प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह ‘बालेन’ले बिहीबार मुख्यमन्त्रीहरूसँग गरेको अनौपचारिक छलफलमा, प्रदेशमा सत्ता सम्हालेका नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेका पाँचजना मुख्यमन्त्रीसँगको संवाद राजनीतिक परम्पराभन्दा फरक देखिएको छ। कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री यामलाल कँडेलले भने, “मुख्य विषय प्रदेशको अवस्था र अनुभूति थियो, जसले राजनीतिक संवादलाई फरक बनाएको छ।” उनले थपे, “हामीले संवैधानिक र कानुनी अवस्थाबारे, प्रशासनिक सुधार र विकास निर्माणका विषयमा विचारहरू राख्यौं।”
एमालेका सचिव कँडेलले सरकारको पूर्वाग्रहपूर्ण व्यवहारको आरोप लगाउँदै भने, “पहिलो भेटमै भिन्न पार्टी र चुनावी नतिजालाई छोडेर खुला कुराकानी भयो।” मधेश प्रदेशका मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवले भने, “मलाई लाग्थ्यो उहाँ दुई मिनेट मात्र बोल्नुहुनेछ, तर उहाँले दुई घण्टा पचास मिनेटसम्म सुन्नुभयो।”
बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँले पनि प्रधानमन्त्रीको प्रस्तुतिलाई सकारात्मक अनुभव गरेका छन्। उनले भने, “दुईदेखि पाँच मिनेट बोल्ने भनिएको थियो, तर उहाँले हामीसँग पर्याप्त छलफल गर्नुभयो।” प्रधानमन्त्री बालेनले प्रदेशका समस्याहरूलाई समाधान गर्न र प्राथमिकतामा केन्द्र सरकारले सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
मुख्यमन्त्रीहरूले प्रदेशमा कर्मचारीहरूको बढुवा र व्यवस्थापनसम्बन्धी प्रश्न उठाएका छन्। बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री बानियाँले भने, “मैले सचिवलाई एक आर्थिक वर्ष प्रदेशमै काम गर्नुपर्ने बताउँदा उहाँले दुई वर्ष पनि राम्रो हुन्छ भन्नुभयो।” प्रधानमन्त्रीले प्रदेश तहका विकास निर्माणका विषयमा तयारीका साथ प्रस्तुत भएका छन्।
सम्पदाले धनी कपिलवस्तु जिल्लामा १३६ वटा पुरातात्विक स्थलहरू छन्, जसमध्ये अधिकांश स्थलहरू सिद्धार्थ गौतम बुद्धको जीवनसँग सम्बन्धित छन्। गौतम बुद्धले आफ्नो बाल्यकाल र युवा अवस्था कपिलवस्तुको तिलौराकोटमा बिताएका थिए। बुद्धका पिता राजा शुद्धोधनको दरबार पनि त्यहीँ थियो। धेरै नजिकै करिब ३ किलोमिटर उत्तरतर्फ रहेको ऐतिहासिक स्थल सगरहवा, जसलाई स्थानीय भाषा लाम्बुसागर पनि भनिन्छ, बौद्ध इतिहासमा अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। कोशल राज्यका नरेश प्रसेनजितका छोरा बिरुव्दकले निर्दयतापूर्वक हजारौं शाक्यहरूको हत्या गरी शाक्य वंशको विनाश गरेका थिए। किन बिरुव्दकले शाक्यहरूको यत्रो ठूलो नरसंहार गर्यो? त्यो समयमा शाक्य ग्रामका शाक्यहरूको प्रतिष्ठा अत्यन्त थियो, छिमेकी राजा र महाराजाहरू शाक्य परिवारसँग सम्बन्ध जोड्न चहान्थे। राजा प्रसेनजितले शाक्य पुत्रीसँग विवाह गर्ने इच्छा व्यक्त गरेपछि शाक्यहरू धर्म संकटमा परे। राजा प्रसेनजित त्यतिबेला धेरै शक्तिशाली मानिन्थे र प्रस्ताव अस्वीकार गरेमा कपिलवस्तु राज्यमा आक्रमण गर्न सक्ने खतरा थियो। यही डरले शाक्यहरूले दासी पुत्री वासव खत्तियाको विवाह राजा प्रसेनजितसँग गरिदिए। राजा प्रसेनजित र रानी वासिया खत्तियाबाट बिरुव्दक जन्मिए। बिरुव्दक युवा अवस्थाको क्रममा मामाघर कपिलवस्तुमा आए। केही दिनपछि फर्कने क्रममा बिरुव्दकले आफ्नो तरबार त्यहीं छुटाए। त्यसपछि उनले सैनिकहरूलाई तरबार ल्याउन पठाए। दासीहरूले बिरुद्दकको सैनिकलाई दूध र गोबरले लपेटिएको ठाउँ देखेर कारण सोधे। दासीहरूले उनीहरू बिरुद्दकका सैनिक हुन् भनी थाहा पाएनन् र वास्तविक कारण खुलाए कि बिरुव्दक दासी पुत्र भएकोले यो ठाउँ अपवित्र भए पनि तिनीहरूले यसलाई पवित्र बनाएको बताए। सैनिकले यो कुरा बिरुव्दकलाई बतायो। बिरुव्दकले आफ्नो घोर अपमान भएको महसुस गरे र प्रतिज्ञा गरे कि ‘आज दूधले धोएको ठाउँ भविष्यमा शाक्यहरूको रगतले धोएला।’ पिता प्रसेनजितको निधनपछि बिरुव्दक कोशलको राजा बने। उनले कपिलवस्तुमा तीन पटक आक्रमण प्रयास गरे तर गौतम बुद्धको मध्यस्थताले सफल भएन। चौथो प्रयासमा बिरुद्दकले भीषण आक्रमण गर्दै हजारौं शाक्यहरूको नरसंहार गर्यो, जुन पाली इतिहासमा उल्लेख छ। लडाइँमा धेरै शाक्यहरू तितरबितर भए, कोशल सेनाले नगर प्रवेश गरेपछि बाँकी शाक्यहरूलाई पनि मारिदियो। बिरुद्दकले प्रतिज्ञा अनुसार दूधले धोएको ठाउँलाई रगतले धोयो। यही सगरहवामा शाक्यहरूको शव दफन गरिएको थियो, जसकारण यो प्राचीन स्थल बौद्ध धर्ममा अत्यन्त धार्मिक महत्व राख्छ। यो सगरहवा स्थलको खोज सन् १८९७ मा डा. फुहरर र खड् गशम्शेरले गरेका थिए। त्यहाँ १७ वटा स्तुपा पाइएको थियो। सगरहवा क्षेत्रको लम्बाई १०५९ फिट र चौडाइ २२५ फिट रहेको पुरानो सागर पनि भेटियो। हाल उत्खनन नभएकोले स्तुपाहरू कहाँ-कहाँ छन् यकीन गर्न गाह्रो छ। यी १७ स्तुपाहरू नरसंहारमा मारिएका शाक्यहरूको स्मृतिमा बनाइएका विश्वास गरिन्छ र शाक्यहरूले यसलाई पितृस्थलको रूपमा समेट्छन्। चिनियाँ यात्री डा. ए.के. फुरहरले १८९७ डिसेम्बरदेखि १८९८ मार्चसम्म सगरहवामा पहिलो उत्खनन गरे, जुन इतिहासमा लेखिएको छ। फुरहरपछि भारतका पुरातत्वविद् पीसी मुखर्जीले पनि यस स्थलको थप अध्ययन गरे। मुखर्जीले १८९९ मा यस ठाउँको चित्रकलामा पक्की ईँटाबाट बनेको स्तूपा देखाएका छन्। उत्खननबाट अवशेष, सुन, चाँदीका टुक्रा र बहुमूल्य पत्थर भेटिएका थिए। सन् १९६२ मा भारतीय पुरातत्वविद् देवला मिश्रले यस क्षेत्रमा अझ अध्ययन गरेकी थिइन् र डा. फुरहर र पीसी मुखर्जीको अध्ययन पूर्ण नभएको बताइन्। स्तुपा बाहेक सगरहवा तालको उत्तर पश्चिम क्षेत्रमा सयौं साना स्तुपाहरू रहेको अनुमान छ, जुन शाक्यहरूको सम्झनामा पछि निर्माण गरिएको हुनसक्ने बताइएको छ। फुरहरले यसलाई “आम हत्या गरिएको ठाउँ” भनेर चिनाए, जुन चिनियाँ यात्री यूवानचाडगले सातौं शताब्दीमा भ्रमण गरेको बताए। सन् २०१६ मा गरिएको भौगोलिक सर्वेक्षणले जमिनमुनि ठूलो ढिस्को र इँटाका संरचनाहरू पहिचान गर्यो। सर्वेक्षणले यहाँ थुप्रै भवन, मञ्च, स्तुपा भएको पुष्टि गर्यो र विगतमा यो धार्मिक स्थल रहेको देखायो। २०१८ मा गरिएको अर्को सर्वेक्षणले पोखरी वरिपरि धेरै ऐतिहासिक संरचनाहरू रहेको देखायो। सन् १८९९ पछि यहाँ कुनै थप उत्खनन भएको छैन। यो ऐतिहासिक स्थलको विकास आवश्यक छ किनकि यो शाक्य वंशसँग सम्बन्धित र गौतम बुद्धको जन्मस्थल हो। नरसंहारमा मारिएका शाक्यहरूको सम्झनामा गत चैत १ गते सगरहवामा पहिलोपटक पितृ पूजा सम्पन्न भयो। समाजसेवी एवं जगदीशपुर व्यवस्थापन बहुसरोकार मञ्चका अध्यक्ष ललिल गुरुडको नेतृत्वमा १० शाक्य स्मरण पितृ व्यवस्थापन समिति गठन गरिएको थियो। यस समितिमा पाटन स्वर्ण बिहारका पुजारीहरूलाई बोलाएर लगभग ४ घण्टा पितृ पूजा गरियो। पितृपूजामा काठमाडौं, पोखरा, पाल्पा, बुटवल, भैरहवा, नेपालगन्ज, तौलिहवा लगायतका स्थानमा बसोबास गर्ने शाक्यहरूको उपस्थिती थियो। शाक्य वंशहरूको संहार भएको यस स्थलमा २५७० वर्षपछि पहिलोपटक पितृ पूजा गरिएको छ। आगामी दिनदेखि प्रत्येक वर्ष चैत्र १ गते सगरहवामा शाक्य पितृस्मरण दिवस मनाइने निर्णय भएको छ।
समाचार सारांश: बैतडीमा दुई मोटरसाइकल ठोक्किँदा जनक लुहारको उपचारको क्रममा मृत्यु भएको छ। दुर्घटनामा पाँच जना घाइते भएका छन्, जसमा दुई जनालाई डडेल्धुरा अस्पतालमा रेफर गरिएको छ। दुर्घटना सुर्नया गाउँपालिका–८ ढोल्यमोडमा शुक्रबार दिउँसो साढे १ बजे भएको हो।
बैतडीमा दुई वटा मोटरसाइकल ठोक्किँदा एक जनाको ज्यान गएको छ। पुर्चौडीबाट ढोल्यमोडतर्फ आउँदै गरेको से ५ प ४७१७ नम्बरको मोटरसाइकलका चालक सुर्नया गाउँपालिका–८ का ३४ वर्षीय जनक लुहारको उपचारको क्रममा मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बैतडीका सूचना अधिकारी प्रहरी निरीक्षक सुरज सिंहले जानकारी दिए। गम्भीर घाइते भएका लुहारलाई उपचारको लागि नजिकैको देउलेक अस्पतालमा लगिएकोमा पौने ४ बजे चिकित्सकहरूले उनको मृत्यु घोषणा गरेका छन्।
शुक्रबार दिउँसो साढे १ बजे जिल्लाको श्रीभावरदेखि पुर्चौडी तर्फ जाँदै गरेको पुर्चौडी नगरपालिका–५ का २४ वर्षीय अमिर कठायतले चलाएको सुदूरपश्चिम प्रदेश ०१ ०१३ प ४२४६ नम्बरको मोटरसाइकल र पुर्चौडीबाट ढोल्यमोडतर्फ आउँदै गरेको सुर्नया गाउँपालिका–८ का ३४ वर्षीय जनक लुहारले चलाएको से ५ प ४७१७ नम्बरको मोटरसाइकल सुर्नया गाउँपालिका–८ ढोल्यमोडमा ठोक्किएर दुर्घटना भएको हो।
दुर्घटनामा परी दुवै मोटरसाइकलका चालकसहित पाँच जना घाइते भएका थिए। गम्भीर घाइते जनक लुहारको मृत्यु भएको छ। घाइतेमध्ये पुर्चौडीबाट ढोल्यमोड तर्फ आउँदै गरेको मोटरसाइकलको पछाडि सवार पुर्चौडी नगरपालिका–५ का हिक्मत कुँवर, श्रीभावरदेखि पुर्चौडी तर्फ जाँदै गरेको मोटरसाइकलमा सवार सिगास गाउँपालिका–९ का ३४ वर्षीय जय बहादुर चन्द र सोही मोटरसाइकलमा सवार सिगास गाउँपालिका–९ का २६ वर्षीय केशव बहादुर चन्द रहेका छन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालय बैतडीका प्रवक्ता प्रहरी निरीक्षक सुरज सिंहले जानकारी दिए। गम्भीर घाइते मोटरसाइकल चालक जनक लुहारलाई प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र देउलेकमा पठाइएको छ। अर्का मोटरसाइकल चालक अमिर कठायत र पछाडि सवार हिक्मत कुँवरलाई डडेल्धुरा अस्पतालमा रेफर गरिएको छ। अन्य घाइतेको स्थानीय स्वास्थ्य संस्थामा उपचार भइरहेको छ।
पछिल्ला ६ महिनामा काठमाडौंमा ९८ पुरुषहरूले घरेलु हिंसामा परेका भए पनि उजुरी दिएका छन्। जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका एसपी पवनकुमार भट्टराईले पुरुषहरूमाझ घरेलु हिंसा सम्बन्धी उजुरीहरूको वृद्धि भएको जानकारी दिएका छन्। यसै अवधिमा ६२९ महिलाहरूले पनि घरेलु हिंसाको उजुरी दिएका छन् र केहीलाई मनोसामाजिक परामर्श सेवा प्रदान गरिएको छ।
प्रहरीको भनाइ अनुसार घरेलु हिंसामा परेका पुरुषहरूको संख्या बढ्दो छ। पछिल्ला ६ महिनामा मात्रै काठमाडौंमा ९८ पुरुषहरूले आफू घरेलु हिंसामा परेका बताउँदै उजुरी दिएका छन् भन्ने जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका प्रवक्ता तथा एसपी पवनकुमार भट्टराईले बताएका छन्। उनका अनुसार हाल पुरुषहरूबाट यस्तो उजुरीहरूको संख्या बढिरहेको छ।
‘पहिले त केवल महिलाहरूले मात्र घरेलु हिंसाको उजुरी दिने गरेका थिए। तर अहिले पुरुषहरूले पनि घरेलु हिंसामा परेको भन्दै उजुरी दिन थालेका छन्,’ एसपी भट्टराईले भने। ९८ उजुरीमध्ये १३ पुरुषहरूले ठाडो उजुरी निवेदनसमेत दिएका छन्।
त्यसै अवधिमा ६२९ महिलाहरूले पनि घरेलु हिंसामा परेको भन्दै उजुरी दिएका छन् भने ठाडो निवेदनको संख्या २९९ पुगेको छ। प्रहरीले ती उजुरीहरूमध्ये कतिपयलाई मनोसामाजिक परामर्श सेवा प्रदान गरेका छन् भने केहीलाई सुरक्षित आवास गृहहरूमा पठाइएका छन्।
गूगलले आफ्नो जेमिनी एपमा व्यक्तिगत रुचि र प्राथमिकताका आधारमा तस्बिर बनाउन सकिने नयाँ ‘पर्सनल इन्टेलिजेन्स’ सुविधा सार्वजनिक गरेको छ। यस नयाँ अपडेटले ‘न्यानो बनाना २’ र ‘गूगल फोटोज’ बीच तालमेल गरी प्रयोगकर्ताहरूका लागि तस्बिर सिर्जना प्रक्रियालाई अझ व्यक्तिगत र सहज बनाएको छ। यस नयाँ सुविधाका मुख्य विशेषताहरू यसप्रकार छन्:
लामो प्रम्प्टको झन्झट हट्ने: पहिले व्यक्तिगत प्रकारका तस्बिर बनाउन धेरै लामो विवरण लेख्नुपथ्र्यो र फोटोहरू म्यानुअल रूपमा अपलोड गर्नुपर्थ्यो। अहिले जेमिनीले गूगल एपहरूबाट तपाईंको रुचि र जीवनशैली बुझेर “मेरो सपनाको घर डिजाइन गर” जस्ता सजिलो आदेशमार्फत तपाईंको स्वादअनुसार परिणाम दिनेछ।
आफ्नो परिवार र प्रियजनलाई तस्बिरका पात्र बनाउन सकिने: प्रयोगकर्ताले आफ्नो गूगल फोटोज लाइब्रेरी जेमिनीसँग जोडेर आफ्ना वा परिवारका सदस्यहरूको तस्बिर पात्रको रूपमा प्रयोग गर्न सक्नेछन्। उदाहरणका लागि, “मेरो परिवारले मनपर्ने काम गरिरहेको क्लेमेसन तस्बिर बनाऊ” भनेमा जेमिनीले लाइब्रेरीमा लेबल गरिएका फोटोहरू प्रयोग गरी तस्बिर बनाउनेछ।
गोपनीयता र सुरक्षा: गूगलले स्पष्ट पारेको छ कि जेमिनीले प्रयोगकर्ताका निजी तस्बिरहरूलाई आफ्नो मोडलमा तालिम दिने छैन। यो सुविधा ‘अप्ट-इन’ आधारमा उपलब्ध छ, जसलाई प्रयोगकर्ताले जहिले पनि सेटिङ्सबाट बन्द गर्न सक्नेछन्। यो सुविधा हाल अमेरिकामा उपलब्ध ‘गूगल एआई प्लस’, ‘प्रो’, र ‘अल्ट्रा’ ग्राहकहरूको लागि मात्र खुला गरिएको छ र चाँडै क्रोम डेस्कटप र अन्य प्रयोगकर्ताहरूका लागि पनि विस्तार गर्ने योजना छ।
काठमाडौं । अभिनेत्री स्वस्तिमा खड्काले आफ्नो आगामी चलचित्र ‘लालीबजार’लाई आफ्नो करिअरको एक अत्यन्त विशेष चरणको रूपमा स्वीकार गरेकी छिन् । शुक्रबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले यो चलचित्रलाई जीवनभर स्मरण गर्ने अनुभव भएको बताइन् । उनले भनिन्, ‘मेरो लागि यो चलचित्र अत्यन्तै विशेष छ । धेरै वर्षपछि पनि जब म यसलाई सम्झनेछु, यो सदैव मेरो मनमा रहनेछ । परिणाम जे भए पनि, यो मेरो लागि…
नेपाल मेडिकल काउन्सिलले सामाजिक सञ्जालमार्फत औषधि र उपचारसम्बन्धी सल्लाह दिने चिकित्सकहरूलाई सचेत गराएको छ। काउन्सिलले सामाजिक सञ्जालमा औषधि प्रयोग र उपचार सल्लाह दिनु स्वास्थ्यमा गम्भीर जोखिम निम्त्याउने उल्लेख गरेको छ। काउन्सिलले मापदण्ड पालना नगर्ने चिकित्सकमाथि कानुनी कारबाही गरिने चेतावनी दिएको छ। ४ चैत, काठमाडौं। नेपाल मेडिकल काउन्सिलले बिहीबार जारी गरेको सूचनामा फेसबुक, टिकटक, इन्स्टाग्राम लगायत सामाजिक सञ्जालमा ‘अनलाइन परामर्श’ को नाममा चिकित्सकहरूले विभिन्न रोगका उपचार विधि, औषधि प्रयोग र स्वास्थ्यसम्बन्धी सामग्री सार्वजनिक गर्ने क्रम बढेको उल्लेख गरिएको छ। यस्ता सामग्रीका कारण बिरामीले आफैं औषधि प्रयोग गर्ने, गलत उपचार अपनाउने तथा स्वास्थ्यमा गम्भीर जोखिम उत्पन्न हुन सक्ने भन्दै काउन्सिलले ध्यानाकर्षण गराएको हो।
‘स्वास्थ्य सेवा अत्यन्त संवेदनशील क्षेत्र भएकाले प्रत्यक्ष परीक्षण र आवश्यक जाँचबिनाविना सामाजिक सञ्जालमार्फत औषधि प्रयोग गर्न सुझाउनु वा उपचार सल्लाह दिनु जोखिमपूर्ण हुन्छ,’ सूचनामा भनिएको छ, यस्ता गतिविधिले बिरामीको स्वास्थ्यमा गम्भीर जोखिम निम्ताउँछ। काउन्सिलले चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीलाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्दा विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गर्दै केही मापदण्ड पालना गर्न निर्देशन दिएको छ। बिरामीसम्बन्धी भिडियो वा सामग्री सार्वजनिक गर्दा सम्बन्धित व्यक्तिको अनुमति र पहिचानको गोपनीयता सुनिश्चित गर्नुपर्नेछ। त्यसैगरी सामाजिक सञ्जालमार्फत बिरामीलाई औषधि प्रयोग गर्न प्रत्यक्ष सल्लाह नदिन आग्रह गरेको छ। स्वास्थ्यसम्बन्धी सूचना र परामर्श वैज्ञानिक आधार, प्रमाणित तथ्य र पेशागत आचारसंहिताअनुसार मात्र र चिकित्सकीय निर्णय सामाजिक सञ्जालको जानकारीका आधारमा नभई प्रत्यक्ष परीक्षण र प्रमाणित उपचार पद्धतिका आधारमा गर्नुपर्ने काउन्सिलले जनाएको छ। काउन्सिलका रजिस्ट्रार डा। सतिस कुमार देवले जारी गरेको उक्त सूचनामा मापदण्ड पालना नगरेमा सम्बन्धित चिकित्सक वा स्वास्थ्यकर्मीमाथि प्रचलित कानुनअनुसार कारबाही गरिने चेतावनी समेत दिएको छ।
भदौ २३ र २४ गते जेनजी आन्दोलनमा मृत्यु भएका ४९ मध्ये ७ शवको पहिचान अझै खुल्न सकेको छैन। जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका एसपी पवनकुमार भट्टराईले ४२ शव पहिचान गरी परिवारलाई बुझाइएको र ७ शवको डीएनएको प्रक्रियामा रहेको जानकारी दिनुभएको छ। ती ७ शव जलेको अवस्थामा कंकाल बनेका कारण पहिचान गर्न सकिएको छैन। ४ वैशाख, काठमाडौं।
जेनजी आन्दोलनको क्रममा मात्रै काठमाडौंमा ४९ जनाको मृत्यु भएको थियो। तीमध्ये ७ शवको पहिचान अझै हुन सकेको छैन। जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका एसपी तथा प्रवक्ता पवनकुमार भट्टराईले ४२ शवको पहिचान गरी सम्बन्धित परिवारलाई बुझाइएको र ७ शवको पहिचान हुनु बाँकी रहेको जानकारी दिनुभएको छ। “हामी डीएनएको प्रक्रियामा छौं,” उहाँले भन्नुभयो। ती सातै शव जलेर कंकालमा परिणत भएकाले पहिचान गर्न कठिनाइ भइरहेको छ।
भारतीय संसदको विशेष सत्रमा कांग्रेस सांसद शशि थरूरले महिला आरक्षणलाई डीलिमिटेशनसँग जोड्ने सरकारी योजनाको तीव्र आलोचना गरे। थरूरले डीलिमिटेशनलाई ‘राजनीतिक नोटबन्दी’ भन्दै यसले संघीय संरचनालाई संकटमा पार्ने सम्भावना औँल्याए। उनले महिला आरक्षणलाई जटिल प्रशासनिक प्रक्रियासँग जोडेर भारतीय महिलाहरूको आकांक्षा रोकिएको बताए। ४ वैशाख, काठमाडौं।
भारतीय संसदको तीन दिने विशेष सत्रको दोस्रो दिन लोकसभामा बोल्दै कांग्रेस सांसद शशि थरूरले महिला आरक्षणलाई डीलिमिटेशनसँग जोड्न लागिएको सरकारी योजनालाई कडाइका साथ आलोचना गरे। उनले डीलिमिटेशन प्रक्रियामा हतार गर्दै संघीय ढाँचामा असर पर्ने जोखिम रहेको बताए र यसलाई ‘राजनीतिक नोटबन्दी’ को रूपमा चिन्हित गरे। थप रूपमा, उनले यसले मुलुकमा सम्भावित क्षति निम्त्याउन सक्ने विषयमा सचेत गरे।
बहसमा भाग लिंदै, थरूरले सरकारले महिला आरक्षणलाई जनगणना र डीलिमिटेशनको जटिल प्रक्रिया भित्र फसाइदिएर ‘काँडेतारले घिरेको उपहार’ दिएको टिप्पणी गरे। उनले भने महिला आरक्षण अहिले नै लागू गर्न सकिने अवस्थामा छ तर यसलाई अत्यन्त विवादास्पद र जटिल प्रशासनिक प्रक्रियासँग जोडेर भारतीय महिलाहरूको चाहना अवरुद्ध गरिएको छ।
थरूरभन्दा अघि डीएमके सांसद कनिमोझीले पनि डीलिमिटेशनले संघीय ढाँचामा पर्ने नकारात्मक प्रभावप्रति चिन्ता व्यक्त गरेकी थिइन्। थरूरले डीलिमिटेशनका कारण दक्षिण भारतीय राज्यहरू, जहाँ जनसंख्या नियन्त्रण भइसकेको छ, राजनीतिक रूपमा कमजोर हुने र जनसंख्या बढेको राज्यहरूले बढी राजनीतिक महत्व पाउने विरोधाभास सिर्जना हुने बताए। उनले प्रश्न उठाउँदै भने, “के हामीले राम्रो सुशासनको परिणामलाई राजनीतिक महत्वहीनता मान्न लागेका हौं?” साथै उनी राष्ट्रिय आयमा बढी योगदान गर्ने राज्यहरूले कम हिस्सा पाउने र लोकसभाको आकार बढ्दा राज्यसभासँग सन्तुलन बिग्रने जस्ता संवैधानिक र आर्थिक चुनौतीहरू पनि औँल्याए। यद्यपि, बहसको पहिलो दिन प्रधानमन्त्रीले विपक्षी दलहरूको चिन्तालाई सम्बोधन गर्दै डीलिमिटेशन पहिले जस्तै प्रणालीमै हुने र कुनै परिवर्तन नहुने कुरा सुनिश्चित गरेका थिए।
काठमाडौं जिल्लाका विभिन्न सरकारी कार्यालय वरिपरि उपस्थिति रहेका ३०९ जना बिचौलियालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ। उनीहरूमाथि ६१ थान मुद्दा दर्ता गरिएको छ, जसमा दुख हैरानी, गुण्डागर्दी र यौनजन्य अपराधहरू पनि समावेश छन्। प्रहरीले कार्यालय क्षेत्रहरूलाई बिचौलियामुक्त बनाउन विशेष अभियान सञ्चालन गरिरहेको छ।
४ वैशाख, काठमाडौं। सरकारी तथा सार्वजनिक कार्यालयहरूमा सेवाग्राहीहरूलाई हुने दुख हैरानी नियन्त्रण गर्न प्रहरीले काठमाडौंका विभिन्न स्थानहरूबाट ३०९ जना बिचौलियालाई पक्राउ गरेको छ। यससम्बन्धी जानकारी जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका एसपी तथा प्रवक्ता पवनकुमार भट्टराईले प्रदान गर्नुभयो। जिल्ला प्रहरी स्रोतका अनुसार, बिचौलियाविरुद्ध सञ्चालन भइरहेको अभियानअन्तर्गत विभिन्न समयमा पक्राउ परेका ती ३०९ जनामाथि कुल ६१ वटा आपराधिक मुद्दा दर्ता गरिएको छ। ती मुद्दाहरूमा बिचौलियाबाट हुने दुख हैरानी, गुण्डागर्दी, र यौनजन्य क्रियाकलापहरू पनि समेटिएका छन्। काठमाडौंको सार्वजनिक कार्यालयहरूलाई बिचौलियामुक्त बनाउने प्रहरीको यो अभियान आगामी दिनहरूमा अझ सशक्त पारिने बताइएको छ।
४ वैशाख, पोखरा । प्रिमियम कफी ब्रान्ड माउन्टेनमग कफीले पोखराको बजारमा औपचारिक रुपमा प्रवेश गरेको छ । कम्पनीले आइकोनिक वाल कभरिङ ब्रान्ड फोमी नेपालसँगको साझेदारीमा बिन्ध्यवासिनीस्थित फोमी पोखरा एक्स्पिरियन्स सेन्टरमा नयाँ आउटलेटको शुभारम्भ गरेको छ । यस सहकार्यले ग्राहकलाई कफीको स्वाद मात्र नभई आधुनिक डिजाइन र नविनतम स्पेससँगै नयाँ अनुभव प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको कम्पनीले जनाएको छ । माउन्टेनमग कफीले छोटो समयमै प्रिमियम कफी ब्रान्डको रूपमा आफ्नो पहिचान स्थापित गरेको दाबी गरेको छ । हाल माउन्टेनमग कफीका नेपालमा चारवटा आउटलेटहरु सञ्चालनमा रहेका छन् । पर्यटकीय शहर पोखरामा स्थापना गरिएको यो आउटलेटले नेपाली कफीको लोकप्रियता बढाउने र स्थानीय कफी संस्कृतिको प्रवर्द्धनमा समेत मद्दत गर्ने अपेक्षा कम्पनीको छ।
४ वैशाख, काठमाडौं। सभामुख डोल प्रसाद (डीपी) अर्यालले संसद् र संसदीय समितिमा रिपोर्टिङ गर्न पत्रकारहरूको पहुँच सहज बनाउन प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। संसदीय मामिला पत्रकार समाज र संसदीय रिपोर्टिङमा संलग्न पत्रकारहरूसँगको भेटमा उनले यस्तो प्रतिबद्धता जाहेर गरेका हुन्। पछिल्लो समय पत्रकारहरूलाई संसद भवनमा प्रवेश गर्न चुनौती भइरहेको छ। प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभाका सभा कक्षमा पुग्ने गेट फरक-फरक रहेका कारण तथा प्राविधिक झन्झट र फोटो खिच्ने क्रममा कडाइ गरिँदा समाचार संकलनमा अवरोध देखिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास र प्रेस स्वतन्त्रताको भावनाअनुसार संसद परिसरभित्र पत्रकारहरूका लागि सहज र मर्यादित कार्य वातावरण सुनिश्चित गर्न नसकिएका कारण पत्रकारहरूले सभामुखको ध्यानाकर्षण गराएका थिए। जवाफमा सभामुख अर्यालले भने, हालको संसद् भवन अस्थायी संरचनामा रहेकाले केही व्यावहारिक कठिनाइहरू उत्पन्न भएको बताए। नयाँ र स्थायी संसद् भवन निर्माण पूरा भएपछि भौतिक संरचनाबाट देखिएका समस्याहरू समाधान हुने विश्वास व्यक्त गरे। संसद् र प्रेसको सम्बन्ध लोकतन्त्रको सुदृढीकरणका लागि आवश्यक रहेको जनाउँदै उनले संसदीय गतिविधिहरूको पारदर्शी र प्रभावकारी रिपोर्टिङका लागि पत्रकारहरूको पहुँच सहज बनाउन र आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउन प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
अमेरिकी र इजरायली सैन्य कारबाहीपछि पर्शियन खाडीमा जारी तनावको बीचमा कच्चा तेल बोकेको पहिलो पाकिस्तानी ट्याङ्कर होर्मुज स्ट्रेटबाट सफलतापूर्वक बाहिरिएको छ। ‘शालमार’ नामक अफ्राम्याक्स ट्याङ्करले अमेरिकी नाकाबन्दी सुरु भएको केही दिनमै इरानको लारक टापु दक्षिण हुँदै ओमानको खाडीमा प्रवेश गरेको छ। यो जहाजले करिब ४ लाख ५० हजार ब्यारेल तेल लोड गरेर आइतबार कराँची बन्दरगाहमा अवतरण गर्ने योजना रहेको छ।
गत सोमबारदेखि सुरु भएको पूर्ण अमेरिकी नाकाबन्दीपछि यो रणनीतिक जलमार्ग पार गर्ने ‘शालमार’ नामको जहाज पहिलो वाहक बनेको हो। जहाज ट्रयाकिङ तथ्याङ्क अनुसार पाकिस्तानी झण्डावाहक यो अफ्राम्याक्स ट्याङ्कर बिहीबार ढिलो गरी इरानको लारक टापुको दक्षिण हुँदै ओमानको खाडीमा निस्किएको छ। संयुक्त अरब इमिरेट्सको दास टापुबाट करिब ४ लाख ५० हजार ब्यारेल कच्चा तेल लोड गरेर यो जहाज आगामी आइतबार कराँची बन्दरगाहमा अवतरण गर्ने योजना बनाइरहेको छ।
क्षमताको आधा मात्र तेल बोकेर निस्किएको यो जहाजको यात्रालाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा निकै चासोका साथ हेरिएको छ। फेब्रुअरीको अन्त्यमा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हवाई आक्रमण सुरु गरेदेखि नै यो साँघुरो जलमार्गमा जहाजहरूको आवतजावत निकै कम भएको थियो। हाल लागू गरिएको अमेरिकी नौसेनाको नाकाबन्दीले पर्शियन खाडीबाट तेल वा अन्य सामग्री बाहिर लैजान इरानी र अमेरिकी दुवै अधिकारीहरूको अनुमति अनिवार्य बनाएको छ।
गएको हप्ता केही सुपरट्याङ्करहरू बाहिरिएका भए पनि पछिल्लो सात हप्तामा कच्चा तेल बोकेको जहाज होर्मुज पार गरेको यो घटना विरलै छ। यद्यपि इरानले केही पाकिस्तानी जहाजहरूलाई विशेष अनुमति दिएको देखिएको छ, तर अमेरिकी नाकाबन्दीको केही दिनमै ‘शालमार’ ले स्ट्रेट पार गर्नुलाई कूटनीतिक र रणनीतिक पक्षबाट असामान्य मानिएको छ। यस घटनाले विश्वको महत्वपूर्ण जलमार्गमा सीमित मात्रामा भए पनि तेलको आपूर्ति पुनः सुरु हुन सक्ने संकेत दिएको छ। तापनि तनावपूर्ण वातावरणका कारण जहाजहरूको संख्या अझै एकल अंकमै सिमित रहेको छ।
त्रिभुवन आर्मी क्लबले वीरगन्जमा सम्पन्न पीएम कप पुरुष राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिताको फाइनलमा सुदूरपश्चिम प्रदेशलाई पराजित गर्दै उपाधि आफ्नो नाम गरेको छ। आर्मीले प्रतियोगिताभर एक पनि खेल गुमाएको छैन र लिग चरणका ९ मध्ये ८ खेल जितेको जनाएको छ। सुदूरले १६१ रन बनाएको अवस्थामा आर्मीका इमरान शेखले अविजित ४६ र बसिर अहमदले ४५ रन बनाए। ४ वैशाख, काठमाडौं।
आर्मीले अपराजित रहँदै पीएम कप पुरुष राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिताको उपाधि जितेको हो। शुक्रबार वीरगन्जमा सम्पन्न फाइनल खेलमा सुदूरपश्चिम प्रदेशलाई पराजित गर्दै आर्मीले यो उपाधि तेस्रोपटक जितेको थियो। सुदूरले दिएको १६२ रनको लक्ष्य आर्मीले ३४.३ ओभरमा ५ विकेट गुमाएर पुरा गर्यो। आर्मीका लागि इमरान शेखले अविजित ४६ रन बनाए भने बसिर अहमदले ४५ रन थपे। शुरुमा ५६ रनमा ४ विकेट गुमाएपछि बसिर र इमरानले मिलेर इनिङ सम्हालेका थिए।
सुदूरका लागि हेमन्त धामीले २ विकेट लिए भने शेर मल्ल, अशोक धामी र विकास आग्रीले १-१ विकेट लिए। टस जितेर पहिले ब्याटिङ रोजेको सुदूरले ३९.४ ओभरमा अलआउट हुँदै १६१ रन बनाएको थियो। शीर्षक्रम र मध्यक्रम ब्याटिङ असफल भए पनि तल्लोक्रमका ब्याटरले संयमित खेलदेखाए। अशोक धामीले सर्वाधिक ४३ रन बनाए भने किरण ठगुन्नाले २५ र नारायण जोशीले २९ रन बनाएका थिए। आर्मीका आकाश चन्द र शाहब आलमले ३-३ विकेट लिए भने बसिर अहमदले २ र कुशल मल्लले १ विकेट लिए।
आर्मीले प्रतियोगिताभर कुनै खेल पनि हार्न भएन। लिग चरणका ९ मध्ये आर्मीले १ खेलमा अंक बाँड्यो भने बाँकी ८ खेल जित्यो। सुदूरले ९ खेलमा ६ खेल जितेर पहिलोपटक फाइनल खेलेको थियो। आर्मीले पहिलो संस्करण सन् २०१७ मा नेपाल पुलिस क्लबसँग उपाधि बाँडेको थियो र सन् २०२१ मा पनि उपाधि जितेको थियो। हरेक संस्करणको फाइनल खेलेको आर्मीले ५ पटक उपविजेतामा पनि रहको छ। नेपाल पुलिस क्लबले ४ पटक उपाधि जितेको छ भने एपीएफ क्लबले २ पटक उपाधि जितेको छ।
गर्मी महिनामा पसिना र ब्याक्टेरियाले मोजाबाट दुर्गन्ध आउँछ, जसले सामाजिक रूपमा लाजमर्दो स्थिति सिर्जना गर्न सक्छ। गर्मीको मौसम सुरु भइसकेको छ र प्रायः मानिसहरू गर्मीमा जुत्ता लगाएर हिँड्न रुचाउँछन्। जुत्ता संगै मोजा लगाउनु अनिवार्य मानिन्छ। गर्मीमा मोजा लगाउँदा दुर्गन्ध आउने समस्या सामान्य छ। यदि जुत्ता खोलेको अवस्था आयो भने दुर्गन्धले लाजमर्दो हुन सक्छ। केही व्यक्तिहरूले दिनभरिको प्रयोगपछि धोए पनि केही घण्टामै मोजाबाट दुर्गन्ध आउने समस्या भोग्नुपर्छ। तर, केही सरल र घरेलु उपाय अपनाएर यो समस्याबाट छुटकारा पाउन सकिन्छ।
मोजामा दुर्गन्ध आउनुको मुख्य कारण पसिना र ब्याक्टेरिया हुन्। खुट्टामा पसिना आउँदा ब्याक्टेरियाको संख्या बढ्न थाल्छ र ती ब्याक्टेरियाले फोहोरको मात्रा बढाएर दुर्गन्ध निम्त्याउँछन्। यदि मोजाहरू राम्ररी सफा नगरेर र सुकाएर राखिएन भने यो समस्या झनै बढ्न सक्छ। यहाँ मोजाको दुर्गन्ध हटाउने ५ प्रभावकारी घरेलु उपायहरू प्रस्तुत गरिएको छ:
१. नुनपानी प्रयोग: मोजा धुनुअघि नुनपानीमा भिजाउनुपर्छ। यसले ब्याक्टेरियालाई मार्छ र मोजाबाट दुर्गन्ध पुरै हटाउँछ।
२. सोडाको प्रयोग: मोजाको गन्धबाट छुटकारा पाउन बेकिङ सोडा प्रयोग गर्न सकिन्छ। मोजा धुनुहुँदा १ देखि २ चम्चा बेकिङ सोडा थप्नुहोस्। यसले मोजालाई राम्रोसँग सफा गर्छ।
३. गुलाबजल: गन्ध हटाउन गुलाबजल पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। जुत्तामा गुलाबजल छर्केर लगाउन सकिन्छ, जसले गन्धलाई लामो समयसम्म रोक्छ।
४. दैनिक सफा मोजा लगाउने: गर्मी मौसममा हरेक दिन फरक मोजा लगाउनुपर्छ। कम्तीमा दुई जोडी मोजाको व्यवस्था गर्नुहोस् र दिनभर लगाएको मोजा बेलुकी धोई सुकाएर प्रयोग गर्नुहोस्।
५. जुत्ता सफा राख्ने: मोजा मात्र होइन, जुत्तालाई पनि सफा राख्नुपर्दछ। जुत्तामा भएको फोहोरले पनि मोजामा दुर्गन्ध फैलिन सक्छ।
