लेखक: space4knews

समाचार सारांश सम्पादकीय पुनरावलोकन गरिएको। डा. विक्रम तिमिल्सिनाले नुवाकोट क्षेत्र नं १ मा कांग्रेस र नेकपाका प्रभावशाली उम्मेदवारलाई पराजित गर्दै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट पहिलो पटक सांसद निर्वाचित भएका छन्। तिमिल्सिनाले चुनावी अभियान उत्साहजनक रहेको र जनता नयाँ विकल्पको आशाले भरिएका थिए भने पुराना दलप्रतिको निराशा र परिवर्तन खोज्ने चाहना जितको आधार भएको बताए। उनले राष्ट्रिय स्वार्थलाई प्राथमिकता दिँदै नेपालको सार्वभौमिकता र स्वतन्त्रता जोगाउन रास्वपाले स्पष्ट नीति अपनाउने र आन्तरिक एकता र जिम्मेवार राजनीतिक आचरणमा केन्द्रित रहने बताए।

प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनबाट यसपटक धेरै नयाँ पुस्ताका प्रतिनिधि जनताले सांसदको रूपमा निर्वाचित भएका छन्। तीमध्ये एक हुन्—डा. विक्रम तिमिल्सिना। नुवाकोटको क्षेत्र नं १, जुन कांग्रेसको गढ मानिन्छ, डा. रामशरण महत पछि यसपटक उनका भाइ डा. प्रकाशशरण महतले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए। नेकपाबाट पूर्वमन्त्री समेत रहेका हितबहादुर तामाङ पनि उम्मेदवार थिए। यी प्रभावशाली उम्मेदवारहरूलाई पराजित गर्दै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका विक्रम तिमिल्सिनाले जित हासिल गरे। उनी करिब दुई वर्षअघि यस पार्टीमा प्रवेश गरेका थिए।

अष्ट्रेलियाको ग्रिफिथ विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र राजनीति शास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका तिमिल्सिना, नेपाल फर्केर अध्यापन क्षेत्रमा संलग्न थिए। त्यही क्रममा उनले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीमै आबद्ध भई यसपटक प्रतिस्पर्धा गरेर पहिलो प्रयासमै सफलता पाएका हुन्। अष्ट्रेलिया जानुअघि करिब १० वर्ष रेडियो सगरमाथामा सञ्चारकर्मीको रूपमा काम गरेका तिमिल्सिनाले अब अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र राजनीतिक विषयहरूमा गहिरो ज्ञान प्राप्त गरेका छन्। उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विभागमा सक्रिय छन्।

दुर्गा खनालसँग भएको कुराकानीमा डा. तिमिल्सिनाका कुराहरू यसप्रकार छन् : नुवाकोट-१ निर्वाचन क्षेत्र निकै ‘टफ’ मानिन्थ्यो। त्यहाँ पुराना दललाई पराजित गर्दै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट निर्वाचित हुनुभयो। चुनावी अनुभव कस्तो रहयो? चुनावी अनुभव एकदम उत्साहजनक रह्यो। मैले यो चुनावलाई धेरै रमाइलो मानें। हामीले यो चुनाव साधारण नभई असामान्य परिस्थितिको अन्त्यका लागि लडिरहेका थियौं। हामीले सकारात्मक राजनीतिक संस्कार स्थापना गर्ने र राम्रो अभियान गर्ने लक्ष्य लिएर अघि बढेका थियौं। अभियानका कुनै दिन हामी निराश हुँदै घर फर्कनुपरेन। जनताको चाहना र हाम्रो योजना मेल खाँदा यो अनुभव अद्भुत रह्यो।

क्रिप्टो करेंसी कारोबारको आरोपमा भारतको पश्चिम बंगालकी प्रवेश खलीसहित तीन जनालाई पक्राउ गरिएको छ। पक्राउ परेकाहरूमध्ये बाँकेको नेपालगञ्जका नरेश रेउल र सर्लाहीकी दिप्ती पोखरेल पनि रहेका छन्। उनीहरूले १५ लाख ३० हजार बराबरको क्रिप्टो कारोबार गरेको पाइएको छ भने चारवटा मोबाइल फोन पनि बरामद गरिएका छन्।

८ चैत, काठमाडौं। क्रिप्टो करेंसी कारोबारको आरोपमा एक भारतीय नागरिकसहित तीन जनालाई पक्राउ गरिएको छ। पक्राउ परेकाहरूमा भारत पश्चिम बंगालका प्रवेश खली, बाँकेको नेपालगञ्जका नरेश रेउल र सर्लाहीका दिप्ती पोखरेल रहेका छन्। उनीहरूलाई काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले पक्राउ गरेको जानकारी छ। उनीहरूले १५ लाख ३० हजार बराबरको क्रिप्टो कारोबार गरेको खुलेको छ भनी अपराध अनुसन्धान कार्यालयका एसपी तथा प्रवक्ता मनोहरप्रसाद भट्टले बताए। उनीहरूबाट चारवटा मोबाइल पनि बरामद गरिएको छ। पक्राउ परेकाहरूलाई जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौं पठाइएको छ।

कतारको रक्षा मन्त्रालयले जनाए अनुसार सेनाको हेलिकप्टर दुर्घटना हुँदा छ जनाको मृत्यु भएको छ। कतारी सेनाको हेलिकप्टर प्राविधिक गडबडीका कारण आइतबार बिहान देशको जलक्षेत्रमा दुर्घटनाग्रस्त भएको हो। मन्त्रालयले यस घटनालाई इरान युद्धसँग कुनै सम्बन्ध नभएको पनि स्पष्ट पारेको छ।

मध्यपूर्वमा तनाव जारी रहेको बेला कतारी सैन्य हेलिकप्टर नियमित ड्युटीमा रहेको अवस्थामा प्राविधिक त्रुटिबाट दुर्घटना भएको बताइएको छ। ‘खोजी अभियानमा सातमध्ये छ जना फेला परेका छन्,’ कतारको रक्षा मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म एक्समा प्रकाशित विज्ञप्तिमा उल्लेख गरेको छ।

मन्त्रालयले कतारी सशस्त्र बलका क्याप्टेन (पाइलट) सइद नासेर समेखको खोजी जारी रहेको जानकारी दिएको छ। पछिल्लो हप्तादेखि इरानी आक्रमणका कारण कतार प्रभावित हुँदै आएको छ, जसअन्तर्गत गत हप्ता इरानले कतारको मुख्य ग्यास प्लान्टमाथि हमला गरेको थियो।

गण्डकी प्रदेश सभाका तीन दलित महिला सांसदहरूले इनिशा विकको बलात्कारपछि हत्या भएको घटनामा कडा कारबाहीको माग गरेका छन्। सांसदहरूले यस किसिमका अपराधीहरूलाई हदैसम्मको सजाय र छिटो, निष्पक्ष न्यायको आवश्यक रहेको औँल्याएका छन्। उनीहरूले घटनालाई समाजमाथिको प्रहार र छोरीहरू सुरक्षित नरहेको स्पष्ट प्रमाण भएको बताएका छन्। ८ चैत, पोखरा।

गण्डकी प्रदेश सभाका ३ दलित महिला सांसदहरूले सुर्खेतमा १६ वर्षीय बालिका इनिशा विकको बलात्कारपछि हत्या भएको घटनामा कडा कारबाहीको माग गरेका छन्। यो घटनामा केवल ३ दलित महिला सांसदले मात्र आवाज उठाए भने अन्य सांसदहरूले भने नागरिकका विभिन्न समस्याका विषयमा बोल्न प्राथमिकता दिएका थिए। सीमित समयमा बोलेका सांसदहरूले दोषीमाथि कडा कारबाहीको माग राख्दै समाजमा छोरीहरू मात्र नभएर आफूहरू पनि असुरक्षित भएको बताए।

आइतबारबाट सुरु भएको नबौं अधिवेशनको पहिलो बैठकमा सांसद दमयन्ती रुचालले गत फागुन २३ गते मृत्यु भएकी १६ वर्षीया इनिशाको हत्याको अनुसन्धान अझै सकिएको नभएको विषयमा संसदको ध्यानाकर्षण गराइन्। उनले निर्मला विकदेखि इनिशा विकसम्मको बलात्कारपछि हत्या हुने घटनामा जोड दिइन् र बलात्कारपछि हत्या गर्ने अपराधीमाथि कडा सजायको माग गरिन्। अर्की सांसद दिलमाया पौवीले इनिशाको बलात्कारपछि हत्या भएको भन्दै संसदमा यस विषयमा ध्यानाकर्षण गराइन्।

पौवीले संसदमा भनिन्, ‘पितृसत्तात्मक सोचका कारण अझै पनि हाम्रो छोरीहरू मात्र नभएर हामी पनि सुरक्षित छैनौं। किन अपराधीहरूलाई कानुनको डर छैन?’ सांसद नन्दकला नेपाली दमैले अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसकै बेला इनिशा विकको बलात्कारपछि हत्या भएको भन्दै छोरी-छोरीमाथि गम्भीर चुनौती प्रस्तुत भएको उल्लेख गरिन्। सांसदहरूले यसअघिका अधिवेशनहरूमा पनि जातीय विभेद, महिला हिंसा र बलात्कार जस्ता जघन्य अपराधका विषयहरूलाई प्राथमिकताका साथ उठाउँदै कडा कानुनको माग गर्दै आएका छन्।

जापानी एनिमेसन निर्देशक सुतोमु शिबायामाले ६ मार्च २०२६ मा ८४ वर्षको उमेरमा फोक्सोको क्यान्सरबाट निधन भएको छ। जापानी एनिमेसन (एनिमे)को दुनियाँमा केही दुर्लभ नामहरू छन्, जसले केवल चित्रहरूलाई चलायमान मात्र बनाएनन्, विश्वभरका करोडौं बालबालिकाको बाल्यकाललाई रंगीन र स्मरणीय बनाए। तीमध्येकै एक नाम हो- सुतोमु शिबायामा। फोक्सोको क्यान्सरसँगको लामो लडाइपछि उनले ६ मार्च २०२६ मा ८४ वर्षको उमेरमा संसारलाई बिदाइ दिए। उनको मृत्युको खबरले जापानसँगै विश्वभरका एनिमे प्रेमीहरूलाई स्तब्ध बनाएको छ। यससँगै एनिमेसन उद्योगले एउटा महान् वास्तुकार गुमाएको छ।

सुतोमु शिबायामाको जन्म सन् १९४१ मा जापानको राजधानी टोकियोमा भएको थियो। यो समय विश्व दोस्रो विश्वयुद्धको चपेटामा थियो र जापान पनि यसको एक मुख्य हिस्सेदार थियो। यसकारण, उनको बाल्यकाल सुखद् हुन सकेन। उनले युद्धको त्रासदी र त्यसपछिको कठिन कालखण्डसँगै हुर्किन पुगे। ती कठिन दिनहरूमा पनि उनको एउटा मिल्ने साथी थियो– चित्रकला। सानै उमेरदेखि उनमा चित्र कोर्ने भोक थियो। युवावस्थामा पुग्दा उनको यो सौखले व्यावसायिक रूप लिन थाल्यो। उनले जापानी कमिक्स अर्थात् माङ्गामा आफ्नो पाइला अघि बढाए।

सन् १९६० को दशक जापानी एनिमेसन उद्योगका लागि नयाँ युगको सुरुवात थियो। सन् १९६३ मा शिबायामा जापानको चर्चित टोई एनिमेसनमा जोडिए। त्यहाँ उनले एनिमेसनका प्राविधिक पक्षहरू सिके। डोरेमोनको कुरा गर्दा, धेरैको दिमागमा माङ्गा सर्जक फुजिको एफ. फुजियोको नाम आउँछ। उनले यो पात्रको सिर्जना गरेका थिए। तर, फुजियोले कागजमा कोरेको त्यो निलो रोबोट बिरालो र नोबिताको कथालाई टेलिभिजन र सिनेमाको पर्दामा जीवन्त बनाउने काम भने सुतोमु शिबायामाले गरेका हुन्। सन् १९७९ मा डोरेमोनको नयाँ टेलिभिजन श्रृंखला सुरु हुँदा शिबायामाले मुख्य निर्देशकको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।

उनले २२ वटा डोरेमोनका फिचर फिल्महरूको निर्देशन गरे। डोरेमोन: नोबिताज लिटल स्टार वार्सदेखि डोरेमोन: नोबिता इन वान-न्यान स्पेसटाइम ओडिसीसम्मका चलचित्रहरू उनकै परिकल्पनाको उपज हुन्। यसरी उनले डोरेमोनलाई एउटा कमेडी सोमा मात्र सीमित राखेनन्। उनले विज्ञान, अन्तरिक्ष, समय यात्रा, पर्यावरण संरक्षण, मित्रता जस्ता विषयवस्तुहरू पनि समावेश गरे। यस कारण, डोरेमोन आज जापानको सांस्कृतिक दूतसरह बनेको छ।