लेखक: space4knews

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) बाट अलग भएका नेता डा. धवलशमशेर राणाले नयाँ राष्ट्रवादी दल गठनका लागि ‘जेनजी’ समूहका युवाहरूसँग छलफल गरेका छन्। पार्टी अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्ट भएका राणाले राजसंस्थावादी शक्तिहरूलाई एकत्रित गरी नयाँ दल गठन गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। राणाले मंगलबार अभियन्ता दुर्गा प्रसाईंसँग पनि छलफल गरेका थिए भने राप्रपाको असन्तुष्ट पक्ष मलमासपछि नयाँ दल गठन गर्ने योजनामा छ।

२० जेठ, काठमाडौं। नयाँ दल गठनको तयारीमा रहेका राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का नेता डा. धवलशमशेर राणाले ‘राष्ट्रवादी शक्ति’ निर्माणका लागि जेनजी उमेर समूहसँग छलफल गरेका छन्। नयाँ दल गठन गर्न विभिन्न पक्षसँग छलफल सुरु गरेका राणाले बुधबार ‘जेनजी एलायन्स फर मोनार्की’ मा समावेश युवाहरूसँग वार्ता गरेका छन्। राणाले राजसंस्थावादी शक्तिहरूलाई एकत्रित गरी नयाँ दल गठन गर्ने उद्देश्यले राप्रपा छोडिसकेका छन्।

राप्रपाको असन्तुष्ट पक्षले मलमासपछि नयाँ दल गठन गर्ने तयारी गरिरहेको छ। मंगलबार राणाले अभियन्ता दुर्गा प्रसाईंसँग पनि छलफल गरेका थिए। पार्टी अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनको कार्यशैलीप्रति असन्तुष्ट हुँदै राणा नयाँ अभियान सुरु गरेका छन्।

२० जेठ, काठमाडौं । विभिन्न सामाजिक संस्थाहरूले समाज कल्याण परिषद्को पुनर्संरचना गरी सामाजिक विकास बोर्ड स्थापना गर्न माग उठाएका छन्। नेपालमा लोकतन्त्र स्थापना, मानव अधिकार संरक्षण, सामाजिक न्याय प्रवर्द्धन, सुशासन र समावेशी विकासका क्षेत्रमा सव भन्दा बढी ३० नागरिक तथा सामाजिक संघसंस्थाका महासङ्घ र सञ्जालहरूले नियमन निकाय, वैदेशिक सहायता र नागरिक एवं सामाजिक संघसंस्थाहरूको भूमिकालाई लिएर साझा धारणा सार्वजनिक गरेका छन्।
सरकारको शासकीय सुधार योजना, नीति तथा कार्यक्रम र बजेटमार्फत समाज कल्याण ऐनअनुसार स्थापना गरिएको समाज कल्याण परिषद्लाई खारेज गर्ने प्रस्तावप्रति ती संस्थाहरूले गम्भीर ध्यानाकर्षण गराएका छन्। उनीहरूले संघीय लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको मर्मअनुसार स्वायत्त, स्वतन्त्र, समावेशी र अधिकार सम्पन्न ‘‘सामाजिक विकास बोर्ड’’ स्थापना गर्न सरकारसमक्ष आग्रह गरेका छन्।
‘कुनै पनि सार्वजनिक निकायको पुनर्संरचना वा खारेजीजस्ता दूरगामी निर्णय गर्दा पर्याप्त अध्ययन, अनुसन्धान, विकल्प विश्लेषण र सम्बन्धित सरोकारवालासँग व्यापक परामर्श र छलफल हुन जरूरी हुन्छ,’ महासङ्घ र सञ्जालहरूले संयुक्त अपिलमा उल्लेख गरेका छन्। साथै नागरिक तथा सामाजिक संघसंस्थाहरूको संवैधानिक स्वतन्त्रता, सहभागिता र विकास साझेदारीको भूमिकालाई सुरक्षित राख्दै स्वतन्त्र र अधिकार सम्पन्न सामाजिक विकास बोर्डमार्फत प्रभावकारी नियमन, समन्वय र सहकार्यको व्यवस्था आवश्यक रहेको उनीहरूले तर्क गरेका छन्।

नवलपरासी पश्चिमको सुस्ता गाउँपालिकाका अध्यक्ष टेकनारायण उपाध्यायले नारायणी नदीको पूर्वी किनारमा नेपालले बनाउँदै गरेको तटबन्ध निर्माणमा भारतीय पक्षले रोक लगाएको दाबी गरेका छन्। “यो संयोग हो कि के हो थाहा छैन, तर हाम्रा प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले संसदमा सीमा विवादसम्बन्धी कुरा बोलेको केही घण्टाभित्रै भारतीय सीमा सुरक्षा बलले बन्दुक तेर्स्याएर त्यहाँ कार्यरत मजदुरहरूलाई काम गर्न रोक लगाएको हो,” अध्यक्ष उपाध्यायले भने।

प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह ‘बालेन’ले आइतवार प्रतिनिधि सभामा सांसदहरूले उठाएको प्रश्नको जवाफ दिँदै भनेका थिए, “भारतले मात्र होइन, नेपालले पनि भारतको जमिन मिचेको” जानकारी आफू प्रधानमन्त्री बनेपछि थाहा पाएको बताए। प्रधानमन्त्रीको उक्त भनाइको आलोचना भएपछि परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ताले सोही दिन विज्ञप्ति जारी गर्दै उक्त अभिव्यक्ति “मूलतः दशगजा क्षेत्रमा दाबी” र “सीमा पार जमिन कब्जाको विषय”सँग सम्बन्धित रहेको स्पष्ट पारे।

भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले मङ्गलबार प्रधानमन्त्री शाहको भनाइ र त्यसपछि नेपालले जारी गरेको वक्तव्य हेरेको बताए। उनले सीमा सम्बन्धी समस्याको समाधानका लागि द्विपक्षीय संयन्त्र सक्रिय रूपमा काम गरिरहेको पनि बताए। “भारत र नेपालबीचको सीमा करिब ९८ प्रतिशत भाग निर्धारण भइसकेको छ। केही भाग भने समाधान हुनु बाकी छ,” रणधीर जयसवालले बताए।

नियमित अनुगमननवलपरासी पश्चिम जिल्ला प्रशासन कार्यालयका अनुसार, नेपाली सशस्त्र प्रहरी बल २६ नम्बरका गणपति गोविन्दबहादुर खातीको नेतृत्वमा १३ जनाको टोली र भारतीय सुरक्षा बल (पश्चिम चम्पारण, बिहार)का एएसपी तोपेश्वर राउत नेतृत्वमा १७ जनाको टोलीले जेठ १७ गते सुस्ताको सीमा संयुक्त रूपमा अनुगमन गरेको थियो। “यो संयुक्त सीमा अनुगमन नियमित रूपमा हुने कार्य हो,” पश्चिम नवलपरासीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी पोषण राजभण्डारीले भने।

सुस्ताको सीमालाई लिएर नेपाल र भारतबीच लामो समयदेखि विवाद हुँदै आएको छ। जयसवालले गण्डक नदी (नारायणी नदी)को धार परिवर्तनले यस्तो स्थिति सिर्जना भएको स्वीकार गरे। सुस्ता गाउँपालिका अध्यक्ष टेकनारायण उपाध्यायले भारतीय पक्षले तटबन्ध बनाउने ठाउँ रोक्नु परेको क्षेत्र नेपाली सीमावर्ती नै रहेको बताएका छन्। “यो विवादित क्षेत्र होइन। त्यो स्थान तत्कालीन राजा महेन्द्रले २०२२ सालमा पूर्व सैनिकहरू बसाउने गरी बनाएको हो,” उनले भने।

सन् १८१६ को सुगौली सन्धिअनुसार, नेपाल र भारतको अन्तर्राष्ट्रिय सीमा नवलपरासीमा नारायणी नदी नै हो। सीमाविदहरूले भनेका छन् कि पहिले सुस्ता गाउँ नारायणी नदीको पश्चिम किनारमा थियो। तर बाढीका कारण नारायणी नदीको धार परिवर्तन हुँदा अहिले सुस्ता नदीको पूर्वी किनारमा पुगेको छ। अहिलेसम्म सुस्तामा नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीका चौकीहरू छन् र त्यहाँ करिब ३०० घरधुरीको बस्ती छ।

नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरी आईसीसी टी–२० आई अलराउन्डर वरियतामा पाँचौं स्थानमा झरेका छन्। नयाँ वरियता अनुसार २३९ रेटिङ अंकसहित दीपेन्द्र वेस्ट इन्डिजका रस्टन चेजसँग संयुक्त रूपमा पाँचौं स्थानमा छन्। नेपाली पुरुष क्रिकेट टोली हाल सिंगापुरमा एसियन गेम्स छनोट खेलिरहेको छ। २० जेठ, काठमाडौं।

आईसीसीले मंगलबारसम्मको अपडेट अनुसार बुधबार जारी गरेको नयाँ वरियतामा दीपेन्द्र चौथो स्थानबाट पाँचौं स्थानमा पुगेका हुन्। उनका रेटिङ अंक २३९ यथावत् छन्। हाल नेपाली पुरुष टोली सिंगापुरमा एसियन गेम्स छनोट खेलिरहेको छ। पहिलो खेलमा नेपालले चिनलाई पराजित गरेको थियो। उक्त खेलमा दीपेन्द्रले ब्याटिङ गर्ने मौका पाएका छैनन्। बलिङमा भने उनले १ विकेट लिए।

अलराउन्डर वरियताको शीर्ष स्थानमा जिम्बाबेको सिकन्दर राजा रहेका छन्। उनका रेटिङ अंक ३२८ यथावत् छन्। भारतका हार्दिक पान्ड्या दोस्रो स्थानमा यथावत् छन्। उनका रेटिङ अंक २९९ छन्। तेस्रो स्थानमा पाकिस्तानका सायम अयुब रहेका छन्। अजमतुल्लाह ओमरजाइ चौथो स्थानमा छन् भने वेस्ट इन्डिजका रस्टन चेज पाँचौं स्थानमा उक्लिएका छन्। दीपेन्द्रकै समान २३९ अंक चेजका पनि छन्। दुवै पाँचौं स्थानमा छन्।

सत्तारूढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने र भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच बुधबार दिल्लीमा भेटवार्ता भएको छ। भेटबारे सामाजिक सञ्जालमा एक पोस्ट गर्दै प्रधानमन्त्री मोदीले साझा र समृद्ध भविष्यका लागि मिलेर काम गर्ने लामिछानेको चाहनालाई स्वागत गर्दै आफू पूर्ण रूपमा सहमत रहेको जनाएका छन्। मोदीले थप लेखेका छन्: “हाम्रो छिमेकी पहिलो नीतिअन्तर्गत नेपाल प्राथमिकतामा रहेको साझेदार हो र हामी दुई देशबीचको विशिष्ट एवम् बहुआयामिक सम्बन्धलाई थप उच्चाईमा पुर्‍याउन नयाँ सरकारसँग सहकार्य गर्न उत्साहित छौं।”

वार्तामा भारतका तर्फबाट विदेश मन्त्री एस जयशङ्कर, राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभाल, विदेश सचिव विक्रम मिस्री लगायत सहभागी थिए। यस क्रममा रास्वपाका प्रतिनिधिमण्डलमा लामिछानेकी पत्नी निकिता पौडेल, सांसद विपिन आचार्य, दीपक बोहोरा र दिल्लीस्थित नेपाली राजदूतावासका कार्यवाहक राजदूत सुरेन्द्र थापा सहभागी थिए। लामिछाने सोमबार पाँचदिने भारत भ्रमणका लागि निस्किएका थिए। उनी भारतको सत्तारूढ दल भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को निमन्त्रणामा दिल्ली पुगेका हुन्।

नेपालमा जेन जी आन्दोलनपछि सम्पन्न निर्वाचनमा रास्वपाले झण्डै दुईतिहाइ बहुमत ल्याएर शक्तिशाली सरकार बनाएको छ। परिवर्तित राजनीतिक परिवेशमा नेपालबाट भारत भ्रमण गर्ने लामिछाने वरिष्ठतम नेता हुन्। नेपाल-भारत सीमा विवादमा तातोपनको बीचमा, नेपालका प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह ‘बालेन’ले आइतवार प्रतिनिधिसभामा ‘नेपालले पनि भारतको भूमि मिचेको’ टिप्पणी गरेपछि भोलिपल्ट लामिछाने भारत भ्रमणमा निस्किएका थिए। उनले नेपाल-भारत सीमा विवाद समाधानमा बेलायतको पनि भूमिका हुन सक्ने बताएका थिए। तर भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले नेपाल-भारत सीमा विवादमा तेस्रो पक्षको भूमिका नहुने प्रतिक्रिया दिएका छन्।