Skip to main content

लेखक: space4knews

राहदानी विधेयक संशोधनमा विरोध र सत्तापक्षका सांसदहरुको चासो

संसद्‌मा छलफल भइरहेको राहदानी कानुन संशोधन गर्ने विधेयकमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेलाई फाइदा पुग्ने सम्भावना रहेको आशङ्का विपक्षी दलका एक सांसदले व्यक्त गरेका छन्। सत्तापक्षकै एक सांसदले पनि विधेयकले केही विषयमा फौजदारी अभियोग हटाउन लागेकोप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। नेपाली कांग्रेसका सचेतक निश्कल राईले राहदानी दुरुपयोगमा जेल सजाय नरहने गरी प्रस्ताव गरिएको विधेयकको प्रावधानमा चिन्ता देखाएका हुन्। राईले अदालतमा विचाराधीन राहदानी दुरुपयोग सम्बन्धी मुद्दाको प्रसङ्ग भने उल्लेख गरे तर लामिछानेको नाम भने लिएनन्। उनले भने, “सत्तापक्षका सभापतिसहित अन्य व्यक्तिहरूलाई पनि यसले फाइदा पुग्ने आशङ्का हामीलाई छ।”

राईले प्रतिनिधिसभा बैठकमा भने, “राहदानीको विषय अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण र जटिल छ, हामी त्यसलाई बिर्सन सक्दैनौं। राजनीतिक दलका वरिष्ठ नेताहरू र विशिष्ट व्यक्तिहरूमाथि पनि राहदानीको विषयमा सवाल उठेको हो।” उनले थपे, “राहदानी दुरुपयोगको मुद्दा अदालतसम्म पुगेको विषय म यहाँ स्मरण गराउन चाहन्छु।” झुटो विवरण पेश गरी अमेरिकी राहदानी हुँदाहुँदै नेपाली राहदानी लिएको आरोपमा रास्वपा सभापति लामिछानेमाथि अनुसन्धान भएको थियो। तर महान्यायाधिवक्ता कार्यालयले त्यस विषयमा मुद्दा नचलाउने निर्णय गरेको थियो, र यसको विरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा दर्ता गरिएको रिट निवेदन विचाराधीन छ।

सांसदहरूले चिन्ता व्यक्त गरेको व्यवस्था यस्तो छ: हालको राहदानी ऐनको दफा २२ अनुसार झुटो विवरण दिएर राहदानी लिएको ठहर भएमा एकदेखि तीन वर्षसम्म कैद वा दुई देखि पाँच लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना वा दुवै सजाय हुनेछ। तर सरकारले संसद्मा दर्ता गरेको विधेयकमा झुटो विवरण दिएर राहदानी लिएको ठहर भए कैद सजाय नहुने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ। विधेयकले त्यस्तो आरोपमा एक लाखदेखि दुई लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना गर्ने र यस जरिवाना राहदानी विभागको महानिर्देशकले तिर्न सक्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरेको छ, जसप्रति संसद्मा चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

फिबा एसियन सम्भावित रेफ्री तालिम क्याम्प सम्पन्न

नेपाल बास्केटबल संघको आयोजनामा अगष्ट १६ देखि १८ सम्म काठमाडौंमा फिबा एसियन सम्भावित रेफ्री तालिम क्याम्प सम्पन्न भएको छ। क्याम्पमा ३५ जना उम्मेदवार रेफ्री सहभागी भएका थिए, जुन फिलिपिन्सका फिबा रेफ्री इन्स्ट्रक्टर फर्डीनान्ड पास्कल क्रुजले सञ्चालन गरेका थिए। नेबा अध्यक्ष भिमसिंह गुरुङले २०२७ मा खुल्ने फिबा रेफ्री आवेदनको तयारी स्वरुप यो क्याम्प गरिएको जानकारी दिए।

क्याम्पको मूल उद्देश्य बास्केटबलको अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको रेफ्री उत्पादन गर्नु रहेको छ। उपत्यका बाहिरबाट समेत रेफ्रीहरु सहभागी भएका थिए। अध्यक्ष गुरुङले भने, “तीन दिन सञ्चालन भएको यो फिबा एसियन सम्भावित रेफ्री क्याम्पमा ओलम्पिक गेम, वर्ल्ड कप र एसियन स्तरका महत्वपूर्ण खेल सञ्चालन गरेको एसियाको नम्बर एक रेफ्री समेत उपस्थित थिए।”

अध्यक्ष गुरुङले अझ थपे, “अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको रेफ्री बनाउन यहाँबाट उत्कृष्ट छनोट गरी २०२७ को लागि आवेदन दिइनेछ।” उनले भने, “प्राविधिकहरुलाई दक्ष बनाउनु जरुरी छ र दक्ष प्राविधिकी उत्पादन गरेर मात्र हामीले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सफलता हासिल गर्न सक्छौँ।” समापन कार्यक्रममा नेपाल ओलम्पिक कमिटीका अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठ र महासचिव राजिव श्रेष्ठको उपस्थिती थियो।

शून्य दिन खरिद नीति कार्यान्वयनका लागि बाँकी खरिद तुरुन्त अघि बढाउने निर्णय

सरकारले शून्य दिन खरिद नीति लागू गर्ने घोषणा गरिसकेको छ, तर केही निकायहरूले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिनामा समेत खरिद प्रक्रिया पूरा गरेका छैनन्। सोमबारको सचिव बैठकले खरिद प्रक्रिया प्रारम्भ नभएका कार्यक्रम र आयोजनाहरूमा सम्बन्धित मन्त्रालय र निकायलाई तुरुन्त सार्वजनिक खरिद अघि बढाउन निर्देशन दिएको छ। बैठकले सबै मन्त्रालय र निकायहरूलाई हरेक महिना २७ गतेसम्म कार्यान्वयनको प्रगति विवरण प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा अनिवार्य रुपमा पठाउन भनेको छ।

२ भदौ, काठमाडौं। सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०७९/८० को नीति तथा कार्यक्रममा शून्य दिन खरिद नीति अपनाउने घोषणा गरेको थियो। तर, केही निकायहरूले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिना सकिए पनि खरिद प्रक्रिया सम्पन्न गरेका छैनन्। बजेट कार्यान्वयनको पहिलो महिनाको तथ्यांकले पनि यसलाई पुष्ट्याएको छ। यस सन्दर्भमा सोमबार भएको सचिव बैठकले हालसम्म खरिद प्रक्रिया सुरु नभएका कार्यक्रम र आयोजनाहरूका सम्बन्धित मन्त्रालय र निकायलाई तत्काल सार्वजनिक खरिद अघि बढाउन निर्णय गरेको छ।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका अनुसार सोमबारको बैठकमा गत सचिव बैठकका निर्णयहरूको कार्यान्वयन प्रगति समेत समीक्षा गरिएको छ। बैठकले सबै मन्त्रालय तथा निकायलाई सचिव बैठकले गरेका निर्णयहरूलाई उच्च प्राथमिकताका साथ लागू गर्न र कार्यान्वयनको प्रगति विवरण हरेक महिना २७ गतेसम्म अनिवार्य रूपमा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा पठाउन निर्देशन दिएको छ। बैठकमा २०७८/७९ को मन्त्रालयगत तथा निकायगत कार्ययोजना र माइलस्टोनहरूको वार्षिक प्रगति समीक्षा समेत गरिएको छ।

सभी मन्त्रालय तथा निकायले चालु आर्थिक वर्षको योजनाका गतिविधि र माइलस्टोनहरू निर्धारित समयमा सम्पन्न गर्ने व्यवस्था मिलाउने निर्णय पनि सचिव बैठकले गरेको छ। सबै मन्त्रालयलाई उपलब्ध गराइएको नागरिकले अनुमति दिने तत्काल सुधार गर्नुपर्ने क्षेत्रका अवधारणापत्रलाई आवश्यकतानुसार परिमार्जन गरी छिटै कार्यान्वयन गर्ने तथा यसका प्रगति विवरण नियमित रूपमा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा पठाउने निर्णय पनि सचिव बैठकले गरेको छ।

नेपालले कर्नाटकलाई ७२ रनमा समेट्दै अभ्यास खेलमा जित हासिल गर्यो

समाचार सारांश एसीसी प्रिमियर कपको तयारीमा रहेको नेपाली टोलीले भारतमा कर्नाटकविरुद्ध खेलेको पहिलो अभ्यास खेल ११६ रनले जितेको छ। पहिले ब्याटिङ गरेको नेपालले ४५ ओभरमा सबै विकेट गुमाएर १८८ रन बनायो, जसमा आसिफ शेखले ४९ रन बनाए। कर्नाटक २८ ओभरमा ७२ रनमै समेटियो, जहाँ करण केसीले २ विकेट लिए भने ललित राजवंशी, शेर मल्ल र बसिर अहमदले समान २-२ विकेट लिए। २ भदौ, काठमाडौं – एसीसी प्रिमियर कपको तयारीको लागि भारतमा रहेका नेपाली क्रिकेट टोलीले कर्नाटकसँगको पहिलो अभ्यास खेलमा ११६ रनको रोमाञ्चक जित हासिल गरेको छ। नेपालले योजना अनुसार दिएको १८९ रनको लक्ष्य पछ्याएको कर्नाटक टिम २८ ओभरमा मात्र ७२ रनमा समेटियो। कर्नाटकका लागि शरथ श्रीनिवासले सर्वाधिक ३२ रन बनाए, उनले ६५ बलमा ३ चौका प्रहार गरेका थिए। रेवन्थ बैरिले १० रन र सन्तोष सिंहले ९ रन जोडे। अन्य ब्याट्सम्यानहरू सस्तोमा आउट भए। लोचन गौडा २ रनमा, तुषार सिंह र समर्थ श्रीनिवास शून्यमा आउट भए। सञ्जय अश्विनले १, ऋतेश भटकलले ६, सागर गौतम शून्य, कीर्ति एम ३ र आदित्य गोयल ६ रन बनाएर पवेलियन फर्किए। नेपालका बलरहरूले उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे। करण केसीले ५ ओभरमा ९ रन खर्चेर २ विकेट लिए। ललित राजवंशी, शेर मल्ल र बसिर अहमदले २-२ विकेट लिए भने सन्दीप लामिछानेले १ विकेट लिए। पहिले टस जितेर ब्याटिङ गरेको नेपालले ४५ ओभरमा सबै विकेट गुमाउँदै १८८ रन तयार पारेको थियो। नेपालका लागि आसिफ शेखले सर्वाधिक ४९ रन बनाए। उनले ७० बलमा २ चौका र १ छक्का प्रहार गरे। ओपनर देव खनालले ४३ बलमा ५ चौकासहित २७ रन, इशान पाण्डेले ४९ बलमा ३ चौकासहित ३४ रनको योगदान दिए। सन्दीप जोराले ३७ बलमा २ चौकासहित २७ रन बनाए भने बशिर अहमद २७ बलमा १९ रन बनाएर अविजित रहे। गुलशन जाले १६ बलमा ११ रन जोडे। रोहित पौडेल ८ बलमा ४ रन बनाएर आउट भए। करण केसी ७ बल खेल्दै कुनै रन हिसाब नगरी पेभेलियन फर्किए। सन्दीप लामिछानेले ७ बलमा २ रन बनाए भने शेर मल्लले २ बलमा १ रन बनाए। नेपालको सुरुवात भने कमजोर रह्यो। अर्जुन कुमाल ४ बल खेलेर शून्यमा आउट भए। त्यसपछि आसिफ, देव र इशानले टोलीलाई प्रतिस्पर्धात्मक स्कोरतर्फ अघि बढाए। कर्नाटकका कीर्ति एमले उत्कृष्ट बलिङ गर्दै ८ ओभरमा २० रन खर्चेर ५ विकेट लिए। आदित्य गोयल, अरविन्द कुमार राई, चिरन्त शिवरुद्र, सागर गौतम र समर्थ श्रीनिवासले समान एक–एक विकेट लिए। एसीसी प्रिमियर कपअघि नेपाली टोलीले तयारी स्वरूप कर्नाटकविरुद्ध अभ्यास खेल खेलिरहेको छ।

एनसेलले अन्तर्राष्ट्रिय आउटगोइङ कलमा ६० सेकेन्डको पल्स दर सुरु गर्यो

एनसेलले मंगलबारदेखि १९८ गन्तव्य मुलुकका लागि अन्तर्राष्ट्रिय बहिर्गमन कलमा ६० सेकेन्डको नयाँ पल्स दर लागू गरेको छ। नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले साउन २२ मा दूरसञ्चार ऐन २०५३ को दफा ४२ अनुसार नयाँ पल्स दर स्वीकृत गरेको थियो।

यो नयाँ पल्स दर लागू भएका मुलुकहरूमा अस्ट्रेलिया, बहराइन, क्यानडा, अमेरिका, चीन, फिनल्यान्ड, डेनमार्क, फ्रान्स, जर्मनी, भारत, हङकङ, इटाली, जापान, दक्षिण कोरिया, लेबनान, मलेसिया, न्यूजिल्याण्ड, नर्वे, पाकिस्तान, पोल्यान्ड, कतार, रसिया, रोमानिया, साउदी अरेबिया, सिङ्गापुर, दक्षिण अफ्रिका, स्पेन, स्वीडेन, स्विट्जरल्याण्ड, ताइवान, थाइल्याण्ड, टर्की, संयुक्त अरब इमिरेट्स, संयुक्त अधिराज्य, मेक्सिको, लिबिया लगायतका गन्तव्यहरू समावेश छन्।

नयाँ पल्स दर लागू भएका सबै मुलुकहरूको पूर्ण सूची, कल र एसएमएस शुल्क एनसेलको वेबसाइटको ‘इन्टरनेसनल कल एन्ड एसएमएस रेट’ भागमा उपलब्ध छ।

पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतले इमरान खानलाई अस्पतालमा सार्न आदेश जारी गर्यो

पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतले पूर्वप्रधानमन्त्री इमरान खानलाई उपचारका लागि शिफा इन्टरनेसनल अस्पतालमा सार्न आदेश दिएको छ। अदालतले खानलाई सेप्टेम्बर १६ मा हुने अर्को सुनुवाइसम्म अस्पतालमै राख्न र परिवारसँग साप्ताहिक भेटघाट गराउन निर्देशन दिएको छ।

इमरान खानका सल्लाहकार जुल्फी बुखारीले अदालतको यो निर्णयको स्वागत गर्दै स्वास्थ्य अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनले भने, “इमरान खानलाई शिफा इन्टरनेसनल अस्पताल पठाउने आदेश सही छ। यदि यो फैसला पहिले भएको भए उनको आँखा र स्वास्थ्य यति खराब हुने थिएन।”

अदालतले तीन सदस्यीय बेन्चले इमरान खानलाई अस्पतालमा भर्ना गर्ने याचिकामा सुनुवाइ गरेको हो। बेन्चको अध्यक्षता जस्टिस शाहिद वाहिदले गरेका थिए। जस्टिस नईम अख्तर अफगान र जस्टिस इश्तियाक इब्राहिम बेन्चका सदस्य थिए। सर्वोच्चले अदियाला जेलका सुपरिटेन्डेन्टलाई अवमाननाको नोटिस जारी गरेको छ।

अदालतले इमरान खानको स्वास्थ्य अवस्थासँग सम्बन्धित सबै मेडिकल रेकर्ड पेस गर्न निर्देशन दिएको छ। साथै, इमरान खानको परिवारका सदस्यहरूसँग हरेक हप्ता भेटघाट गराउन आदेश दिएको छ। अदालतले उनका विरुद्ध विचाराधीन सबै मामिलाको पूरा जानकारी उपलब्ध गराउन निर्देश दिएको छ।

जुलाई महिनाका दुवै अवार्ड वेस्ट इन्डिजका खेलाडीलाई

वेस्ट इन्डिजका जस्टिन ग्रिभ्स र हेली म्याथ्युजलाई जुलाई महिनाको आईसीसी प्लेयर अफ द मन्थ घोषणा गरिएको छ। ग्रिभ्सले श्रीलंका र पाकिस्तानविरुद्धको टेस्ट क्रिकेटमा ब्याट र बल दुवैमा प्रभावशाली प्रदर्शन गर्दै पहिलोपटक यस अवार्डमा विजेता बनेका हुन्। म्याथ्युजले आयरल्यान्डविरुद्ध तीन एकदिवसीय खेलमा २६५ रन र सात विकेट लिएर पाँचौंपटक आईसीसी प्लेयर अफ द मन्थको उपाधि जितेकी छन्। २ भदौ, काठमाडौं।

पुरुषतर्फ ग्रिभ्स र महिला तर्फ म्याथ्युज उत्कृष्ट खेलाडीको रुपमा चयन भएका छन्। ग्रिभ्सले जुलाई महिनामा ब्याटिङ र बलिङ दुवैतर्फ उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै प्रथम पटक आईसीसी प्लेयर अफ द मन्थको अवार्ड प्राप्त गरेका हुन्। घरेलु मैदानमा श्रीलंका र पाकिस्तान विरुद्ध खेलेको टेस्टमा उनको प्रखर प्रदर्शन निर्णायक रह्यो। श्रीलंकाविरुद्धको टेस्टमा वेस्ट इन्डिज १४४ रनमा चार विकेट गुमाएर दबाबमा रहेको अवस्थामा ग्रिभ्सले १८० रनको बेहतरीन पारी खेले। उनले १४ चौका र दुई छक्का प्रहार गर्दै वेस्ट इन्डिजलाई श्रीलंका द्वारा निर्माण गरिएको ५४९ रनको ठूलो योगफल नजिक पुऱ्याए। उक्त टेस्ट बराबरीमा सकिएको थियो।

त्यसपछि पाकिस्तानविरुद्ध ग्रिभ्सले बलिङमा आफ्नो करियरकै उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे। उनले पहिलो इनिङमा पाँच विकेट लिए। उनले लगातार पाँच ओभर विकेट मेडन राख्दै पाकिस्तानको मध्यक्रमलाई ध्वस्त पारे र खेलमा जम्मा सात विकेट लिए। उनको प्रदर्शनले वेस्ट इन्डिजलाई पाकिस्तानमाथि ९० रनले ठूलो जित दिलायो। श्रीलंका र पाकिस्तानविरुद्धका दुवै टेस्ट खेलमा ग्रिभ्सलाई प्लेयर अफ द म्याच समेत घोषित गरिएको थियो।

महिला खेलाडी म्याथ्युजले पाँचौंपटक आईसीसी प्लेयर अफ द मन्थको अवार्ड जितेका छन्। आयरल्यान्डसँगको तीन एकदिवसीय खेलमा उनले २६५ रन बनाएर वेस्ट इन्डिजलाई ३–० को शृंखलामा विजेता बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका निभाइन्। म्याथ्युजले ती शृंखलाका पहिलो दुई खेलहरूमा लगातार शतक प्रहार गरिन्। पहिलो खेलमा उनले १५९ अविजित रन बनाएर बलिङमा तीन विकेट लिए। दोस्रो खेलमा १०० रन बनाएर थप दुई विकेट हात पारेकी थिइन्। ती तीन खेलमा १३२.५० को औसत र ११७.२५ को स्ट्राइक रेटमा २६५ रन बनाएकी म्याथ्युजले सात विकेट पनि लिए। महिला पक्षमा म्याथ्युजसँगै इंग्ल्यान्डकी नाट स्किभर–ब्रन्ट र श्रीलंकाकी हरशिता समरविक्रमाले पनि अवार्डका लागि प्रतिस्पर्धा गरेका थिए।

एनसेल र एनटीसीबीच १० मिनेटको कल अवरोधको कारण के हो?

समाचार सारांश: एनसेलबाट नेपाल टेलिकमको नम्बरमा कल गर्दा मंगलबार दिउँसो करिब १० मिनेटका लागि अवरोध देखियो। कल गर्दा ‘आगमन कल निषेध गरिएको छ‘ भन्ने सन्देश देखिएको नेपाल टेलिकमका प्रवक्ता कमल लामिछानेले जानकारी दिए। लामिछानेले प्राविधिक समस्या पुष्टि गर्दै यसको कारणबारे अनुसन्धान भइरहेको बताए। २ भदौ, काठमाडौं । एनसेलबाट नेपाल टेलिकम (एनटीसी)को नम्बरमा कल गर्दा मंगलबार दिउँसो करिब १० मिनेट अवरोध भएको थियो। एनसेलबाट एनटीसीमा कल गर्दा ‘आगमन कल निषेध गरिएको छ‘ भन्ने सन्देशसहित फोन सम्पर्क हुन नसक्ने समस्या देखियो। यस समस्याका कारण केही समय सेवाग्राहीहरू प्रभावित बनेका थिए। अहिले उक्त समस्या पूर्णरूपमा समाधान भइसकेको छ। नेपाल टेलिकमका प्रवक्ता कमल लामिछानेले प्राविधिक समस्या आएको पुष्टि गर्दै यसको कारणबारे अनुसन्धान भइरहेको बताए। ‘हाम्रो प्राविधिक टोलीले कारण पत्ता लगाउँदै छ। करिब १० मिनेट अवरोध देखिएको थियो,’ उनले भने।

सिङ्गापुरमा बालिकाको टाउकामा छोएपछि वृद्धमाथि आक्रमण

सिङ्गापुरमा ७३ वर्षका एक वृद्धले अनजान बालिकाको टाउको छोएपछि पैदा भएको स्थितिको दृश्य अहिले सामाजिक सञ्जालमा ‘भाइरल’ बनिरहेको छ। भिडियोमा ती वृद्धलाई ‘फूड कोर्ट’मा त्यो बालिकाको टाउको छोएको देख्न सकिन्छ। त्यतिबेला बालिकाकी आमा ठानिएकी एक महिलाले उनलाई रोक्न खोज्दा त्यसपछि एउटा पुरुषले ती वृद्धसँग विवाद थाले।

त्यो पुरुष बालिकाका पिता भएको अनुमान गरिएको छ। यो घटना सिङ्गापुरमा अहिले व्यापक चर्चा र बहसको विषय बनेको छ। धेरैले पुरुषको वृद्धमाथि आक्रमण गर्ने कार्यको आलोचना गरेका छन् भने कतिपयले बालिकाका आमाबाबुको सहमति बिना यस्तो सम्पर्क गर्नु अनुचित भएको बताएका छन्। प्रहरीले यस विषयमा अनुसन्धान सुरु गरेको जनाएको छ।

दक्षिण लेबनानमा इजरायली सैन्य गतिविधि तीव्र रूपमा बढ्यो

युनिफिलले पछिल्ला दुई हप्तामा दक्षिण लेबनानमा इजरायली सैनिक गतिविधि उल्लेखनीय रूपमा बढेको जनाएको छ। अगस्त ५ देखि १६ तारिखसम्म दैनिक औसत १३७ प्रक्षेपास्त्र प्रहार गरिएको रेकर्ड गरिएको छ। शनिबार २०८ र आइतबार १८५ प्रक्षेपास्त्रले लक्ष्यमा आक्रमण गरेका थिए, जसले गर्दा असुरक्षा र अनिश्चितताको कारण धेरै परिवारहरू विस्थापित भएका छन्।

युनिफिलले जनाएको छ कि गस्ती, अनुगमन, मार्ग सफाइ र विस्फोटक जोखिम घटाउन शान्ति सेनाले सक्रिय भूमिका निर्वाह गरिरहेको छ जसले मानवीय सेवाहरू पहुँचमा सहजता ल्याएको छ। युनिफिलले एक्समा प्रकाशित गरेको विवरणमा भनिएको छ, ‘पछिल्ला दुई हप्तामा दक्षिण लेबनानमा इजरायली सैनिक गतिविधिमा ठूलो वृद्धि देखिएको छ।’ तनाव बढेसँगै सर्वसाधारणहरूले फेरि ठूलो मूल्य तिर्नुपरेको युनिफिलले जोड दिएको छ।

इजरायलले सन् १९७८ मा आक्रमण गरेपछि सङ्घीय सुरक्षा परिषद्को प्रस्ताव अनुसार लेबनानमा शान्ति मिसन तैनाथ गरिएको थियो। यसको कार्यादेश प्रत्येक छ महिनामा नवीकरण हुने गर्दछ। सन् २०२५ को अगस्तको अन्त्यमा यस मिसनको कार्यादेश २०२६ डिसेम्बर ३१ सम्म थपिएको थियो। साथै सन् २०२७ सम्म पूर्ण रूपमा फिर्ता हुने गरी यसको सुरक्षित कटौती सुरु गर्ने निर्णय पनि गरिसकिएको छ।

ट्रम्पले साझेदार देशहरूलाई कडा चेतावनी, इरानको सैन्य शक्तिमा वृद्धि

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकाका साझेदार देशहरूका लागि नयाँ नियम तय गरेका छन्। उनले एउटा क्षेत्रमा विरोध गर्ने देशलाई अर्को क्षेत्रमा त्यसको परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन्। ट्रम्पले आफ्नो दोस्रो कार्यकालमा अमेरिकाका सहयोगी देशहरूमा दबाब बढाएका छन्। उनले ती देशका नेताहरूलाई अपमानित गरेका छन्। आफ्ना व्यक्तिगत र राजनीतिक मुद्दा समाधान गर्न दशकौँ पुराना सुरक्षा सम्बन्धहरूको प्रयोग गरिरहेका छन्। इरान युद्धले ट्रम्पको यो प्रवृत्तिलाई अझ तीव्र पारेको छ। यस द्वन्द्वमा टाढा रहने सहयोगी देशहरूमा ट्रम्प धेरै क्रोधित छन् र युद्ध अन्त्य प्रयासमा संलग्न ती देशहरूलाई सजाय दिइरहेका छन्।

दक्षिण कोरिया केही समयअघि रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथद्वारा एक उत्कृष्ट सहयोगी को रूपमा प्रशंसा गरिएको थियो। ट्रम्पको बदला लिने अभियानमा दक्षिण कोरिया पछिल्लो र अचम्मको शिकार बनेको छ। आइतबार ट्रम्पले पेन्टागनलाई वार्षिक उल्ची फ्रिडम सिल्ड सैन्य अभ्यासलाई उल्लेख्य रूपमा कम गर्न आदेश दिएका छन्। उनले यस अभ्यासको खर्च धेरै भएको बताएका छन्। ट्रम्पले उत्तर कोरियाका किम जोङ उनसँग राम्रो सम्बन्ध रहेको दाबी पनि गरेका छन्। यो संयुक्त सैन्य अभ्यास आधा शताब्दीदेखि अमेरिका र सोउलले परमाणुशक्ति सम्पन्न उत्तर कोरियाविरुद्ध रक्षा गर्ने मुख्य आधारको रूपमा चलाउँदै आएको थियो। ट्रम्पले आफ्नो ट्रुथ सोसलमा लेखेका छन्, ‘मैले हालै दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिलाई इरानको आणविक कार्यक्रम अन्त्य गर्ने कार्यमा सहभागी हुन सोध्दा उनले भने, धन्यवाद, हामी सक्दैनौँ।’

सोमबार पत्रकारहरूसँग संवाद गर्दै ट्रम्पले अर्को कुरा बताए। उनले भने, ‘विशेष गरी सहयोग नगर्ने यी सबै देशहरूलाई हामी सधैं रक्षा गर्न सक्दैनौं।’ युरोपले वर्षौँदेखि अमेरिकी गठबन्धनमाथि ट्रम्पको प्रहार सहिरहेको छ। इरान युद्धले ती सम्बन्ध अझ बिगारेको छ। ट्रम्पको दबाब अभियान अहिले व्यवस्थित रूप लिएको छ। ब्लूमबर्गका अनुसार पेन्टागनले नाटोका सहयोगी देशहरूलाई एउटा प्रश्नावली पठाएको छ। पेन्टागनले ट्रम्पको विदेश नीतिप्रति ती देशहरूको वफादारी परीक्षण गरिरहेको छ। यस आधारमा अमेरिकाले कहाँ सैन्य बल राख्ने वा हटाउने निर्णय गर्नेछ। प्रश्नावलीमा अमेरिकी सैन्य परिचालन र हतियार खरिदसम्बन्धी विषयहरू समावेश छन्, मुख्य रूपले प्रत्येक देशले ट्रम्प प्रशासनको विदेश नीतिलाई समर्थन गरिरहेको छ कि छैन भनेर सोधिएको छ।

यो दबाबपूर्ण व्यवहार अस्वीकार गर्ने सहयोगी देशहरूले पहिले नै मूल्य चुकाइसकेका छन्। जर्मन चान्सलर फ्रिड्रिख मेर्जले ट्रम्पको इरान रणनीतिको सार्वजनिक रूपमा कडा आलोचना गरेका थिए। त्यसपछि पेन्टागनले मे महिनामा जर्मनीबाट करिब ५ हजार अमेरिकी सैनिक हटाउने निर्णय गर्‍यो। स्पेनले इरानमाथि आक्रमण गर्न अमेरिकी सैन्य बेस प्रयोग गर्न अस्वीकार गर्‍यो। त्यसपछि ट्रम्पले स्पेनसँग सबै व्यापार ठप्प पार्ने धम्की दिए। केही हप्तामा पेन्टागनका अधिकारीले स्पेनलाई नाटोबाट निलम्बित गर्ने प्रस्ताव समेत राखेको छ। ओमान हर्मुज सम्झौता गराउन मध्यस्थता गरिरहेको मुख्य देश हो, तर अहिले ओमान पनि ट्रम्पको निशानामा छ। इरानसँगको सम्झौता भंग गरेमा ओमानमाथि कडा कारबाही गर्ने धम्की सोमबार ट्रम्पले दिएका छन्। ट्रम्पको क्रोध बढाउने यो युद्धले अमेरिकी सैन्य शक्तिको सीमालाई पनि उजागर गरेको छ।

ट्रम्प र इरानले अन्तिम शान्ति सम्झौताका लागि ६० दिनको म्याद तोकेका थिए, जुन सोमबार समाप्त भयो बिना कुनै सम्झौतासँग। जुन महिनाको सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गर्दा भन्दा अहिले दुवै पक्ष अझ टाढा भएका छन्। अमेरिकाको सैन्य तथा आर्थिक दबाबका बाबजुद स्ट्रेट अफ हर्मुज विवादित नै छ। ट्रम्पले यो जलमार्ग खुला र अमेरिकी क्षेत्र बन्न सक्ने दाबी गरेका छन्। बढ्दो तनावका बीच अमेरिकी नौसेनाले युएसएस जर्ज वासिङ्टनलाई पश्चिमी प्रशान्त क्षेत्रबाट हटाउँदैछ, जसले लामो समयदेखि तैनाथ युएसएस अब्राहम लिङ्कनलाई राहत दिनेछ। यस निर्णयले एसिया क्षेत्र केही समयका लागि अमेरिकी विमानवाहक जहाजविहीन हुनेछ। ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता एना केलीले वक्तव्य जारी गर्दै भनिन्, ‘राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकालाई पुनः सम्मानित बनाउनुभएको छ। यसको परिणाम सबै सामु स्पष्ट छ। नौ वटा युद्धहरू अन्त्य भएका छन्। गाजाबाट बन्दीहरू मुक्त भएका छन्। व्यापार सम्झौताहरू अझ निष्पक्ष भएका छन्। अब इरानलाई कहिल्यै आणविक हतियार बनाउन दिइने छैन।’ उनले राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकामाथि अन्यायपूर्ण व्यवहार कहिल्यै हुन नदिने दावी गरिन्। ‘उहाँले पूर्ववर्तीहरूका दशकौँ पुराना गलतिहरू सच्याउँदै हाम्रा सबै कूटनीतिक सम्बन्धहरूलाई द्विपक्षीय र बराबरीको बनाउनु भएको छ’, उनको दाबी छ। ट्रम्पले अमेरिकाका साझेदारहरूलाई आवश्यकता पर्दा वासिङ्टन सधैं साथमा नहुन सक्छ भन्ने कुरा सिकाइरहेका छन्। यसले उनीहरूलाई अमेरिकासँगको निर्भरता घटाउने बाटो खोज्न प्रेरित गर्नेछ। यसले पुस्तौंदेखि अमेरिकी शक्तिलाई बलियो बनाएको सम्बन्धको सञ्जाल विस्तारै कमजोर बनाउँदैछ।

बिजुली निर्यातबाट नेपालले ३० अर्ब रुपैयाँ आर्जन, उत्पादनसँगै बजारमा आएको चिन्ता बढ्दै

ऊर्जामन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले सोमबार नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले आयोजना गरेको कार्यक्रममा नेपालले झण्डै ३० अर्ब रुपैयाँ बराबरको विद्युत ऊर्जा निर्यात गर्न सक्ने अवस्था भएको जानकारी दिए। गत आर्थिक वर्षमा नेपालले वैदेशिक बजारमा गरेको विद्युत् व्यापारका तथ्यांकहरूलाई उनले “उपलब्धि मात्रै होइन, नेपाल परिवर्तन हुँदैछ भन्ने प्रमाण”का रूपमा व्याख्या गरे। तर ऊर्जा क्षेत्रका केही विशेषज्ञहरूले त्यो तथ्यांक सकारात्मक भएता पनि निरन्तर वृद्धि भइरहेको उत्पादनसँगै वैदेशिक बजारको सुनिश्चितता र आन्तरिक खपत विस्तारमा अझ पूर्ण विश्वस्तता नआएको बताए। उत्पादन बढ्दै जाँदा बजार र खपत विस्तार नहुँदा उत्पादित विद्युत् असंयमित रूपमा खेर जान सक्ने जोखिम बढेको उनीहरूको भनाइ छ। विशेषगरी पछिल्ला केही वर्षयता वर्षायाममा विजुली खेर जाने समस्या देखा परेको छ।

“एक वा दुई सय मेगावाट बढी विद्युत उत्पादन भएका अवस्थामा यसलाई समस्या नमान्ने, जगेडा (रिजर्भ) का रूपमा लिन सकिने” स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादक संघ (इप्पान) नेपालका अध्यक्ष मोहन डाँगीले बताए। “तर नयाँ उत्पादन थपिँदै जाँदा यो विषय ठूलो समस्या बन्न सक्छ।” नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका पूर्वकार्यकारी निर्देशक हितेन्द्रदेव शाक्यले विद्युत् व्यापार र प्रसारणमा निजी क्षेत्रको मागका सम्बन्धमा प्रसारण र वितरण प्रणाली विस्तारमा केही वर्षदेखि ढिलाइ भएको जानकारी दिए। “विद्युत् उत्पादनमा निजी क्षेत्र सक्षम भइसकेकाले अब मुख्य फोकस प्रसारण र वितरणमा दिनुपर्ने बेला हो, तर त्यो क्षेत्रमा आवश्यक ‘ध्यान’ र ‘तत्कालीनता’ देखिदैन,” उनले भने।

विद्युत् खेर जान नदिन उत्पादनसँगै बजार विस्तार र प्रसारण लाइन निर्माणमा निजी क्षेत्रलाई अनुमति दिनुपर्ने माग ऊर्जा उत्पादकहरूले राख्दै आएका छन्। “विद्युत् व्यापारमा सहयोगका लागि भारतका व्यापारीहरू पनि इच्छुक छन् र निजी क्षेत्रले जलविद्युत् केन्द्रदेखि मुख्य प्रसारण लाइनसम्म निर्माण अनुभव पनि पाइसकेको छ,” इप्पानका अध्यक्ष डाँगीले उल्लेख गरे। ऊर्जा मन्त्रालयका प्रवक्ता सन्दीपकुमार देवले निजी क्षेत्रलाई अनुमति दिन कानुन संशोधन प्रक्रिया अघि बढिरहेको जानकारी दिए। “नयाँ विद्युत् ऐन संसदमा पेश भएको थियो, तर संसद विघटन भएपछि अघि बढ्न सकेन। अहिले पुनः सो विधेयक संसदमा पेश गर्ने तयारी भइरहेको छ जसले निजी क्षेत्रको सहभागितासमेत समावेश गर्नेछ,” प्रवक्ता देवले बताए।

साउदीको तेल रिफाइनरीमा हुथी समूहद्वारा ड्रोन आक्रमण

हुथीहरूले साउदी अरबको सरकारी कम्पनी साउदी अरामको जाजानमा रहेको तेल रिफाइनरीमा थुप्रै ड्रोनहरू प्रयोग गरी आक्रमण गरेका छन्। हुथी नियन्त्रणको साबा समाचार एजेन्सीले एक सैन्य स्रोतलाई उद्धृत गर्दै यस आक्रमण भएको पुष्टि गरेको छ। उक्त सैन्य स्रोतले समाचार एजेन्सीलाई बताएका छन्, ‘यमेनी सशस्त्र बलहरूले जाजानस्थित अरामको तेल रिफाइनरीमा धेरै ड्रोनहरूद्वारा आक्रमण गरेका छन्।’ २ भदौ, काठमाडौं। स्रोतका अनुसार यो आक्रमण यमनका सादा र हज्जाह गभर्नोरेटहरूमा भएको हवाई क्षेत्र उल्लंघनको जवाफमा गरिएको थियो। विद्रोहीहरूले भनेका छन्, ‘यो आक्रमण सादा र हज्जाहका यमेनी गभर्नोरेटहरूमा भएको हवाई क्षेत्र उल्लंघनको प्रतिक्रियामा गरिएको हो।’

साउदीमा आयोजना हुन लागेको ईस्पोर्ट्स नेसन्स कप एक वर्षपछि सारियो

साउदी अरेबियाको रियादमा आयोजना हुन लागेको पहिलो संस्करणको ईस्पोर्ट्स नेसन्स कप एक वर्ष पछि सारिएको छ। नोभेम्बर २०२६ को सट्टा अब यो प्रतियोगिता नोभेम्बर २०२७ मा हुनेछ। नेपालबाट मोबाइल लेजेन्ड्स: ब्याङ ब्याङ र पब्जी मोबाइल टोलीहरूले भाग लिन तयार थिए। २ भदौ, काठमाडौं। साउदी अरेबियाको रियादमा पहिलो पटक आयोजना हुन लागेको ईस्पोर्ट्स नेसन्स कप (ईएनसी) एक वर्षपछि सारिएको छ। यस प्रतियोगितामा नेपालबाट मोबाइल लेजेन्ड्स: ब्याङ ब्याङ (एमएलबीबी) र पब्जी मोबाइलका टोलीहरूले प्रतिस्पर्धा गर्ने तय भएको थियो।

ईस्पोर्ट्स फाउन्डेसन (ईएफ)ले क्षेत्रीय अवस्थाको सतत मूल्यांकन र सरोकारवालाहरूसँगको परामर्शपछि मिति सर्ने निर्णय गरेको जनाएको छ। प्रतियोगितामा १०० भन्दा बढी देश तथा क्षेत्रका टोली र सरोकारवालाहरूको सहभागिता रहने भएकाले पर्याप्त स्थिरता र निश्चितता सुनिश्चित गर्न मिति सारिएको हो। ईएफका अनुसार मिति सरे पनि ईएनसीप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता यथावत् रहेको छ।

राष्ट्रिय टोलीका साझेदार, खेल प्रकाशक, खेलाडी र समर्थकहरूलाई उपयुक्त वातावरणमा विश्वस्तरीय कार्यक्रम आयोजना गर्न थप समय आवश्यक परेको जनाइएको छ। ईएनसीका लागि पहिलेदेखि नै घोषणा गरिएका राष्ट्रिय टोली साझेदारहरूका विकास कोषसम्बन्धी प्रतिबद्धता भने यथावत रहनेछ। फाउन्डेसनले राष्ट्रिय ईस्पोर्ट्स संरचनाको विकास, खेल प्रकाशक र राष्ट्रिय टोली साझेदारहरूसँग सहकार्य निरन्तर जारी रहने दावी गरेको छ।

ईस्पोर्ट्स फाउन्डेसनका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत राल्फ राइखर्टले प्रतियोगिता सार्ने निर्णय सहज नभएको बताए। उनले राष्ट्रिय टोली साझेदार, प्रकाशक, खेलाडी र विश्वव्यापी समुदायमा यस प्रतियोगिताप्रति ठूलो उत्साह रहेको भन्दै, अपेक्षाअनुसार उपयुक्त अवस्थामा पहिलो संस्करण आयोजना गर्नुपर्ने बताए। ईएनसीमा विश्वका विभिन्न खेलका उत्कृष्ट खेलाडीहरूले राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दै प्रतिस्पर्धा गर्ने छन्। प्रतियोगिताले राष्ट्रिय ईस्पोर्ट्स विकास, खेलाडीका लागि नयाँ अवसरहरू र देशको प्रतिनिधित्वमार्फत समर्थकहरूबाट नयाँ सम्बन्ध विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

युट्युबले भ्यु गणनाको विधि परिवर्तन गर्‍यो

युट्युबले आफ्नो भ्यु गन्ने तरिकामा परिवर्तन गरेको छ। पहिले भिडियो कम्तीमा ३० सेकेन्ड हेरेपछि मात्रै एक भ्यू गनिन्थ्यो। अब भने भिडियो प्ले हुनासाथ वा लाइभ स्ट्रिममा कसैले जोडिएपछि तुरुन्तै भ्यु गणना हुन्छ। विभिन्न प्रकारका सामग्रीहरू (लामो भिडियो, सर्ट्स, लाइभ) मा भ्यु गनाउने तरिका फरक फरक हुँदा धेरै क्रियटरहरूले अन्योलता व्यक्त गरेका थिए। त्यसपछि युट्युबले यस्तो निर्णय गरेको हो। अब युट्युबले सबैका लागि एउटै, सजिलो र बुझ्न मिल्ने प्रणाली लागू गर्न खोजेको देखिन्छ।

गत वर्ष सर्ट्सका लागि पनि यही तरिका (भिडियो सुरु हुनासाथ भ्यु गणना) लागू गरिएको थियो। यो नयाँ प्रणाली लागू भएपछि छोटो समयमा मात्र हेरिएका भिडियोहरूको सार्वजनिक भ्यु संख्यामा वृद्धि हुनसक्छ। त्यसैले बाहिर देखिने भ्यु संख्यालाई मात्र आधार मानेर भिडियो कति लोकप्रिय छ भन्ने ठ्याक्कै निर्धारण गर्न समस्या हुनसक्छ। यस्तो अन्योलतालाई कम गर्न युट्युबले पुरानो प्रणाली पूर्ण रूपमा हटाएको छैन। एनालिटिक्समा ‘इन्गेज्ड भ्यु’ नाम दिएर यसको व्यवस्थापन गरेको छ, जसबाट क्रियटरहरूले दर्शकले भिडियोमा कति समय बिताए र कस्तो रुचि देखाए भन्ने विस्तृत जानकारी प्राप्त गर्न सक्छन्। यो परिवर्तनले क्रियटरको आम्दानी वा मोनेटाइजेसन योग्यतामा कुनै नकारात्मक प्रभाव पार्दैन। नयाँ व्यवस्था आगामी अगस्ट २४ देखि लागु हुने घोषणा गरिएको छ। टिकटक र इन्स्टाग्राममा पनि पहिलेदेखि नै भिडियो प्ले हुनासाथ भ्यु गनिन्छ। युट्युबले पनि त्यही बाटो अपनाएको हो।