१६ जेठ, काठमाडौं। नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का सहसंयोजक माधवकुमार नेपालले मुलुकका विभाजित कम्युनिष्ट शक्तिहरूलाई एकताबद्ध गराउन आवश्यक रहेको बताएका छन्। शनिबार यहाँ आयोजित अखिल नेपाल महिला सङ्गठनको एकता राष्ट्रिय भेलाको उद्घाटन गर्दै उनले सामाजिक न्याय, समानता, आर्थिक समृद्धि र संविधानको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि बलियो कम्युनिष्ट एकता आवश्यक रहेको उल्लेख गरे।
नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनका ऐतिहासिक पक्षहरूको समीक्षा गर्दै, माधवकुमार नेपालले सैद्धान्तिक मतभेद, व्यक्तिगत द्वन्द्व र सत्ता समीकरणका कारण कम्युनिष्ट घटकहरूबीच कहिलेकाहीं विभाजन आउने गरेको बताए। उनले देश र जनताको हितमा काम गर्न विगतका टुटफुटबाट सिक्दै सबैले एकताबद्ध हुनुपर्ने आवश्यकताको जोड दिए।
सहसंयोजक नेपालले पार्टी एकता महाधिवेशनअघि वडादेखि प्रदेशसम्म तोकिएको समयमा सबै जनवर्गीय सङ्गठनहरूलाई भेला गरी अधिवेशन सम्पन्न गर्न निर्देशनसमेत दिएका छन्। –रासस
समाचार सारांश राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने जेठ १८ देखि तीन दिने भारत भ्रमणका लागि तयारी गर्दै छन्। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले परराष्ट्र मामिलामा कडा अडान लिँदै कम्तीमा एक वर्षसम्म कुनै विदेश भ्रमण नगर्ने नीति अपनाएका छन्। सरकारका प्रवक्ता सस्मित पोखरेलका अनुसार सभापति लामिछानेको भारत भ्रमण व्यक्तिगत र पार्टीगत हो, सरकारसँग सम्बन्धित छैन। १६ जेठ, काठमाडौं – प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको भ्रमणबारे कुनै प्रगति नभएको बेला राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछाने यसै साता भारत यात्रा गर्ने तयारीमा छन्। प्रधानमन्त्री पार्टी अध्यक्ष नभएको अवस्थामा सभापति लामिछाने नै प्रधानमन्त्री भनिएका बालेन्द्र शाहभन्दा पहिला भारत जान लागेका छन्। राजनीति तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका विज्ञहरूले भने पार्टी प्रमुखको भ्रमण सरकार प्रमुखभन्दा पहिले हुनु स्वाभाविक रहेको बताएका छन्। डा. सञ्जीव हुमागाईंका अनुसार यस्ता भ्रमणहरू कुनै नयाँ अभ्यास वा ‘डिपार्चर’ होइनन् र यस्ता भ्रमणहरू कूटनीतिक परम्पराको भाग मानिन्छन्। ‘यसलाई सरकारले ढल्ने सङ्केतको रूपमा नराख्नु राम्रो हुन्छ। विगतमा केही ‘कन्स्पिरेसी’ प्रचारहरू भए पनि यस्ता भ्रमणलाई सामान्य रूपमा लिनुपर्छ,’ हुमागाईंले भने। तर पार्टी सभापतिद्वारा गरिएको भ्रमणलाई सामान्य भनी हेर्ने भए तापनि यसलाई अरू उचाइमा लान सकिने सम्भावना सरकारले अझै ध्यान दिएको देखिदैन। प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण नभए पनि सभापति लामिछाने सरकारले तर्फबाट दूतको रूपमा जान सके भनी हुमागाईंले बताएका छन्। ‘यदि यो पार्टीस्तरीय भ्रमण होइन, नेपाल सरकारको प्रतिनिधित्व भएको भ्रमण हुन्थ्यो र परराष्ट्रमन्त्रीसहित चलाइन्थ्यो भने यो अझ उच्चस्तरीय हुन्थ्यो,’ उनले भने। यसअघि पनि सत्तारुढ वा प्रमुख राजनीतिक दलका प्रमुखहरूले प्रधानमन्त्रीको आधिकारिक भ्रमण अघि भारत भ्रमण गरेका उदाहरणहरू छन्। फेब्रुअरी २०१० मा नेकपा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले शान्ति प्रक्रिया, राजनीतिक स्थिरता र दलहरूबीच सहमतिका विषयमा भारतीय संस्थापनसँग संवाद गर्न नयाँ दिल्ली यात्रा गरेका थिए। त्यो बेला माधवकुमार नेपाल प्रधानमन्त्री थिए। त्यस दौरान ओलीले तत्कालीन भारतीय परराष्ट्रमन्त्री एस.एम. कृष्णा लगायत उच्च अधिकारीहरूसँग भेटवार्ता गरेका थिए। सरकारका प्रवक्ता एवं शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलले रास्वपाका सभापति लामिछानेको भारत भ्रमण व्यक्तिगत र पार्टीगत रहेको स्पष्ट गरेका छन्। मन्त्रीपरिषद् बैठक पश्चात पोखरेलले यो भ्रमण प्रधानमन्त्री र सरकारले कुनैसँग जोडिएको छैन भनी बताए। ‘प्रधानमन्त्रीज्यू अहिले विदेश जानुहुँदैन, उहाँको समय अत्यधिक व्यस्त छ। त्यसैकारण सभापतिज्यू आफ्नै ढंगले भ्रमण गर्दै हुनुहुन्छ,’ उनले भने। भारतका लागि पूर्वराजदूत लोकराज बरालले यस्ता भ्रमणहरूलाई सामान्य र स्वाभाविक रूपमा लिने सुझाव दिएका छन्। ‘यसलाई त सामान्य भनेर लिनुपर्छ। पहिले पनि प्रधानमन्त्रीभन्दा अगाडि पार्टीका प्रमुखहरूले विदेश भ्रमण गरिसकेका छन्,’ उनले भने। बरालका अनुसार छिमेकी देशसँग तथा त्यहाँका राजनीतिक दलसँग सम्बन्ध स्थापना गर्न यस्ता भ्रमण उपयोगी छन्। ‘हरेक देशले अर्को देशको सत्तारुढ पार्टीसँग राम्रो सम्बन्ध बनाउन आतुर हुन्छ। म भारतमा राजदूत थिएँ, त्यहाँ पनि यस्तो अनुभव बटुलेको थिएँ,’ बरालले बताए। प्रधानमन्त्री नगएपछि सभापतिलाई अवसर फागुन २१ को निर्वाचनपछि झण्डै दुई तिहाइ बहुमत प्राप्त गरेका रास्वपाका सभापति लामिछानेको यो पहिलो विदेश भ्रमण हुनेछ। परराष्ट्र मन्त्रालयका स्रोतहरूका अनुसार, लामिछाने जेठ १८ गते भारत जाने र २० गते फर्कने तयारीमा छन्। औपचारिकरूपमा दुवै पक्षबाट भ्रमणको जानकारी सार्वजनिक भइसकेको छैन। भ्रमणका क्रममा उनी भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, परराष्ट्रमन्त्री एस जयशंकर, राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभाल, केन्द्रीय सडक परिवहन तथा राजमार्ग मन्त्री नितिन गडकरी, विदेश सचिव विक्रम मिस्री र भारतीय जनता पार्टी अध्यक्ष नितिन नवीनसँग भेट्ने कार्यक्रम रहेको बताइन्छ। पहिले भारतीय प्रधानमन्त्रीले नै बालेन्द्र शाहलाई भ्रमण निम्तो दिएका थिए। नरेन्द्र मोदीले शाहलाई बधाई सन्देश पठाउँदै भारत भ्रमणमा आमन्त्रण पनि गरेका थिए। यद्यपि, प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमण अहिलेसम्म तय नभएको छ। प्रधानमन्त्री शाहले २७ मार्च २०२६ मा पदबहाली गरेपछि मोदीले उनलाई भेटीसँगै बधाई र भारत भ्रमण निम्तो दिएका थिए। तर रास्वपाले चाँडै विज्ञप्ति जारी गर्दै प्रधानमन्त्रीले कम्तिमा एक वर्षसम्म विदेश भ्रमण नगर्ने बताएको थियो। यही कारणले भारत मात्र होइन, अन्य देशको भ्रमण मिति पनि तय हुन सकेको छैन। सरकार गठनको दुई महिनामा प्रधानमन्त्री शाहको कूटनीतिक मामिलामा अडान लिएको देखिन्छ। काठमाडौंस्थित भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवले नयाँ प्रधानमन्त्रीलाई व्यक्तिगत रूपमा भेटेर बधाई दिन चाहेका थिए, जुन पारम्परिक प्रचलन मानिन्थ्यो। तर शाहले विदेशी राजदूतहरूसँग व्यक्तिगत भेटघाट तोडेर उनीहरूलाई समूहमा भेटेका थिए। यसले भारतलाई दिइने विशेष महत्त्वको परम्परा भङ्ग भएको भन्ने विश्लेषण बाहिर आएका छन्। भारतले लिपुलेक हुँदै कैलाश मानसरोवर तीर्थयात्रा मार्ग सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेपछि, ३ मे २०२६ मा परराष्ट्र मन्त्रालयले औपचारिक धारणा सार्वजनिक गर्दै महाकाली नदीपूर्वका लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानी नेपालकै अभिन्न भूभाग भएको दोहोर्यायो। सरकारले भारत र चीन दुवैलाई कूटनीतिक नोट पठाएर आपत्ति जनाएको थियो। यी घटनाक्रमको उत्कर्षमा ११ मे २०२६ मा हुने भनिएको भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्रीको दुई दिने नेपाल भ्रमण स्थगित भयो। यो भ्रमण मार्च अन्त्यमा मौरिससमा शिशिर खनाल र एस जयशंकरबीच भएको छलफलपछि सुनिश्चित गरिएको थियो। भ्रमणको उद्देश्य प्रधानमन्त्री शाहलाई औपचारिक रुपमा भारत भ्रमण निम्तो दिनु र द्विपक्षीय सम्बन्धका विभिन्न विषयमा छलफल गर्नु थियो। तर, स्रोतका अनुसार शाहले मिस्रीसँग भेट्न अस्विकार गरेपछि भ्रमण स्थगित भएको हो। प्रधानमन्त्री शाहको यस्तो अडान मात्र भारतसँग सीमित छैन। अप्रिल २०२६ मा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका दक्षिण तथा मध्य एसियाका विशेष दूत सर्जियो गोर नेपाल भ्रमणमा आए। भारतका लागि अमेरिकी राजदूत समेत रहेका गोरलाई ट्रम्पको निकटस्थ मानिन्छ। तर प्रधानमन्त्री शाहले उनलाई पनि भेट्न अस्विकार गरे। अर्कातर्फ, अमेरिकी सहायक विदेशमन्त्री समीर पल कपूरले पनि शाहलाई भेट्न नपाएको खबर चर्चामा आएको थियो। प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले व्यस्तता कारण देखाउँदै यसलाई नयाँ कूटनीतिक प्रोटोकलका रुपमा व्याख्या गरियो। प्रधानमन्त्रीको भ्रमण तय नहुने क्रममा परराष्ट्र मन्त्री शिशिर खनालको भारत जाने कार्यक्रम पनि रद्द भयो। खनाल जेठ १८ गते भारत भ्रमण गर्ने तय भए तापनि भारत सरकारले १ जूनमा आयोजना हुने भनिएको अन्तर्राष्ट्रिय बिग क्याट एलायन्स सम्मेलन स्थगित गरेपछि उनको भ्रमण पनि रद्द भएको हो।
१६ जेठ, काठमाडौं । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का तीन पूर्वअध्यक्षहरूले तोकिएको समयमा महाधिवेशन आयोजना हुनेमा शंका नगर्न र असन्तुष्ट पक्षलाई अनुरोध गरेका छन्। पशुपतिशमशेर जबरा, डा. प्रकाशचन्द्र लोहनी र कमल थापाले शनिबार संयुक्त वक्तव्य जारी गरेका हुन्। ‘आगामी जेठ महिनाको अन्तिम साता बस्ने केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकबाट महाधिवेशन मिति निश्चित गर्ने केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिले निर्णय गरिसकेको छ,’ वक्तव्यमा भनिएको छ, ‘तोकिएको समयमा महाधिवेशन हुने विषयमा कुनै शंका नगर्नुहोस्। पार्टीभित्रका समस्या, विकृति र चुनौतीहरूको समाधान महाधिवेशनद्वारा नै गरिने छ।’
त्यस्तो अवस्थामा पार्टी छाड्ने निर्णय लिन नहुने पनि उनीहरूको आग्रह छ। ‘अहिलेको अवस्थामा पार्टी छाड्ने वा पलायन हुने विषयमा सोच्नै नहुने र त्यस्तो आत्मघाती कदम चाल्न नहुने कुरामा हामी पार्टीका सम्पूर्ण सदस्यहरूलाई विशेष अनुरोध गर्दछौं,’ वक्तव्यमा उल्लेख गरिएको छ। वक्तव्यमा, गत निर्वाचनमा अपेक्षित सफलता नआए पनि एकतालाई मजबुद गर्दै सशक्त कार्ययोजनाको माध्यमबाट अघि बढे छोटो समयमा अप्रत्याशित सफलता हासिल गर्न सकिने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
१६ जेठ, काठमाडौं । अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले आगामी आर्थिक वर्षको बजेट र आर्थिक विधेयक २०८३ मा भिन्न व्यवस्था राखेर सेयर लगानीकर्तालाई भ्रममा पारेका छन् । उनले बजेट भाषणमा सेयर कारोबारमा लाग्ने पुँजीगत लाभकर अन्तिम भएको घोषणा गरे पनि आर्थिक विधेयकमा भने फरक व्यवस्था गरिएको छ । मन्त्री वाग्लेले पुँजीगत लाभकर अन्तिम भएको बताउँदा पनि आयकर ऐनमा ४० लाख रुपैयाँको सीमा कायम छ ।
विधेयक अनुसार कुल ४० लाख रुपैयाँभन्दा कम आम्दानी हुनेमा पुँजीगत लाभकर अन्तिम भएको भए पनि, सो भन्दा बढी आम्दानी भएका र आय विवरण पेश गर्नुपर्ने व्यक्तिहरूका लागि अन्तिम नहुने व्यवस्था छ । ‘बहुपेशा गर्ने र वार्षिक ४० लाखभन्दा बढी आम्दानी गर्नेहरूका लागि यो व्यवस्था फाइदाजनक छैन,’ एक लगानीकर्ताले भने, ‘अन्तिम कर बन्ने आश्वासनका बाबजुद करदर २.५ प्रतिशतले बढेको छ, अल्पकालीनमा १० प्रतिशत र दीर्घकालीनमा ७.५ प्रतिशत तोकिएको छ, अन्तिम कर सम्बन्धी कानूनी व्यवस्था लगानीकर्तालाई भ्रममा पार्ने खालको रहेको छ ।’
सेयर बजारमा मात्र काम गर्ने र वार्षिक ४० लाखभन्दा कम आम्दानी हुने लगानीकर्ताका लागि मात्र यो व्यवस्था लाभदायक रहेको उनीहरूले बताएका छन् । ‘नेपाली सेयर बजारमा अधिकांश लगानीकर्ता पार्ट टाईमर हुन्,’ ती लगानीकर्ताले भने, ‘र सरकारले ६० लाखभन्दा माथिका फुल टाईमर लगानीकर्तालाई आधार मानेर यस्तो व्यवस्था गरेको होला, जुन सत्य होइन ।’ आर्थिक ऐन, २०८३ ले सूचीकृत धितोपत्र कारोबारमा लाग्ने पुँजीगत लाभकर रु। ७.५ प्रतिशतबाट वृद्धि गरी अल्पकालीनमा १० प्रतिशत र दीर्घकालीनमा ७.५ प्रतिशत तोकेको छ ।
यो कर नेपाल स्टक एक्सचेन्जले अग्रिम कर कट्टी विधिबाट संकलन गर्नेछ । हाल कारोबार गर्ने व्यक्तिले आय विवरण पेश नगरेमा अन्तिम रूपमा कर कट्टी हुनुपर्ने व्यवस्था छ । तर, आयकर ऐन, २०५८ को दफा ९७(१) मा रहेको ‘पेश नगर्ने’ प्रावधान रद्द गरिएको छ । यसले गर्दा धितोपत्र कारोबार मात्र गर्नेले विवरण पेश नगर्दा कानूनी आधार नरहेको देखिन्छ, जसले अन्तिम कर कट्टी हुने अवधारणा प्रभावहीन बनेको छ ।
संशोधन लागू नभए पनि, धितोपत्र कारोबारबाट हुने आय अर्थात् गैरव्यावसायिक करयोग्य सम्पत्तिबाट हुने आयमाथि करदर ७.५ वा १० प्रतिशतभन्दा बढी नहुनुपर्ने नियम छ। साथै पुँजीगत लाभकर अन्तिम हुने वा नहुने बहसमा, धितोपत्रबाट प्राप्त लाभ गैरव्यावसायिक सम्पत्ति हो कि व्यावसायिक सम्पत्ति भन्ने विवाद अझै कायम छ, चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट उमेश पाण्डेले बताए । उनका अनुसार, अन्तिम भए पनि सेयर कारोबारबाट हुने आवृत्तिभन्दा आधारित आय व्यावसायिक सम्पत्ति वा व्यापारिक मौज्दातबाट प्राप्त भएको बुझिने जोखिम कायमै छ ।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रूसले युक्रेनमाथि फेरि अर्को ठूलो आक्रमणको तयारी गरिरहेको जानकारी दिएका छन्। रूसले नयाँ र भीषण आक्रमणको तयारी गरिरहेको गुप्तचरी सूचना प्राप्त भएको उल्लेख गर्दै उनले शुक्रबार साँझ सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्ना नागरिकहरूलाई हवाई आक्रमणको साइरन सुन्दा नजिकैको सुरक्षित स्थानमा जाने र सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्। आफ्नो देशको वायुसेना र आकाशको रक्षा गर्ने सुरक्षाकर्मीहरू चौबिसै घण्टा तैनाथ रहने प्रतिबद्धता उनले व्यक्त गरेका छन्।
रूसले गत साताको अन्त्यमा किभ क्षेत्रलाई लक्षित गर्दै ९० वटा मिसाइल र ६०० ड्रोन सहित आणविक क्षमतायुक्त ओरेश्निकी मिसाइल प्रहार गरेपछिको यो चेतावनी हो। रूसले सन् २०२४ मा पहिलो पटक प्रयोग गरेको मध्यम दूरीको ब्यालिस्टिक मिसाइलको पछिल्लो प्रहारलाई लिएर युरोपेली नेताहरूले कडा आलोचना गरेका छन्। यसैबीच, जेलेन्स्कीले अमेरिका समक्ष प्याट्रियट मिसाइल defensa प्रणाली थप उपलब्ध गराउन पुनः आग्रह गरेका छन्। ब्यालिस्टिक मिसाइल, क्रुज मिसाइल, ड्रोन र विमानहरूलाई आकाशमै नष्ट गर्न यो प्रणाली अत्यावश्यक रहेको जनाएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई पत्र लेख्दै जेलेन्स्कीले यस प्रणालीका लागि थप गोलाबारुद उपलब्ध गराउन आग्रह गरेका छन्।
युरोपेली सङ्घकी प्रमुख कूटनीतिज्ञ काजा कल्लासले चीनमाथिको युरोपेली निर्भरता अन्त्य गर्ने प्रयासलाई गम्भीर रोगको उपचारसँग तुलना गरेकी छन्। चीनबाट ठूलो परिमाणमा विद्युतीय सवारीसाधनको आयात भएपछि युरोपेली सङ्घसँगको व्यापार असन्तुलन ऐतिहासिक तहमा पुगेको छ। युरोपले चिनियाँ कम्पनीहरूलाई नियन्त्रण गर्न र आफ्ना उद्योग जोगाउन औद्योगिक प्रवर्द्धन ऐनमार्फत नयाँ नीतिहरू ल्याउने तयारी गर्दैछ।
युरोपेली सङ्घ (इयू) की प्रमुख कूटनीतिज्ञ काजा कल्लासले चीनमाथिको युरोपेली निर्भरता अन्त्य गर्ने प्रयासलाई हालै गम्भीर रोगको उपचारसँग तुलना गरेकी छन्। यसका लागि केमोथेरापी जस्तो पीडादायी प्रक्रिया आवश्यक पर्न सक्ने र त्यो निकै कठिन हुने बताएकी छिन्। यस टिप्पणीले अमेरिकापछि युरोपेली सङ्घको दोस्रो ठूलो व्यापारिक साझेदार चीनप्रति युरोपले पछिल्लो समय कडा नीति अपनाइरहेको स्पष्ट रूपमा देखाउँछ।
बेलायती यस चिन्ताप्रति बेइजिङले कडा प्रतिक्रिया दिएको छ र कुनै पनि प्रतिबन्ध लगाइएमा कडा जवाफ दिइने चेतावनी समेत दिएको छ। यो विवाद आगामी समयमा अझ तीव्र हुन सक्ने संकेत छ। आगामी महिनामा फ्रान्सको एभियनमा हुने जी–७ बैठकमा विश्वका नेताहरूले विश्वव्यापी आर्थिक असन्तुलनबारे छलफल गर्नेछन्। युरोपेली अधिकारीहरू अझै व्यापारिक असन्तुलन सुधार्न चीनसँग सहकार्य गर्न चाहन्छन्।
चीनमाथिको निर्भरता कम गर्नु निकै जटिल र चुनौतीपूर्ण हुनेछ। युरोपका राजनीतिज्ञ तथा व्यवसायीहरू चीनबाट हुन सक्ने प्रतिशोधबाट तनावमा छन्। तर उपभोक्ताहरूले अझै पनि सस्तो मूल्यका चिनियाँ सामान प्रयोग गरिरहेका छन्। युरोपेलीहरूले विशेष गरी सस्तो विद्युत् सवारीसाधन किन्न रुचाइरहेका छन्। यस्ता सवारीसाधनहरूले बजारमा आफ्नो पकड बढाउँदै गएपछि युरोपेली सङ्घले यसको समाधानका लागि प्रयास गरे तापनि सफल हुन सकेको छैन।
मलेसियामा जारी एसियन गेम्स छनोटमा तेस्रो स्थानका लागि नेपाली महिला क्रिकेट टोली आइतबार चीनसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। सिंगापुरमा हुने छनोट प्रतियोगिताको पहिलो खेलमा नेपाली पुरुष क्रिकेट टोलीले आइतबार चीनको सामना गर्नेछ। महिला टोलीले चीनलाई पराजित गरे एसियन गेम्समा तेस्रो स्थानका लागि छनौट हुनेछ भने पुरुष टोली पनि छनोटको लक्ष्यमा छ। १६ जेठ, काठमाडौं। नेपाली पुरुष र महिला क्रिकेट टोलीले आइतबार चीनसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। यी दुवै खेल एसियन गेम्स छनोटअन्तर्गतको हुन् र बिहान करिब सवा ७ बजे सुरु हुनेछन्। महिला क्रिकेट टोली मलेसियामा जारी छनोट प्रतियोगितामा तेस्रो स्थानका लागि चीनसँग प्रतिस्पर्धा गर्न लागेको हो। आजको सेमिफाइनलमा मलेसियासँग पराजित भएपछि नेपालले तेस्रो स्थानका लागि खेल्ने अवसर पाएको छ। नेपाली महिला टोलीले चीनलाई पराजित गरे एसियन गेम्समा तेस्रो स्थान पक्कापक्की गर्नेछ। चीनलाई हराएको थाइल्यान्ड र नेपाललाई हराएको मलेसिया फाइनलमा पुगेका छन् र तिनीहरू पनि एसियन गेम्सका लागि छनोट भइसकेका छन्। त्यस्तै, पुरुष क्रिकेट टोलीले सिंगापुरमा हुने छनोट प्रतियोगिताको पहिलो खेलमै चीनसँग प्रतिस्पर्धा गर्न लागेको छ। नेपाल समूह ‘ए’ मा चीन र मलेसियासँग एकै समूहमा परेको छ भने समूह ‘बी’ मा ओमान, हङकङ, बहराइन र सिंगापुर छन्। समूहका शीर्ष दुई टोलीहरूले सेमिफाइनलमा प्रवेश गर्नेछन् र एसियन गेम्सका लागि छनोट हुनेछन्।
काठमाडौंको जडिबुटी क्षेत्रमा प्रहरीले गोली चलाएर लुटपाटमा संलग्न गणेश कार्कीलाई पक्राउ गरेको छ। शनिबार सुकेधारामा महिलाको सुन लुटपाट गरेपछि कार्कीको बायाँ खुट्टामा गोली लागेको छ। प्रहरीले जनाएको छ कि घाइते कार्कीलाई हाल ट्रमा सेन्टरमा उपचार भइरहेको छ।
जडिबुटीस्थित रोयल पार्टी प्यालेस नजिकै जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंको टोलीले गोली प्रहार गरी एक जना लुटेरालाई नियन्त्रणमा लिएको हो। पक्राउ पर्ने व्यक्तिको नाम गणेश कार्की हो, जो काठमाडौंको भद्रकाली निवासी हुन्। जिल्ला प्रहरी परिसरका एसपी पवनकुमार भट्टराईका अनुसार उनको बायाँ खुट्टामा गोली लागेको छ।
शनिबार दिउँसो सुकेधारामा एक महिलामाथि लुटपाट भएको थियो, जसमा सुन र गरगहनासहितका सामग्रीहरु चोरी भएका थिए। सो घटनामा संलग्न एक जनालाई प्रहरीले दिउँसो नै पक्राउ गरिसकेको थियो भने अर्का एक जनालाई साझ जडिबुटीबाट गोली चलाएर पक्राउ गरिएको एसपी भट्टराईले जानकारी दिए। पक्राउ पर्ने व्यक्ति हाल ट्रमा सेन्टरमा उपचाररत छन्।
बुटवलमा सम्पन्न दोस्रो जिल्ला स्तरीय खुला पुरुष डोरी तान प्रतियोगितामा फिजिकल फिटनेस सेन्टरले उपाधि हासिल गरेको छ। विजेताले नगद ६० हजार ६६६ रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गरेका छन् भने उपविजेता बुटवल फिटनेसले ३० हजार ३३३ रुपैयाँ पुरस्कार पाएको छ। महासंघका अध्यक्ष समुन्द्र श्रेष्ठले लोपोन्मुख खेललाई संरक्षण र विकास गर्न प्रतियोगिता आयोजना गरिएको जानकारी दिएका छन्। १६ जेठ, बुटवल।
शनिवार रामनगर खेल मैदानमा सम्पन्न फाइनलमा फिजिकल फिटनेस सेन्टरले बुटवल फिटनेसलाई २–० सेटको सोझो जितसहित पराजित गर्दै निरन्तर दोस्रोपटक च्याम्पियन बनेको हो। उपाधिसँगै फिजिकल फिटनेस सेन्टरले नगद ६० हजार ६६६ रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गरेको छ भने उपविजेता बुटवल फिटनेसले ३० हजार ३३३ रुपैयाँ र तृतीय स्थानमा रहन सफल योर्स मल्टि फिटनेसले १५ हजार १११ रुपैयाँ नगद पुरस्कार पाएको छ।
विजयी टोलीलाई बुटवल उपमहानगरपालिकाका उपप्रमुख सावित्रादेवी अर्याल, नगर खेलकुद विकास समिति बुटवलका संयोजक बोनिन पिया, जिल्ला खेलकुद विकास समितिका कार्यालय सचिव चन्द्रकान्त आचार्य तथा प्रतियोगिता संयोजक सरोज क्षेत्रीले पुरस्कार, ट्रफी र प्रमाणपत्र वितरण गरेका छन्। प्रतियोगितामा १४ टोलीले सहभागिता जनाएको महासंघका सदस्य इप्पल भण्डारीले जानकारी दिएका छन्।
बागमती प्रदेशका सोयब श्रेष्ठले सातौं राष्ट्रिय फेन्सिङ प्रतियोगितामा सिनियर पुरुष इपीतर्फ स्वर्ण पदक जितेका छन्। एपीएफ क्लबकी अनिता अधिकारीले सिनियर महिला फोयलतर्फ स्वर्ण पदक हासिल गरिन्। ललितपुरको सातदोबाटोमा आयोजित प्रतियोगितामा ६ टोलीका ९६ खेलाडी सहभागी भएका छन्।
सोयबले सिनियर पुरुष इपीको फाइनलमा एपीएफका जंग गिरीलाई हराउँदै स्वर्ण पदक सुनिश्चित गरे। गण्डकी प्रदेशका प्रशान्त गुरुङ र एपीएफका सुकीराम तामाङले कांस्य पदक हात पार्दै तेस्रो स्थानमा चित्त बुझाए। अनिताले सिनियर महिला फोयलको फाइनलमा त्रिभुवन आर्मी क्लबकी मनिषा श्रेष्ठलाई पराजित गरिन्। बागमतीकी सोफिया चन्द र एपीएफकी उर्मिला माझीले तेस्रो स्थानमा चित्त बुझाए।
नेपाल फेन्सिङ संघको आयोजनामा शनिबारबाट सुरु भएको प्रतियोगिताको उद्घाटन शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकार सिद्धि व्यञ्जनकारले गरेका थिए। उद्घाटन कार्यक्रममा नेपाल शूटिङ संघका अध्यक्ष पुष्पदास श्रेष्ठ, नेपाल ओलम्पिक कमिटीका सचिव रमेश सिवाकोटी, नेपाल तेक्वान्दो संघका सल्लाहकार परिषद्का अध्यक्ष प्रकाश शम्शेर राणा, र नेपाल हक्की संघका पूर्व अध्यक्ष उमेशलाल श्रेष्ठलगायतको उपस्थिति रहेको थियो।
नेपाल फेन्सिङ संघका महासचिव सुजनलाल श्रेष्ठले अघिल्लो सरकारको पक्षपातका कारण फेन्सिङ खेलले अपेक्षित प्रगति गर्न नसकेको अनुभव सुनाए। उनले सरकारले सबै खेललाई समान दृष्टिले हेर्नुपर्नेमा कतिपयलाई प्राथमिकता र अरुलाई पछि पारिएको कारण फेन्सिङ खेल पछाडि परेको धारणा व्यक्त गरे। आइतबारसम्म सञ्चालन हुने प्रतियोगितामा चारवटा स्पर्धा छन्।
गोरखाका अमृत गान्धारीले आफ्ना छोरीहरूसँग मिलेर पारिवारिक ब्यान्डमार्फत ठमेलमा परम्परागत गन्धर्व सङ्गीत र सारङ्गीको प्रवर्द्धन गरिरहेका छन्। गान्धारीले क्लिनिकल म्युजिक थेरापीमार्फत अपाङ्गता भएका बालबालिकाको उपचार गर्नुका साथै आर्जित रकमबाट गरीब बालबालिकालाई शैक्षिक सहयोग गर्दै आएका छन्। उनीहरूले ठमेलमा ‘अविरा म्युजिक सप’ सञ्चालन गरी स्वदेशी तथा विदेशी नागरिकलाई सारङ्गी बजाउन सिकाउनुका साथै यसको बिक्री वितरणसमेत गर्दै आएका छन्। १६ जेठ, काठमाडौं। काठमाडौं गेस्ट हाउसको गार्डेनमा साँझको चिसो हावा चलिरहेको थियो। हल्का पानी परेपछि गर्मीको मौसमलाई शीतलता थपिएको थियो। पर्यटकहरू गेस्ट हाउस भित्रै विभिन्न ठाउँमा हिँडिरहेको देखिन्थ्यो। कसैले चिया त कसैले कफीको कप समातेर आकाश हेर्दै थिए। सम्भावित मौसमको अनुमान चलिरहेको थियो। त्यहि बेला एकाएक मधुर र मिठो स्वर र कर्णप्रिय बाजाले गुन्जन सुरु भयो– ‘के म नेपाली होइन र के मलाई माया छैन र… बाजेले खामो गाडेको झोलीको डोब छैन र…’ सारङ्गी, मादल, बाँसुरी जस्ता बाजाबाट निस्किएको यो मार्मिक धुनले सबैको ध्यान तान्यो। मादलको तालले सारङ्गीमा थप मिठास थप्दै थियो। गीतका हरेक शब्दले पुरानो पुस्ताको संघर्ष, पहिचान र माटोसँगको सम्बन्ध झल्काउँथ्यो। अर्को छिनमा केही पर्यटक फोन र क्यामेरासहित अगाडि आए। र, एकटक हेरेपछि — बाबा अमृत गान्धारी र छोरीहरू अनु गान्धारी तथा दृष्टि गान्धारीको प्रस्तुति थियो। गाउने र बजाउनेहरूको अनुहारमा थकानको कुनै झलक थिएन। संगीतप्रतिको गहिरो समर्पण उनीहरूमा प्रष्ट देखिन्थ्यो। यी कलाकारहरू गन्धर्व समुदायका हुन्। उनीहरूले नेपाल आएका पर्यटकहरूलाई मनोरञ्जन दिने र आफ्नो परम्परागत बाजा विश्वभर चिनाउने उद्देश्यले निरन्तर काम गरिरहेका छन्। बाबा अमृतको दैनिकी नै यही जोडिएको छ। ठूली छोरी अनुले सारङ्गी र स्वरमा तथा सानी छोरी दृष्टिले मादलमा अमृतलाई सधैं साथ दिँदै आएकी छन्। अनु हाल स्नातक चौथो वर्ष पढ्दैछिन् भने दृष्टिले भर्खरै माध्यमिक शिक्षा परीक्षा(एसईई) दिएकी छन्। यी बाबा–छोरीले पारिवारिक ब्यान्ड स्थापना गरेका छन्। विशेषगरी अनु र दृष्टिका हातमा सारङ्गी र मादल देख्दा भन्न सकिन्छ — आफ्ना बाबुआमाको परम्परा अब छोरीहरूको कोमल हातमा सरेको छ। ‘हामीले २०१२ मा ब्यान्ड बनाएर यसरी यस्ता ठाउँमा झुम्न थालेका हौं,’ अमृत भन्छन्, ‘पहिले ठमेलका साथीहरू मिलेर सुरु गरेका थियौं, पाँच–छ जना थियौं। लकडाउनपछि साथीहरू पढाइ, काम र विदेश गएको कारण मैले आफ्ना छोरीहरूलाई सिकाउन थालेँ।’ त्यसपछि अनुले सारङ्गी सिकिन् र दृष्टिले मादल बनाउन प्रयास गरिन्। छोरीहरू पनि उत्साहित भएर सिक्दै गएका थिए। ‘अहिले हामी परिवारकै टोलीले यो हाम्रो परम्परा जोगाउने धुन बोकेका छौं,’ अमृतले भने। अमृतका अनुसार उनी गोरखा जिल्लाको सानो गन्धर्व बस्तीमा हुर्किएका हुन्। सो गाउँमा १०–१२ घर मात्रै छन्। पुस्तौँदेखिका गन्धर्वहरू सारङ्गी बोकेर गाउँ–गाउँ घुम्थे। कुनै घटना भए त्यसलाई गीतमा उतारेर अर्को गाउँमा पुर्याउँथे। रेडियो र टेलिभिजन नहुँदा गन्धर्वहरू नै खबर पुर्याउने माध्यम थिए। त्यो गीतबाट कमाएको पैसाले उनीहरू परिवार पाल्थे। ‘मेरो बाबा र हजुरबाले पनि सारङ्गी बजाएर जीवन बिताउनुभयो,’ अमृत भन्छन्, ‘बाल्यकालमा बाबामामा गाउँ–गाउँ सारङ्गी बजाएको देखें। उहाँहरू घरमा कमै बस्नुहुन्थ्यो। त्यही देखेर म यो कलामा रमाएँ। हाम्रो रगतमा सारङ्गी बग्छ।’ समयसँगै गाउँमा घुम्नेभन्दा पर्यटकीय क्षेत्रमा कला देखाउन थाले। यसरी काठमाडौंको ठमेलस्थित काठमाडौं गेस्ट हाउसमा नयाँ पुस्ता त्यहाँ ल्याइयो। अहिले उनीहरू हरेक साँझ ६ देखि ८ बजेसम्म नियमित साँगीतिक कार्यक्रममा आबद्ध छन्। यी कार्यक्रमहरू रेस्टुरेन्ट, होटल र विभिन्न इभेन्टहरूमा समेत पुग्दछन्। पर्यटकहरूले ठूलो समूहमा आएर नेपाली संस्कृति र संगीत खोज्दा उनीहरूलाई बोलाइन्छ। विदेशी पर्यटकहरू गिटार, ड्रम र आफ्ना देशका बाजा सुन्दै आउँछन्। तर सारङ्गी र गन्धर्व गीत सुन्दा मन्त्रमुग्ध हुन्छन्। धेरैले अमृत, अनु र दृष्टिलाई भन्छन् — तपाईंहरूको संगीत एकदम राम्रो छ, हामीले खोजेको यस्तै थियो। आफ्ना संस्कृति र परम्परालाई जोगाएकोमा पर्यटकहरू पनि खुसी देखिन्छन्। केही त खोज्दै–खोज्दै प्रस्तुति गर्ने ठाउँसम्म आइपुग्छन्। विदेशी पर्यटकको माया र सम्मानले उनीहरूलाई थप उर्जा मिल्छ। पर्यटकहरूले खुशी हुँदै टिप्स पनि दिन्छन्। तर उनीहरूको लागि संगीत र समर्पण टिप्स कमाउने माध्यम मात्र होइन। उद्देश्य केवल पैसाको लागि पनि होइन। ‘जीवनमा आम्दानी आवश्यक छ, तर सबैथोक होइन,’ अमृत भन्छन्। पर्यटकले दिने टिप्स दुई भागमा बाँडिन्छ — परिवारको खर्च र गरिब, असहाय बालबालिकालाई सहयोग गर्न। वर्षमा ६ महिना टिप्स जम्मा गरेर ८ देखि १० बालबालिकालाई किताब, कापी, कलम, झोला र नगद सहयोग गरिन्छ। ‘जसको परिवारले आधारभूत सामग्री किन्न सक्दैन, उनीहरूलाई प्राथमिकता दिइन्छ,’ अमृतले बताए। ‘हामीले पाएको केही अरूलाई बाँड्दा मन शान्त हुन्छ। यो कुनै ठूलो कुरा होइन, सामान्य मानवीय धर्म हो।’ भारतबाट क्लिनिकल म्युजिक थेरापीमा पोस्टग्रेजुएट डिप्लोमा गरेर फर्केपछि अमृतले थप व्यवस्थित तरिकाले काम गर्न थाले। इमाडोलस्थित कृपा काउन्सिलिङ एण्ड थेरापी सेन्टरमार्फत उनीहरू अटिजम, डाउन सिन्ड्रोम र लर्निङ डिसेबिलिटी भएका बालबालिकासँग कार्यरत छन्। ‘संगीतले बोली नआउने बच्चालाई बोल्न सिकायो, एक्लो बच्चालाई साथी बनायो, हातखुट्टाको चाल सुधार गरायो,’ अमृतले दाबी गरे, ‘यो कुनै मिथ वा जादु होइन, वर्षौँको वैज्ञानिक अनुसन्धानमा आधारित छ। हामीले प्रत्यक्ष देखेका छौँ।’ संवाद जारी राख्दै अमृतले आफ्नो समुदायको गौरवपूर्ण इतिहास सुनाए। गन्धर्व समुदायको इतिहास छ, जहाँ अप्सराहरू नाच्थिन् र गन्धर्वहरू सारङ्गी बजाउँथे। पृथ्वीनारायण शाहको नेपाल एकीकरणको बेला मणिराम गाइनेले सारङ्गी बजाएर बहादुर सेनालाई हौसला दिएका थिए। जनआन्दोलनमा रुबिन गन्धर्वले गीतमार्फत महत्वपूर्ण योगदान गरेका थिए। विशेष आन्दोलनहरूमा गीतले परिवर्तन ल्याउन योगदान दिएको थियो। घटना र कथालाई गीतमा उतारेर जनतासम्म पुर्याउने परम्परा थियो। अहिले पनि यो परिवारले त्यो उत्तरदायित्व बोकेको छ। उनीहरू गोर्खाको आफ्नो बस्तीमा बालबालिका र महिलाहरूलाई सारङ्गी र मादल सिकाउने काम नियमित गरिरहेका छन्। ठमेलमा ‘अविरा म्युजिक सप’ खोल्दै सारङ्गी बिक्री र सिकाइ गर्दै आएका छन्। युट्युब च्यानलमा बेसिकदेखि एडभान्स ट्युटोरियल राखेका छन्। विदेशीहरूले पनि ‘नेपालको पहिचान’ भन्दै सारङ्गी किनेर लगिन्छन्। कतिले सिकेर पनि जान्छन्। सारङ्गी किन्ने र सिकेर खुसी हुँदै फर्किएका पर्यटक धेरै छन्। केही भने स्किल नआए पनि घरमा सजाएर राख्छन्। ‘हामीले सक्दो प्रयास गरिरहेका छौं,’ अमृत भन्छन्, ‘अरू समुदायले पनि आफ्नो परम्परागत बाजा जोगाउनुपर्छ। सबै मिलेर मात्र हाम्रो सांस्कृतिक धरोहर बचाउन सकिन्छ।’ तिनीहरू गफिँदै आफ्नो पारिवारिक ब्यान्डको प्रस्तुति निरन्तर गर्दै थिए। अमृत, अनु र दृष्टि बाजा बजाउँदै गाइरहेका थिए – ‘सीता रानी वनैमा आज लहरी चल्यो मनैमा… ।
समाचार सारांश रेडियो कार्यक्रम ‘श्रुति सम्बेग’ का चर्चित प्रस्तोता अच्युत घिमिरेले स्पष्ट र भावपूर्ण आवाजमार्फत नेपाली साहित्यलाई सर्वसाधारणसम्म पुर्याउन महत्वपूर्ण भूमिका निभाएका छन्। उनले सञ्चारमाध्यमहरूले गलत समाचारलाई सत्य ठानेर प्रसारण गरेको र पत्रकारिताको अस्तित्व खतरामा परेको विषयमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनले भने, “भोलीका पुस्ताहरूले जुनसुकै नयाँ प्रविधि आए पनि शारीरिक मेहनत गर्नुपर्ने र मान्छे भएर बाँच्नुपर्ने सल्लाह दिएका छन्।” सायद धेरैजना अच्युत घिमिरेलाई उनको वास्तविक नाम भन्दा पनि आवाजले चिन्छन्।
अच्युत लामो समयसम्म रेडियो कार्यक्रम श्रुति सम्बेग संचालन गरेपछि अहिले डिजिटल मिडियामा सक्रिय छन्। युट्युबमार्फत उपन्यास, कथा संग्रह वाचन गरिरहेका छन्। उनले भने, “प्रधानमन्त्रीले युरोपेली युनियनका राजदूतहरूसँग संयुक्त भेटवार्ता गरेको खबरले मलाई खुशी बनायो।” उनले अस्वस्थ बनाएको कुरा भनेको धेरै मिडियाले झुटा समाचारलाई सत्यजस्तै प्रकाशित र प्रसारण गर्ने हो।
उनले नेपाली समाजको सबैभन्दा नराम्रो पक्ष झगडा, अविश्वास र मारपिट भएको बताउँदै भने, “राम्रो पक्ष भनेको अन्त्यमा समाजमा सहमति पुग्नुलाई मान्छु।” पत्रकारितामा राजनीति, सेना, प्रहरी, सत्ता जस्ता कुरा सामान्य हुनुपर्छ, तर अहिले पत्रकारिता सामान्य भएर उनीहरूको पछि लाग्ने गरी छ। उनले भने, “म ८० वर्ष बाँच्नेछु। हजारौं वर्षदेखि राष्ट्र चलेको थियो, म नहुँदा पनि चलिरहनेछ।”
उनले नेपालमा वास्तविक जीवन सिकाउने, समाज सुधार गर्ने, अभिमुखीकरण गर्न सक्ने प्रकारका फिल्महरू बढी बन्नुपर्छ भन्ने धारणा राखेका छन्। उनले भने, “जति प्रविधि आविष्कार भए पनि मानिस भएर बाँच्नुपर्छ।”
सरकारले आगामी आर्थिक वर्षदेखि आन्तरिक उत्पादन प्रवर्द्धन र संरक्षणका लागि २५६ वस्तुहरूको आयातमा भन्सार लगाउने योजना बनाएको छ। संशोधित भन्सार दर अनुसार ती वस्तुहरूको आयातमा ५ देखि १५ प्रतिशत भन्सार लाग्नेछ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले आन्तरिक उत्पादनलाई निरुत्साहित गर्ने वस्तुहरूको आयात कम गर्न उक्त व्यवस्था गरिएको जानकारी दिनुभएको छ।
१६ जेठ, काठमाडौं। सरकारले आगामी आर्थिक वर्षदेखि आन्तरिक उत्पादनसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने वस्तुहरूको आयातमा भन्सार लगाउने निर्णय गरेको छ। आन्तरिक उत्पादन प्रवर्द्धनका लागि २५६ वटा वस्तुहरूको आयातमा भन्सार लगाउने तयारी सरकारको रहेको छ। आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले आन्तरिक उत्पादनलाई निरुत्साहित गर्ने वस्तुहरूको आयात कम गर्न भन्सार शुल्क लगाउने व्यवस्था गरिएको बताएका छन्।
मन्त्री वाग्लेले शुक्रबार आन्तरिक उत्पादनको प्रवर्द्धन तथा संरक्षण गर्न ५ देखि १५ प्रतिशतसम्म भन्सार दर निर्धारण गरिएको जानकारी दिएका छन्। बजेटमार्फत संशोधित भन्सार दरलाई कानूनी रुपमा व्यवस्था गर्न ल्याइएको आर्थिक विधेयक अनुसार ४१ शीर्षकमा रहेका २५६ उपशीर्षक वस्तुहरूको आयातमा ५ देखि १५ प्रतिशतसम्म भन्सार लगाइनेछ। सरकारले यसलाई ‘आन्तरिक उत्पादन प्रवर्द्धन तथा संरक्षण शुल्क’ नामकरण गरेको छ।
नेपालमै उत्पादन हुने वस्तुहरूमा यो भन्सार लाग्ने छैन, तर आयात गरिएका वस्तुहरूमा मूल्य वृद्धिका रूपमा उक्त भन्सार लागू हुनेछ। व्यवस्थामा, गाढा पारिएको दूध, चिनी र अन्य गुलियो पदार्थ मिसाइएको दूधमा, र तौलमा १.५ प्रतिशतभन्दा बढी फ्याट नभएको धुलो, दाना वा अन्य ठोस वस्तुहरूमा १० प्रतिशत भन्सार तोकिएको छ। साथै, चिल्लो हटाइएको दूध, चिनी वा अन्य गुलियो पदार्थ, दूधबाट निकालिएको नौनी तथा अन्य फ्याट वा चिल्लो पदार्थ भएका वस्तुहरूमा पनि १० प्रतिशत भन्सार लागू हुनेछ।
१६ जेठ, काठमाडौं । नेकपा एमालेका महासचिव शंकर पोखरेलले ५० युनिट भन्दा बढी विद्युत् खपत गर्ने ग्राहकहरूलाई मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) थप गरिने सरकारको निर्णयको कडा विरोध व्यक्त गरेका छन्। शनिबार सामाजिक सञ्जालमार्फत् प्रतिक्रिया दिँदै पोखरेलले ऊर्जा क्षेत्रको विकास र उपभोगमा सरकारले उल्टो बाटो अपनाएको उल्लेख गर्दै यसलाई अविचारित निर्णयको रूपमा जनाए। पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धि र अभाव कम गर्ने उद्देश्यले दुई दिन सार्वजनिक बिदा घोषणा गरिए तापनि सरकारले विद्युत् प्रयोगकर्तामाथि थप कर भार थपेको भन्दै उनले यस्तो निर्णय कसको हितमा गरिएको हो भनी प्रश्न उत्त उठाए।
‘नेपाल जलस्रोतमा विश्वकै धनी राष्ट्रमध्ये एक हो। स्वदेशी ऊर्जा उत्पादन र उपभोगलाई प्रोत्साहन दिनुपर्ने अवस्थामा विद्युत् प्रयोगकर्तामाथि थप कर लगाउनु भनेको नेपाली जनतालाई आफ्नै प्राकृतिक स्रोतहरूको सदुपयोगबाट निरुत्साहित गर्ने नीति हो,’ महासचिव पोखरेलले स्पष्ट पारेका छन्।
यस्तै पोखरेलले बजेटमार्फत् विद्युतीय गाडी (ईभी) को प्रयोगलाई रोक्न खोजिएको आरोप पनि लगाए। पेट्रोलियम पदार्थको अभाव र मूल्यवृद्धि भएपछि ‘हरियो ऊर्जा’ प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने बेला सरकारले विद्युतीय गाडीमा थप कर भार थपेर उक्त प्रयासलाई प्रभावित बनाएको उनले बताए। बजेटको आकार विस्तार गर्ने बहानामा मात्र आय स्रोत बढाउन यस्ता निर्णय गरिएको भए तत्काल सच्याउन सरकारसँग उनले माग गरे।
सरकारले आफै नाफा लिएर बिक्री गरेको विद्युत् खपत बढ्दा भ्याट लगाएर जनताको भार नबढाउनुपर्ने भन्दै उनले यसलाई आयात प्रतिस्थापन र उत्पादनशील क्षेत्रमा अधिकतम उपयोगका लागि प्रोत्साहित गर्नुपर्नेमा जोड दिए। विद्युत् भ्याट फिर्ता गरिनुपर्ने, जनताको हितमा निर्णय लिनुपर्ने र स्वदेशी ऊर्जाको सम्मान गर्न सरकारले ध्यान दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।
१६ जेठ, काठमाडौं । सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिनाले निर्वाचनको समयमा जनतासामु गरेका प्रतिबद्धताहरूलाई व्यवहारमा उतार्न सरकारले नतिजामुखी र दृढतापूर्वक काम गरिरहेको बताउनुभयो। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को तादी गाउँपालिका–५ मा आयोजित कार्यक्रममा सञ्चारमन्त्री तिमिल्सिनाले शुक्रबार संसदमा प्रस्तुत गरिएको बजेटले युवापुस्ताको सुशासन, समृद्धि र परिवर्तनका आकांक्षाहरू सम्बोधन गर्न बनाउन भइरहेको बताए।
उहाँले बजेटले मुलुकको अर्थतन्त्रलाई आगामी दिनमा कुन दिशातर्फ अगाडि बढाउने भन्ने स्पष्ट मार्गचित्र प्रस्तुत गरेको बताउँदै सरकारका प्राथमिकता, राजस्व नीति र दीर्घकालीन विकास रणनीतिलाई समेत समेटेको जानकारी दिनुभयो। नीतिगत सुधारमार्फत विकास प्रक्रिया प्रभावकारी, सन्तुलित र समावेशी बनाउन सरकार प्रयासरत रहेको र समानुपातिक विकास सुनिश्चित गर्न प्रतिबद्ध रहेको मन्त्री तिमिल्सिनाले जनाउनुभयो।
“विगत वर्षहरूमा जस्तो छरिएको र उद्देश्यविहीन बजेट होइन, यसपटक राष्ट्रिय आवश्यकतालाई केन्द्रमा राख्दै विकासको स्पष्ट प्रस्थानबिन्दु निर्धारण गर्ने किसिमले बजेट आएको छ,” उहाँले भन्नुभयो। विकास र समृद्धिको लागि नागरिकहरूको आकांक्षा पूरा गर्ने दृष्टिकोणले बजेट तयार गरिएको दावी गर्दै उहाँले सीमित शक्तिशाली समूहमा केन्द्रित हुने अवस्था अन्त्य गर्न सरकार क्रियाशील रहेको बताउनुभयो।
बजेट वक्तव्यले सबै विषयहरू समेट्न नसक्ने भएकाले विस्तृत योजना तथा कार्यक्रमहरू रातो किताबमार्फत सार्वजनिक गरिने पनि उहाँले जानकारी दिनुभयो।
