Skip to main content

लेखक: space4knews

बालअधिकार संरक्षणमा निरन्तर सतर्कता अपरिहार्य

८ वैशाख, काठमाडौं । बालअधिकार संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि सरकार, सञ्चार माध्यम र नागरिक समाजले निरन्तर सतर्कता अपनाउनुपर्नेमा सरोकारवालाले जोड दिएका छन्। बालबालिका शान्तिक्षेत्र राष्ट्रिय अभियान (सिजप) ले सोमबार आयोजना गरेको कार्यक्रममा सहभागी वक्ताहरूले बालबालिकाका अधिकारहरूमा हुने उल्लंघनविरुद्ध निरन्तर आवाज उठाउनुपर्ने बताएका छन्। बालविवाह, बालश्रम अन्त्य, शिक्षा, स्वास्थ्य उपचार र पोषणजस्ता विषयमा सतर्क रहन आवश्यक रहेको उनीहरूले बताए।

त्रिवि पत्रकारिता तथा आम सञ्चार विभाग प्रमुख प्रा.डा. कुन्दन अर्यालले बालअधिकारका विषयमा कार्यपत्र प्रस्तुत गरेका थिए। उनले विश्वभर १९९० देखि बालअधिकारको विषयमा आवाज उठ्न थालेको उल्लेख गर्दै भने, ‘यस क्षेत्रमा निरन्तर प्रयासका कारण केही राम्रो अभ्यासहरू देखिएका छन्, तर एउटै वा एक दशकको पहलले मात्र बालअधिकार प्रवर्द्धन संभव हुँदैन।’ अर्यालले सधैं वकालत गर्न, लेख्न र योजनाबद्ध ढंगले राज्यले काम गर्न दबाब दिनुपर्ने अवस्था रहेको बताए।

उनका अनुसार, नेपालले सन् २०३० सम्म बालविवाह अन्त्य गर्ने नीति बनाएको भए तापनि हाल बालविवाह न्यूनीकरणकै चरणमा छ। आगामी चार वर्ष भित्रै बालविवाह अन्त्य हुने विश्वास त्यति धेरै गर्दैनन् उनी। सबै बालबालिकाले शिक्षा, स्वास्थ्य, पोषण र जन्मदर्ता जस्ता अधिकार पाउने सुनिश्चितता नदिने कार्यक्रम तथा बजेट अभावमा रहेको अर्यालले जानकारी दिएका छन्।

बालबालिका शान्तिक्षेत्र अभियानका अध्यक्ष तिलोत्तम पौडेलले बालबालिकाले सुरक्षित वातावरणमा निडर भएर बाँच्न, पढ्न, खेल्न र हुर्कन पाउनु पर्ने अधिकार सुनिश्चित गर्न सबै पक्षले काम गर्नुपर्नेमा जोड दिए। उनले स्वास्थ्य, शिक्षा र पोषणका अधिकार सुरक्षित गर्न नागरिक समाज, सञ्चार माध्यम, स्थानीय तह र सरकारको भूमिकाबारे विचार व्यक्त गरे।

पौडेलले बालबालिकासम्बन्धी ऐनहरू एकीकृत गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै, बालअधिकारसम्बन्धी ऐन, बालश्रमसम्बन्धी ऐन र अन्य कानुनहरूमा अन्तर हुँदा कार्यान्वयनमा समस्या आउने र बालबालिकामाथि अन्याय हुनेछ उल्लेख गरे। साथै, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक, अन्तरलिङ्गी बालबालिका र आवश्‍यक संरक्षणका लागि छुट्टै आयोग वा उच्चस्तरीय संयन्त्र गठन गर्नुपर्ने आवश्यकतामा पनि उनी दृढ छन्।

राष्ट्रिय बालअधिकार परिषदलाई स्रोत–साधन सम्पन्न बनाई स्थानीय तहमा बालबालिकाका लागि छुट्टै बजेटसहित आवश्यक संयन्त्र स्थापना गर्न सञ्चार माध्यमले निगरानी गर्नुपर्नेमा पौडेलले जोड दिए। कार्यक्रममा इन्सेक नेपालका सूचना अधिकारी कृष्ण गौतम, पत्रकार प्रकाश सिलवाल, सञ्चारकर्मी पुष्पा अधिकारी, सफलता भण्डारी, सन्तोष पौडेल, देवी सापकोटा र प्लान इन्टरनेशनल नेपालका नीति पैरवी व्यवस्थापक इर्साद अन्सारीले पनि आ–आफ्ना धारणा प्रस्तुत गरेका थिए।

बन्दीपुर गाउँ पर्यटनको आकर्षक गन्तव्यमा परिणत हुँदै

समाचार सारांश अनुसार, बन्दीपुरले प्राचीन व्यापारिक नाकाबाट पर्यटकीय गन्तव्यमा रूपान्तरण हुँदै वैशाख १८ र १९ गते गाउँ पर्यटन मेला आयोजना गर्न लागेको छ। नेपाल पर्यटन बोर्ड, गण्डकी प्रदेश कार्यालय र बन्दीपुर गाउँपालिकाले संयुक्त रूपमा पहिलो प्रदेशस्तरीय गाउँ पर्यटन मेला आयोजना गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। बन्दीपुरमा २०८५ मा ६ लाख २५ हजार पर्यटक भित्रिएका थिए भने २०८६ मा ७ लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखिएको छ। ८ वैशाख, गण्डकी। प्राचीन समयमा व्यापारिक नाकाका रूपमा परिचित बन्दीपुर अहिले पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकास भइरहेको छ।

बन्दीपुर विगतमा मोटरबाटोको सुविधा नभएकाले पश्चिम पहाडका तनहुँ, कास्की, लमजुङ, गोरखा र मनाङबाट सामान ल्याएर बिक्री गर्ने प्रमुख व्यापारिक नाकाको रूपमा स्थापित थियो। तनहुँको सदरमुकाम समेत रहेको यस स्थानबाट २०२५ सालमा दमौलीमा सदरमुकाम सारिएसँगै यसको व्यापारिक नाकाको पहिचान परिवर्तन भई पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा परिणत भएको हो। यहाँको सांस्कृतिक सम्पदा र प्राकृतिक सौन्दर्यले पर्यटकीय महत्त्व झन बढाएको छ।

बन्दीपुरको भूदृश्यले तत्कालीन राजा महेन्द्रलाई पनि आकर्षित गरेको थियो। उनले त्यतिबेला नै बन्दीपुरलाई ‘पहाडकी रानी’ उपमा दिएका थिए। यहाँ रहेका प्राचीन शैलीका घरहरू र वरपरका रमणीय दृश्यहरू, खड्गदेवी माई, टुँडिखेल आदिले बन्दीपुरको आकर्षण बढाएका छन्। मर्स्याङ्दी नदी तरेर बन्दीपुर जाने उकालो बाटोलाई लिएर मबिबि शाहको लेखन र तारादेवीद्वारा गाइएको ‘बन्दीपुरे उकाली लामो, मर्स्याङ्दी डुङ्गाले तरेर…’ गीत हालसम्म पनि चर्चित छ।

बन्दीपुरको महिमा र गरिमालाई प्रवर्द्धन गर्न पछिल्लो समय विभिन्न पहलहरू चलिरहेको छन्। गाउँ पर्यटनको नमूना गन्तव्यजस्तै रहेको बन्दीपुरमा नेपाल पर्यटन बोर्ड, गण्डकी प्रदेश कार्यालय र बन्दीपुर गाउँपालिकाको संयुक्त आयोजना तथा गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च नेपाल (भिटोफ) गण्डकीको सहआयोजनामा यही वैशाख १८ र १९ गते गाउँ पर्यटन मेला आयोजना गर्न लागिएको छ। यो बन्दीपुरमा पहिलोपटक हुने प्रदेशस्तरीय ‘गाउँ पर्यटन मेला २०८३’ हो, जसको जानकारी नेपाल पर्यटन बोर्ड गण्डकी प्रदेशका प्रमुख मणिराज लामिछानेले दिएका छन्।

बन्दीपुर गाउँपालिकाले ‘बन्दीपुर गाउँ पर्यटन भ्रमण वर्ष’ घोषणा गरेको सन्दर्भमा पनि मेलाको आयोजना गरिएको हो। ‘मेलाको मुख्य उद्देश्य गाउँका साना पर्यटन व्यवसायी र सामुदायिक घरवास (होमस्टे) लाई सिधै शहरी बजार र ठूला एजेन्सीहरूसँग जोड्ने प्लेटफर्मको रूपमा विकास गर्नु हो’, उनले भने, ‘मेलामार्फत होमस्टे र त्यहाँबाट प्रदान गरिने सेवालाई बजारसँग जोड्ने, गाउँ पर्यटनमा निजी तथा सरकारी लगानी अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।’

मेलामा प्रदेशका ११ जिल्लाबाट प्रतिनिधित्व गराउने पहल भइरहेको छ। पर्यटन लक्षित कार्यक्रमहरु पोखरामा मात्रै नसिमेर प्रदेशका अन्य स्थानमा पनि पु-याउने योजना रहेको उनले बताए। मेलामा बन्दीपुरको पर्यटन विषयमा सामूहिक छलफल गरिनेछ भनी बन्दीपुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष सुरेन्द्रबहादुर थापाले जानकारी दिए। ‘गाउँ पर्यटनबाट समृद्धि यात्रा, विभिन्न जातजातिको सांस्कृतिक प्रस्तुति र प्रवर्द्धन, सामुदायिक घरवास तथा पर्यटन व्यवसायीका प्रवर्द्धनात्मक कक्षहरू मेलामा स्थापना गरिनेछन्’, उनले भने, ‘यस क्रममा स्थानीय पर्यटन लक्षित सूचना तथा प्रचार सामग्री वितरणसँगै पर्यटकीय आकर्षणका विविध पक्षहरूलाई उजागर गरिनेछ।’

बन्दीपुर र व्यास नगरपालिकालाई जोडेर ‘होमस्टे सर्किट निर्माण’ प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ। अध्यक्ष थापाका अनुसार यस सर्किटमा बन्दीपुर–२ को मोहोरिया, रामकोट, व्यास–१४ कुलुङ, केशवटार, रुम्सी, बन्दीपुर–६ धरमपानी, व्यास–१२ कमलाबारी, बन्दीपुर–५ कोरिखा, बन्दीपुर सामुदायिक होमस्टे, धरमपानी होमस्टे, ऐतिहासिक हुस्लाङकोट गढी, कमलाबारी, कोरिखा र सामुदायिक होमस्टेलगायत स्थानहरू समेटिएका छन्।

बन्दीपुरको पर्यटन क्षेत्रमा ८ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको लगानी रहेको बताउँदै अध्यक्ष थापाले भ्रमण वर्ष २०८५ मा यहाँ स्वदेशी तथा विदेशी गरी ६ लाख २५ हजार पर्यटक आएको जानकारी दिए। यस वर्ष ग्रामीण पर्यटन बन्दीपुर भ्रमण वर्ष २०८६ मा ७ लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखिएको छ। रामकोट, धरमपानी र कोरिखा होमस्टेहरूलाई नमूना पर्यटकीय गाउँका रूपमा विकास गर्ने तयारी रहेको अध्यक्ष थापाले बताए।

बन्दीपुर क्षेत्रमा मात्र सातवटा व्यावसायिक घरवास सञ्चालनमा छन्। मेलासँगै यहाँको अर्गानिक खाना, रैथाने अन्नबाली, परम्परागत कला-संस्कृति समेत प्रवर्द्धन र संरक्षण हुनेछ भन्ने स्थानीयवासीको विश्वास छ। मेलामार्फत समग्र गण्डकी प्रदेशको गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन तथा विकासको लक्ष्य राखिएको छ भनी गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च (भिटोफ) गण्डकी प्रदेशका अध्यक्ष शोभा सापकोटाले जानकारी गराइन्। गण्डकी प्रदेशमा ५० भन्दा बढी होमस्टे सञ्चालनमा छन्। यस्ता कार्यक्रममार्फत होमस्टेहरूबीच पर्यटन साझेदारीमा लाभ पुग्ने विश्वास लिइएको छ।

‘कार्यक्रममार्फत होमस्टेहरूबीच अनुभव आदानप्रदान तथा व्यवसायिक साझेदारीमा पनि महत्त्वपूर्ण सहयोग पुग्ने आशा गरिन्छ’, उनले भनिन्, ‘सरकारले हप्तामा दुई दिन बिदा दिने व्यवस्था गरेकाले गाउँ पर्यटनमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा छ।’ गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च (भिटोफ) गण्डकी प्रदेशले लामो समयदेखि यहाँका सम्भावना युक्त घरवासहरूको प्रवर्द्धन गरिरहेको छ भनी भिटोफ गण्डकीका संस्थापक अध्यक्ष तथा पोखरा पर्यटन परिषद्का अध्यक्ष तारानाथ पहारीले बताए। गण्डकी प्रदेशका हरेक गाउँलाई पर्यटकीय गन्तव्य बनाएर विकास गर्न आवश्यक रहेको उनले औँल्याए।

अल्काराज र साबालेन्काले जिते लाउरेस अवार्ड

स्पेनका टेनिस स्टार कार्लोस अल्कारेजले फ्रेन्च ओपन र यूएस ओपन जितेर लाउरेस वर्ल्ड स्पोर्ट्स अवार्डमा वर्षका उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका छन्। बेलारुसकी टेनिस खेलाडी आर्यना सबालेन्काले २०२५ मा यूएस ओपन उपाधि जोगाउँदै वर्षकी उत्कृष्ट खेलाडी अवार्ड जितिन्। पेरिस सेन्ट–जर्मनलाई वर्षको उत्कृष्ट टिम घोषणा गरिएको छ भने ल्याण्डो नोरिस र रोरी म्याकइलरोयले विशेष अवार्ड प्राप्त गरेका छन्। ८ वैशाख, काठमाडौं।

विश्व खेलकुद क्षेत्रमा प्रतिष्ठित मानिने लाउरेस वर्ल्ड स्पोर्ट्स अवार्डमा स्पेनका टेनिस स्टार कार्लोस अल्कारेज र बेलारुसकी टेनिस खेलाडी आर्यना सबालेन्का वर्षका उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका छन्। २२ वर्षका अल्काराजले फ्रेन्च ओपन र यूएस ओपन जित्दै विश्व नम्बर १ स्थान पुनः कब्जा गरेपछि उक्त अवार्ड जितेका हुन्। उनले यो उपलब्धिलाई आफ्नो लागि ठूलो सम्मान भएको बताएका छन्।

त्यस्तै, साबालेन्काले २०२५ भर उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै यूएस ओपन उपाधि जोगाएपछि उक्त अवार्ड हात पारिन्। उनले यो जित केवल सफलता मात्र नभई, कठिन परिश्रम, दबाब र दैनिक संघर्षको प्रतिफल भएको प्रतिक्रिया दिइन्। यसैबीच पेरिस सेन्ट–जर्मनलाई वर्षको उत्कृष्ट टिम घोषणा गरियो भने ल्याण्डो नोरिसले ‘ब्रेकथ्रु अफ द इयर’ र गल्फ खेलाडी रोरी म्याकइलरोयले ‘कमब्याक अफ द इयर’ अवार्ड हात पारे। लामिन यमालसहित उदीयमान खेलाडीहरूलाई पनि सम्मान गरिएको थियो।

हर्क साम्पाङ – Online Khabar

हर्क साम्पाङ: अध्यक्ष राईले स्वकीय सचिव नलिने घोषणा गरे

श्रम संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष हर्कराज राईले स्वयंका लागि स्वकीय सचिव नलिने घोषणा गरेका छन्। राईले अन्य सांसदहरूलाई पनि स्वकीय सचिव नलिन सुझाव दिएका छन्। उनले विश्वास व्यक्त गर्दै भनेका छन् कि अन्य सांसदहरूले पनि स्वकीय सचिवको सुविधा नलिने निर्णय गर्नेछन्। ८ वैशाख, काठमाडौं।

मंगलबार सिंहदरबारमा सञ्चारकर्मीसँग कुराकानी गर्दै राईले भने, ‘म चाहिँ स्वकीय सचिव लिन्नँ। मैले घोषणा गरें, म चाहिँ लिन्नँ। मैले नलिनू भनेर भनेको छु।’ उनले यस निर्णयले सांसदहरूको कार्यशैलीमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास व्यक्त गरे।

जिराफका ९ रोचक तथ्यहरू: संसारकै सबैभन्दा अग्लो जनावर

जिराफ अफ्रिकाको सवाना क्षेत्रमा बसोबास गर्छन् र नेपालमा प्राकृतिक रूपमा पाइँदैनन्। यो पृथ्वीको सबैभन्दा अग्लो जनावर हो, जसको घाँटी २ मिटर लामो हुन्छ। जिराफहरू पृथ्वीका सबैभन्दा अनौठा, सुन्दर र आकर्षक जनावरहरूमध्ये एक हुन्। तिनीहरूको लामो घाँटी, अग्लो शरीर र टर्वट धब्बा साथै शान्त स्वभावले सधैं मानिसहरूको ध्यान आकर्षित गरिरहेको छ। नेपालमा जिराफ प्राकृतिक रूपमा पाइँदैनन्। तिनीहरू मुख्यतया अफ्रिकाका सवाना क्षेत्रहरूमा मात्र पाइन्छन्। अफ्रिकाका खुला मैदानहरूमा जिराफहरूको वास्तविक सौन्दर्य अवलोकन गर्न सकिन्छ। जिराफहरू केवल सुन्दर मात्र नभई वातावरणीय सन्तुलन कायम राख्न पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। तिनीहरूले अग्ला रूखका पातहरू खान र वनस्पतिको वृद्धि नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छन् र टाढाबाट कुनै खतरा देखेपछि अन्य जनावरहरूलाई पनि सचेत गराउँछन्।

१. अफ्रिकाको सवाना क्षेत्रमा बसोबास: जिराफहरू प्राय: अफ्रिकाका सुख्खा सवाना, खुला मैदान र हल्का जङ्गलमा बस्छन्। यी स्थानहरूमा एकेसिया रूख र झाडीहरू प्रशस्त पाइन्छन्, जुन तिनीहरूको मुख्य खाना र आश्रय हो। नेपाल वा अन्य एसियाली देशहरूमा जिराफहरू प्राकृतिक रूपमा पाइँदैनन्। तिनीहरू अफ्रिकाको पूर्वी र दक्षिणी भागहरू (जस्तै केन्या, टान्जानिया, बोत्स्वाना, दक्षिण अफ्रिका) मा बढी देखिन्छन्। खुला वातावरणले उनीहरूलाई टाढासम्म हेर्न र शिकारीबाट बच्न सजिलो बनाउँछ। मौसम अनुसार तिनीहरू आफ्नो वासस्थान परिवर्तन पनि गर्छन्।

२. संसारकै सबैभन्दा अग्लो जनावर: जिराफहरू पृथ्वीमा सबैभन्दा अग्ला जनावर हुन्। एक पुरूष जिराफको उचाइ ५.५ मिटर (१८ फिट) सम्म पुग्न सक्छ, जसमा घाँटी मात्र २ मिटर लामो हुन्छ। रोचक कुरा यो छ कि तिनीहरूको घाँटीमा हड्डीको संख्या मानिससँग मेल खाने गरी ७ वटा हुन्छ, तर प्रत्येक हड्डी अत्यन्त लामो र बलियो हुन्छ। यो उचाइले तिनीहरूलाई रूखको टुप्पोमा रहेका पातहरू सजिलै खान मद्दत गर्छ। जिराफको उचाइ नै उनीहरूको प्रमुख सुरक्षा प्रणाली हो। तिनीहरूले टाढाबाट सिंह, हाइना, वा अन्य शिकारी देख्न सक्छन्। दृष्टि क्षमता अत्यन्त तेज हुन्छ र खतरा देख्दा ५० किलोमिटर प्रति घण्टाको गतिमा दौडन सक्छन्। बलियो खुट्टाले शिकारीलाई चोट पुर्याउन सक्छ।

३. ठूलो मात्रामा भोजन गर्ने जनावर: जिराफहरू पूर्ण शाकाहारी हुन्। तिनीहरूको मुख्य आहार एकेसिया रूखका पात र कोपिला हुन्। ५० सेन्टिमिटर लामो जिब्रोलाई लामो घाँटीले अग्लो स्थानका पातहरू सजिलै टिप्न सक्छन्। जिराफहरू दिनको आधाभन्दा बढी समय भोजनमा बिताउँछन्। दैनिक तिनीहरूले ४५ किलोसम्म पात खान सक्छन्। धेरै मात्रामा भोजन गरे पनि विशेष पाचन प्रणालीले सजिलै पचाउँछ र यसले तिनीहरूलाई ठूलो शरीर राख्न आवश्यक ऊर्जा प्रदान गर्छ। जिराफको जिब्रोलाई गाढा कालो वा बैजनी रंगको देखिन्छ किनकि मेलानिन प्रचुर मात्रामा हुन्छ, जसले तेज घामको विकिरणबाट जिब्रोलाई जलेर नाश हुनबाट बचाउँछ।

४. कम पानीबाट बाँच्ने क्षमता: जिराफहरूलाई धेरै पानी पिउन आवश्यक पर्दैन। तिनीहरूले आवश्यक पानीको ठूलो भाग पातबाटै प्राप्त गर्छन्। केही दिन पानी नपिउँदा पनि सहजै बाँच्ने क्षमता राख्दछन्। यो सुक्खा सवाना क्षेत्रमा जीवित रहनका लागि महत्वपुर्ण छ।

५. सामाजिक र समूहमा बस्ने जनावर: जिराफहरू सामाजिक स्वभावका हुन्छन्। उनीहरूको समूहलाई ‘टावर’ भनिन्छ। प्रत्येक टावरमा प्राय: १० देखि २० सदस्य हुन्छन्, जहाँ पोथी र साना बच्चाहरू बढी हुन्छन्। समूहमा बस्दा उनीहरूले एकअर्कालाई खतरा बारे जानकारी गराउँछन्।

६. ‘नेकिङ’ नामक अनौठो लडाइँ: पुरुष जिराफहरू बीच शक्ति र प्रजनन अधिकारका लागि ‘नेकिङ’ नामक लडाइँ हुन्छ। तिनीहरूले आफ्नो लामो घाँटी र टाउको प्रयोग गरेर एकअर्कालाई जोडले हान्छन्। यस लडाइँले प्रायः घातक नहुने भए पनि हार्ने जिराफ पछि हट्छ। बलियो पुरुषले पोथीमा नियन्त्रण राख्दै आफ्नो जोडी बनाउँछ।

७. जोडी बनाउने र प्रजनन प्रक्रिया: जिराफहरूको प्रजनन प्रक्रिया अत्यन्त अनौठो र रोचक हुन्छ। प्रजनन मौसम निश्चित नहुन सक्छ र वर्षभरि जोडी बनाउन सक्छन्। पुरुषले पोथीको प्रजनन तयारी थाहा पाउन नजिक गएर घुँडा ठोकी पिसाब गराउँछ। पोथीले पिसाब गरेपछि पुरुषले जिब्रोले त्यसलाई चाख्छ र ‘फ्लेमेन रेस्पोन्स’ देखाउँछ, जुन टाउको उठाएर माथिल्लो ओठ घुमाउने व्यवहार हो। यसले पिसाबमा रहेका हर्मोन र रासायनिक संकेतहरूबाट पोथी प्रजननका लागि तयार छ कि छैन बुझ्छन्। यो जिराफको मेटिङ व्यवहारमा सबैभन्दा अनौठो कुरा हो। घोडा, सिंह, हात्ती जस्ता अन्य धेरै जनावरहरूमा पनि फ्लेमेन रेस्पोन्स देखिन्छ, तर जिराफमा पिसाब चाख्ने व्यवहार फरक हुन्छ।

८. जन्म प्रक्रिया पनि अनौठो: पोथी जिराफ उभिएर बच्चा जन्माउँछिन्। नवजात शिशुको उचाइ करिब १.५ देखि २ मिटर र तौल लगभग १०० किलो हुन्छ। जन्मिदा बच्चा करिब १.५ मिटर उचाइबाट खस्छ। केही घण्टाभित्रै बच्चा उठेर हिँड्न र आमाबाट दूध खान सक्षम हुन्छ, जसले शिकारीबाट छिट्टै बच्न मद्दत गर्छ।

९. जीवनकाल, दीर्घायु र संरक्षण: जंगली क्षेत्रमा जिराफको औसत आयु २५ वर्षसम्म हुन्छ, जबकि चिडियाघरमा ४० वर्षसम्म बाँच्न सक्छन्। पछिल्ला वर्षहरूमा वन विनाश, शिकार र जलवायु परिवर्तनले जिराफको संख्या घटाएको छ। विश्वमा हाल करिब १ लाख ४० हजार जिराफ बाँकी छन् र केही प्रजातिहरू संकटमा छन्। संरक्षण प्रयासले केही क्षेत्रहरूमा तिनीहरूको संख्या वृद्धि गरिरहेको छ।

धनकुटाका दुई नगरपालिकामा विद्यार्थी भर्ना अभियान शुरु

धनकुटाको महालक्ष्मी नगरपालिकाले संघीय सरकारको दुई दिनको सार्वजनिक बिदा दिने निर्णयको अवज्ञा गर्दै १५ वैशाखदेखि आइतबार पनि पठनपाठन सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको छ। पाख्रिबास नगरपालिकाले ४ वैशाखदेखि विद्यार्थी भर्ना अभियान शुरु गरी १५ वैशाखदेखि नियमित कक्षा सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको छ। संघीय सरकारले २२ चैतमा निर्णय गरेको शैक्षिक सत्र २०८३ मा १५ वैशाखदेखि भर्ना र २१ वैशाखदेखि पठनपाठन सुरु गर्ने र सातामा दुई दिन बिदा दिने व्यवस्था लागू गर्ने निर्णय गरिएको थियो।

धनकुटाको महालक्ष्मी नगरपालिकाले १५ वैशाखदेखि नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु गर्ने र सातामा दुई दिन बिदा दिने संघीय सरकारको निर्णयको अवज्ञा गर्दै आइतबार पनि पठनपाठन सञ्चालन गर्ने भएको छ। नगरपालिकाले शैक्षिक सत्रलाई समायोजन गर्न नयाँ निर्णय गरेको जनाएको छ। महालक्ष्मी नगरपालिकाका प्रमुख ध्रुवराज रायाले विद्यालयलाई ७ वैशाखदेखि भर्ना अभियान सुरु गरेर १५ वैशाखदेखि नियमित पठनपाठन सञ्चालन गर्न अनुरोध गरेका छन्।

पाख्रिबास नगरपालिकामा विद्यार्थी भर्ना अभियान ४ वैशाखदेखि सुरु भइसकेको छ र १५ वैशाखदेखि नियमित कक्षा सञ्चालन हुने भएको छ। नगर शिक्षा समिति, विद्यालय व्यवस्थापन समिति तथा प्रधानाध्यापकहरूको संयुक्त बैठकबाट प्राप्त सुझावका आधारमा निर्णय गरिएको पाख्रिबास नगरपालिकाका प्रमुख ज्ञानबहादुर गुरुङले जानकारी दिएका छन्। संघीय सरकारको निर्देशनमा २१ वैशाखदेखि मात्र कक्षा सुरु गर्ने भनिएता पनि अध्ययनको गुणस्तरमा कमी आउन सक्ने र पर्याप्त शैक्षिक दिन नपुग्ने देखिएकाले नगरपालिकाले चाँडो कक्षा सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको बताइएको छ।

नेपाली फुटबल संकटमा, साफ च्याम्पियनसिपमा सहभागिता अनिश्चित

के नेपाली फुटबल सधैँ यस्तै अन्योलकै अवस्थामा रहनेछ? कसले बचाउनेछ नेपाली फुटबललाई र यसलाई अघि बढाउने योग्य व्यक्ति को होला? यी प्रश्नहरू अहिले नेपाली फुटबलको भविष्यसँग सम्बन्धित सबैभन्दा चर्चित विषय बनेका छन्। हाल नेपाली फुटबल राखेपको निलम्बन र एन्फाको आन्तरिक विवादका कारण गम्भीर संकटमा परेको छ। फिफाले निलम्बन फिर्ता नगरे नेपाल साफ महिला च्याम्पियनसिपमा सहभागिता जनाउन सक्ने छैन। स्थगित राष्ट्रिय लिग र शहीद स्मारक महिला लिगको भविष्य अनिश्चित छ भने खेलाडीहरू अन्योलमा छन्। ७ वैशाख, काठमाडौं।

नेपाली फुटबलको भविष्य के हुने हो? के फिफाले नेपाललाई निलम्बित गर्ने निर्णयलाई कायम राख्ने हो? कि राखेपले एन्फाको लगाएको निलम्बन फिर्ता लिएर एन्फाको निर्वाचन अघि बढाउन सहमति दिने हो? स्थगित भएको राष्ट्रिय लिग पुनः सुरु हुनेछ त? चार खेल मात्र सम्पन्न गरेर स्थगित भएको शहीद स्मारक महिला लिगको भविष्य के होला? नेपालले आगामी साफ महिला च्याम्पियनसिपमा सहभागिता जनाउन पाउने छ? नेपाली फुटबल सधैँ यस्तै अन्योलको घेरामा रहने हो त?

साँचो भन्नुपर्दा, नेपाली फुटबल हाल अत्यन्तै अनिश्चित र अन्योलपूर्ण अवस्थामा छ। यसमा सबै पक्ष दोषी छन् – एन्फाको नेतृत्वदेखि सदस्य जिल्ला क्लब संघ र फुटबल सम्बन्धी सबै सरोकारवालाहरू सम्म। खेलाडीहरू भने अबोध बनेका छन्। उनीहरूले मैदानमा मात्रै विपक्षीलाई गोल गर्ने र आक्रमण रोक्न सक्छन्, त्यसबाहेक अरू केही गर्न सक्दैनन्। एन्फाले चाँडै निर्वाचन गर्ने घोषणा गरेपछि सुरु भएको आन्तरिक विवाद, राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप)को निलम्बन र फिफाबाट आएको चेतावनीले संकटलाई झन् गहिरो बनाएको छ।

राखेपको निलम्बन कायम रहेको अवस्थामा एन्फाले आफूलाई ‘निलम्बित संघ’ भनेर बचाउदै आएको छ भने राखेपले साफ च्याम्पियनसिपको तयारीमा कुनै पहल नगर्दा खेलाडीहरूको सहभागितामा असर परेको छ। फिफाले तेस्रो पक्षको हस्तक्षेपलाई अस्वीकृत गरिसकेको छ र निलम्बन फिर्ता नगरे कडा कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ। फिफा निलम्बन जारी रहँदासम्म नेपालले कुनै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा भाग लिन पाउने छैन।

नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले विलम्ब शुल्कमा दियो विशेष छुट

नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले विलम्ब शुल्कमा विशेष छुटको घोषणा

नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले आफ्नो २५औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा अव्यवस्थित रहेका बीमालेखहरूको पुनः सक्रियता सुनिश्चित गर्न विलम्ब शुल्कमा १०० प्रतिशतसम्म छुट दिने योजना सार्वजनिक गरेको छ। यो योजना वैशाख ७ देखि जेठ ५ गतेसम्म लागू हुनेछ र बीमितहरुको आर्थिक सुरक्षालाई प्रबल पार्ने उद्देश्यले ल्याइएको हो। कम्पनीले यो पहिलो पटक यति ठूलो ब्याज छुट योजना ल्याएको जनाएको छ र हाल कम्पनीले करिव ३० प्रतिशत बजार हिस्सा ओगट्दै आएको छ।

८ वैशाख, काठमाडौं। नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले आफ्नो २५औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा अव्यक्त बीमालेखहरू पुनर्जागरण गर्न विलम्ब शुल्कमा विशेष छुट प्रदान गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको छ। वर्तमान आर्थिक अवरोधका कारण धेरै बीमालेखहरू अव्यवस्थित भइरहेका अवस्थामा, सहज रुपमा नवीकरण भुक्तानीमार्फत ती बीमालेख पुनः सक्रिय गरे बीमितलाई आर्थिक सुरक्षा प्रदान गर्न यो योजना ल्याइएको कम्पनीले बताएको छ।

वैशाख ७ देखि लागू भएको यो योजना आगामी जेठ ५ गतेसम्म जारी रहनेछ। यो अवधिमा अव्यवस्थित बीमालेख पुनः सक्रिय गर्दा विलम्ब शुल्कमा १०० प्रतिशतसम्म छुट दिइनेछ, जुन २०८२/८३ को पुनर्जागरण योजना अन्तर्गत लागू गरिएको छ। कम्पनीका अनुसार, ‘रजत जयन्ती अवसरमा पहिलो पटक यति ठूलो विषेश छुट योजना ल्याइएको हो।’ थप गर्दै भनिएको छ, ‘३० दिने यो सुविधालाई बीमालेख अव्यवस्थित भएका सबै बीमितहरूले लाभ उठाउन सक्नेछन्।’ देशकै अग्रणी जीवन बीमा कम्पनी नेपाल लाइफले करिब ३० प्रतिशत बजार हिस्सा ओगट्दै आएको उल्लेख गरिएको छ।

२४ घण्टामा ३ हजार ५०१ सवारी चालकलाई ट्राफिक नियम उल्लङ्घनमा कारबाही

काठमाडौं उपत्यकामा पछिल्लो २४ घण्टामा ट्राफिक प्रहरीले तीन हजार ५०१ जना सवारी चालकलाई कारबाही गरेको छ। कारबाहीमा मादक पदार्थ सेवनमा ७७, रातो बत्ती उल्लङ्घनमा १५८ र तीव्र गतिमा ८९ चालकहरू समावेश छन्। उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता नरेशराज सुवेदीले कारबाहीबाट २५ लाख १५ हजार ५०१ रुपैयाँको राजस्व सङ्कलन भएको जानकारी दिनुभएको छ।

आज बिहानसम्म मादक पदार्थ सेवनमा ७७, अवस्था ठीक नभएकोमा ६९, रातो बत्ती उल्लङ्घनमा १५८, तीव्र गतिमा ८९, लेनमा अनियमितता १७२, ढोका खुला राख्ने ५७, नो हर्न उल्लङ्घन ७७, ओरालो चढ्ने र यात्रु चढाउने ५५, र अन्य उल्लङ्घनमा २ हजार ७४७ गरी कुल तीन हजार ५०१ जनालाई कारबाही गरिएको छ भन्दै उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता तथा प्रहरी उपरीक्षक नरेशराज सुवेदीले जानकारी दिनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, ‘विभिन्न उल्लङ्घनमा पछिल्लो २४ घण्टामा कुल तीन हजार ५०१ जनालाई कारबाही गरिएको छ। यसबाट जम्मा २५ लाख १५ हजार ५०१ रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भएको छ।’

नेपाल केम्पो टोली २२औं विश्व केम्पो च्याम्पियनसिपमा सहभागी हुन टर्की प्रस्थान

नेपाल केम्पो टोली १६ सदस्यीय टोलीसहित ८ वैशाखमा टर्कीको अन्टालियामा हुने २२औं विश्व केम्पो च्याम्पियनसिपमा सहभागी हुन प्रस्थान गरेको छ। महिलातर्फ अञ्जना शाही, प्रिशा राज्यलक्ष्मी शाह, इरा गौतम र मोनालिशा धामी सेमी केम्पोमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् भने पुरुषतर्फ ६ खेलाडी विभिन्न विधामा भाग लिनेछन्। नेपाल केम्पो खुकुरी फेडेरेसनका अध्यक्ष पावेल शाहले खेलाडीहरूले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै पदक जित्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभएको छ। ८ वैशाख, काठमाडौं ।

टर्कीको अन्टालियामा आयोजना हुने २२औं विश्व केम्पो च्याम्पियनसिपमा सहभागी हुन नेपाली केम्पो टोली प्रस्थान गरेको छ। उक्त प्रतियोगिता अप्रिल २६ सम्म सञ्चालन हुनेछ र नेपालबाट १६ सदस्यीय टोली सहभागी हुने भएको छ। नेपाल केम्पो खुकुरी फेडेरेसनका अध्यक्ष पावेल शाहको नेतृत्वमा गएको टोलीमा ६ पुरुष र ४ महिला खेलाडी समावेश छन् भने अन्य सदस्यहरू अफिसियल र अभिभावक रहेका छन्।

महिलातर्फ अञ्जना शाही (५० केजी), प्रिशा राज्यलक्ष्मी शाह (२२ केजी), इरा गौतम (२५ केजी) र मोनालिशा धामी (६० केजी) ले सेमी केम्पोमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। अञ्जना शाहीले काता र सेल्फ डिफेन्समा तथा इरा गौतमले कातामा पनि चुनौती प्रस्तुत गर्नेछिन्। पुरुषतर्फ सुरेश पराजुली (६५ केजी), सुलभ श्रेष्ठ (३० केजी) र कृदिक्स विक्रम कुँवर (२५ केजी) ले सेमी केम्पोमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। दिलमान लामाले फुल केम्पो, काता र सेल्फ डिफेन्स विधामा भाग लिनेछन्। यमन पाण्डेले फुल केम्पो, सेमी केम्पो, सबमिसन, सेल्फ डिफेन्स र काता गरी पाँच विधामा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् भने शिवहरी राईले सेमी र फुल केम्पोसहित काता र सबमिसनमा चुनौती प्रस्तुत गर्नेछन्।

टोली प्रस्थानका क्रममा अध्यक्ष पावेल शाहले खेलाडीहरूले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै पदक जित्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। खेलाडीहरूले पनि देशको नाम उच्च राख्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

‘पहाड’ को विशेष शोमा सेलिब्रेटी प्रतिक्रिया कस्तो छ ?

फिल्म ‘पहाड’को विशेष प्रदर्शनमा सेलिब्रिटीहरुको प्रतिक्रिया

तुलसी घिमिरे निर्देशित फिल्म ‘पहाड’ले देशको वर्तमान अवस्था प्रस्तुत गर्दै युवाहरुलाई स्वदेश फर्कन प्रेरणा दिएको छ। चलचित्र विकास बोर्डका अध्यक्ष दिनेश डीसीले फिल्मले देशको समग्र अवस्थालाई प्रष्ट देखाएको र सन्देशलाई प्रशंसनीय ठानेका छन्। फिल्ममा बेरोजगारी, मानवविहीन पहाड र पानीको अभावजस्ता विषयहरू समेटिएका छन् र दर्शक प्रतिक्रियाले टिमलाई उत्साहित बनाएको छ।
काठमाडौँमा सोमबार साँझ गरिएको विशेष प्रदर्शन कार्यक्रममा सेलिब्रेटीहरूले समग्र देशको परिस्थितिलाई उजागर गरिएको बताएका छन्। सङ्गीतकार शम्भुजीत बास्कोटाले यो फिल्मले दिएको सन्देशलाई राष्ट्रिय स्तरमा महत्व दिनुपर्ने बताए। उनले भने, ‘पहाड खाली हुँदैछ। रोजगार छैन, हरिया पहाडहरू उजाड बन्दैछन्। फिल्मले उठाएको सन्देश राष्ट्रले गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्नेछ। युवाहरुलाई स्वदेश फर्कन र आफ्ना समस्या सामूहिक प्रयासले समाधान गर्ने प्रेरणा दिएको छ। फिल्म उत्कृष्ट बनेको छ।’
चलचित्र विकास बोर्डका अध्यक्ष दिनेश डीसीले निर्देशक तुलसी घिमिरेका पूर्वका फिल्महरूले मनोरञ्जनका साथै गहिरो सन्देश दिएको स्मरण गराउँदै भने, ‘तुलसी दाइले फिल्ममार्फत दिनुभएको सन्देश प्रशंसनीय छ। अभिनयसहित फिल्मले समग्र देशको अवस्थालाई प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। कथा पहाडको भए पनि फिल्ममा राष्ट्रको फोटो छ। यो फिल्मले युवाहरुलाई देश, गाउँ र पहाड फर्कन प्रेरित गर्छ।’ निर्देशक तुलसी घिमिरे, कलाकार विपिन कार्की, रवीन्द्रसिंह बानियाँ, रेणुनाथ योगी, पञ्चमी घिमिरे लगायतले फिल्मले पाएको प्रतिक्रिया बारे जानकारी दिएका थिए।
९ वर्षपछि निर्देशनमा फर्किएका घिमिरे दर्शकको प्रतिक्रियाबाट अत्यन्तै उत्साहित भएको बताए। उनले भने, ‘हामीले फिल्ममार्फत व्यक्त गर्न खोजेको सन्देश दर्शकले राम्ररी बुझेका छन्। धेरैले यसलाई आफ्नै कथा ठानेका छन्। मैले दिन खोजेको सन्देश सफलतापूर्वक देखिएको छ। फिल्म हेर्ने दर्शकहरू सन्तुष्ट भएर फर्केका छन्।’ बेरोजगारी, मानवविहीन हुँदै गएको पहाड र पानीको अभावजस्ता समसामयिक विषयहरू फिल्मले पर्दाबाट प्रष्ट पस्केको उनीहरूले बताइसकेका छन्।
कार्कीले भने, ‘फिल्मप्रति दर्शकको प्रतिक्रियाले टिम उत्साहित भएको छ। यसले नेपाली माटोको मौलिक कथा प्रस्तुत गरेको छ। आगामी दिनमा दर्शक संख्या अझ बढ्नेमा म आशावादी छु। जसले फिल्म हेरेका छन्, ती हामीसँगै अरूलाई पनि सिफारिस गर्नेछन्।’ अभिनेता बानियाँले निर्देशक घिमिरेसँग काम गर्न पाउनु आफ्नो लागि गर्वको विषय भएको बताए। फिल्ममा मदनकृष्ण श्रेष्ठ, उमा गिरी, अरुण क्षेत्री पनि अभिनयरत छन्। फिल्मले युवा पलायनका कारण खाली हुँदै गएको पहाडी क्षेत्र र त्यसले निम्त्याएको सामाजिक आर्थिक समस्याहरूलाई चित्रण गरेको छ। निर्देशक घिमिरेले पहिले ‘बलिदान’मा काम गरेका मदनकृष्ण श्रेष्ठ र ‘चिनो’मा छायांकन गरेका शिव श्रेष्ठ र सुनिल थापालाई पनि प्रस्तुत गरेका छन्। छायांकन प्रमोद प्रधानले गरेका हुन्। भाग्यरत्न फिल्म्स प्रालिको ब्यानरमा निर्माण भएको यो फिल्ममार्फत निर्देशक घिमिरेकी कान्छी छोरी पञ्चमीले अभिनेत्रीका रूपमा डेब्यु गरेकी छन् भने जेठी छोरी भावनाले प्रोडक्सन डिजाइन जिम्मेवारी सम्हालेकी छिन्।

कञ्चनपुरमा विवाह समारोहमा सहभागी युवकमाथि धारिलो हतियार प्रहार गरी हत्या, दुई पक्राउ

८ वैशाख, धनगढी । कञ्चनपुरमा विवाह समारोहमा सहभागी १८ वर्षिय युवक उज्वल सायरलाई धारिलो हतियार प्रहार गरी हत्या गरिएको छ। यो घटना पुनर्वास नगरपालिका–५, भानुबस्तीमा भएको छ र प्रहरीले यसबारे सूचना दिएको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) हेमबहादुर शाहीका अनुसार, गत राति करिब साढे १ बजे विवाह समारोहमा सहभागी हुँदा झगडा भएपछि उज्वलमाथि धारिलो हतियार प्रहार गरिएको थियो।

उज्वललाई तत्काल उपचारका लागि धनगढीको माया मेट्रो अस्पताल लगिएको थियो, तर उपचारको क्रममा उनको मृत्यु भएको डीएसपी शाहीले बताए। घटनामा उज्वलको छातीमा धारिलो हतियारबाट चोट लागेको थियो।

यस घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा प्रहरीले दुई जनालाई पक्राउ गरी अनुसन्धान थालेको छ। पक्राउ परेका व्यक्तिहरूको परिचय सार्वजनिक गरिएको छैन।

नेपाल र यूएईबीच दोस्रो टी-२० आई अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेल हुँदै

नेपाल र संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) बीच त्रिभुवन क्रिकेट मैदानमा दोस्रो टी-२० आई अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेल आज हुँदैछ। पहिलो खेलमा नेपाललाई डीएल पद्धतिअनुसार ६ विकेटले हार भोग्नु परेको थियो। यस खेलमार्फत नेपालका पेस बलर हेमन्त धामीले आफ्नो टी-२० आई डेब्यू गरेका थिए। ८ वैशाख, काठमाडौं। नेपालको राष्ट्रिय टोली र यूएईबीच ऐतिहासिक ‘अन्डर लाइट्स’ टी-२० आई सिरिज अन्तर्गत आज दोस्रो खेल त्रिभुवन क्रिकेट मैदानमा साँझ ५ बजे सुरु हुनेछ।

सोमबार सम्पन्न पहिलो खेलमा भारतको डीएल विधि अनुसार नेपाल ६ विकेटले पराजित भएको थियो। यो नेपालमा पहिलो पटक रातको समयमा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलालाई अन्जाम दिएको अवसर पनि थियो। त्यहाँको पहिलो इनिङको अन्त्य नजिकिँदै गर्दा आएको वर्षाका कारण खेल रोकियो। पछि खेल अवधि १० ओभरमा घटाईयो र यूएईलाई ७८ रनको लक्ष्य दिइयो। यूएईले ७ बल बाँकी राख्दै उक्त लक्ष्य पुरा गर्‍यो।

नेपालका पेस बलर हेमन्त धामीले पहिलो खेलमा टी-२० आई डेब्यू गरेका थिए भने आजको दोस्रो खेलमा सन्तोष यादवले पनि डेब्यू गर्ने सम्भावना रहेको छ। कप्तान सहित केही अनुभवी र नियमित खेलाडीहरूलाई टी-२० आई टोलीबाट हटाईएको कारण नयाँ स्वरूपमा गठन गरिएको टोली पहिलो खेलमा सफल हुन सकेन।

यस्तै, यूएईको टोलीमा भारतबाट आएको केही नयाँ खेलाडीहरू पनि समावेश छन् जसले नयाँ सम्भावनाहरू प्रस्तुत गरेका छन्।

नेपालको टी-२० आई टोलीमा रहेका खेलाडीहरु हुन्: दीपेन्द्रसिंह ऐरी (कप्तान), कुशल भुर्तेल, कुशल मल्ल, सन्दीप जोरा, आरिफ शेख, बसिर अहमद, गुलशन झा, लोकेस बम, सन्दीप लामिछाने, नन्दन यादव, सन्तोष यादव, अर्जुन साउद, हेमन्त धामी, साहब आलम, र शेर मल्ल।

उदयपुरमा बसको ठक्करबाट एकजनाको मृत्यु – Online Khabar

उदयपुरमा बसको ठक्करले एक जनाको मृत्यु

उदयपुरको बेलका नगरपालिका–३ सातपत्रेमा जन्ती बोकेको बसले मोटरसाइकललाई ठक्कर दिँदा २७ वर्षीय रोमन बस्नेतको मृत्यु भएको छ। चौदण्डीगढी नगरपालिकाको माणिबासबाट बेलकातर्फ फर्कदै गरेको प्रदेश १–००२ ख ०१५८ नम्बरको बसले प्रदेश १–०२–०४५ प ८४४६ नम्बरको मोटरसाइकलमा सवार बस्नेतलाई गएराति ठक्कर दिएको थियो। बसको ठक्करबाट बस्नेतको घटनास्थलमा नै मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ।

उदयपुरकै अर्को समाचार अनुसार चौदण्डीगढी नगरपालिका–७ बेल्टार शान्ति चोकमा आज बिहान भएको आगलागीमा परी २ जनाको मृत्यु भएको छ।

नवलपुरका गाउँमा पोल पुग्दा पनि विद्युत् वितरणमा ढिलाइ

नवलपुरको बुलिङटार गाउँपालिकाका अर्खला, देउराली लगायतका गाउँमा विद्युत् तार र पोल पुगेको भए पनि अझै बिजुली वितरण हुन सकेको छैन। ठेकेदार युनिकर्न कन्स्ट्रक्सनको लापरबाहीका कारण विद्युत् वितरणमा ढिलाइ भएको कुरा नेपाल विद्युत् प्राधिकरण कावासोती वितरण केन्द्रका प्रमुख शिवनारायण गोशलीले बताए। गण्डकी प्रदेश सरकारको उज्यालो गण्डकी प्रदेश कार्यक्रमअन्तर्गत बाँकी संरचना निर्माण गरेर छिट्टै उक्त क्षेत्रका गाउँहरूमा बिजुली बाल्ने तयारी भइरहेको उनले जानकारी दिए। ८ वैशाख, त्रिवेणी।

नवलपुरको पहाडी क्षेत्रमा विद्युत्का तार र पोल पुगेको भए पनि अझै विद्युत् वितरण हुन सकेको छैन। जिल्लाको बुलिङटार गाउँपालिकाको अर्खला, देउरालीलगायतका विभिन्न गाउँमा राष्ट्रिय प्रसारण लाइनको बिजुली पुग्न सकेको छैन। बुलिङटार गाउँपालिका–४ को अर्खलामा विद्युत् वितरणका संरचना तार, पोललगायत निर्माण भएको एक वर्षभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि बिजुली वितरण हुन नसकेको वडाध्यक्ष मीनबहादुर आलेले बताए। उक्त वडाकै देउरालीका बासिन्दाले विद्युत् मिटर जडानका लागि शुल्क बुझाएको लामो समय भए पनि बिजुली नपाएको उनले जानकारी दिए।

विद्युत् प्राधिकरणले बोझा पोखरीमा विद्युत् सबस्टेसन सञ्चालन गरेको छ, तर सबस्टेसनबाट ७/८ किलोमिटर पर रहेका गाउँहरू अझै अँध्यारोमा बस्न बाध्य छन्। केही गाउँहरू भने लघु जलविद्युतमा निर्भर हुनुपरेको वडाध्यक्ष आलेले बताए। अर्खलामा लघु जलविद्युतबाट बत्ती बालिए पनि आवश्यकताअनुसार विद्युत् उपभोग गर्न सकिएको छैन। ‘लघु जलविद्युत् छ, तर त्यो राति मात्र चल्छ, दिनभरि केन्द्रको बिजुलीका तार र पोल हेरेर बस्नु बाहेक विकल्प छैन’, अध्यक्ष आलेले भने।

बिजुली नहुँदा वडा कार्यालयले प्रदान गर्ने सेवाहरू पनि प्रभावित भएका छन्। ‘वडा कार्यालयमा दिउँसो सोलार छ, तर घाम नलाग्दा चल्दैन, अहिले धेरै सेवा प्रविधिसँग जोडिएका छन्, त्यसैले सेवाग्राहीलाई फर्काउनु पर्ने अवस्था छ। बिजुली आएपछि यो समस्या हट्ने थियो,’ वडाध्यक्ष आलेले भने। दिनमा कसैको घरमा विवाह, पूजा आदि कार्यक्रम परेमा पहिले नै सूचना दिएर लघु जलविद्युत सञ्चालन गर्नुपर्ने हुन्छ। उक्त लघु जलविद्युतबाट सामान्य बत्ती मात्रै बाल्न सकिन्छ र धेरै विद्युतीय उपकरण चलाउन सकिंदैन, उनले बताए।

‘ठेकेदारको लापरबाहीका कारण ढिलाइ’ विद्युत् वितरण केन्द्र कावासोतीका प्रमुख शिवनारायण गोशलीका अनुसार ठेकेदारले समयमै काम नगरेपछि विद्युत् विस्तार ढिलाइ भएको हो। विद्युत् वितरण पूर्वाधार निर्माणको जिम्मा पाएको युनिकर्न कन्स्ट्रक्सनले काम समयमा सम्पन्न नगरेकोले ती क्षेत्रमा बिजुली वितरण गर्न नसकेको उनले बताए। गण्डकी प्रदेश सरकारको ‘उज्यालो गण्डकी प्रदेश’ कार्यक्रमअन्तर्गत आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा यस क्षेत्रमा काम अघि बढाइएको थियो। ठेकेदार कम्पनीलाई निरन्तर ताकेता गरिरहेको र बाँकी संरचना छिट्टै निर्माण गरी क्षेत्रका गाउँहरूमा बिजुली बाल्ने तयारी भइरहेको कार्यालय प्रमुख गोशलीले जानकारी दिए। देउराली, अर्खला, सिङ्च्याङ हुँदै कालीगण्डकी करिडोरको कोखेटारसम्म छिट्टै विद्युत् पुर्‍याइने उनको भनाइ छ। ‘हामीले विद्युत् संरचना निर्माण सक्न ताकेता गरिरहेका छौँ, सायद छिट्टै काम सकिएर विद्युत् वितरण सुरु हुनेछ,’ गोशलीले भने।