Skip to main content

लेखक: space4knews

२२ वर्षको प्रयासपछि इन्डोनेशियाली दम्पतीले आईभीएफबाट जुम्ल्याहा बच्चा पाएका

२२ वर्षको प्रयासपछि आईभीएफबाट जुम्ल्याहा बच्चा पाउनु

इन्डोनेशियाका आत्मिनातुस जाहरा र उनका पति अफ्रिजा युसुफ सन्तोसोले विवाह गरेको लामो समयपछि जुम्ल्याहा बच्चा पाएका छन्। बाइस वर्षसम्म गर्भधारण गर्न नसकेपछि उनीहरूले आईभीएफ उपचारमार्फत सन्तान जन्माउने अन्तिम प्रयास गरेका थिए, जुन कुरा उनीहरूले बीबीसीलाई बताए। गत महिना जाहाराले डाक्टरको निगरानीमा एक छोरा र एक छोरीलाई जन्म दिइन्। उनीहरूले आफ्ना नवजात शिशुहरूलाई ‘चमत्कार’ मानेका छन्।

माउन्ट एल्ब्रसबाट १४ जना पर्वतारोहीको सुरक्षित उद्धार

रुसको माउन्ट एल्ब्रस आरोहणका क्रममा खराब मौसममा फसेका १४ जनाको सुरक्षित उद्धार गरिएको छ। रुसी आपतकालीन मन्त्रालयका अनुसार उद्धार गरिएका पर्वतारोहीहरूले मेडिकल सहायता लिन अस्वीकार गरेका छन्। आठ जनाको टोली सम्पर्कविहीन भएपछि सुरु भएको खोजी कार्यमा थप छ जना पर्यटक फेला परेका थिए। २ भदौ, काठमाडौं।

माउन्ट एल्ब्रस आरोहणका क्रममा सम्पर्कविहीन भएका पर्वतारोहीहरूको टोलीलाई उद्धार गरिएको छ। रुसी आपतकालीन मन्त्रालयको काबार्डिनो-बाल्कारिया मुख्य निर्देशनालयले यो जानकारी दिएको छ। ‘माउन्ट एल्ब्रसमा उद्धार कार्य सफलतापूर्वक सम्पन्न भयो। आठ जना पर्वतारोहीको टोली खराब मौसममा फसेको थियो र उनीहरूलाई सेडल नजिकै फेला पारियो। त्यही स्थानमा पुगेपछि रुसी आपतकालीन मन्त्रालयका विशेषज्ञहरूले अर्को छ जना पर्यटकको टोली पनि भेट्टाए। उनीहरू पनि खराब मौसमका कारण आफैं तल ओर्लिन सकिरहेका थिएनन्। उद्धारकर्ताहरूले दुवै टोलीका कुल १४ जनालाई अजाउ ग्लेडमा उद्धार गरेका छन्। उनीहरूले मेडिकल सहायता लिन अस्वीकार गरेका छन्,’ मन्त्रालयको प्रेस सेवा टोलीले पत्रकारलाई जानकारी दिइएको छ। यसअघि टासले आठ जना पर्वतारोहीको टोली माउन्ट एल्ब्रस चढ्ने क्रममा सम्पर्कविहीन भएको जानकारी दिएका थिए। पर्वतारोहीहरूले आफ्नो रुट आपतकालीन मन्त्रालयमा दर्ता गराएका थिए। एल्ब्रस उच्च उचाइ खोज र उद्धार टोलीका उद्धारकर्ताहरू उनीहरूको खोजीमा खटिएका थिए।

जापानी राजदूत अकिरा मुटोले कुनै प्रतिक्रिया नदिई रुसी विदेश मन्त्रालय छोडे

जापानी राजदूत अकिरा मुटोले रुसी विदेश मन्त्रालयमा २५ मिनेट बिताएपछि कुनै प्रतिक्रिया नदिई बाहिरिएका छन्। रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको कुरिल टापु भ्रमणको विरोध गरेपछि रुसी विदेश मन्त्रालयले जापानी राजदूतलाई बोलाएको थियो। २ भदौ, काठमाडौं।

रूसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले मुटोको स्वास्थ्यमा सुधार आएपछि उनले मन्त्रालयमा उपस्थित भएको बताइन्। टोकियोले पुटिनको इटुरुप भ्रमणको विरोध जनाएको थियो। सो विरोधका कारण रुसी विदेश मन्त्रालयले जापानी राजदूतलाई बोलाएको हो।

टासका पत्रकारले राखेका प्रश्नमा रुसी विदेश मन्त्री सर्गेई लाभरोभले सुरुमा जापानी दूतावासले अन्योल गरेको बताए। दूतावासले कुनै स्पष्ट कारण नदिई अगस्ट १४ वा १७ मा राजदूत मन्त्रालय आउन नसक्ने बताएका थिए। जाखारोभाले लाभरोभको टिप्पणीपछि मुटोको ‘अचानक स्वास्थ्यमा सुधार’ भई अगस्ट १८ मा आउन निर्णय गरेको जानकारी दिइन्।

श्रीलङ्कामा एक व्यक्तिको मूत्राशयबाट ३.१ केजीको विशाल पत्थरी निकालियो

श्रीलङ्कामा चिकित्सकहरूले एक व्यक्तिको मूत्राशयबाट करिब ३.१ किलोग्राम तौल भएको पत्थरी निकालेका छन्। उनीहरूको दाबी अनुसार यो अहिलेसम्म मूत्राशयबाट निकालिएको सबैभन्दा ठूलो पत्थरी हो। यो शल्यक्रिया गत साता श्रीलङ्काको पूर्वी क्षेत्रमा अवस्थित ट्रिन्कोमालीस्थित अस्पतालमा गरिएको थियो। ती बिरामी मस्तिष्काघातपछि अस्पतालमा भर्ना भएका थिए। उनको उमेर ५५ वर्ष रहेको बताइएको छ। उपचारको क्रममा उनलाई पिसाब फेर्न समस्या भएपछि चिकित्सकहरूले मूत्राशयमा पत्थरी रहेको पत्ता लगाए।

शल्यक्रियाबाट निकालेको उक्त पत्थरी नवजात शिशुको तौलजस्ता र अस्ट्रिचको अण्डाजस्तो आकारको थियो। “उपलब्ध अभिलेखअनुसार यो अहिलेसम्म शल्यक्रियामार्फत निकालिएको सबैभन्दा ठूलो मूत्राशयको पत्थरी हो,” शल्यक्रियाको नेतृत्व गरेका डा. प्रहलहन बालकृष्णनले भने। बिरामीको स्वास्थ्य स्थिति अहिले राम्रो रहेको र अस्पतालमा अरू समस्याको उपचार भइरहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्।

डा. बालकृष्णनले उक्त पत्थरी बिरामीको मूत्राशयमा पाँचदेखि १० वर्षदेखी रहेक हुनसक्ने अनुमान गरेका छन्। मूत्राशयमा रहेको खनिज पदार्थहरू जमेर पत्थरी बन्न्छ। सामान्यतया मूत्राशय पूर्ण रूपमा खाली नहुँदा बाक्लो पिसाब क्रिस्टलमा परिणत भई पत्थरी बन्ने गर्दछ। सानो पत्थरीहरू भने आफैं पिसाबमा मिसिएर बाहिर निस्कन सक्छन्, तर एक सेन्टिमिटरभन्दा ठूला पत्थरी प्रायः पिसाबको प्रवाहलाई अवरुद्ध पार्छन्। ती निकालन औषधि वा शल्यक्रिया आवश्यक पर्छ।

चार सेन्टिमिटरभन्दा ठूलो पत्थरीलाई विशाल पत्थरी मानिन्छ। गिनिस वर्ल्ड रेकर्ड्स अनुसार अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो मूत्राशयको पत्थरी सन् २००३ मा ब्राजिलबाट निकालिएको थियो। त्यसो पत्थरीको तौल १.९ केजी र लम्बाइ १७.९ सेन्टिमिटर थियो। गत साता श्रीलङ्कामा निकालिएको मूत्राशयको पत्थरी करिब १७ सेन्टिमिटर लामो थियो।

स्ट्रेट अफ होर्मुजमा जहाजमाथि आक्रमण, एक चालकको मृत्यु

स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट बाहिरिँदै गर्दा एक व्यावसायिक जहाजमाथि अज्ञात प्रोजेक्टाइल प्रहार हुँदा एक चालक दल सदस्यको मृत्यु भएको छ। बेलायतको मेरिटाइम ट्रेड अपरेसन्स (यूके एमटीओ) का अनुसार जहाजको इन्जिन रुममा क्षति पुगेको छ र ओमानको कोस्ट गार्डले चालक दललाई उद्धार गरिरहेको छ। अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको तनावले स्ट्रेट अफ होर्मुजमा समुद्री यातायात प्रभावित भइरहेका बेला यो सुरक्षा चुनौती थपिएको छ। २ भदौ, काठमाडौं।

स्ट्रेट अफ होर्मुज नजिक एक व्यावसायिक जहाजमाथि आक्रमण हुँदा एक चालक दल सदस्यको मृत्यु भएको छ। मंगलबार भएको यस घटनामा अज्ञात प्रोजेक्टाइलका कारण जहाजको इन्जिन रुममा क्षति पुगेको छ। घटनापछि ओमानको कोस्ट गार्डलाई उद्धारका लागि परिचालन गरिएको छ र जहाजमा रहेका अन्य चालक दल सदस्यहरूलाई सहायता दिइरहेको कुरा यूके एमटीओले जनाएको छ। अहिलेसम्म यस घटनाबाट कुनै वातावरणीय क्षति भएको खबर भने प्राप्त भएको छैन।

जहाजका सुरक्षा अधिकारीहरूले स्ट्रेट अफ होर्मुज नजिक जहाजमाथि अज्ञात प्रोजेक्टाइल प्रहार भएको जानकारी यूके एमटीओलाई दिएका थिए। प्रोजेक्टाइलको प्रकार र यस घटनासँग संलग्न पक्षबारे हालसम्म कुनै जानकारी सार्वजनिक गरिएको छैन। अनुसन्धान जारी छ। यूके एमटीओले होर्मुज स्ट्रेट हुँदै यात्रा गर्ने अन्य जहाजलाई सतर्क रहन र शंकास्पद गतिविधि देखापरे तुरुन्त खबर गर्न आग्रह गरेको छ। यो घटना अमेरिका, इजरायल र इरानबीच चलिरहेको तनावका बीच होर्मुज स्ट्रेटमा समुद्री यातायात निकै प्रभावित भइरहेको बेला भएको हो। हालसालै यहाँबाट दैनिक जहाज आवतजावत एकल अंकमा झरेको छ, जबकि युद्ध सुरु हुनु अघि दैनिक १३० भन्दा बढी जहाज आउजाउ गर्थे। विश्वका महत्वपूर्ण ऊर्जा र व्यापारिक जलमार्गमध्ये एक होर्मुज स्ट्रेटमा पछिल्लो घटनाले व्यावसायिक जहाजहरूको सुरक्षा सम्बन्धी थप चिन्ता बढाएको छ।

के व्यायामले साँच्चिकै यौन जीवनमा सुधार ल्याउँछ?

समाचार सारांश र संपादकीय समीक्षा। नियमित शारीरिक व्यायामले शरीरमा रक्तसञ्चार बढाउँछ र हर्मोनहरूको सन्तुलन मिलाएर यौन इच्छा तथा क्षमतामा सुधार ल्याउन सहयोग पुर्‍याउँछ। अत्यधिक कडा व्यायामले थकान उत्पन्न गर्न सक्छ, त्यसैले शरीरले सहजै साम्भाल्न सक्ने मध्यम प्रकारको व्यायाम रोज्नु स्वास्थ्यका लागि उपयुक्त हुन्छ। यौन जीवन र शारीरिक व्यायाम कसरी जोडिएका छन् र व्यायामको प्रकार तथा समयमा कस्तो प्रभाव पर्छ भन्ने विषयमा विज्ञहरूको विचार निकै चाखलाग्दो छ।

नियमित शारीरिक गतिविधिले शरीरको बनावट सुधार्न र मांसपेशी बलियो बनाउन सहयोग पुर्‍याउँछ। तर, विज्ञहरूले यो यौन इच्छा र क्षमतामा पनि वृद्धि गर्ने बताउँछन्। व्यायाम गर्दा हर्मोनहरूको स्राव र संवेदनशील अंगहरूमा रक्तसञ्चार तीव्र हुन्छ, जसले मस्तिष्कलाई यौनका लागि उपयुक्त मानसिक अवस्थामा पुर्‍याउन मद्दत गर्छ, विज्ञहरूले औँल्याए। व्यायामले यौन जीवनलाई मुख्यगरी दुई तरिकाले सुधार गर्दछ। पहिलो, यसले शरीरलाई उत्तेजनाका लागि सक्षम र तयार बनाउँछ। दोस्रो, मनमा आउने नकारात्मक वा डरका विचारहरू हटाउन सहयोग पुर्‍याउँछ।

जब शरीरमा रक्त प्रवाह राम्रो हुन्छ, उत्तेजना सहज र द्रुत हुन थाल्छ। यसले महिलामा संवेदनशीलता बढाउँछ भने पुरुषमा लिङ्ग उत्तेजित हुने र त्यसलाई कायम राख्न मद्दत गर्छ। नियमित दौड्ने, योग अभ्यास गर्ने वा कमर तथा तल्लो पेटको व्यायाम गर्दा शरीरले राम्रो निद्रा पाउँछ, थकान कम हुन्छ र ऊर्जा बढ्छ। मानसिक रूपमा पनि व्यायामले आत्मविश्वास जगाउँछ। अत्यधिक सोच्ने बानी, चिन्ता र तनावले यौन इच्छामा नकारात्मक प्रभाव पार्छन्। तर व्यायामले मस्तिष्कलाई ती नकारात्मक सोचबाट टाढा राखेर आनन्दको अनुभूति गराउँछ।

तर व्यायामको प्रकार, समय र घनत्त्वले पनि असर पार्छ। पसिना निकाल्ने गरी दौडने, पौडी खेल्ने वा साइकल चलाउने व्यायामले मुटु र रक्त प्रवाहलाई सशक्त बनाउँछन्। मानसिक शान्तिका लागि आफैंलाई रमाइलो लाग्ने व्यायाम छनौट गर्नु उत्तम हुन्छ। कडा व्यायामपछि शरीर थकित हुन्छ र बढी रक्त मांसपेशीमा जान थाल्छ, जसले गर्दा तात्कालिक यौन इच्छा कम हुन सक्छ। तर १५ देखि ३० मिनेट विश्रामपछि रक्त पुनः सही स्थानमा पुगेर उत्तेजना बढाउँछ। यद्यपि व्यायामको समय र यौन समयमा तालमेल सबैका लागि सहज नहुन सक्छ। हलुका वा सामान्य व्यायामले धेरै लाभ नदिन सक्छ भने अत्यधिक कडा व्यायामले थकानका कारण यौन इच्छामा कमी ल्याउन सक्छ। त्यसैले शरीरले सहजै सँभाल्न सक्ने मध्यम खालको व्यायाम चयन गर्नु बुद्धिमानी हुन्छ।

यौन आनन्दका लागि ठूला नियमहरू पालना अनिवार्य छैन। दैनिक काममा सक्रिय रहनु, थोरै भए पनि घुमघाम वा खेलकुदले यौन जीवन सुखमय बनाउन सहयोग गर्छ। डिप्रेसनको औषधि सेवन गर्ने वा शल्यक्रिया गराएका व्यक्तिहरूमा पनि नियमित व्यायामले यौन क्षमतामा सुधार देखिएको छ। मधुमेह र मुटु रोग भएका व्यक्तिहरूले पनि व्यायामबाट स्वास्थ्यको सुधारसँगै अप्रत्यक्ष रूपमा यौन जीवनमा फाइदा पाइरहेका छन्। यदि तपाईँ कुनै खेलमा अत्यन्तै कडा तालिम गरिरहनुभएको छ भने थकानका कारण यौन आवश्यकतामा ध्यान कम जान सक्छ। त्यस अवस्थामा साथी वा साझेदारसँग ऊर्जा र सहजताको विषयमा खुला र इमानदार संवाद गर्नु स्वस्थ र सुखी यौन जीवन प्राप्त गर्ने मुख्य उपाय हो।

आमिर अख्तर र नदिम शाहिद इटालीमा टी–१० फ्रेन्चाइज लिग सञ्चालन गर्दै, ६ टोली सहभागी हुने

नेपालका पूर्व क्रिकेटर आमिर अख्तर र इंग्ल्यान्डका नदिम शाहिदले इटालीमा सिटी-आधारित फ्रेन्चाइज टी–१० क्रिकेट लिग आयोजना गर्न लागेका छन्। इटालियन क्रिकेट फेडेरेसनको समर्थनमा आगामी नोभेम्बर ७ देखि १५ सम्म रोममा ६ फ्रेन्चाइज टोलीबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। एपेक्स टी–१० लिमिटेडमार्फत सञ्चालन हुने यस लिगले एसोसिएट राष्ट्रहरूमा क्रिकेटको विकास र नयाँ दर्शकसमक्ष खेल पुर्‍याउने लक्ष्य राखेको छ। २ भदौ, काठमाडौं।

आमिर अख्तर र नदिम शाहिदले इटालीमा सिटी-आधारित फ्रेन्चाइज टी–१० क्रिकेट लिग सञ्चालन गर्ने भएका छन्। इटालियन क्रिकेट फेडेरेसनको आधिकारिक समर्थनमा ‘इटालिया टी–१० क्रिकेट’ को पहिलो संस्करण आगामी नोभेम्बर ७ देखि १५ सम्म रोममा आयोजना गरिँदैछ। प्रतियोगितामा ६ सिटी-आधारित फ्रेन्चाइज टोलीले प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। यो लिग एपेक्स टी–१० लिमिटेडमार्फत सञ्चालित हुनेछ।

अख्तर र शाहिदले स्थापना गरेको यस कम्पनीले एसोसिएट राष्ट्रहरूमा टी–१० फ्रेन्चाइज प्रतियोगितामार्फत क्रिकेटको विकास गर्ने उद्देश्य राखेको छ। १० ओभरको खेल करिब ९० मिनेटमा सम्पन्न हुने भएकाले टी–१० ढाँचा नयाँ दर्शकसम्म क्रिकेट पुर्‍याउने एक महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा विकास गर्ने योजना रहेको आयोजकले जनाएको छ। प्रतियोगिताका खेलहरू ३० भन्दा बढी देशमा प्रत्यक्ष प्रसारण गरिनेछन्।

नदिम शाहिद एपेक्स टी–१० का सहसंस्थापक र प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन्। उनले इंग्ल्यान्डमा दुई दशकभन्दा बढी प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेलेका थिए र इंग्ल्यान्ड ‘ए’ टोलीबाट पनि प्रतिनिधित्व गरेका थिए। आमिर अख्तर नेपालका पूर्व अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटर हुन्। उनले नेपालमा एभरेस्ट प्रिमियर लिग स्थापना गरी फ्रेन्चाइज क्रिकेट विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएका थिए। इटालीमा पनि त्यही अनुभव प्रयोग गरेर स्थानीय खेलाडी विकास र घरेलु क्रिकेटको स्तर उकास्ने लक्ष्य राखिएको छ। इटालियन क्रिकेट फेडेरेसनले यस लिगलाई आधिकारिक समर्थन दिँदै आईसीसीको स्वीकृति प्रक्रियाका लागि समन्वय गर्ने जनाएको छ। क्रिकेट सन् २०२८ को लस एन्जलस ओलम्पिकमा फर्किंदै गर्दा इटालीमा सुरु हुन लागेको यो फ्रेन्चाइज लिगलाई त्यहाँ क्रिकेट विस्तारका लागि महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।

धनुषाका ५७ परिवारले नापजाँच भएको १० वर्षपछि जग्गाधनी पुर्जा पाएका छन्

२ भदौ, काठमाडौं । नापी कार्यालय धनुषाले नाप जाँच भएको लगभग दस वर्षपछि धनुषाको सबैला नगरपालिका वडा नं ११ का ५७ परिवारहरूलाई जग्गाधनी पुर्जा वितरण गरेको छ। साविक मखनाहा गाउँ विकास समिति वडा नं ६, ७, ८, ९ अन्तर्गत पर्ने गाउँ ब्लक ९ (स्ववासी) को जग्गाको नापजाँच आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा सम्पन्न भएको थियो। नापजाँच सम्पन्न भए पनि जनसहभागितामा कमीका कारण पुर्जा वितरण प्रक्रिया लामो समयसम्म रोकिएको थियो। विगतमा आयोगबाट नापनक्सा भइसकेको जग्गामा आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी ५७ थान जग्गाधनी पुर्जा वितरण गरिएको हो। पुर्जा प्राप्त भएपछि ती ५७ परिवारहरूले लामो समयदेखि स्ववासीको रुपमा बसोबास गर्दै आएका जग्गामा औपचारिक रूपमा कानुनी स्वामित्व पाएको पुष्टि भएको छ।

सर्जियो बुस्केट्सले बार्सिलोना रिजर्भ टोलीलाई प्रशिक्षण दिन थाले

स्पेनका पूर्व मिडफिल्डर सर्जियो बुस्केट्सले प्रशिक्षक करिअर सुरु गर्न आफ्नो पुरानो क्लब बार्सिलोनामा फर्किएका छन्। ३८ वर्षका बुस्केट्स बार्सिलोनाको रिजर्भ टोली ‘बार्सा एथलेटिक’ मा प्रशिक्षक जुलियानो बेलेत्तीको स्टाफ सदस्यका रूपमा काम गर्नेछन्। उनले बार्सिलोना क्लबका लागि ७२२ खेल खेल्दै नौपटक ला लिगा र तीनपटक च्याम्पियन्स लिगसहित धेरै उपाधि जितेका थिए। २ भदौ, काठमाडौं।

बुस्केट्स स्पेनको चौथो श्रेणीमा रहेको बार्सिलोना रिजर्भ टोली ‘बार्सा एथलेटिक’ मा प्रशिक्षक जुलियानो बेलेत्तीको स्टाफ सदस्यका रूपमा काम गर्नेछन् र प्रशिक्षकका लागि आवश्यक लाइसेन्स पनि पूरा गर्नेछन्। बार्सिलोना एथलेटिक पछिल्लो समय कमजोर प्रदर्शनका कारण दोस्रो श्रेणीबाट दुई स्तर तल झरेर सेगुन्डा फेडेरासियोनमा पुगेको छ। बेलेत्ती र बुस्केट्सको मुख्य लक्ष्य टोलीलाई तेस्रो श्रेणीमा फर्काउनु र पहिलो टोलीका लागि प्रतिभाशाली युवा खेलाडीहरू विकास गर्नु हो।

बुस्केट्स सन् २००५ मा किशोर खेलाडीका रूपमा बार्सिलोनाको एकेडेमीमा आबद्ध भएका थिए। सिनियर टोलीमा स्थान बनाउनुअघि उनले रिजर्भ टोलीतर्फ २५ खेल खेलेका थिए। त्यसपछि पेप ग्वार्डियोला को प्रशिक्षणमा मुख्य टोलीमा स्थान बनाएका उनले बार्सिलोना क्लबका लागि ७२२ खेल खेलेका छन्। बार्सिलोना क्लबका लागि सर्वाधिक खेल खेल्नेमध्ये बुस्केट्सपछि लियोनल मेसी र जाभी हर्नान्डेज मात्रै छन्। उनले क्लबबाट नौपटक ला लिगा र तीनपटक च्याम्पियन्स लिगसहित धेरै उपाधि जितेका थिए।

स्पेनका लागि १४३ खेल खेलेका बुस्केट्स सन् २०१० को विश्वकप र २०१२ को युरोपियन च्याम्पियनसिप जित्ने टोलीका महत्वपूर्ण सदस्य थिए। बार्सिलोना छाडेपछि उनलाई सन् २०२३ मा इन्टर मियामी क्लबले भर्ती गर्‍यो। त्यहाँ उनले पूर्व बार्सिलोनाका सहकर्मी तथा निकट मित्रहरू लियोनल मेसी, जोर्डी अल्बा र लुइस सुवारेजसँग खेलेका थिए। इन्टर मियामीका लागि ११६ खेल खेल्न सफल बुस्केट्सले सन् २०२३ मा लिग्स कप र सन् २०२५ मा एमएलएस कप जितेर आफ्नो खेलाडी जीवनबाट सन्यास लिएका थिए। अब उनी बार्सिलोना युवा टोलीबाटै आफ्नो प्रशिक्षक जीवनको यात्रा सुरु गर्न लागेका छन्।

गेमिङदेखि क्राफ्टिङसम्म: जेनजीमा लोकप्रिय हुँदै गरेका ६ ट्रेन्डिङ प्यासनहरू

समाचार सारांश डिजिटल प्रविधिमा हुर्किएको युवा पुस्ता अहिले मानसिक शान्ति र सिर्जनशीलताका लागि बर्डवाचिङ, क्राफ्टिङ र बेकिङजस्ता परम्परागत गतिविधितर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। आजको युवा पुस्ताको जीवनशैली, रुचि र मनोरञ्जनका तरिका अघिल्लो पुस्ताभन्दा धेरै फरक देखिन्छ। डिजिटल प्रविधि, स्मार्टफोन र सामाजिक सञ्जालसँगै हुर्किएको यो पुस्ता दिनको ठूलो समय स्क्रिनमा बिताए तापनि अब केही समय स्क्रिनबाट टाढा रहेर मानसिक शान्ति, सिर्जनशीलता, आत्मअभिव्यक्ति र सामाजिक सम्बन्ध बढाउन सक्षम गतिविधिहरूमा पनि आकृष्ट हुँदैछ। विशेष गरी सामाजिक सञ्जालले पुराना प्यासनहरूलाई नयाँ स्वरूपमा लोकप्रिय बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

हजुरआमा–हजुरबुबाका पुस्तासँग जोडिएका बुनाइ, क्रोशिया, बेकिङ वा बर्डवाचिङ जस्ता गतिविधिहरू अहिले युवाहरूलाई ‘कूल’ र ट्रेन्डिङ प्यासनका रूपमा आकर्षित गरिरहेका छन्। त्यस्तै, गेमिङ, डिजिटल आर्ट र म्युजिक प्रोडक्सनले प्रविधि र सिर्जनशीलतालाई एकै ठाउँमा जोडेको छ। यी प्यासनहरू समय बिताउने माध्यम मात्र होइन, कतिपयले तनाव कम गर्न, एकाग्रता बढाउन, नयाँ सीप सिक्न, सामाजिक सम्बन्ध विस्तार गर्न र भविष्यमा आम्दानी गर्ने स्रोत बन्न पनि सहयोग गर्न सक्छन्।

बर्डवाचिङ अर्थात् चराचुरुङ्गी हेर्ने र तिनका प्रजाति पहिचान गर्ने गतिविधि अब केवल उमेर ढल्किएका व्यक्तिको रुचिमा सीमित छैन। नयाँ पुस्ताले यसलाई प्रकृतिसँग नजिक हुने, फोटोग्राफी गर्ने र नयाँ कुरा सिक्ने रोचक माध्यमका रूपमा बस्न थालेका छन्। मोबाइल एप र डिजिटल प्रविधिले बर्डवाचिङलाई अझ सहज बनाएका छन्। रियल–लाइफ पोकेमोन अनुभव धेरै युवाका लागि विभिन्न प्रजातिका पन्छी खोज्दै हिँड्नु ‘रियल–लाइफ पोकेमोन हन्ट’ जस्तो रोमाञ्चक अनुभव बनिरहेको छ।

डिजिटल प्रविधिको विकाससँगै कला सिर्जना र संगीत उत्पादन गर्ने तरिका निकै परिवर्तन भएको छ। पहिले संगीत बनाउन महँगो स्टुडियो र उपकरण आवश्यक पर्थ्यो। अहिले साधारण कम्प्युटर, ट्याब्लेट वा स्मार्टफोनबाट पनि बीट, संगीत र डिजिटल आर्ट बनाउन सकिन्छ। क्रिएटिभ कन्टेन्ट निर्माण युवा डिजिटल इलस्ट्रेसन, ग्राफिक डिजाइन, एनिमेसन, फोटोग्राफी, भिडियो सम्पादन र आफ्नै संगीत तयार गर्न रुचाइरहेका छन् जसले उनीहरूलाई आफ्नो प्रतिभा प्रस्तुत गर्ने मौका दिएको छ।

युवाहरूको प्यासनमा आएको परिवर्तनको पछाडि सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल प्रविधि मुख्य भूमिका खेलिरहेका छन्। कुनै पनि प्यासनलाई लोकप्रिय बनाउन टेलिभिजन वा पत्रिकाको आवश्यकता छैन, टिकटक, इन्स्टाग्राम, युट्युबजस्ता प्लेटफर्महरूमा भिडियो भाइरल भएपछि त्यसका अनुसरणकर्ताहरू तीव्र रूपमा बृद्धि हुन्छन्। युवा पुस्ता आज प्यासनलाई मात्र खाली समयमा गर्ने कामका रूपमा होइन, नयाँ सीप सिक्ने, समान रुचिका मानिससँग जोडिने र भविष्यमा आम्दानीको सम्भावना खोज्ने माध्यमका रूपमा पनि हेर्छन्।

फिफाका प्रमुख सञ्चालक केभिन लामौरलाई इन्फान्टिनोको आलोचनापछि बर्खास्त

विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाले आफ्नो प्रमुख सञ्चालक अधिकृत केभिन लामौरलाई पदबाट हटाएको छ। फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोको विवादास्पद व्यावसायिक योजनाको सार्वजनिक आलोचना गरेपछि लामौरलाई बर्खास्त गरिएको हो। एफएफई योजनाको विरोधमा यूईएफए र कनकाकाफसहितका फुटबल महासंघहरूले अध्यक्ष इन्फान्टिनोलाई दिँदै आएको समर्थन फिर्ता लिएका छन्।

२ भदौ, काठमाडौं। फिफाका प्रमुख सञ्चालक अधिकृत (सीओओ) केभिन लामौरलाई विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकायले पदबाट हटाएको छ। विवादास्पद ‘फिफा फवार्ड इन्टरप्राइज’ (एफएफई) योजनालाई कडा आलोचना गरेपछि करिब तीन साताभन्दा कम समयमै लामौर बर्खास्त भएका हुन्। फिफाले सोमबार लामौरसँगको प्रमुख सञ्चालक अधिकृत पदको सम्बन्ध १७ अगस्ट २०२६ देखि अन्त्य भएको पुष्टि गर्यो।

फिफाका महासचिव माटियास ग्राफस्ट्रोमले कर्मचारी र फिफा काउन्सिल सदस्यहरूलाई पठाएको सन्देशमा संस्था र लामौरले आपसी सहमतिमा अलग हुने निर्णय गरेको उल्लेख गरेका छन्। तर लामौरको बर्खास्तगी फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोको विवादास्पद व्यावसायिक योजनाको आलोचनासँग जोडिएको हुन सक्ने आशंका गरिएको छ। फिफाले भने यस बर्खास्तगीको कारण औपचारिक रूपमा उल्लेख गरेको छैन।

गत महिना लामौरले इन्फान्टिनो नेतृत्वमा अघि बढाइएको एफएफई योजनाको सार्वजनिक आलोचना गरेका थिए। उनले उक्त योजनालाई ‘एक व्यक्तिको परियोजना’ भन्दै फिफाको प्रशासन नै त्यसबाट छलिएको बताएका थिए। एफएफई मार्फत विश्वकपसहित फिफाका सबै प्रतियोगिताको व्यावसायिक तथा टिकट बिक्री अधिकार व्यवस्थापन गर्ने र कम्पनीको २१ प्रतिशत हिस्सा निजी लगानीकर्तालाई बिक्री गर्ने योजना अघि सारिएको थियो। तर युरोपेली फुटबल महासंघ (यूईएफए), उत्तर तथा मध्य अमेरिकी फुटबल महासंघ (कनकाकाफ) र एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) सहित विभिन्न पक्षबाट चर्को विरोध भएपछि योजना स्थगित गरिएको थियो।

लामौरले फिफाको प्रशासनमा कार्यरत सयौं कर्मचारी फुटबल सेवामा समर्पित रहेको भन्दै अध्यक्षले सबैलाई एकताबद्ध बनाउनुपर्नेमा अहिले त्यसको ठीक विपरीत अवस्था देखिएको टिप्पणी गरेका थिए। उनले आफ्नो रोजगारदाताप्रति जिम्मेवारीका साथै केही निश्चित मूल्य र सहकर्मीप्रतिको जिम्मेवारी पनि रहेको बताए। आलोचनाका कारण जागिर गुमाए पनि त्यसलाई स्वीकार गर्ने बताएका थिए।

फिफाभित्रै बढेको विवाद

एफएफई योजनाको विरोध फिफाभित्र मात्र सीमित थिएन। यूईएफएले योजना अघि बढे विश्वकप बहिष्कार गर्ने चेतावनी दिएको थियो। योजना रोकिएपछि यूईएफए र कनकाकाफले आगामी मार्चमा हुने फिफा अध्यक्षको निर्वाचनमा इन्फान्टिनोलाई दिँदै आएको समर्थन समेत फिर्ता लिएका छन्।

इन्फान्टिनो चौथोपटक फिफा अध्यक्ष बन्ने तयारीमा छन्। अफ्रिका, दक्षिण अमेरिका र ओसियानाका फुटबल महासंघहरूले उनको उम्मेदवारीलाई समर्थन गरेका छन्। मेक्सिकोसहित कनकाकाफका केही सदस्य राष्ट्रले भने आफ्नै महासंघको निर्णय विपरीत इन्फान्टिनोलाई समर्थन गरेका छन्।

यसै क्रममा बेलायतका फुटबल संघहरू पनि इन्फान्टिनोको समर्थनबाट पछि हटिरहेका छन्। स्कटल्यान्ड पछिल्लो समय इन्फान्टिनोलाई समर्थन नगर्ने घोषणा गर्ने संस्था बनेको छ। यसअघि इंग्ल्यान्ड, वेल्स, उत्तरी आयरल्यान्ड र आयरल्यान्डले पनि समर्थन फिर्ता लिइसकेका छन्।

यूईएफएबाट फिफासम्मको यात्रा

लामौरले सन् २०२४ नोभेम्बरमा फिफाको प्रमुख सञ्चालक अधिकृतको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। त्यसअघि उनी यूईएफएका उपमहासचिवका रूपमा कार्यरत थिए। फिफामा उनी इन्फान्टिनोभन्दा दुई तह तलको व्यवस्थापकीय भूमिकामा थिए।

एफएफई योजनाको आलोचना गरेपछि इन्फान्टिनोका वरिष्ठ सल्लाहकार कार्लोस कोर्डेरोले पनि राजीनामा दिएका थिए। यसले फिफाभित्र अध्यक्षका व्यावसायिक एवं प्रशासनिक निर्णयप्रति असन्तुष्टि बढेको संकेत गरेको छ।

लामौरलाई हटाएको विषयमा फिफाले उहाँको दुई वर्षको सेवाका लागि धन्यवाद दिएको छ र भविष्यका लागि शुभकामना व्यक्त गरेको छ। लामौरबाट यस विषयमा प्रतिक्रिया मागिएको छ।

यसैबीच, फुटबल प्रशासनमा पारदर्शिता र जवाफदेहिताका लागि काम गर्ने संस्था फेयरस्क्वायरले इन्फान्टिनोलाई आगामी निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न नदिन माग गर्दै फिफालाई पत्र पठाएको बताएको छ।

मध्यपूर्वमा तनावः इरानसँगको सम्झौतामा अवरोध पुर्‍याउन ट्रम्पको ओमानमाथि बमबारी गर्ने धम्की

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनले इरानसँग जारी वार्तामा बाधा पुर्‍याउन खोजे अमेरिकाको साझेदार ओमानमाथि बमबारी गर्ने चेतावनी दिएका छन्। विश्व अर्थतन्त्रका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण होर्मुज जलमार्गलाई खुला राख्ने विषयमा अमेरिका र इरानले अलग-अलग वार्ताहरू गरिरहेका छन्। अमेरिकी-इरानी युद्धका कारण पछिल्लो ६ महिनादेखि उक्त जलमार्ग लगभग बन्द छ।

फक्स न्यूजका संवाददाताका अनुसार ट्रम्पले फोन अन्तरवार्तामा अपशब्द प्रयोग गर्दै यस्तो चेतावनी दिएका थिए। पहिले इरानी अधिकारीहरूले ओमानसँग गरेको सम्झौतालाई अन्तिम चरणमा पुर्‍याउन लागेको बताएका थिए। अमेरिका र इरानबीच भएको सम्झौतामा उल्लिखित ६० दिने म्याद सकिएपछि वार्ताको भविष्यलाई लिएर अनिश्चितता देखा परेको छ।

सोमवार ओभल अफिसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पलाई सम्झौताको म्याद थप्ने प्रयास भइरहेको छ भनी सोध्दा उनले ‘छैन’ भनी जवाफ दिएका थिए। फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि तेहरानले होर्मुज जलमार्गलाई लगभग बन्द गरिदिएको थियो। जलमार्गको दक्षिणमा रहेको ओमानले द्वन्द्वमा तटस्थता जनाएको छ।

ट्रम्पले भनेका छन्, “ओमानले अवरोध गरे हामी तीव्र रूपमा बमबारी गर्नेछौं।” इरानको प्रमुख सैन्य, आर्थिक र राजनीतिक शक्ति इस्लामिक रिभोल्युशनरी गार्ड कोर (आइआरजीसी)सँग आफ्नो गोप्य सम्पर्क रहेको ट्रम्पको दाबी आइआरजीसीका प्रवक्ताले अस्वीकार गरेका छन्। इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बघेइका अनुसार दुवै पक्षले जलमार्गको नक्सामा सहमति जनाइसकेका छन्।

ट्रम्पको धम्की : ओमानमाथि बम प्रहार गर्ने चेतावनी

संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको वार्ता असफल भएपछि ओमानलाई लक्षित गरेर बम प्रहार गर्ने चेतावनी दिएका छन्। फक्स न्युजका पत्रकार ट्रे यिङ्स्टका अनुसार, ट्रम्पले टेलिफोन संवादको क्रममा ओमानलाई धम्की दिएका थिए। उनले भनेका थिए, ‘ओमानले यदि अवरोध गरे भने हामीले उनीहरूलाई कडा बमबारी गर्नेछौं।’ यस धम्कीले क्षेत्रीय तनावमा वृद्धि भएको छ।

इरानले ओमानसँग स्ट्रेट अफ होर्मुजमा जहाज आवागमन खुला गर्ने सहमतिमा नजिक पुगेको आएको छ। इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बघाईले दुवै देशबीच जहाज पार गर्ने मार्गको नक्साबारे समझदारी प्राप्त भएको बताएका थिए। ओमानले यसअघि पनि इरानसँगको वार्ता सकारात्मक रूपमा अघि बढिरहेको जनाएको छ।

स्ट्रेट अफ होर्मुजको दक्षिणी किनारामा रहेको ओमानले आफूलाई द्वन्द्वमा तटस्थ राष्ट्रको रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ। अमेरिकाको सहयोगी राष्ट्र ओमान र अमेरिकाले इरानसँग अलग-अलग वार्ता गरिरहेका छन्। विश्व अर्थतन्त्रका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण स्ट्रेट अफ होर्मुजको पुनःप्रवाह खोल्ने विषय वार्ताको प्रमुख एजेन्डा बनेको छ।

ट्रम्पले इरानसँगको युद्धलाई अन्त्य गर्न आफूलाई कुनै पनि हतार नभएको बताएका छन्। उनले इरानीहरूलाई ‘राम्रो पोकर खेलाडी’ भन्दै कमजोर हुँदै गएको टिप्पणी गरेका छन्। यसैबीच, ट्रम्पको धम्कीले क्षेत्रीय कूटनीतिमा थप तनाव निम्त्याउन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

लन्डनका धावक सन्तोष राईले ‘आइरनम्यान लिड्स’ मा सफलता प्राप्त गरे

लन्डन निवासी धावक सन्तोष राईले ‘आइरनम्यान लिड्स’ प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आफ्नो उमेर समूहमा दोस्रो र समग्रमा ५१औं स्थान हासिल गरेका छन्। आइतबार सम्पन्न प्रतिस्पर्धामा राईले यो उपलब्धि हासिल गर्न सफल भए।

सन्तोष राई आइरनम्यान वर्ल्ड च्याम्पियनसिप, कोना, हवाईमा छनोट हुने पहिलो नेपाली र पहिलो लन्डन बस चालक बनेका छन्। उनले भने, “कोना, हवाईमा हुने आइरनम्यान वर्ल्ड च्याम्पियनसिपका लागि मेरो पहिलो प्रयास सफल भएको छ।” आइरनम्यान लिड्स विश्वकै सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण फारम्यान्ड ट्रायथलन कोर्सहरू मध्ये एक हो, जसमा ३.८ किलोमिटर पौडी, १८० किलोमिटर साइकलिङ र ४२.१९५ किलोमिटर म्याराथन दौड समावेश छ।

पानीको सुरक्षा कारणले कथित पौडी चरण रद्द गरिएको थियो र प्रतिस्पर्धामा साइकल र दौडमात्र सञ्चालन गरिएको थियो। सन्तोषले भने, “मेरो लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको कोना, हवाईमा हुने आइरनम्यान वर्ल्ड च्याम्पियनसिपको लागि छनोट हुनु हो, जुन मेरो पहिलो प्रयासमा सफल भएको छ।” यस वर्ष अक्टोबर १० मा कोना, हवाईमा आयोजना हुने विश्व प्रतियोगिताका लागि छनोट हुन अत्यन्तै कडा प्रतिस्पर्धा हुनेछ।

सन्तोष राईले सन् २०२४ मा नेपालको तर्फबाट पहिलो पटक वर्ल्ड च्याम्पियनसिप लङ डिस्टेन्स ट्रायथलनमा प्रतिस्पर्धा गर्दै टप १३ मा पर्न सफल भएका थिए। उनले नेपाल रन यूकेको संस्थापकको रूपमा विश्वको प्रतिष्ठित लन्डन म्याराथनको ४५औं संस्करणमा नेपाली राष्ट्रिय पोशाकमा दौड्दै गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड समेत बनाएका छन्।

नेपालमा ग्यास अभाव: एक महिनामा भित्रिएको ४० लाख सिलिन्डर भर्न सकिने ग्यास कहाँ गयो?

सरकारले आफैं ग्यास वितरण गर्दा समेत खाना पकाउने ग्यास नपुग्दा शनिबार मुसलधारे वर्षा तापनि लाम लागेका धेरै नागरिकहरू खाली सिलिन्डरसँग फर्कन बाध्य भए। सरकारले शनिबार र आइतबार वितरण स्वयं संचालन गर्दा पनि लाम लागेका नागरिकलाई ग्यास पुर्‍याउन नसकेको तथ्यसहित सोमबारदेखि नियमित बिक्री केन्द्रहरूमा ग्यास वितरण सुरु गरिएको छ। ग्यास पसलहरूमा खाली सिलिन्डर लिएर पर्खिरहेका मानिसहरूको भीड व्याप्त छ, भन्सार विभागका अनुसार साउन महिनामा मात्र ५७ हजार ३३५ मेट्रिक टन ग्यास नेपाल आयात भइसकेको छ।
नेपाल आयल निगमका प्रबन्ध निर्देशक नागेन्द्र साहका अनुसार साउन महिनामा नेपालमा भित्रिएको ग्यास नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा बढी मासिक परिमाण हो। साउन महिनामा आयात भएको ५ करोड ७३ लाख किलोग्राम ग्यासले १४.२ किलोग्रामका ४० लाख सिलिन्डर भर्न सक्ने क्षमता राख्छ। ग्यास उद्योग महासङ्घका अनुसार नेपालमा हाल करिब १ करोड ७५ लाख ग्यास सिलिन्डर प्रयोगमा छन्। साउन महिनामा आएको ग्यासले नेपालमा प्रयोगमा रहेका करिब एकचौथाई सिलिन्डर भर्न पुग्ने बताइएको छ। नेपालमा सबै सिलिन्डर एकैपटक भर्न २५ करोड किलोग्राम ग्यास आवश्यक पर्ने जानकारहरूले बताएका छन्।
साउनअघि पनि निरन्तर ग्यास भित्रिरहेको र नेपाली घर, रेस्टुराँ, होटल तथा कार्यालयहरूमा भण्डारण गरिएको आशंका आयल निगम र उद्योगीहरूको छ। ग्यास उद्योग सङ्घका पूर्व अध्यक्ष शिवप्रसाद घिमिरेका अनुसार सामान्य अवस्थामा उपभोक्ताकहाँ एक तिहाइ र बाँकी दुई तिहाइ ग्यास उद्योग, विक्रेता र ढुवानीमा रहन्छ। “सिलिन्डर तीन ठाउँमा रहन्छ — उद्योगसँग, ढुवानी क्रममा गाडीमा र विक्रेतासँग साथै उपभोक्ताको घरमा। आधिकारिक तथ्यांक दिन सक्ने अवस्था छैन। तर सामान्य अवस्थामा ३३ प्रतिशत उपभोक्ताको घरमा, अर्को ३३ प्रतिशत विक्रेताकहाँ र ढुवानीमा, बाँकी ३३ प्रतिशत उद्योगमा हुनुपर्ने हो,” घिमिरेले बताए।
हाल ३३ प्रतिशतभन्दा बढी ग्यास भरेको हुन सक्ने अनुमान ग्यास उद्योगी घिमिरेले गरेका छन्। “अहिले एक तिहाइभन्दा बढी उपभोक्ताकहाँ छ भन्ने तथ्यांकले देखाउँछ,” घिमिरेले भने। “आयात र बिक्री विवरण हेर्दा ४० देखि ४५ प्रतिशत ग्यास भरेको हुनुपर्छ। तर कहिलेकाहीं कसैको घरमा चुलो निभ्न सक्छ, जसलाई तत्काल ग्यास नपुग्दा समस्या थपियो।” उद्योग र विक्रेताकहाँ अहिले ग्यास भण्डारण छैन भनी उनले बताए। उद्योगबाट आउने सिलिन्डरहरू एकै दिन वा केही ढिला गरी अर्को दिनसम्म ग्यास भरेर बजार पठाइन्छ। विक्रेता केही घण्टाभित्रै ग्यास बिक्री गर्ने अवस्था छ। “वास्तवमा अभाव छ, जसका घरमा एउटा मात्र सिलिन्डर छ र चुलो निभेपछि मात्रै ग्यास लिन आउनेहरूलाई। यसैले उनीहरूले लाइन लगाउँछन्,” घिमिरेले भने।
“तर जसका पाँच सिलिन्डर छन्, उनीहरूले पनि सबै पाँचै भर्न थाले।” नेपाल आयल निगमका प्रबन्ध निर्देशक साहले भने, “छ महिनासम्म पुग्ने ग्यास भण्डारण गरेको छु तर यसको असर अधिकतर एउटा सिलिन्डर प्रयोग गर्ने उपभोक्तामा परेको छ। दुई, तीन, चार वटा सिलिन्डर भरेका कारण हाम्रो दैनिक बजार बिक्री ३२ लाख सिलिन्डर हुनु पर्नेमा अहिले ८ लाख सिलिन्डर बढी पठाउनुपर्ने अवस्था छ,” साहले भने।
घरमा धेरै ग्यास भण्डारण गर्दा जोखिम बढ्ने भएकाले निगमले विद्युतीय चुलो प्रयोग बढाएर ग्यास खपत घटाउन सुझाव दिएको छ। “धेरै ग्यास संकलन नगर्नू। सुरक्षाको हिसाबले पनि र अन्यलाई ग्यास नपुगेमा सहि व्यवहार देखाउन आग्रह गर्दछौं,” साहले भन्यो। कतिपय आगजनी घटनामा ग्यास सिलिन्डरले थप क्षति पुर्याउन सक्ने भएकाले भविष्यमा अभाव हुने आशंकामा भण्डारण नगर्न निगमले आग्रह गरेको छ।
भन्सार विभागका तथ्यांक अनुसार चैतयता चार महिनामा नेपालमा औसत मागभन्दा कम ग्यास आपूर्ति भएको देखिन्छ। विभागका अनुसार फागुनमा ५१,१९२ मेट्रिक टन ग्यास आपूर्ति भएको थियो जुन ३५ लाख सिलिन्डर भर्न सक्ने परिमाण हो। तर फागुन २९ देखि आधा सिलिन्डर मात्र दिन थालिएपछि भारतबाट ग्यास आयातमा कमी आयो। वैशाखमा मात्र ३२ हजार मेट्रिक टन ग्यास आयात भयो, जसले २२ लाख सिलिन्डर भर्न सक्छ। सरकारले आधा सिलिन्डर मात्रै वितरण गर्न थालेपछि सो महिनामा ४४ लाख सिलिन्डर भर्न सकियो। जेठमा पनि वैशाखभन्दा ८ सय मेट्रिक टन मात्रै बढी ग्यास भित्रियो।
आधा सिलिन्डर मात्र बिक्री हुँदा मानिसहरूले चाहिएको ग्यास नपरेको कारण भारतबाट आयात घटाउन बाध्य भएको ग्यास उद्योगी घिमिरेले बताए। “ग्यास भरेर आएका गाडीहरू खाली गर्न नसकेपछि प्रत्येक सीमामा १५० भन्दा बढी ट्रक रोकिएका थिए। उद्योगमा भण्डारण गर्ने ठाउँ नभएर उपभोक्ता किन्ने अवस्था सिर्जना भएन,” उनले भने। नेपालका ५८ वटा ग्यास उद्योगसँग पाँच दिनको माग सम्हाल्ने ११ हजार मेट्रिक टन ग्यास भण्डारण क्षमता छ। आधा सिलिन्डर बिक्री सुरु भएपछि चार महिनामा नेपालमा मागभन्दा ३५ हजार मेट्रिक टन कम ग्यास आयो। भन्सार विभागका अनुसार असारमा ४४ हजार मेट्रिक टन ग्यास आपूर्ति भयो जुन औसत मागभन्दा ३ हजार मेट्रिक टन कम हो। चैतदेखि कम भएको ग्यास आयात साउनमा औसत मागभन्दा बढी आएको भन्सार विभागको तथ्यांकले देखाउँछ।
असारको अन्त्यबाट सिलिन्डरमा ग्यास वितरण सुरु भएपछि देखिएको अभाव चाँडै कम हुने निगमका प्रबन्ध निर्देशक साहले बताए। “तथ्यांक अनुसार अब आउने ग्यास निरन्तर आइरहेको छ। केही बढी र केही कम वितरण हुँदा देखिएका असन्तुलनहरू बिस्तारै मिल्दै जानेछन्,” निगमका प्रबन्धक साहले भने।