स्विस बैंकबाट ‘भ्रष्टाचारको पैसा’ फिर्ता ल्याउने विषयमा चासो
लेख सूचनावालेन्द्र शाह [बालेन] नेतृत्वको सरकारका एक मन्त्रीले नेपालमा भ्रष्टाचारमार्फत् आर्जन गरी स्विस बैंकहरूमा लुकाइएका हुन सक्ने रकम फिर्ता ल्याउने विषयमा चासो व्यक्त गरेसँगै यसबारे चर्चा सुरु भएको छ। स्विस बैंकहरूमा नेपालीका नाममा ठूलो रकम रहेको विवरण समय समयमा सञ्चारमाध्यममा आउने गरेको छ। ती रकम भ्रष्टाचारबाट गएको हुन सक्ने अनुमान पनि व्यापक रहँदै आएको छ। केही जानकारहरूले भनेको छ कि त्यस्तो रकम गएको हुन सक्ने तर यस मामिलासँग सम्बन्धित धेरै कुरा स्विस पक्षको हातमा भएकाले रकम फिर्ता ल्याउन सजिलो नभएको बताउँछन्। अर्कोतर्फ कतिपयले सरकारको इच्छाशक्ति भए सजिलै यो कार्य सम्भव भएको धारणा राखेका छन्।
बुधवार गृहमन्त्री सुधन गुरुङले यस विषयमा अनुसन्धानका लागि सहकार्य गर्न नेपालस्थित स्विस राजदूतलाई अनुरोध गरेका थिए। उनको सचिवालयले जनाएअनुसार, गृहमन्त्री गुरुङले अवैध रूपमा रकम जम्मा गरेको देखिए त्यसलाई फिर्ता ल्याउने पहल गर्न नेपालका लागि स्विस राजदूत डेनियल म्युवलीलाई अनुरोध गरेका हुन्। जानकारहरूका अनुसार नेपालमा २०४६ सालको जनआन्दोलनदेखि नै स्विस बैंकहरूमा नेपालीहरूको रकम रहेको चर्चा हुँदै आएको छ तर यो विषयमा ठोस अनुसन्धान वा कारबाही भने खासै भएको छैन।
खोज पत्रकारिता केन्द्र, नेपालले स्विस बैंकहरूमा नेपालीहरूको पैसा रहेको उल्लेख गर्दै एउटा खोजमूलक रिपोर्ट प्रकाशित गरेपछि सन् २०१९ मा पनि यसबारे चर्चा चुलिएको थियो। “एउटा लोकप्रिय कुरा हो, मन्त्रीले भनेका तर त्यो व्यावहारिक रूपमा त्यति सजिलो वा सम्भव कुरा होइन,” उक्त रिपोर्ट प्रकाशित हुँदा ‘खोपके’ नेपालका सम्पादक शिव गाउँलेले भने। सुशासनका मामिलामा टिप्पणी गर्दै आएका नेपाल सरकारका पूर्वसचिव विमल वाग्ले भने रकम फिर्ता ल्याउन सकिने वा नसकिने कुरा सरकारले गर्ने पहलको गम्भीरतामा निर्भर हुने बताउँछन्। “यो सरकारसँग मानिसहरूले धेरै अपेक्षा राखेका छन् र यो विषय पनि तिनैमध्ये एक हो। गम्भीरताका साथ पहल गरियो भने हामी विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सन्धिसम्झौताको पक्ष राष्ट्र भएकाले कतिपय अवस्थामा अनुसन्धान र कारबाही सहज हुन सक्छ।”
