८ असार, काठमाडौं।
साविक विजेता अर्जेन्टिना, साविक उपविजेता फ्रान्स र २८ वर्षपछि विश्वकप खेलिरहेको नर्वेले फिफा विश्वकप २०२६ को पहिलो खेलमा प्रभावशाली जितसहित सकारात्मक सुरुवात गरेको छ। उत्तर अमेरिकाका तीन राष्ट्रले संयुक्त रूपमा आयोजना गरेको २३औं संस्करणको विश्वकपले नयाँ कीर्तिमान स्थापित गर्दैछ र विश्व फुटबलको ध्यान यिनै टिमहरूमा छ। तीनै टिमका स्टार खेलाडीहरु लियोनल मेसी, केलिएन एमबाप्पे र एर्लिङ हालान्डले पहिलो खेलमै उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै एकभन्दा बढी गोल गरेका छन्। अब अर्जेन्टिना, फ्रान्स र नर्वेले दोस्रो खेलमा पहिलो खेलको प्रदर्शन दोहोर्याएर लगातार दोस्रो जित हात पार्ने र नकआउट चरणमा स्थान सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखेका छन्।
समूह जेमा रहेको अर्जेन्टिनाले सोमबार रात पौने ११ बजे अस्ट्रियासँग भिड्नेछ। अस्ट्रियाले पनि पहिलो खेलमा जोर्डनलाई ३-१ ले हराउँदै उत्कृष्ट सुरुवात गरिसकेको छ। त्यस्तै समूह एफमा रहेको फ्रान्सले इराकसँग खेल्नेछ जुन मंगलबार बिहान पौने ३ बजे सुरु हुनेछ। सोही समूहकै अर्को खेलमा नर्वेले सेनेगललाई सामना गर्नेछ जुन मंगलबार बिहान पौने ६ बजे हुनेछ।
तीन टोलीका तीन खेलसँगै स्टार खेलाडीहरूको चर्चा पनि बढ्दै गएकोछ। मेसी, एमबाप्पे र हालान्डले गोल्डेन बुट पुरस्कारको दावेदारी पेश गरिसकेका छन्। चार वर्षअघिको कतार विश्वकपमा अर्जेन्टिनालाई उपाधि दिलाएर आफ्नो करियर पूर्ण बनाइसकेका मेसी उस्तै जोसिलो प्रदर्शन गरिरहेका छन्। यदि मेसीले अस्ट्रिया विरुद्ध गोल गर्न सफल भएमा, उनी फिफा विश्वकप इतिहासमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी बन्नेछन्।
२३औं संस्करणको विश्वकपमा १ हजार २४८ खेलाडीमध्ये सबैभन्दा कान्छा खेलाडी हुन, गिल्बर्टो मोरा। उनी मेक्सिकन फुटबलका नयाँ सुपरस्टार हुन्। मेक्सिकोका १७ वर्षीय गिल्बर्टो मोरा सन् २०२६ को फिफा विश्वकपमा सहभागी १ हजार २४८ खेलाडीमध्ये सबैभन्दा कान्छा खेलाडी बनेका छन्। दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध मैदान प्रवेश गर्दै मोरा विश्वकप खेल्ने सबैभन्दा कम उमेरका मेक्सिकन र उत्तर अमेरिका महादेशकै कान्छा खेलाडी बनेका छन्। उनले १५ वर्षको उमेरमा मेक्सिकन शीर्ष डिभिजन लिगमा गोल गर्दै इतिहास बनाएका थिए भने १६ वर्षमा सिनियर राष्ट्रिय टोलीमा डेब्यु गरेका थिए।
फिफा विश्वकपमा सामान्यतया कसले उपाधि जित्छ? कसले अन्तिम विश्वकप खेल्दैछ? कसले इतिहास बनाउनेछ? गोल्डेन बुट कसको हातमा जान्छ? यी प्रश्नहरू हुन्छन्। तर उत्तर अमेरिकाका तीन राष्ट्रमा हुँदै गरेको विश्वकप यस पटक विभिन्न कारणले चर्चा बटुलिरहेको छ। त्यसमध्ये एक विषय युवा र अनुभवी खेलाडीको अन्तर हो। विशेषगरी सानै उमेरमै विश्वकपजस्तो ठूलो मञ्चमा छनोट भई खेल्दा चर्चा अझ बढी हुन्छ। त्यस्तै चर्चामा परेका छन् मेक्सिकन १७ वर्षीया गिल्बर्टो मोरा।
विश्वकप सुरुसँगै उनी विश्व फुटबलको आकर्षणको केन्द्र बनेका छन्। यूरोपका ठूला क्लबहरूले उनको प्रत्येक प्रदर्शनमा नजर राखिरहेका छन्। गत साता भएको विश्वकप २०२६ को उद्घाटन खेलले विश्व फुटबललाई एउटा नयाँ नाम परिचित गरायो। हरियो रंगको जर्सीमा समर्थकहरू मैदान वरिपरि भेला थिए। झण्डाहरू हावामा झुलिरहेका थिए। हजारौं मोबाइलको चमकले रात आकाश ताराजस्तै छर्लंग थियो। मेक्सिको र दक्षिण अफ्रिकाबीचको खेलमा जुलियन क्विनोनेसको गोलले मेक्सिकोले प्रारम्भिक अग्रता लिएको थियो।
खेलको ६६औँ मिनेटमा, कोच जेभिएर अगिरेले गिल्बर्टो मोरालाई मैदानमा पठाए। मोराले मैदानमा पाइला राख्दै इतिहास रचेका थिए। उनले विश्वकप खेल्ने सबैभन्दा कम उमेरका मेक्सिकन खेलाडी बनेका थिए। मोराले छोटो समयमा आफ्नो खेल शैली र आत्मविश्वासले सबैको ध्यान खिचे। उनले २४ मिनेटको खेलमा १४ सफल पास दिए, जुन असाधारण उपलब्धि हो। खेलपछि उनले भने, “यो मेरो जीवनको सबैभन्दा राम्रो दिन हो।”
मोराको नाम सामाजिक सञ्जालमा छरियो र उनका प्रदर्शनका क्लिपहरू विश्लेषकहरूले पोस्ट गरे। मेक्सिकोका प्रशिक्षक जेभिएर अगिरेले भनेका छन्, “उनी बेन्जामिन गालिन्दो र कुआउतेमोक ब्लान्कोजस्ता दुर्लभ प्रतिभाका खेलाडी हुन्।” मोरा १४ अक्टोबर २००८ मा दक्षिणी मेक्सिकोको टुक्स्टला गुटिएरेजमा जन्मिएका थिए। उनका बुवा गिल्बर्टो मोरा ओलाया पूर्व फुटबल खेलाडी थिए।
विश्वकपमा खेल्ने सपना अधिकांश १७ वर्षे खेलाडीको लागि ठूलो कुरा हुन्छ। तर मोरा फरक सोच राख्छन्। उनले भने, “म मेक्सिकोलाई विश्वकपको प्रमुख दावेदार मान्छु।”
विश्वकप २०२६ मा मेक्सिकोवासीहरूको नजर १७ वर्षका मोराबाट टट्कारिएको छ। उनीहरू विश्वास गर्न थालेका छन् कि विश्वकपले आफ्नो अर्को महान कथा भेट्टाइसकेको छ। र त्यो कथा हो, गिल्बर्टो मोरा।
अमेरिका र इरान बीच सम्झौतालाई अन्तिम स्वरूपमा परिणत गर्ने उद्देश्यले स्विट्जरल्यान्डमा सुरु भएको पहिलो चरणको वार्तामा “उत्साहजनक प्रगति” भएको कतार र पाकिस्तानले बताएका छन्। गत साता गरिएको प्रारम्भिक सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिन आइतबार सुरु भएको पहिलो चरणको वार्ता टुङ्गिएपछि कतार र पाकिस्तानले संयुक्त वक्तव्य जारी गरेका छन्। दुवै देशले यस वार्तामा मध्यस्थता गरेका हुन्।
वक्तव्यमा उल्लेख छ कि “उच्चस्तरीय समितिले” ६० दिनभित्र अन्तिम सम्झौतामा पुग्ने मार्गचित्र तयार गरेको छ। युद्ध अन्त्यका लागि गत साता गरिएको समझदारी पत्रअनुसार ६० दिनभित्र अन्तिम सम्झता गरिने उल्लेख छ। प्राविधिक वार्ताहरू साताभरि जारी रहने जनाइएको छ। वार्तामा सहभागी अमेरिकी कूटनीतिज्ञले वार्ता मुख्यतया होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्ने, दक्षिणी लेबननमा युद्धविराम लागू गर्ने र परमाणु सम्झौता केन्द्रित रहेको बताएका थिए।
प्रारम्भिक चरणमा “इरानका केही भ्रामक सन्देशहरूबारे स्पष्टता” ल्याउने विषयमा पनि छलफल भएको थियो। लेबननमा इजरायल र हिज्बुल्लाहबीचको झडप नरोकिएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पहिला भनेको समूहलाई रोक्न नसकेको खण्डमा इरानमाथि आक्रमण गर्ने चेतावनी दिएका थिए। अमेरिकी कूटनीतिज्ञले वर्तमान छलफल वार्ताको प्राविधिक पक्षलाई अगाडि बढाउने सुरुवाती बिन्दुमा केन्द्रित रहेको बताएका छन्।
गत साता भएको समझदारी अनुरूप लेबननसहित सबै मोर्चामा युद्ध अन्त्य गर्ने र होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्ने सहमति भएको बताइएको छ। यद्यपि दक्षिणी लेबननमा इजरायल र हिज्बुल्लाहबीच झडप निरन्तर जारी छ। लेबननको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार इजरायली हवाई आक्रमणमा महिला र बालबालिकासहित दर्जनौँ मानिसहरू मारिएका छन्। अमेरिकाले शुक्रबार इजरायल र हिज्बुल्लाहबीच नयाँ युद्धविराम घोषणा गरेको थियो।
निरन्तर झडप र हवाई आक्रमणका कारण इरानले शनिबार होर्मुज जलमार्ग बन्द गरेको घोषणा गरे पनि उक्त मार्गबाट जहाजहरू आवतजावत गरिरहेको ‘डेटा’ले देखाएको छ। अमेरिका र इरानी प्रतिनिधिमण्डलबीच लुसेर्नमा वार्ता हुनै लागेको बेला ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा इरानलाई हिज्बुल्लाहको आक्रमण रोक्न भनेका थिए। इरानको वार्ता टोलीका प्रमुख मोहम्मद बागेर गालिबाफले त्यसमा प्रतिक्रिया दिँदै भनेका छन्, “उनीहरूले धम्कीको कुनै अर्थ नहुने नसोचेका हुन्? यदि धम्की प्रभावकारी हुन्थ्यो भने उनीहरू यति बेचैन हुने थिएनन्… उनीहरूले जति बोले पनि, काम गर्ने हामी नै होौँ।”
आइतबार झडप रोकिने समाचार आएको छ। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले उत्तरी इजरायलको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न आवश्यक परे जति लामो समय भए पनि इजरायली सेना दक्षिणी लेबननमै रहने बताएका छन्। हिज्बुल्लाहका एक नेताले दक्षिणी लेबननमा इजरायली सैन्य उपस्थितिलाई अस्वीकार गर्दै हिज्बुल्लाहले आत्मरक्षा गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। स्विट्जरल्यान्डको एउटा होटेलमा वार्ता सुरु हुनुअघि अमेरिकी वार्ताटिमका प्रमुख उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले वार्ताटिमलाई ट्रम्पले “नयाँ सुरुवात गर्न” भनेको बताएका थिए। अमेरिकी टोलीमा भान्ससँगै ट्रम्पका ज्वाइँ ज्यारड कुश्नर र विशेष दूत स्टीभ विट्कोफ पनि सहभागी छन्। इरानी प्रतिनिधिमण्डलमा सभामुख समेत रहेका गालिबाफ र विदेश मन्त्री अब्बास अराग्ची छन्। यो वार्ताको सहजीकरण पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री र सेना प्रमुख तथा कतारका प्रधानमन्त्रीले पनि स्विट्जरल्यान्डमै गरिरहेका छन्।
८ असार, काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच युद्ध अन्त्यका लागि स्विट्जरल्यान्डमा वार्ता जारी छ। यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई धम्की दिएका छन्। धम्कीको विरोध गर्दै, इरानका मुख्य वार्ताकार तथा संसद् सभामुख मोहम्मद बगर गालिबाफले कडा जवाफ दिएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले आइतबार सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोशल’ मा लेखेका थिए, ‘यदि इरानले लेबनानमा इजरायलसँग लड्ने हिज्बुल्लाहलाई रोक्न सकेन भने अमेरिका आक्रमण गर्नेछ।’ इरानले उक्त चेतावनीलाई निराधार भन्दै लड्न तयार रहेको प्रतिक्रिया व्यक्त गरेको छ।
इरानी मुख्य वार्ताकार गालिबाफले ट्रम्पलाई जवाफ दिँदै भनेका छन्, ‘उनलाई के लागेको छ? यदि उनका धम्कीले कुनै प्रभाव पार्ने भए, उनी अहिले यस्तो अवस्थामा हुन्थे? जतिसुकै कुरा गरे पनि निर्णय त अन्ततः हामीले नै गर्नेछौं।’ अमेरिका र इरानबीच गतसाता भएको सम्झौतामा लेबनानसहितका सबै मोर्चामा युद्ध रोकिनुपर्ने सर्त समावेश थियो। तर, सर्तविपरीत दक्षिणी लेबनानमा हिज्बुल्लाह र इजरायली सेनाबीच झडप तीव्र भएको छ। लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार, इजरायलले गरेको हवाई आक्रमणमा दर्जनौं लेबनानी नागरिक मारिएका छन्, जसमा महिला र बालबालिका समेत छन्।
बढ्दो तनावका बीच अमेरिकाले शुक्रबार इजरायल र हिज्बुल्लाहबीच नयाँ युद्धविराम घोषणा गरेको थियो। तर झडप र हवाई हमलाका कारण शनिबार इरानले होर्मुज स्ट्रेट बन्द गरेको बताएको थियो। तथापि, बीबीसीका अनुसार जहाजहरूको आवतजावतको तथ्यांकले होर्मुज स्ट्रेट बन्द नभएको देखाउँछ।
सोमबार बिहान सम्पन्न खेलमा इजिप्टले न्यूजिल्यान्डलाई ३–१ ले पराजित गर्दै समूहको शीर्ष स्थानमा उक्लिएको छ। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत समूह ‘जी’ मा इजिप्टले शीर्ष स्थान हासिल गरेकोले नकआउट चरण प्रवेशको सम्भावना बलियो भएको छ। न्यूजिल्यान्डका फिन सम्र्यानले सुरुवाती गोल गरे पनि इजिप्टका मोस्तफा जिको, मोहम्मद सलाह र ट्रेजेग्वेटले गोल गर्दै टोलीलाई जित दिलाएका थिए। यस जितसँगै इजिप्टले २ खेलबाट ४ अंक जोडेको छ।
खेलमा पहिलो अग्रता न्यूजिल्यान्डले लिएको थियो। खेलको १५औं मिनेटमा फिन सम्र्यानले गोल गर्दै टोलीलाई अग्रता दिलाएका थिए। तर त्यस अग्रता जोगाउन नसक्दा न्यूजिल्यान्ड पराजित हुन पुग्यो। खेलको ५८औं मिनेटमा मोस्तफा जिकोले गोल गर्दै खेल बराबरीमा ल्याए। त्यसको ९ मिनेटपछि इजिप्टका कप्तान मोहम्मद सलाहले गोल गर्दै आफ्नो टोलीलाई अग्रता दिलाए। ८२औं मिनेटमा ट्रेजेग्वेटले गोल गरेर अग्रताको दूरी बढाए। बल पोजिसनदेखि सर्टसम्म इजिप्टले खेलमा दबाब कायम राख्यो। यस जितसँगै इजिप्ट समूह ‘जी’ मा शीर्ष स्थानमा उक्लिएको छ भने इरान र बेल्जियम समान २ अंकमा छन्। न्यूजिल्यान्डले एक अंक मात्र जोडेको छ।
नेपालगञ्जको यातायात व्यवस्था कार्यालयले असार ५ गते शुक्रबार सूचना जारी गर्दै गत वैशाख ९ देखि जेठ २७ सम्मका मात्र सेवाग्राहीहरूले बुझाएको लाइसेन्सहरू कार्यालयमा आइपुगेको जनाइएको छ। सूचनाअनुसार करिब साढे दुई वर्षभन्दा पुराना लाइसेन्सहरू अझै कार्यालयमा प्राप्त भएको छैन। सूचनामा उल्लेख छ, “यस कार्यालयमा २०२३ अगष्टदेखि २०२६ अप्रिल १९ सम्म सवारी चालक अनुमति पत्रको राजस्व बुझाएका सेवाग्राहीहरूको लाइसेन्स हालसम्म प्राप्त भइसकेको छैन…” अनलाइनमा छापिएको देखिए पनि कार्यालय पुग्दा निराश भएर फर्कनु पर्ने सेवाग्राहीहरूले सामाजिक सञ्जालमा गुनासो गरेका छन्। नेपालगञ्ज यातायात कार्यालयको स्थिति पनि यथावत रहेको सूचना अधिकारी विश्वलाल खड्काले स्वीकार गरे। “प्रिन्ट भएको देखिन्छ तर हाम्रो कार्यालयमा आइपुगेको छैन। नछापिएको कारणले नपुगेको होला। पठाउने क्रममा रहेका लाइसेन्सहरु जलाएको पनि सुनिन्छ,” खड्काले भने, “त्यसैले कार्यालयमा लाइसेन्स लिन आउनेहरूको भिड ठुलो छैन।”
यातायात व्यवस्था विभागले असार मसान्तसम्म चिट बोकेर हिँड्न नपर्ने घोषणा गरेको छ। करिब ३ वर्ष पुराना नछापिएको लाइसेन्सहरू कसरि छापिने लक्ष्य पूरा हुनेछ? विभागका महानिर्देशक, सूचना अधिकारी र सहायक सूचना अधिकारीसँग सम्पर्क गर्न सकिएन। सुरक्षण मुद्रण केन्द्रका कम्प्युटर इञ्जिनियर विशाल कटुवालका अनुसार हाल त्यहाँ हेटौडा, नेपालगञ्ज, र विराटनगर कार्यालयले राजश्व बुझाएका लाइसेन्सहरू छापिरहेको छ। कटुवालका अनुसार दुई चरणमा विभागसँग सम्झौता गरी २९ लाख लाइसेन्स छाप्ने योजना रहेको छ, जसमा अब करिब ७ लाख मात्रै बाँकी छन्। “म्याद एक वर्षभन्दा कम रहेका लाइसेन्सहरूको के गर्ने भन्ने निर्णय हुन बाकी छ,” उनले भने, “दैनिक ४० देखि ६० हजार लाइसेन्स छापिरहेका छौँ। दुई हप्ता भित्र करिब सबै छाप्नेछौं। साउनदेखि चिट बोकेर हिँड्न नपर्ने व्यवस्था लागु हुनेछ।”
यातायात व्यवस्थापन विभागले कार्तिक १२ गते केन्द्रसँग १२ लाख लाइसेन्स छाप्ने पहिलो सम्झौता गरेको थियो र त्यसपछि वैशाख ४ मा थप १७ लाख छाप्ने दोस्रो सम्झौता भएको थियो। सुरक्षण मुद्रण केन्द्रका कम्प्युटर इञ्जिनियर विशाल कटुवालका अनुसार वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदार र वैदेशिक अध्ययनमा जाने विद्यार्थीहरूको आवेदनलाई अत्यावश्यक प्राथमिकतामा छापिएको छ। अझै नछापिएका लाइसेन्सहरूलाई ब्याकलग को रूपमा र दैनिक नवीकरण या नयाँ लाइसेन्स परीक्षामा पास गरेर राजश्व तिर्ने लाइसेन्सहरूलाई दैनिक प्रिन्टको प्राथमिकतामा राखेर छापिने गरेको बताए। “दैनिक प्रिन्टमा छापिने लाइसेन्स २४ घण्टाभित्र विभागमा बुझाउने गरेका छौं,” उनले भने, “तर वितरणमा लाग्ने समय विभागबाट कार्यालयसम्म पुर्याउने तालिका र प्रक्रियामा निर्भर गर्छ। सामान्यतः राजश्व तिरेको ३-४ दिनमै सेवाग्राहीलाई उपलब्ध गराइन्छ।”
तर २०२२ मा राजश्व बुझाएका धेरै सेवाग्राहीका लाइसेन्स अझै नछापिएको र निर्णय हुन बाँकी रहेको जनाइएको छ। “त्यो अवधिका लाइसेन्सको म्याद एक वर्षभन्दा कम भएकाले नछापिने कि भनेर प्राथमिकताबाट बाहिर राखिएको थियो,” एकजना अधिकारीले भने, “मन्त्रालयमा छलफल जारी छ, तीलाई QR कोड दिने कि छापेर दिने भन्ने निर्णय छिट्टै हुन्छ।”
काठमाडौं उपत्यका र अन्य यातायात कार्यालयहरूमा छापिएका लाइसेन्स लिन आउने सेवाग्राहीहरूको भिड बढेपछि समस्या र कर्मचारी व्यवस्थापनमा चुनौती देखिएको छ। विभिन्न कार्यालयले तालिका सार्वजनिक गरी लाइसेन्स लिन आउन सूचना पनि दिइरहेका छन्। ललितपुर एकान्तकुनामा कार्यरत यातायात व्यवस्था कार्यालय प्रमुख केशवकुमार जिएमले ४ लाख लाइसेन्स छापिएर कार्यालयमा पुगेको जानकारी गराए। उनले बताए अनुसार, सेवाग्राहीहरूको अचानक भिड लाग्न थालेको छ। “सुरुका ४-५ दिन अत्यधिक भिड भयो। कार्यालय भित्र पस्न र बाहिर निस्कन समस्या भयो,” उनले भने, “अहिले स्थिति सामान्य बनेको छ र दैनिक ४-५ हजार लाइसेन्स वितरण भइरहेको छ।”
लगभग ३० जना कर्मचारी सन्दर्भित ७ वटा कोठाका १८-१९ झ्यालबाट लाइसेन्स वितरणमा खटिएका छन्। भिडभाड कम गर्न अनलाइन फारम भरी कस्तो कोठाबाट लाइसेन्स लिन जाने भन्ने सूचना सेवा अपाईलाई दिइने व्यवस्था गरिएको छ। कार्यलय प्रमुख जिएमका अनुसार, “सूचना अनुसार सेवाग्राही पुग्दा लाइसेन्स लिन सजिलो भएको छ। जुन १७ तारिखमा राजश्व बुझाएका लाइसेन्स १९ तारिख शुक्रबारसम्म कार्यालयमा पुगेका थिए। एक वर्षभन्दा कम म्याद भएकाहरू बाहेक सबै लाइसेन्स कार्यालयमा आइपुगेका छन्। २०२२ मा नविकरण गरेका धेरै लाइसेन्समाथि म्याद एक वर्षभन्दा कम भएकाले थप प्रक्रियामा रहेका छन्।”
विभिन्न कार्यालयले हरेक लाइसेन्स स्क्यान गर्ने भएकाले वितरणमा करिब दुई हप्ता लाग्ने जनाइएको छ।
अनिँदो बसेर विश्वकप फुटबल हेर्दा हाम्रो स्वास्थ्यमा कस्तो असर पर्न सक्छ? सूचना र समाचारका अनुसार, विश्वकप प्रतियोगिता जुन फुटबलप्रेमीहरूको लागि एक महत्वपूर्ण उत्सव हो, हाल अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा सुरु भइसकेको छ। तर विभिन्न ‘टाइम जोन’का कारण नेपालमा धेरै खेलहरू मध्यरातदेखि बिहान सबेरैसम्म हेर्नुपर्दा फुटबलप्रेमीहरूले आफ्नो नियमित सुत्ने तथा आराम गर्ने समय छुटाउनु परेको छ। यसले गर्दा निद्रा त्याग्नुपर्ने बाध्यता जन्माएको छ, जसले खेल हेर्ने समयमा पूर्ण मजा लिन सकिँदैन।
यदि तपाईं आफ्नो निद्रा त्यागेर विश्वकप फुटबल हेर्न योजना बनाउनु भएको छ भने चिकित्सकहरूले स्वास्थ्यमा विशेष ध्यान राख्न सल्लाह दिएका छन्। निद्रा विघटन हुँदा स्वास्थ्यमा के प्रकारका समस्या देखा पर्न सक्छन्?
अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित मियामी स्टेडियममा सम्पन्न खेलमा उरुग्वे र केप भर्डेबीच २–२ को बराबरी भएको छ। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत अमेरिकामा भएको उक्त प्रतिस्पर्धामा दुई पटकको विश्व च्याम्पियन उरुग्वेले नवप्रवेशी टोली केप भर्डेसँग बराबरी खेले।
केप भर्डेले खेलको शुरूमै अग्रता बनायो। २१औं मिनेटमा केभिन पिनाले फ्रीकिकबाट गोल गरेर टोलीलाई ऐतिहासिक अग्रता दिलाए। ४४औं मिनेटमा म्याक्सी अराजोले उरुग्वेका लागि बराबरी गोल गर्दै पहिलो हाफलाई प्रतिस्पर्धात्मक बनाएका थिए। अतिरिक्त समयमा अगस्टिनले गोल गर्दै उरुग्वेलाई अग्रता दिलाए। तर ६१औं मिनेटमा उरुग्वेका डिफेन्डर र गोलकिपरबीच समन्वयमा कमजोरी देखिएपछि केप भर्डेका हेलियो भारेलाले गोल गरी खेललाई पुनः बराबरीमा ल्याए।
खेलपछि केप भर्डेका प्रशिक्षक बुबिस्ताले टोलीले शुरुदेखि नै साहस देखाएको बताए, “हाम्रो टोलीले शुरूदेखि नै साहस प्रदर्शन गर्यो र सधैं जीत्ने लक्ष्यका साथ अघि बढ्यो। यसले हामीलाई निकै खुसी बनाएको छ,” उनले भने। उरुग्वेका प्रशिक्षक मार्सेलो बिएल्साले भने खेलको इन्टेन्सिटी घटेपछि हार नजिक पुगेको संकेत दिए।
यस नतिजासँगै समूह ‘एच’ मा उरुग्वे र केप भर्डेले समान २ खेलबाट समान २ अंक जम्मा गरेका छन्। उक्त समूहमा स्पेन ४ अंकसहित शीर्ष स्थानमा रहेको छ भने साउदी अरेबियाले १ अंक सुरक्षित गरेको छ।
अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित मियामी स्टेडियममा जारी खेलमा केप भर्डेले ६१औं मिनेटमा बराबरी गोल फर्काएको हो। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत अमेरिकामा जारी खेलमा केप भर्डेले उरुग्वेविरुद्ध २–२ को बराबरी गोल निकाल्न सफल भयो। खेलको २१औं मिनेटमा केप भर्डेले अग्रता लिए पनि पहिलो हाफको अन्त्यसम्म उरुग्वेले २–१ को अग्रता बनाएको थियो।
उरुग्वेका डिफेन्डर र गोलकिपरको तालमेलमा समस्या भएपछि ६१औं मिनेटमा केप भर्डेका हेलियो भारेलाले बराबरी गोल फर्काए। यसअघि केप भर्डेको सुरुवाती अग्रता उल्टाउँदै उरुग्वेले खेलमा पकड बनाएको थियो। २१औं मिनेटमा केभिन पिनाले फ्रिकिकमार्फत गोल गर्दै केप भर्डेलाई ऐतिहासिक अग्रता दिलाएका थिए। ४४औं मिनेटमा म्याक्सी अराजोले उरुग्वेका लागि बराबरी गोल फर्काए। पहिलो हाफको इन्जुरी समयमा अगस्टिनले गोल गर्दै उरुग्वेलाई पुनः अग्रतामा पुर्याएका थिए।
अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित मियामी स्टेडियममा जारी खेलमा उरुग्वेले केप भर्डेको सुरुवाती अग्रता उल्टाउँदै अग्रता लिएको छ। केप भर्डेका केभिन पिनाले शुरुआती गोल गरे पनि उरुग्वेका म्याक्सी अराजो र अगस्टिन क्यानोबियोले गोल फर्काएर टोलीलाई अग्रता दिलाएका छन्।
८ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ मा उरुग्वेले केप भर्डेविरूद्ध अग्रता लिएको छ। अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित मियामी स्टेडियममा भइरहेको खेलमा उरुग्वेले केप भर्डेको सुरुवाती अग्रता उल्टाउँदै खेलमा अग्रता बनाएको हो।
उरुग्वेका लागि म्याक्सी अराजो र अगस्टिन क्यानोबियोले गोल गरेका छन् भने केप भर्डेका केभिन पिनाले एक गोल गरेका छन्। २१औं मिनेटमा केभिन पिनाले फ्रिकिकमार्फत गोल गर्दै केप भर्डेलाई ऐतिहासिक अग्रता दिलाएका थिए। ४४औं मिनेटमा म्याक्सी अराजोले उरुग्वेका लागि बराबरी गोल फर्काए। पहिलो हाफको इन्जुरी समयमा अगस्टिन क्यानोबियोले गोल गर्दै उरुग्वेलाई अग्रतामा पुर्याए।
नेपालस्थित साउदी अरेबियाको दूतावासले नेपाली श्रमिकका लागि लागू गरिएको सिप प्रमाणीकरण कार्यक्रम रोक्न नहुने स्पष्ट पारेको छ। साउदी राजदूत फहद मोनाइकिरले यो कार्यक्रम सरकारको नीति अनुसार रहेको र शुल्क मात्र ५० डलर रहेको जानकारी दिनुभएको छ। नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघले यसले श्रमिकहरूमा आर्थिक बोझ पर्ने र नयाँ सिन्डिकेट थपिने भन्दै विरोध जनाएको छ। ७ असार, काठमाडौं।
नेपालस्थित साउदी अरेबियाको दूतावासले नेपाली श्रमिकहरूको लागि लागू गरिएको सिप प्रमाणीकरण (स्किल सर्टिफिकेसन) कार्यक्रम (एसभीपी) रोकिने छैन भनी स्पष्ट पारेको छ। नेपालबाट वैदेशिक रोजगारका लागि साउदी जाने श्रमिकहरूका लागि सिप प्रमाणीकरण अनिवार्य गरिएको र यो कार्यक्रम निरन्तर रहने दूतावासले जनाएको छ। नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघका प्रतिनिधिसँगको भेटमा साउदीका राजदूत फहद मोनाइकिरले यसलाई आफ्नो सरकारको आधिकारिक नीति भएको र स्थगित नगर्ने बताएका थिए।
काठमाडौंको धापासीमा स्किल भेरिफिकेशन सेन्टर स्थापना गर्ने तयारी भइरहेकामा म्यानपावर व्यवसायीहरूको विरोधपछि त्यो कार्यालय स्थापना रोकिएको थियो। त्यसपछि केन्द्रले एक सूचना जारी गर्दै कार्यक्रम तत्कालका लागि स्थगित भएको जानकारी दिएको थियो। तर, दूतावासले उक्त कार्यक्रम आगामी जुलाई १ देखि लागू हुने पुष्टि गरेको छ। विरोधपछि संघका प्रतिनिधिमण्डलले कुपोन्डोलस्थित साउदी दूतावासमा पुगेर राजदूतसँग भेटवार्ता गरेका थिए।
संघका अध्यक्ष डिकबहादुर खत्रीले सिप प्रमाणीकरण व्यवस्थाले गरिब र विपन्न श्रमिकहरूमा थप आर्थिक भार पर्ने र रोजगार व्यवसायीहरूबाट अतिरिक्त रकम असुली हुने आरोप लगाएका थिए। राजदूत मोनाइकिरले भने, उक्त कार्यक्रम साउदी सरकारको नीति अनुसार सञ्चालन भइरहेको र प्रमाणीकरण शुल्क केवल ५० अमेरिकी डलर (लगभग ७ हजार ५ सय रुपैयाँ) मात्र रहेको स्पष्ट पारेका छन्। दूतावासले यो कार्यक्रम काठमाडौंसँगै लुम्बिनी, जनकपुर, नारायणगढ र महोत्तरीबाट समेत सञ्चालन गरिने जानकारी दिएको छ।