इरानले आणविक विषयमा ठोस प्रस्ताव राख्दा ट्रम्प आर्थिक प्रतिबन्ध फुकुवा गर्न तयार
१३ असोज, वाशिङ्टनडीसी (रासस/एएनआई)। इरानले आणविक विषयमा ठोस प्रस्ताव राखेको छ भने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि लगाएका आर्थिक प्रतिबन्ध फुकुवा गर्न र जफत गरिएको रकम जारी गर्न इच्छुक रहेको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्। संयुक्त राज्य अमेरिकाले मध्यस्थकर्तामार्फत सकारात्मक र रचनात्मक छलफल गरिरहेको उल्लेख गर्दै अधिकारीहरूले भनेका छन् कि आणविक मुद्दा सम्बोधन नहुँदासम्म कुनै सम्झौता सम्भव नहुने देखिन्छ। यसअघि आइतवार ट्रम्पले एक्सियोसलाई यस हप्तामा इरानसँग थप वार्ता हुने आशा व्यक्त गरेका थिए।
अमेरिकी अधिकारी अनुसार विशेष दूत स्टिभ विटकोफ, जारेड कुष्नर, उपराष्ट्रपति जेडी भान्स र विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले अमेरिकी पक्षमा वार्ताको नेतृत्व गरिरहेका छन्। अधिकारीहरूले भनेका छन् कि इरानले आणविक मुद्दामा लचिलो हुने संकेत गरेको छ, तर दुवै पक्ष प्रतिबद्धताको समयमा सहमति हुन बाँकी रहेको बताएका छन्। यसैबीच, इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले सोमबार तेहरानबाट न्यूयोर्कमा कतारी मध्यस्थकर्तामार्फत संयुक्त राज्य अमेरिकासँग थप अप्रत्यक्ष वार्ता गरेको जानकारी दिएका छन्। मङ्गलबारसम्म इरानले वाशिङ्टनबाट आधिकारिक प्रतिक्रिया कुर्दै रहेको उनले बताए।
पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै अराघचीले क्षेत्रीय तनाव र हर्मुजमा पर्ने गम्भीर सुरक्षा अवस्थाबारे इरानको दृष्टिकोण व्यक्त गर्नु गत हप्ताको संयुक्त राष्ट्र महासभा सत्रमा उनको प्रमुख उद्देश्य रहेको बताए। इरानी विदेशमन्त्रीले विशेष सर्तहरू पूरा भएमा तेहरानले सङ्कट समाधान गर्दै महत्वपूर्ण जलमार्ग पुनः खोल्न निष्पक्ष र तार्किक योजना अघि बढाएको दोहोर्याए। “हाम्रो उद्देश्य यी सर्तहरू अमेरिकी पक्ष र अन्य सबै देशलाई बुझाउनु र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई यस सन्दर्भमा इरानको योजना छ भनी सचेत गराउनु थियो,” अराघचीले भने।
हालैको बैठकमा कतारका मध्यस्थकर्ताले कतिपय नयाँ उपायहरू पेस गरेका थिए जसले विद्यमान मतभेद घटाउन र तेहरानका प्रस्तावहरूको कार्यान्वयनलाई सहज बनाउन सहयोग पुर्याउने आशा गरिएको छ। यी विचारहरू हाल वाशिङ्टनमा पठाइएको छ। कतारी र पाकिस्तानी मध्यस्थकर्ताद्वारा गरिएका सञ्चार र सन्देशहरू सधैं सराहनीय भए तापनि इरानले अघि सारेको प्रस्तावलाई दृष्टिगत गर्दा वार्ता प्रक्रिया अझ गम्भीर रूपमा लिइरहेको छ। यसअघि ट्रम्पले अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानसँग मध्यस्थकर्तामार्फत छलफल गरिरहेको पुष्टि गरेका थिए। ओभल अफिसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले कुराकानी भएको पुष्टि गरे तर थप विवरण दिएका छैनन्।
इरानी मिडियाले जनाए अनुसार तेहरान र वाशिङ्टनबीचको पछिल्लो प्रस्ताव र घटनाक्रमबारे छलफल गर्न न्यूयोर्कमा मध्यस्थकर्तासँग अराघचीको भेट हुने कार्यक्रम रहेको थियो। कतारको प्रतिनिधिमण्डलले गत हप्ता संयुक्त राज्य अमेरिका भ्रमण गरी आर्थिक राहतको बदला स्ट्रेट अफ हर्मुज पुनः खोल्ने सम्बन्धमा अमेरिकी अधिकारीलाई इरानी प्रस्ताव पेश गरेको थियो, उक्त बैठक त्यही क्रममा भएका थिए। गत हप्ता ८१औं संयुक्त राष्ट्र महासभा अवसरमा अराघचीले सात दिनको प्रस्तावको रूपरेखा प्रस्तुत गरे जसअन्तर्गत इरानले वाशिङ्टनले केही सर्तहरू पूरा गरे स्ट्रेट अफ हर्मुज पुनः खोल्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
इरानले यो प्रस्ताव बिचौलियामार्फत पठाएको र जलमार्ग पुनः खोल्नका लागि अमेरिकी सैन्य दबाब कम गर्ने लगायतका उपायहरू जोडेको उल्लेख गरेको छ। तर, आइतवार संयुक्त राष्ट्रका लागि अमेरिकी राजदूत माइक वाल्ट्जले तेहरानले अपना आणविक कार्यक्रमबारे वार्ता गर्नु अघि प्रतिबन्ध उन्मुक्ति र अरबौँको जफत भएको सम्पत्तिमा पहुँच मागेको भन्दै वाशिङ्टनले प्रस्ताव अस्वीकृत गरेको बताए। वाल्ट्जले बताए अनुसार अमेरिकाले अन्ततः इरानसँग सम्झौतामा पुग्न आवश्यक देखेर ट्रम्पले सबै सम्भावित विकल्पहरू प्रस्ताव गरिरहेको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले वाल्ट्जको दाबीलाई पुष्टि गर्दै संयुक्त राज्य अमेरिका इरानको प्रतिज्ञाप्रति शङ्कित रहेको र जुलाईमा व्यापारिक जहाजमा गोली हानेर अमेरिकाको समझदारी ज्ञापनपत्र उल्लङ्घन गरेको जनाएका छन्। तेहरानले नयाँ शत्रुताको सम्भावनाका लागि तयारी गर्दै कूटनीतिक उपायहरू अनुसरण गर्ने तयारी रहेको पनि उनले बताए। हर्मुज जलमार्ग विवादको केन्द्र बिन्दु बनेको भएपनि इरानी पक्षले एक निर्धारित छलफलपछि जलमार्ग पुनः खोल्न तयार रहेको जनाएको छ।
