१७ चैत, हेटौंडा । बागमती प्रदेशमा सरकारको नेतृत्व गरिरहेको नेपाली कांग्रेसले मन्त्रालय संख्या १४ बाट सात वटा मात्र कायम गर्ने निर्णय गरेको छ। कांग्रेसको बागमती प्रदेश संसदीय दलले मंगलवार बसेको बैठकमा मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् बाहेक सात वटा मन्त्रालय स्थापन गर्ने निर्णय गरेको हो। काठमाडौंमा दलका नेता तथा मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले हाल रहेका सात वटा निर्देशनालयलाई दुई वटामा सीमित गर्दै पाँच वटा निर्देशनालय पनि खारेज गर्ने निर्णय गरेको छ।
त्यसैगरी कर्मचारी दरबन्दीमा ७०१ जनाको कटौती गर्ने मस्यौदा सरकारमा सहभागी दलबीच छलफल गरी पारित गर्न सरकारलाई अनुरोध गरिएको छ। बागमतीमा कांग्रेस र नेकपा एमालेको संयुक्त सरकारले काम गरिरहेको छ। एमालेले पहिले नै दलको बैठकमा मन्त्रालय संख्या घटाउनुपर्ने प्रस्ताव राखिसकेको छ। प्रदेश प्रशासनिक पुनर्संरचना पुनरावलोकन अध्ययन तथा सुझाव समितिले मुख्यमन्त्री कार्यालयसहित आठ वटा मन्त्रालय मात्रै आवश्यक रहेको सुझावसहित २७ फागुनमा सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाएको थियो।
सरकारका पूर्वसचिव विमल वाग्ले संयोजक रहेको, रेश्मी राज पाण्डे, गोपीकृष्ण खनाल, जीवप्रभा लामा सदस्य र प्रदेश सचिव पूर्णबहादुर दर्जी सदस्यसचिव रहेका विज्ञ टोलीले प्रदेश सरकारलाई निर्देशनालय, बोर्ड लगायत संरचना आवश्यक नरहेको र ७०१ कर्मचारी दरबन्दी कटौती गर्न प्रस्ताव गरेको थियो। अध्ययन समितिले मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयसहित आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालय, उद्योग, संस्कृति, पर्यटन तथा यातायात मन्त्रालय, कृषि पशुपन्छी, भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्रालय, भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालय कायम गर्न सुझाव दिएको छ।
यस्तै वन तथा वातावरण मन्त्रालय, सहरी तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय र स्वास्थ्य तथा सामाजिक विकास मन्त्रालय कायम गर्न सुझाव गरिएको छ। हाल बागमती प्रदेश सरकारमा मुख्यमन्त्री कार्यालय, आन्तरिक मामिला तथा कानुन, आर्थिक मामिला तथा योजना, कृषि तथा पशुपन्छी, खानेपानी, ऊर्जा तथा सिँचाइ, भौतिक पूर्वाधार, वन तथा वातावरण, श्रम रोजगार तथा यातायात, उद्योग वाणिज्य भूमि तथा प्रशासन, संस्कृति पर्यटन, सहकारी तथा गरिबी निवारण, सामाजिक विकास, स्वास्थ्य र युवा तथा खेलकुद गरी १४ वटा मन्त्रालय रहेका छन्।
त्यसैगरी कांग्रेस संसदीय दलको बैठकले एक हप्ताभित्र प्रदेशसभा बैठक सञ्चालन गर्न प्रदेश सरकारलाई आग्रह गर्ने र बागमती प्रदेश सभामुख पदमा कांग्रेसले दाबी गर्ने निर्णय पनि गरेको छ।
समाचार संक्षेप समीक्षा गरियो। नेपाली कांग्रेसको संस्थापनइतर समूहले १४ औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय समितिको बैठक धुम्बाराहीमा सुरु गरेको छ। बैठकमा समानुपातिक सांसद छनोटमा नियमविपरीत काम भएको आरोप लगाइएको छ। महामन्त्री प्रदीप पौडेलले पार्टी एकजुट हुन आग्रह गर्दै एकतामा नै शक्ति रहेको बताए। १७ चैत, काठमाडौं । ६ महिनादेखि आन्तरिक विवादमा फसेको नेपाली कांग्रेसमा चुनावपछिको अर्को कलह झन् तिखोरिएको छ। विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय समितिलाई निर्वाचन आयोगले मान्यता दिएपछि कांग्रेसभित्र असन्तुष्ट समूहले समानान्तर गतिविधि तीव्र पारेको छ। संस्थापनइतर समूहले मंगलबारदेखि १४ औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक सुरु गरेको छ। विशेष महाधिवेशन अघि कांग्रेसका कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले पुरानो कार्यसमितिको अस्तित्व रहेको दाबी गर्दै उक्त बैठक बोलाएका हुन्। सभापति गगन थापाको संस्थापना समूहले पार्टीको विधान उल्लंघन गरे कारबाहीको चेतावनी दिइरहँदा उपसभापति खड्काले बैठक राखेका हुन्। कार्यवाहक सभापतिको हैसियतमा खड्काले धुम्बाराहीस्थित होटल स्मार्टमा बोलाएको बैठक बुधबारसम्म चल्ने छ। पहिलो दिन १४ औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित ८२ जना पदाधिकारी र केन्द्रीय सदस्यहरू, साथै दुई प्रदेश सभापतिहरू सहभागी थिए। खड्काले पहिलो दिनको बैठक पूर्वमहामन्त्री डा. शशांक कोइराला र निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य शेखर कोइरालालाई दायाँबायाँ राखेर सञ्चालन गरेका थिए। शेखर कोइराला अन्तिम समयमा बैठक स्थलमा पुगेका थिए। उनी पुग्ने बित्तिकै खड्काले सबै नेतालाई आफ्नो–आफ्नो ठाउँमा बस्न आग्रह गर्दै बैठक अघि बढाएका थिए। बैठकमा कांग्रेसको ब्यानर राखिएको थिएन र कुनै माइन्युट पनि तयार गरिएको थिएन। बैठकपूर्व निवर्तमान सहमहामन्त्री बद्री पाण्डेले दुई दिनका लागि बोलाइएको बैठकलाई अनौपचारिक भेला बताए। ‘यो औपचारिक बैठक होइन, अनौपचारिक भेला हो,’ उनले भने, ‘यी भेला पार्टीलाई ध्रुवीकरण होइन, एकताबद्ध बनाउन सहयोग गर्छन्।’ तर बैठकबाहिर नेता उमेशजङ्ग रायमाझीले यसलाई फरक तरिकाले व्याख्या गरे। सञ्चारकर्मीले यसलाई केन्द्रीय समिति बैठक कि भेला भनेर सोध्दा उनले भने, ‘भेला र बैठक दुवै हुन्। लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा छलफल निरन्तर हुन्छन्, तर त्यो मुलुक, पार्टी र जनताको हितमा हुनुपर्छ।’ बैठकमा १५ भन्दा बढी नेताहरूले धारणा राखेका सहभागीहरूले जानकारी दिएका छन्, तर औपचारिक जानकारी सार्वजनिक गरिएको छैन। निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा र नेता शेखर कोइरालाको प्यानलबाट निर्वाचित शीर्ष तहका नेताहरू भने बोल्न बाँकेको बताइएको छ। कर्णाली प्रदेशका पूर्वमुख्यमन्त्री जीवनबहादुर शाहीले संगठित भएर अघि बढ्नुपर्ने र नयाँ पार्टी खोल्ने विकल्पको पनि उल्लेख गरेका छन्। ‘समानान्तर गतिविधि गर्नुको साटो सबै मिलेर अघि बढौँ, संवाद गरौँ,’ उनले भने, ‘संवाद गर्न मन नपर्यो भने नयाँ पार्टी खोल्नुपर्छ, भनेपछि समानान्तर गतिविधि गर्नु हुँदैन।’ नेता शंकर भण्डारीले मुलुकमा विदेशी हस्तक्षेप बढेको भन्दै कांग्रेसले संवैधानिक राजसंस्था र हिन्दुराष्ट्र कायम गर्न पहल गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरे। ‘देश संकटमा छ। कांग्रेसले संवैधानिक राजसंस्था र हिन्दू राज्य बनाउन अघि बढ्नुपर्छ,’ उनले जोड दिए। निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य सरस्वती तिवारीले फागुन २१ मा सम्पन्न निर्वाचनमा नियमित महाधिवेशन पक्षधर नेताहरूले उम्मेदवारी दिएपछि आपत्ति जनाएकी छिन्। ‘गगन थापाको हातबाट टिकट लिएर किन जानुभयो? किन चुनाव लडे?’ उनी रिसाइन्, र एक नेताले भने, ‘चुनाव नलड्न पनि सक्थ्यो, टिकट नचाहिने पनि भन्न सकिन्थ्यो।’ नेता मानबहादुर नेपालीले समानुपातिक सिट बाँडफाँटमा अन्याय भएको गुनासो गरेका छन्। ‘पार्टीमा धेरै अन्याय भयो र गलत व्यक्तिलाई पार्टी नै गएको बताएँ,’ उनले भने, ‘पार्टी सुधार गर्नुपर्छ तर तपाईंहरुको पनि हातबाट पार लाग्दैन भने भनेँ।’ समानुपातिकतर्फ दलित कोटामा पहिलो नम्बरमा रहेका मानबहादुर नेपाली र पिछडिएको क्षेत्रमा पहिलो नम्बरकी विद्या तिमिल्सिनाको नाम हटाइएकोले निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य ईश्वरी न्यौपानेले आपत्ति जनाइन्। ‘दलित कोटाबाट मानबहादुर नेपाली र पिछडिएको क्षेत्रबाट विद्या तिमिल्सिनाको नाम हटाउनु गलत हो,’ उनले भनिन्, ‘यो नियमबिपरीत कार्य हो र निर्वाचन आयोग पनि दोषी छ।’ नियमविपरीत उम्मेदवार चयन गर्न नहुने भन्दै न्यौपानेले निर्वाचन आयोग र नेतृत्वलाई दोषी ठहर गरिन्। खड्काले पार्टीको संस्थापन समूहले समानुपातिक सांसद छनोटमा नियमविपरीत काम गरेको जानकारी दिएका थिए। ‘विशेष महाधिवेशनले नियमित नियम विपरीत कार्य गर्यो। पिछडिएको क्षेत्रबाट विद्या तिमिल्सिनाको नाम हटाएर पार्टीमा नाम नभएको व्यक्तिलाई राखियो,’ उनले भने, ‘हाम्रा उम्मेदवारहरू निष्पक्ष नभएका छन्।’ नेता मानबहादुर विश्वकर्माले देश र पार्टी दुर्घटनातर्फ गएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरे। ‘हामी दुर्घटनामा जाँदैछौँ। मैले धेरै समयदेखि चेतावनी दिइरहेको छु,’ उनले बैठकमा भने। नेता मोहन बस्नेतले कांग्रेसलाई भूराजनीतिक रुपमा विषम स्थितिमा परेको भन्दै कम्युनिस्टसँगको गठबन्धनले भूराजनीतिक सन्तुलन बिगारेको बताए। ‘हामी भूराजनीतिक समस्यामा परेका छौं। नेताहरूले आफ्नो चलखेल मात्र देखे, हाम्रो कुरा सुनेनन्,’ उनले भने। सुदूरपश्चिम प्रदेश सभापति वीरबहादुर बलायरले धुम्बाराही बैठकलाई गलत अर्थ नलगाउन संस्थापन पक्षसँग आग्रह गरे। उनले पार्टीको चिन्ता व्यक्त गर्दा आक्रोश हुनु उचित नभएको बताए। जब पत्रकारले समानान्तर गतिविधि गर्नेलाई कारबाही गर्ने तयारी छ कि भनेर सोधे, उनले जवाफ दिए, ‘त्यस्तो केही छैन। यो त पुरानो अवस्था हो जुन अहिले समग्र रूपमा भइरहेको छ, यसलाई ठूलो नबनाउनुस्।’ बलायरका अनुसार पार्टीको एकता र समझदारीको प्रयास जारी छ। उनले सबै पक्षले दम्भ नराखी बीचको बाटो अपनाउनुपर्ने बताएका छन्। बैठकबाट बाहिर निस्कँदा नेता उमेशजङ्ग रायमाझीले सभापति गगन थापाको चुनाव सर्लाहीमा लगाइएर ‘ग्रान्ड डिजाइन’ अनुसारको काम भएको अनावश्यक रूपमा व्यक्त गरे। उनले पूर्वप्रधानमन्त्री स्वर्गीय गिरिजाप्रसाद कोइरालाको ‘ग्रान्ड डिजाइन’ आज देशमा प्रयोग भइरहेको बताए। ‘गिरिजाप्रसाद कोइरालाले भनेको ग्रान्ड डिजाइन यही रहेछ,’ उनले भने, ‘गगनजीलाई सर्लाही कसले लग्यो? त्यही डिजाइन हो।’ उनले वर्तमान निर्वाचन परिस्थिति पनि ‘डिजाइन’ अनुसार भएको दाबी गरे। ‘निर्वाचन अवस्थामा सिंहदरबार जलिरहेछ, सैनिक हेडक्वार्टरमा सरकार छ, चारैतिर सेना छ, सेना पहिलो घेरामा छ,’ रायमाझीले भने। राष्ट्रलाई वर्तमान अवस्थामा निकाली ल्याउन सबै पक्ष तयार हुनुपर्नेमा जोड दिए। ‘कांग्रेसमा सबै पक्षका साथीहरूले संवाद गर्नुपर्छ र महाधिवेशनमा जानुपर्नेछ,’ उनले भने। उनको विश्वास छ कांग्रेस नै मुलुक सम्हाल्ने पार्टी हुनेछ। संस्थापनइतर समूहका नेताहरूको बैठक भइरहँदा प्रवक्ता देवराज चालिसेले सामाजिक सञ्जालमार्फत् धुम्बाराही बैठकलाई न्याय नदिनेसमेत बताएका थिए। ‘फरक मत र असहमति लोकतान्त्रिक पार्टीमा स्वाभाविक हो र यसले पार्टीलाई परिपक्व र बलियो बनाउँछ,’ उनले लेखे, ‘तर जब यो असहमति मर्यादित संवादबाट बाहिरिएर समानान्तर गतिविधिमा परिणत हुन्छ, त्यो पार्टीका लागि न्यायकारी हुँदैन।’ महाधिवेशन नजिकिँदै गर्दा स्पष्ट योजनासहित कार्यकर्ताको मन जित्नुपर्नेमा उनले जोड दिए र पार्टी अनुशासन पालना गर्न सबैलाई स्मरण गराए। ‘महाधिवेशन नजिकिँदै छ। स्पष्ट योजना, ठोस तर्क र सकारात्मक ऊर्जाले कार्यकर्ताको मन जित्न लाग्नु सबैका लागि श्रेयस्कर छ,’ उनले भने, ‘नेतृत्वको बाटो विधानअनुसार खुला छ र अनुशासन पालनामा कुनै सम्झौता हुँदैन।’ यसअघि समानान्तर गतिविधि अघि बढाएपछि महामन्त्री प्रदीप पौडेलले नेता–कार्यकर्तालाई पार्टी एकतामा अघि बढ्न आग्रह गरेका थिए। धुम्बाराही बैठक सुरु गर्नुअघि फेसबुकमार्फत् उनले भनेका थिए, ‘प्रतिकूलतामा पनि हामी छिन्नभिन्न नहुनुहोला। म पार्टी महामन्त्री मात्र नभएर इमान्दार कार्यकर्ता भएर भन्न चाहन्छु– हामी एकजुट होऔं।’ पौडेलले नेपालको इतिहासमा कांग्रेसको एकता नै बल रहेकाले सबै संकटमा पार्टी बलियो भइसकेको भन्दै एकताको शक्ति फेरि उजागर हुने विश्वास दिएका थिए। ‘नेपाली कांग्रेसका सबै नेता–कार्यकर्तालाई अनुरोध गर्छु– एकतामा शक्ति छ, त्यसैले हामी उज्यालो भविष्य पाउनेछौं,’ महामन्त्री पौडेलले भनेका थिए।
समाचार सारांश राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी नेतृत्वको सरकारले पुराना राजनीतिक दलहरूलाई त्रसित बनाउँदै सम्पत्ति शुद्धीकरणलाई अघि बढाउँदा सेयर बजारमा ठूलो गिरावट आएको छ। नेकपा एमाले अध्यक्ष तथा पूर्वगृह मन्त्रालयका मन्त्री पक्राउ परेका र एमालेको सडक आन्दोलनले राजनीतिक अनिश्चितता बढाएपछि लगानीकर्ताहरू चिन्तित भएका छन्। नेपाल स्टक एक्सचेञ्जको नेप्से सूचक बुलिस ट्रेन्डमा भए तापनि सरकारको निर्णयले बजारमा सुधार (करेक्सन) आवश्यक रहेको विज्ञहरूले बताएका छन्। १७ चैत, काठमाडौं। जनजी आन्दोलनपछि राजनीतिक स्थिरता आउने क्रममा सेयर बजारले ‘बुलिस ट्रेन्ड’ समाए पनि यस साता अस्वाभाविक गिरावट देखिएको छ। २१ फागुनमा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनबाट लगभग दुई तिहाइ मतदान प्राप्त गरेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) नेतृत्वको सरकारले पुराना राजनीतिक दलहरूलाई त्रसित बनाउने, सेयर बजारलाई बेवास्ता गर्ने र सम्पत्ति शुद्धीकरणलाई प्राथमिकता दिँदा धितोपत्र सूचकमा ठूलो गिरावट आएको हो। नयाँ सरकारले नेकपा एमाले अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई शनिबार नै पक्राउ गर्यो। त्यसपछि नेपाली कांग्रेसका नेता तथा पूर्वगृहमन्त्री रमेशकुमार लेखकलाई पनि पक्राउ गरिएको छ। केही शीर्ष नेताहरूमा सम्पत्ति शुद्धीकरणका अनुसन्धान सुरु भएपछि सेयर बजारमा नकारात्मक प्रभाव देखिएको छ। आइतबार र सोमबार मात्र सेयर बजार सूचक ११९ अंकले घटेको छ। नेकपा एमालेको सडक आन्दोलनले राजनीतिक स्थिरतामा अनिश्चितता थपेको र लगानीकर्ताहरू त्यसबाट डराएर बजारमा ठूलो गिरावट आएको सरोकारवालाहरूको आम बुझाइ हो। तथापि, नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचक बुलिस ट्रेन्डमा रहेकोले दिगो वृद्धिका लागि यस्तो करेक्सन आवश्यक रहेको विशेषज्ञहरूले बताएका छन्। चुनाव निश्चित भएपछि सेयर बजार सूचक सकारात्मक भए तापनि मतगणना पछि बजार नकारात्मक हुने प्रचलित परम्परा छ। यस पटक भने एक पार्टीले लगभग दुई तिहाइ जनादेश लिन सफल भएकोले राजनीतिक स्थिरताको अपेक्षा लगानीकर्ताहरूले गरेका थिए। सरकारको पुराना राजनीतिक दलहरूप्रति देखाएको व्यवहारले बजारले विरोध व्यक्त गरेको एउटा लगानीकर्ताले बताए। ‘बजार दीर्घकालीन सुधारको मार्गमा छ,’ उनले भने, ‘हाल नेप्से घट्नु सरकारका पछिल्ला केही निर्णयहरूको असर हो, जुन केही समयका लागि सीमित प्रभाव पार्ने भए पनि आगामी दिनमा बजार वृद्धि हुने निश्चित छ।’
१७ चैत, सुर्खेत । इनिसा विक मृत्यु प्रकरणमा संलग्न चारै जनालाई सुर्खेत जिल्ला अदालतले पुर्पक्षकालागि थुनामा राख्ने आदेश दिएको छ। बाल इजलासका न्यायाधीश दीपक ढकालको एकल इजलासले मंगलबार आरोपित चारै जनालाई पुर्पक्षकालागि बाल सुधार गृहमा पठाउन आदेश गरेको हो। इनिसाको बलात्कारपछि हत्या भएको भन्दै आरोपित चारै जनाविरुद्ध जबरजस्ती करणी र ज्यान मार्ने उद्योगमा अभियोग पत्र दर्ता गरिएको थियो। चारै जना नाबालक रहेका छन्। प्रस्तुतमा हाल पुर्पक्षकालागि सुधार गृह पठाइए पनि मुद्दाको अन्तिम फैसला भने बाँकी नै रहेको अदालतका सूचना अधिकारी उज्वल रावलले जानकारी दिए।
‘चारै जनालाई पुर्पक्षकालागि बाल सुधार गृहमा पठाउन आदेश भएको छ,’ रावलले भने, ‘घटनाको गम्भीरता र प्रारम्भिक प्रमाणका आधारमा अनुसन्धान पूरा नभएसम्म थुनामै राखेर मुद्दा अघि बढाउने आदेश आएको हो।’ प्रहरीले आफ्नो अनुसन्धान प्रतिवेदनमा इनिसामाथि सामूहिक नभई एकल करणी भएको निष्कर्षसहित चैत्र ११ गते प्रतिवेदन सरकारी वकिल कार्यालयमा पेश गरेको थियो। इनिसाका प्रेमी भनिएका १६ वर्षीय नाबालकले सहमतिमै यौन सम्बन्ध राखेको र अचानक बेहोस भएको बयान दिएका थिए। पछि अस्पताल लैजान सहयोगका लागि आफ्ना साथीहरूलाई बोलाएको बताएका छन्। तर आइतबार सरकारी वकिल कार्यालयले योजनाबद्ध तरिकाले सामूहिक बलात्कार भएको भन्दै चारै जनाविरुद्ध मुद्दा अघि बढाउन अभियोग पत्र अदालतमा दर्ता गर्यो। अदालतले पनि मंगलबार चारै जनालाई पुर्पक्षकालागि बाल सुधार गृहमा पठाउन आदेश दिएको छ।
गत फागुन २३ गते बिहान टिउसन पढ्न जान्छु भनी घरबाट निस्किएर वीरेन्द्रनगर–१ का १६ वर्षीय इनिसा घर वीरेन्द्रनगर–४ को जनजागरण सामुदायिक वनमा बेहोस अवस्थामा फेला परेकी थिइन्। प्रहरीले उनलाई कर्णाली प्रदेश अस्पताल पुर्याएलगत्तै चिकित्सकले मृत घोषणा गरेका थिए। उही दिन घटना स्थलबाट उनका प्रेमी भनिएका १६ वर्षीय एक युवकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान थालेको थियो। ती युवकको बयानपछि थप तीन जना किशोरलाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान अगाडि बढाइएको थियो। इनिसा मृत्यु प्रकरणमा न्यायिक निरुपण सुरु भइसकेको छ, तर पीडित परिवारले न्यायका लागि आन्दोलन जारी राखेका छन्। उनीहरूले घटनामा संलग्नहरूलाई कारबाही नभएसम्म शव नउठाउने अडान लिएका छन्। इनिसाको शव २४ दिनयता कर्णाली प्रदेश अस्पतालको शव गृहमा राखिएको छ।
१७ चैत, काठमाडौं । कूपर कोनोलीले आफ्नो डेब्यु खेलमा अर्धशतक पुर्याएपछि पन्जाब किंग्सले इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) २०२६ मा विजयी सुरुआत गरेको छ। मंगलबार मुल्लानपुरमा भएको खेलमा पन्जाबले गुजरात टाइटन्सलाई ३ विकेटले हराउँदै २ अंक जोडेको छ। गुजरातले दिएको १६३ रनको लक्ष्य पन्जाबले ५ बल बाँकी रहँदा ७ विकेटको नोक्सानीमा पुरा गर्यो।
अस्ट्रेलियाका २२ वर्षीय अलराउन्डर कोनोलीले बलिङ नगरे पनि ब्याटिङमा ४४ बलमा ५ चौका र ५ छक्कासहित अविजित ७२ रन बनाएका छन्। ओपनर प्रभसिमरन सिंहले ३७ रन योगदान दिए भने कप्तान श्रेयस अय्यरले १८ रन जोडे। इम्प्याक्ट सबका रूपमा दोस्रो इनिङमा मैदान प्रवेश गरेका प्रसिधले १० ओभर पछि बलिङ थाले। उनी आफ्नो सुरुवाती १० बलमा मात्र ३ रन दिएर ३ विकेट लिइ सकेका थिए जसले पन्जाबमाथि दबाव बनाएको थियो, तर सेट ब्याटर कोनोलीले पन्जाबलाई जीत दिलाए।
गुजरातले टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको थियो र २० ओभरमा ६ विकेट गुमाएर १६२ रन बनाएको थियो। सुरुवात राम्रो भए पनि गुजरातले राम्रो फिनिसिङ गर्न सकेन। कप्तान शुभमन गिलले ३९ रन बनाए भने जस बट्लरले ३८ रन बनाए। १० ओभरमा ८४-२ को स्थितिमा रहेको गुजरातले थप १० ओभरमा ७८ रन मात्र जोड्यो। पन्जाबका विजयकुमार वाइसाकले ४ ओभरमा ३४ रन दिएर ३ विकेट लिए भने युजवेंद्र चहलले ४ ओभरमा २८ रन दिएर २ विकेट लिए। आईपीएलमा बुधबार दिल्ली क्यापिटल्स र लखनउ सुपर जायन्ट्स बीच प्रतिस्पर्धा हुने छ।
१७ चैत, काठमाडौं । गृहमन्त्री सुधन गुरुङले नेकपा एमालेका कार्यकर्ताबाट दुर्व्यवहारमा परेका ज्येष्ठ नागरिकहरूसँग भेटघाट गरेका छन्। मंगलबार ललितपुरस्थित आफ्नै निवासमा पुगेका गुरुङले ती ज्येष्ठ नागरिकहरूसँग भेट गरेका हुन्। अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पक्राउपछि त्यसको विरोधमा उत्रिएका एमाले कार्यकर्ताले उनीहरूमाथि हातपात गरेका थिए।
सडकपेटीमा हिँडडुल गरिरहेका ती ज्येष्ठ नागरिकमाथि हातपात गरेको आरोपमा ललितपुरको गोदावरी नगरपालिका–१० टाखेल बस्ने आरबी शर्मा वा राम शरण शर्मा बजगाईं पक्राउ परेका छन्। गृहमन्त्रीले उनीहरूलाई भेट्न गएपछि पीडित ज्येष्ठ नागरिकहरूले आफूहरू पीडामा हुँदा साथ दिएकोमा धन्यवाद व्यक्त गरेका छन्। उनको सचिवालयका अनुसार गृहमन्त्री गुरुङले आफ्नो काम सकेर निवास फर्कने क्रममा ती ज्येष्ठ नागरिकलाई भेट गरेका हुन्।
७ चैत, काठमाडौं । पश्चिम एसियामा जारी द्वन्द्वबारे पाकिस्तान र चीनका विदेशमन्त्रीहरूले पाँच बुँदे सुझावहरू सार्वजनिक गरेका छन्। पाकिस्तानका विदेशमन्त्री इशहाक डारले बेइजिङको भ्रमणका क्रममा मंगलबार चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीसँग भेटवार्ता गरेका थिए। सो भेटमा दुवै विदेशमन्त्रीहरूले पश्चिम एसियाको वर्तमान स्थिति समिक्षा गरेका थिए। दुवैले समस्या समाधानका लागि पाँच सूत्रीय साझा धारणा प्रस्तुत गरेका छन्।
तत्काल युद्ध रोकिनुपर्छ: दुवै विदेशमन्त्रीहरूले तत्काल युद्ध रोकी यसको विस्तार हुन नदिन सबै सम्भव प्रयास गर्न अपिल गरेका छन्। साथै, युद्ध प्रभावित क्षेत्रहरूमा मानवीय सहायता पुर्याउन र लैजान अनुमति दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। शीघ्र शान्ति वार्ता सुरु गर्न आवश्यक: दुवैले सक्दो चाँडो शान्ति वार्ता सुरु गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उनीहरूको साझा धारणा अनुसार इरान र खाडी देशहरूको सम्प्रभुता, क्षेत्रीय अखण्डता, राष्ट्रिय स्वतन्त्रता र सुरक्षा सुनिश्चित गर्नुपर्ने छ।
विवाद समाधानका लागि वार्ता र कूटनीतिक माध्यम मात्र प्रभावकारी विकल्प रहेकोमा पनि दुवै पक्ष सहमत छन्। आम नागरिक र गैरसैन्य क्षेत्रको सुरक्षा: सैन्य द्वन्द्वका बेला आम नागरिकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नुपर्ने उनीहरूको धारणा छ। दुवै देशले नागरिक र गैरसैन्य क्षेत्रमा तत्काल हमलाहरू रोक्न र अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनको पूर्ण रूपमा पालन गर्न सबै पक्षलाई आग्रह गरेका छन्।
त्यसैगरी ऊर्जा, पानी शुद्धीकरण संयन्त्र, विद्युत गृह र शान्तिपूर्ण परमाणु संरचनामा आक्रमण नगर्न पनि उनीहरूले आग्रह गरेका छन्। समुद्री मार्गको सुरक्षा: स्ट्रेट अफ होर्मुज तथा आसपासका क्षेत्र विश्वव्यापी सामान र ऊर्जाको आपूर्तिका लागि महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग रहेको उल्लेख गर्दै दुवै विदेशमन्त्रीहरूले त्यहाँ फसेका जहाज र चालक दलको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताए।
जनता र व्यावसायिक जहाजहरूको यथाशीघ्र र सुरक्षित आवागमन सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा पनि उनीहरूको साझा मत छ। साथै, स्ट्रेट अफ होर्मुजमा सामान्य आवतजावत नियमित रूपमा कायम राख्न पनि सहमति जनाएका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघको भूमिका: चीन र पाकिस्तानले बहुपक्षीय विश्व व्यवस्था प्रवर्द्धन गर्ने, संयुक्त राष्ट्रसंघको भूमिका सशक्त बनाउन र राष्ट्रसंघ चार्टर तथा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनका सिद्धान्तहरूमा आधारित स्थायी शान्तिका लागि व्यापक सम्झौताहरूलाई समर्थन गर्ने विषयमा साझा धारणा राखेका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघ (फिफा) का अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले इरान विश्वकपमा सहभागी हुने र खेलहरू पूर्वनिर्धारित तालिकाअनुसार अमेरिकामा हुने पुष्टि गरेका छन्। इरानले जुन १५ र २१ मा लस एन्जलसमा न्युजिल्यान्ड र बेल्जियमसँग, र जुन २६ मा सिएटलमा इजिप्टसँग खेल्ने तालिका रहेको छ।
इन्फान्टिनोले एएफपीसँग भने, ‘इरान विश्वकपमा हुन्छ। उनीहरू निकै बलियो टोली हुन् र म निकै खुसी छु। खेलहरू ड्र अनुसार तोकिएका स्थानमा नै हुनेछन्।’ इरान फुटबल महासंघका उपाध्यक्ष महदी मोहम्मदनाबीले फिफाका नियमहरू सबैभन्दा महत्वपूर्ण रहेका र फिफाको निर्णयहरूको सम्मान गर्ने बताए।
अमेरिका–इजरायल र इरानबीच जारी तनावका कारण इरानको सहभागिताबारे अनिश्चितता देखिएको थियो। यसअघि इरान फुटबल महासंघले आफ्ना खेलहरू अमेरिकाबाट सारेर मेक्सिकोमा गराउन फिफासँग छलफल गरिरहेको जनाएको थियो।
इन्फान्टिनोले हालै टर्कीमा कोस्टारिकाविरुद्ध इरानको ५–० को मैत्रीपूर्ण जित पनि अवलोकन गरेका थिए। उनले भने, ‘मैले टोली, खेलाडी र प्रशिक्षकसँग कुरा गरेको छु, सबै ठीक छ।’ महदी मोहम्मदनाबीले पनि इन्फान्टिनोको सहयोगले खेलाडीहरूलाई थप ऊर्जा दिएको बताएका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) को वार्षिक सम्मेलन यस वर्ष स्कटल्यान्डको एडिनबर्गमा जुलाई ८ देखि ११ सम्म आयोजना हुने भएको छ। हालै सम्पन्न भर्चुअल बोर्ड बैठकले यस स्थानको पुष्टि गरेको छ भने क्रिकेटसम्बन्धी समाचार संस्था क्रिकबजले सो जानकारी प्रदान गरेको छ। सम्मेलनको नेतृत्व आईसीसीका अध्यक्ष जय शाहले गर्नेछन्। यो सम्मेलन आईसीसी महिला टी-२० विश्वकप सकिएलगत्तै आयोजना गरिनेछ।
सम्मेलनमा एसोसिएट सदस्यहरूको प्रतिनिधित्वसम्बन्धी महत्वपूर्ण निर्वाचन पनि हुनेछ। १७ सदस्यीय बोर्डका लागि एसोसिएट राष्ट्रबाट ३ जना निर्देशकहरू छनोट गरिनेछन्, जसको कार्यकाल दुई वर्षको हुनेछ। निर्वाचनमा विभिन्न देशका प्रतिनिधिहरू उम्मेदवार बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। सम्भावित उम्मेदवारहरूमा रुवान्डाका स्टेफन मुसाले, नामिबियाका डा. रुडी भान भुरेन, बर्मुडाका नील स्पेइट, अमेरिकाका शंकर रंगनाथन लगायत रहेका छन्। हालका एसोसिएट प्रतिनिधि गुरुमूर्ति पलानी, मुबाशिर उस्मानी, महिन्दा वल्लिपुरम र उपाध्यक्ष इमरान ख्वाजाले पनि प्रतिस्पर्धा गर्ने योजना बनाएका छन्। यसअघि कतारको दोहामा मार्च २५ देखि २७ तारिखसम्म आयोजना गर्न लागेको बोर्ड बैठक पश्चिम एसियामा जारी युद्धका कारण स्थगित भएको थियो।
टोटनहम हटस्परले इटालियन प्रशिक्षक रोबर्टो डे जेर्बीलाई पाँच वर्षे सम्झौतामा नयाँ मुख्य प्रशिक्षक तय गरेको छ। डे जेर्बीले सिजनका बाँकी सात खेलमा टोटनहमलाई रेलिगेसनबाट जोगाउने चुनौती लिनुपर्नेछ। अहिलेसम्म टोटनहम प्रिमियर लिगमा १७औं स्थानमा छ र रेलिगेसन जोनभन्दा केवल एक अंक माथि छ। टोलीको रेलिगेट भएपनि उनको सम्झौतामा बाहिरिन पाउने (रेलिगेसन क्लज) व्यवस्था गरिएको छैन।
डे जेर्बीले भने, ‘यो विश्वकै प्रतिष्ठित क्लबमध्ये एकमा काम गर्न पाउँदा म अत्यन्त खुशी छु। क्लबको भविष्यप्रति स्पष्ट महत्वाकांक्षा छ र म त्यसलाई पूरा गर्न यहाँ आएको हुँ।’ टोटनहमले यसअघि प्रशिक्षक इगोर टुडोरसँग सहमतिमा बिदाइ गरेको थियो। डे जेर्बी क्लबको पहिलो रोजाइ थिए र आइतबारदेखि भएको छलफल सफल भएपछि उनलाई तुरुन्तै नियुक्त गरिएको हो।
डे जेर्बीको पहिलो खेल अप्रिल १२ मा सन्डरल्यान्डविरुद्ध हुनेछ र त्यसपछि उनी आफ्नो पूर्व क्लब ब्राइटनसँग खेल्नेछन्। टोटनहमका स्पोर्टिङ निर्देशक जोहान लाङले भने, ‘डे जेर्बी हाम्रो पहिलो रोजाइ थिए। उनी आधुनिक र आक्रामक शैलीका उत्कृष्ट प्रशिक्षकमध्ये एक हुन्।’
बालेन्द्र शाह नेतृत्वको नयाँ सरकारले हालै १०० वटा सुशासन सुधारका कार्यसूची सार्वजनिक गरेको छ। यस सूचीमा दलितहरूसँग राज्यले वर्षौंदेखि गरेको विभेदको विषयमा माफी माग्ने विषय पनि समावेश गरिएको छ। धेरै वर्षदेखि यी विषय उठ्ने गरिन्थ्यो, तर यसपालि नयाँ सरकारले आफ्नो कार्ययोजनाको सुरूमै यो विषयलाई समेटेको छ। यसै सन्दर्भमा रास्वपाका केन्द्रीय सदस्य एवं सांसद प्रकाशचन्द्र परियारसँग गरिएको अन्तरवार्तामा उनले भने, “म सामाजिक न्यायको वकालतकर्ता पनि हुँ।”
परियारले आफ्नो राजनीतिक यात्रा र अनुभवबारे बताउँदै भने, “हामी निरन्तर रचनात्मक र सकारात्मक हस्तक्षेप गरिरहनुपर्छ र सदैव राम्रो प्रयास गरिरहनुपर्छ भन्ने मान्यतामा छौं।” उनले वैकल्पिक राजनीतिक चेतनाको वृद्धिका कारण यो चुनावमा धेरै मत प्राप्त भएको बताए। उनले काठमाडौं बाहिर पनि वैकल्पिक राजनीतिलाई विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए।
उनले भने, “राज्यले माफी माग्ने अवधारणाको अर्थ के हो? र किन यो आवश्यक थियो?” उनले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको प्रतिष्ठा बढाउन माफीको महत्व बताउँदै भने, “यदि कुनै देश विकास, समृद्धि र सुशासनको क्षेत्रमा अगाडि भए पनि त्यहाँ अझै विभेद, निच जाति र अन्य असमानताहरू बाँकी छन् भने, राज्यले त्यसप्रति क्षमायाचना गर्नुपर्ने हुन्छ।”
उनले जारी राख्दै भने, “हाम्रो संविधान २०७२ आफैंमा ठूलो उपलब्धि हो।” तर संविधानको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक विभिन्न ऐनहरू अझै बन्न बाँकी रहेको पनि उनले बताए। परियारले भने, “हामीले चाहेको मोडालिटी भनेको कानुनलाई सेवा प्रवाह र सामाजिक सुरक्षासँग जोड्नु हो, ताकि विभेद भोग्ने व्यक्ति राज्य आफ्नो पक्षमा रहेको स्पष्ट महसुस गरोस्।”
रास्वपा सांसद केपी खनालले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई अछामको दुर्लभ ‘नौ मुठ्ठे’ गाईको संरक्षणमा ध्यान दिन आग्रह गरेका छन्। खनालले ‘नौ मुठ्ठे’ गाईको अध्ययन गरी व्यवस्थित गौशाला निर्माण र उत्पादनको बजारिकरणले सुदूरपश्चिमको आर्थिक समृद्धिमा योगदान पुग्ने बताएका छन्। सांसद खनालले सेती लोकमार्ग निर्माण, सहिद दशरथ चन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयमा पठनपाठन सुरु गर्नुपर्ने र वासुलिङ्ग सुगर मिल पुनः सञ्चालन आवश्यक रहेको कुरा उल्लेख गरेका छन्। १७ चैत, काठमाडौं।
रास्वपा सांसद केपी खनालले अछाम जिल्लामा मात्र पाइने दुर्लभ ‘नौ मुठ्ठे’ गाईको संरक्षण सम्बन्धमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। मंगलबार प्रधानमन्त्री शाहले सुदूरपश्चिम प्रदेशका सांसदहरूसँग त्यहाँका समस्या र समाधानका उपायबारे छलफल गरेका थिए। सो क्रममा उनले ‘नौ मुठ्ठे’ गाईबाट हुने उत्पादनको बजारिकरणका लागि पनि ध्यानाकर्षण गराएका थिए। सांसद खनालले लोपोन्मुख अवस्थामा रहेको यो विशिष्ट प्रजातिको गाईको अध्ययन र संरक्षणका लागि राज्यले तत्काल कदम चाल्नुपर्ने बताए।
‘अछाममा मात्रै पाइने यो दुर्लभ गाईको अध्ययन गरी व्यवस्थित गौशाला निर्माण गर्न आवश्यक छ,’ उनले भने, ‘यसबाट उत्पादित गौमूत्र, गोबर, दूध र घ्यूलाई व्यवस्थित रूपमा बजारमा ल्याउन सके सुदूरपश्चिमको आर्थिक समृद्धिमा ठूलो टेवा पुग्नेछ।’ अछामको रैथाने प्रजाति मानिने ‘नौ मुठ्ठे’ गाईलाई विश्वकै सबैभन्दा सानो प्रजातिको गाई मानिन्छ। सुदूरपश्चिमको विकास र आगामी बजेटमा समावेश गर्नुपर्ने योजनाका विषयमा भएको छलफलमा सांसद खनालले विभिन्न अन्य एजेन्डाहरू पनि प्रस्तुत गरेका थिए।
उनले गेटास्थित सहिद दशरथ चन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालयमा तत्काल पठनपाठन सुरु गर्नुपर्ने, टीकापुर–बझाङ–ताक्लाकोट जोड्ने ‘सेती लोकमार्ग’ निर्माणमा तीव्रता दिनुपर्ने र विगत २० वर्षदेखि बन्द रहेको वासुलिङ्ग सुगर मिल पुनः सञ्चालनमा ल्याउनुपर्ने विषय उठाएका थिए। छलफलका क्रममा सांसद खनालले महाकाली करिडोर, चिसापानी–मंगलसेन सडक खण्ड, खक्रौला नाकामा क्वारेन्टाइन व्यवस्थापन र छाडा चौपायाको उचित व्यवस्थापन जस्ता विषयहरू समेत उठाएका थिए।
१७ चैत, काठमाडौं । पाकिस्तानको खैबर पख्तुनख्वाह प्रान्तमा एक विद्यालय कब्जा गर्ने प्रयास गरिरहेका १० चरमपन्थीहरू सुरक्षा बलको जवाफी कारबाहीमा मारिएका छन्। बीबीसी उर्दुका अनुसार खैबर जिल्लाको बारा तहसिलको अलाखेल क्षेत्रमा रहेको विद्यालयमा प्रतिबन्धित तहरिक ए तालिबान पाकिस्तान (टीपीपी) का सदस्यहरूले झण्डा फहराउन खोजेको बेलामा सुरक्षा बलले जवाफमा कारबाही गर्दा १० जना घटनास्थलमै मृत्यु भएको उल्लेख गरिएको छ।
हिमालयन जाभानेशनल बास्केटबल लिग २०२६ मा त्रिभुवन आर्मी क्लबले कीर्तिपुरलाई ९६-७९ ले पराजित गरेको छ। केभीसी हाउण्ड्सले रोएललाई १००-६९ को फराकिलो अन्तरले हराएको छ। लिग चरणपछि शीर्ष चार टोलीले प्लेअफमा प्रवेश गर्नेछन् र विजेताले नगद ४ लाख पुरस्कार प्राप्त गर्नेछन्। १७ चैत, काठमाडौं।
एचजेएनबीएल २०२६ मा मंगलबार त्रिभुवन आर्मी क्लब र केभीसी हाउण्ड्स विजयी भएका छन्। त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशाला कभर्डहलमा भएको खेलमा आर्मीले कीर्तिपुरलाई ९६-७९ ले पराजित गर्यो। आर्मीले पहिलो क्वाटर ३१-१६ र दोस्रो क्वाटर २७-१३ ले जितेर हाफ टाइमसम्म ५८-२९ को अग्रता बनाएको थियो। तेस्रो क्वाटर २३-२३ बराबरीमा समाप्त भयो भने चौथो क्वाटरमा कीर्तिपुरले २७-१५ को स्कोर ल्याए पनि आर्मीलाई विजयी हुनबाट रोक्न सकेन।
कीर्तिपुरका लक्की महर्जनले एक्लैले ४३ अंक स्कोर गरे र प्लेयर अफ दि म्याच घोषित भए। विजयी टोली आर्मीका सिमोन गुरुङले २० अंक स्कोर गरे। आर्मीले ११ खेलमा २१ अंक जोड्दै दोस्रो स्थानमा उक्लिएको छ। कीर्तिपुरले ११ खेलबाट १३ अंक जोड्दै पाँचौं स्थानमा छ।
मंगलबारको पहिलो खेलमा केभीसी हाउण्ड्सले रोएललाई १००-६९ को फराकिलो अन्तरले हरायो। हाउण्ड्सले पहिलो क्वाटरमा २८-२३ ले पछि परेको स्थिति पल्टाउँदै बाँकी तीन क्वाटर आफ्नो पक्षमा पारेको थियो। हाउण्ड्सको यो लगातार आठौं जित हो। हाउण्ड्सका तोमार हर्शवर्दन म्यान अफ दि म्याच घोषित भए। नेपाल बास्केटबल संघ (नेबा) को आयोजनामा भइरहेको एचजेएनबीएलमा ८ टोलीले प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन्।
१७ चैत, काठमाडौं । हवाई इन्धनको मूल्य झण्डै दोब्बरले बढाइएको छ। नेपाल आयल निगमले मंगलबार गरेको नयाँ मूल्य समायोजन अनुसार आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय दुवै उडानका लागि हवाई इन्धनको मूल्य दोब्बर पुगेको छ। निगमले मंगलबार जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा आन्तरिक उडानको हवाई इन्धनको मूल्य पहिले प्रतिलिटर १२७ रुपैयाँबाट बढाएर २५१ रुपैयाँ प्रतिलिटर कायम गरिएको जनाइएको छ।
त्यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि काठमाडौंमा प्रति किलोलिटर ९६६ अमेरिकी डलर रहेको इन्धनको नयाँ मूल्य समायोजन पश्चात वृद्धि भएर १,७८५ अमेरिकी डलर पुगेको छ। त्यस्तै, पोखरामा पहिले प्रति किलोलिटर ८०१ अमेरिकी डलर रहेको इन्धनको मूल्य वृद्धि गरी १,७३२ अमेरिकी डलर बनाइएको छ भने भैरहवामा पनि पूर्वमा ७८९ अमेरिकी डलर रहेको मूल्यलाई बढाएर १,७१६ अमेरिकी डलर पुर्याइएको छ।
