लेखक: space4knews

प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले माफी नमागुञ्जेल नेपाली कांग्रेसले २५ जेठसम्म संसदीय समितिका बैठकहरू बहिष्कार गर्ने निर्णय गरेको छ। प्रधानमन्त्री शाहले प्रतिनिधि सभामा “नेपालले पनि भारतको भूमि मिचेको रहेछ” भन्ने अभिव्यक्ति दिएपछि कांग्रेसले विरोध जनाएको हो। सांसदलाई कानुनभन्दा माथि राख्ने गरी प्रतिनिधि सभा नियमावली जबरजस्ती पारित गरिएको भन्दै नेपाली कांग्रेसले आपत्ति जनाएको छ।

काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसले संसद् अवरोध जारी राख्दै संसदीय समितिका बैठकहरू बहिष्कार गर्ने भएको छ। प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह (बालेन)ले संसदमा माफी न मागुञ्जेल कांग्रेसले यही २५ जेठसम्म सबै संसदीय समितिका बैठकहरूमा सहभागी नहुने दलका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले बताएका छन्। आइतबार प्रतिनिधि सभाको प्रश्नोत्तर कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले ‘नेपालले पनि भारतको भूमि मिचेको रहेछ’ भन्ने अभिव्यक्ति दिएपछि कांग्रेसले माफी माग्नुपर्ने भन्दै सदन अवरोध गरिरहेको छ। सांसदलाई कानुनभन्दा माथि राख्दै प्रतिनिधि सभा नियमावली जबरजस्ती पारित गरिएको भन्दै कांग्रेसले असन्तुष्टि जनाएको छ। यसलाई विरोध स्वरूप कांग्रेसले संसदीय समितिका बैठकहरू पनि बहिष्कार गर्ने रणनीति अपनाएको छ।

१९ जेठ, काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतको फैसला कार्यान्वयन निर्देशनालयले बुटवल उपमहानगरपालिकालाई सडकमा रहेका गाईगोरुलाई गैरकानुनी तथा निर्ममतापूर्ण ढंगले कुटपिट नगर्न निर्देशन दिएको छ। निर्देशनालयले २०८३ असार १८ गते उपमहानगरपालिकालाई पत्र पठाएर यस्तो निर्देशन दिएको हो। पत्रमा नगर प्रमुखको निर्देशनमा नगर कर्मचारी र नगर प्रहरीले सडकका गाईगोरुलाई कुटपिट गरेको घटना सर्वोच्च अदालतको २०७६ वैशाख ८ गतेको परमादेशविपरीत रहेको उल्लेख छ। स्नेहा केयरकी अध्यक्ष स्नेहा श्रेष्ठले केही दिनअघि बुटवलमा भएको घटनाबारे उजुरी दर्ता गराउँदै निर्देशनालयमा निवेदन दिएकी थिइन्। निवेदनमा नगर प्रमुखको सक्रियतामा जानीजानी गाईगोरुमाथि कुटपिट गरिएको आरोप लगाइएको छ।

सर्वोच्च अदालतले २०७६ वैशाख ८ गते दिएको परमादेशमा गाईलाई राष्ट्रिय जनावरका रूपमा संरक्षण गर्नुपर्ने, बेवारिसे गाईगोरुको उचित व्यवस्थापन गर्नुपर्ने तथा कुटपिट वा हत्या जस्ता कार्यमा संलग्न पदाधिकारी र कर्मचारीमाथि कानुनी कारबाही गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। अदालतको फैसलामा गाईगोरुको हत्या, अकाल मृत्यु वा संरक्षणको जिम्मेवारीमा रहेका व्यक्तिको नियत, हेलचेक्र्याइँ, लापरबाही वा उपेक्षाका कारण क्षति पुगे कानुनबमोजिम कारबाही हुन सक्ने उल्लेख छ। सोही आदेश कार्यान्वयनका लागि निर्देशनालयले बुटवल उपमहानगरपालिकालाई यस्ता गतिविधि तत्काल रोक्न र अदालतको आदेश पूर्ण रूपमा पालना गर्न निर्देशन दिएको हो। पत्रको बोधार्थ नगर प्रहरीलाई समेत पठाइएको छ। नेपालको संविधानले गाईलाई राष्ट्रिय जनावरको मान्यता दिएको छ। सर्वोच्च अदालतले स्थानीय तहलाई पशु व्यवस्थापन, संरक्षण केन्द्र स्थापना, पशु बीमा तथा वैज्ञानिक गोचर व्यवस्थापनका उपाय अवलम्बन गर्नसमेत निर्देशन दिएको थियो।

प्रधानमन्त्रीले नेपाल-भारत सीमा विवादमा व्यक्त गरेको अभिव्यक्तिप्रति विरोध स्वरूप विपक्षी दलका सांसदहरूले प्रतिनिधिसभा बैठकमा वेल घेरेर र नाराबाजी गरेका छन्। विपक्षी अवरोधका बीच सभामुख अर्यालले राष्ट्रपति कार्यालयबाट प्राप्त विधेयक प्रमाणीकरण सम्बन्धी पत्र पढेर सदनलाई जानकारी गराए। विपक्षी नाराबाजीका कारण बैठकको बाँकी कार्यसूची अघि बढाइन र प्रतिनिधिसभाको अर्को बैठक आगामी २५ जेठमा तेस्रो सारिएको छ। १९ जेठ, काठमाडौं। विपक्षी दलका सांसदहरूले जबरजस्ती संसद् चलाइएको भन्दै सभामुखसँग प्रश्नोत्तर गरेका छन्। विपक्षीको वेल घेरेर र नाराबाजीका कारण केही समयसम्म बैठक प्रभावित भएको थियो। मंगलबार सभामुखसँग विपक्षी सांसदहरूको सवालजवाफ भएको हो। दिउँसो एक बजेका लागि बोलाइएको बैठक दुई बज्न दुई मिनेटअघि शुरू गरिएको थियो। कानूनी रुपमा निर्धारित समयमा दुई घण्टा ढिला हुँदा बैठक स्वचालित रूपमा स्थगित हुने नियम भएकाले दुई मिनेटअगावै घण्टी बजाएर बैठक सुरु गरिएको थियो। सभामुखले “प्रतिनिधिसभा बैठकको कारबाही प्रारम्भ हुन्छ” भन्ने बित्तिकै विपक्षी सांसदहरू उठे। सभामुख अर्यालले विपक्षी सांसदहरू दुई/तीन दिनदेखि उठिरहेको स्मरण गराउँदै बजेटमाथि छलफल गर्ने कार्यसूची अघि बढाउन सहयोग गर्न अनुरोध गरे। तर विपक्षीले यसलाई अस्वीकार गरे। सभामुखले हिजो पनि कुरा राखिएको र आज अनौपचारिक छलफलमा राखिरहेको उल्लेख गर्दै गतिविधि कार्यसूचीमा प्रवेश गराउन आग्रह गरे। आकस्मिक समयमा आफ्ना कुरा राख्न सकिने भन्दै विपक्षीलाई मनाउने प्रयास पनि गरे। तर विपक्षी सांसदहरूले प्रधानमन्त्रीले सीमा विवादबारे दिएको अभिव्यक्ति संसदले जान्न आवश्यक रहेको बताए। विपक्षी सांसदहरूको उठ्न थालेपछि सभामुखले कांग्रेस प्रमुख सचेतक बासना थापालाई बोल्न समय दिनुभयो। तर कांग्रेसले सुरुमा अभिषेक प्रताप साहलाई बोलाउन अगाडि सार्यो। साहले प्रधानमन्त्री बालेनले नेपालले पनि भारतको जमिन मिचेको भनाइलाई तथ्यहीन भने र राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएको भन्दै सरकारले जवाफ दिनुपर्ने माग गरे। साहले भने, ‘प्रधानमन्त्रीले वा त त्यो अभिव्यक्ति फिर्ता लिनुपर्छ, वा माफी माग्नुपर्छ, नभए संसद् सञ्चालन हुँदैन।’ गत आइतवार प्रतिनिधिसभा बैठकमा प्रधानमन्त्री बालेनले नेपाल–भारत सीमा कूटनीतिक छलफलबाट समाधान गर्ने बताएका थिए। उनले भनेका थिए, ‘तपाईँहरूलाई अचम्म लाग्न सक्छ, मैले पनि प्रधानमन्त्री भएपछि थाहा पाएँ कि भारतले मात्र नभई नेपालले पनि भारतको जमिन धेरै ठाउँमा मिचेको रहेछ।’ यो अभिव्यक्तिप्रति विपक्षी दलहरूले लगातार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा विरोध जनाइरहेका छन्। विरोधका बाबजुद प्रतिनिधिसभा बैठक संचालन भैरहेको छ। विपक्षीको विरोधका बाबजुद् प्रतिनिधिसभाले नियमावली, निर्वाचन सम्बन्धी विधेयकहरु पारित गरिसकेको छ। विपक्षीको विरोध रहने भए पनि सभा संचालन जारी रहेकोले विपक्षी सांसदहरूले सभामुखलाई पनि प्रश्न गरेका छन्। सभामुख र सांसदबीच सोही क्रममा प्रश्नोत्तर भएको हो। नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी प्रमुख सचेतक युवराज दुलालले सदन सहज रूपमा चलोस् भन्ने विपक्षीहरूको दृष्टिकोण रहेको बताए। सांसद दुलालले भने, ‘हामी यस सदनलाई सहज तरिकाले सञ्चालन गरेर बजेट छलफल गरेर पारित गराउने चाहना राख्छौं। कानुन निर्माणको जिम्मा नेपाली जनताले दिनुभएको छ। त्यसैले सदन बिना अवरोध चल्नुपर्छ भन्नेमा कुनै द्विविधा छैन, हामी सदनमा विघ्न पुर्याउने पक्षमा छैनौं।’ दुलालले सभामुखलाई पनि विपक्षीले उठाएको सीमा विवाद र प्रधानमन्त्री अभिव्यक्ति सम्बन्धि प्रश्न प्रस्तुत गरे। उनले भने, ‘साउन १ गतेदेखि लागु हुने नयाँ आर्थिक वर्षको बजेटभन्दा देशको सीमा सम्बन्धी विषय धेरै संवेदनशील छ। यसमा उच्चस्तरीय राजनीतिक छलफल र सभामुखको पहल तुरुन्त हुनुपर्छ।’ सभामुखले जवाफ दिँदै भने कि विपक्षीले उठाएको विषय भन्दा बजेट अझ गम्भीर विषय हो भनेर मैले भन्नुभएको होइन। ‘मैले भनेको यो विषय गम्भीर छैन भनेको होइन। तर हामीले कार्यसूचीमा रहेका विषय अघि बढाउने प्रयास गरौं। यहाँहरूले उठाएको विषयमा सरकारले ध्यान दिएका छन् र संवाद भइरहेका छन्।’ सभामुखले स्पष्ट पारे। राप्रपाकी प्रमुख सचेतक खुश्बु ओलीले पनि सभामुखलाई दबाब दिने शैलीमा सदन चलाउने अभ्यासबाट बच्न आग्रह गरिन्। ओलीले भने, ‘म तपाईँलाई निवेदन गर्न चाहन्छु, आज फेरि दबाब दिने भैर सदन चलाउनुभन्दा सबै दलका शीर्ष नेताहरू र सांसदहरूलाई बोलाएर छलफल गर्नुपर्छ। हामी यो विषयलाई राष्ट्रको गरिमासँग जोडेर हेरौं।’ सभामुख अर्यालले जवाफ दिँदै आफू तर्फबाट संवाद भइरहेकाले विश्वस्त रहन आग्रह गरे। उनले भने, ‘माननीय सदस्यहरूले उठाएका विषयमा मेरो ध्यान गएको छ। सरकारले पनि यसलाई गम्भीर रूपमा लिएको छ। यसको समाधानमा सरकारले जवाफ दिनेछ र म पनि विपक्षी दलका नेताहरूसँग नियमित संवाद गरिरहेको छु।’ संसद् सञ्चालन विषयक प्रश्नोत्तर भए तापनि कुरा मिलेन। सभामुखले आकस्मिक समयमा बोल्न प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसका नेता भीष्मराज आङदाम्बेलाई समय दिए। विपक्षीको विरोधका बीच सभामुखले राष्ट्रपतिबाट प्राप्त प्रमाणिकरण गरिएका विधेयकबारे पत्र पढेर सुनाए। प्रतिनिधिसभा निर्वाचन ऐन संशोधन विधेयक र मतदाता नामावली ऐन संशोधन विधेयक राष्ट्रपतिले प्रमाणित गरेका छन्। पछाडि विपक्षी सांसदहरूको वेल घेरेपछि सभामुखले राष्ट्रपतिको कार्यालयको पत्र बाचन गरेर सदनलाई जानकारी गराए। त्यसपछि बैठकको बाँकी कार्यसूची अगाडि नबढाई अर्को बैठक जेठ २५ गतेका लागि सारिएको छ।

समाचार सारांश बुटवलको अमरपथस्थित तिनाउ सुनचाँदी पसलबाट आइतबार राति करिब ८० तोला सुनका गहना चोरी भएको छ। पसलको सीसीटीभी क्यामेरा बिग्रेको र सञ्चालक पोखरा गएको समयमा चोरी हुनु शंकास्पद देखिएको प्रहरीले जनाएको छ। चोरले ५० फरक-फरक चाबीहरू प्रयोग गरी पसलको लकर खोल्न सफल भई सुन चोरी गरेको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट पुष्टि भएको छ। १९ जेठ, बुटवल। बुटवलको मुख्य व्यापारिक केन्द्र अमरपथस्थित तिनाउ सुनचाँदी पसलमा चोरी भएको छ। पसलबाट करिब ८० तोला बराबरको सुनका गहना र सुन चोरी भएको पसलका सञ्चालक दीपक सेन्चुरीले इलाका प्रहरी कार्यालय बुटवललाई जानकारी गराएका छन्। ८० तोला सुनको अहिलेको बजार मूल्य करिब साढे २ करोड रुपैयाँसम्म रहेको छ। रातको समयमा पसलको च्यानल गेटको ताला तोडेर चोर पसलभित्र प्रवेश गरेको पाइएको छ। ५० फरक-फरक चाबी प्रयोग गरी लकर खोलेर सुनका गरगहनाहरु चोरी गरेको प्रहरीले जनाएको छ। डीएसपी निशान्त श्रीवास्तवले प्रारम्भिक अनुसन्धानमा यसबारे जानकारी दिएका छन्। पसल सञ्चालक दीपक सेन्चुरी पोखरा गएको बेला पसलको CCTV क्यामरा बिग्रिएको र चोरी भएकोले घटनामा शंका देखिएको डीएसपी श्रीवास्तवले बताए। चोरी आइतबार राति भए पनि दीपक सेन्चुरी सोमबार साँझ बुटवल फर्केर प्रहरीलाई घटनाको जानकारी गराएका थिए। बुटवल ४, अमरपथमा करिब ४० वर्षदेखि सञ्चालन हुँदै आएको तिनाउ सुनचाँदी पसल इलाका प्रहरी कार्यालय बुटवल र अमरपथ प्रहरी बीटको नजिकै अवस्थित छ। पसलमा एकजना आफन्त र एकजना कामदार गरी दुई जना कर्मचारी थिए। प्रारम्भिक अनुसन्धानले पसलको CCTV क्यामरा बिग्रेको समयमा चोरी भएको र क्यामरा बिग्रिएको जानकारी दिएका व्यक्तिको घटनामा संलग्नता हुन सक्ने देखिएको छ। प्रहरीले विभिन्न कोणबाट अनुसन्धान गरी सकेसम्म छिटो चोरलाई पत्ता लगाउने लक्ष्य राखेको डीएसपी श्रीवास्तवले बताए। प्रमुख व्यापारिक केन्द्रमा चोरी भएपछि सुनचाँदी व्यवसायीहरू चिन्तित बनेका छन्, सुनचाँदी व्यवसायी संघ बुटवलका अध्यक्ष गकुल विश्वकर्माले बताए। उहाँले भने, “प्रहरी प्रशासनले छिटोभन्दा छिटो घटनामा संलग्नलाई पक्राउ गरी कारबाही गर्नुपर्छ।”