लेखक: space4knews

सिरियाको अदालतले युद्ध अपराध र मानवताविरुद्धको अपराध गरेको ठहर गर्दै पूर्वराष्ट्रपति बशर अल असदलाई मृत्युदण्डको फैसला सुनाएको छ। अदालतले असदका नातेदार तथा पूर्व सुरक्षा प्रमुख आतेफ नजीबलाई पनि बालबालिकाको हत्या र यातना दिएको अभियोगमा मृत्युदण्डको सजाय तोकेको छ।

सन् २०११ मा दाराबाट सुरु भएको सरकारविरोधी विद्रोहका कारण उत्पन्न गृहयुद्धमा लाखौँ मानिसले ज्यान गुमाएका थिए। डिसेम्बर २०२४ मा आफ्नै शासन ढलेपछि असद परिवारसहित दमास्कसबाट भागेर मस्को पुगेका थिए। यससँगै उनको परिवारको पाँच दशक लामो सत्तामाथि पकड अन्त्य भएको थियो।

यसै मुद्दामा अदालतले असदका नातेदार तथा दक्षिणी सिरियाको दारा प्रान्तमा राजनीतिक सुरक्षाका पूर्व प्रमुख आतेफ नजीबलाई पनि मृत्युदण्ड सुनाएको छ। न्यायाधीशले फैसला सुनाउँदा उनी अदालतभित्र एउटा पिँजडामा राखिएका थिए। दारालाई असद शासनविरुद्धको विद्रोह सुरु भएको स्थानका रूपमा लिइन्छ।

सन् २०११ को मार्चमा सरकारविरोधी भित्ते लेख लेखेको आरोपमा केही किशोरलाई पक्राउ गरी यातना दिइएको घटनाले दारा सहरमा विरोध प्रदर्शन सुरु भएको थियो। सुरक्षा बलले ती प्रदर्शनमाथि हिंसात्मक दमन गरेको थियो। त्यसको प्रतिक्रियाले देशभर फैलिएको प्रदर्शनलाई थप चर्काउन मद्दत गर्‍यो र यो अन्ततः गृहयुद्धमा परिणत भयो। उक्त युद्धमा लाखौँ मानिस मारिएका थिए। पाँच दशकभन्दा बढी समय सिरियामा शासन गरेको असद शासनसँग सम्बन्धित अधिकारीहरूमाथि सिरियाको अन्तरिम सरकारले यसै वर्षको सुरुदेखि मुद्दा चलाउन थालेको हो।

टर्कीमा आयोजित नेटो शिखर सम्मेलनबाट फर्कने क्रममा सम्भावित इरानी धम्कीका कारण अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गोप्य रूपमा आफ्नो विमान परिवर्तन गरेका छन्। अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानबाट राष्ट्रपतीय विमानमाथि क्षेप्यास्त्र प्रहार हुन सक्ने विश्वसनीय खतरा पत्ता लागेको दाबी गरेका छन्। ट्रम्पलाई विमानस्थलको क्याटरिङ ट्रक प्रयोग गरी गोप्य रूपमा अर्को सैन्य विमानमा सारिएको र यसको जानकारी धेरै कर्मचारीलाई समेत नदिइएको समाचारमा उल्लेख छ। २६ साउन, काठमाडौं।

गत महिना टर्कीमा भएको नेटो शिखर सम्मेलनबाट फर्कने क्रममा सम्भावित इरानी धम्कीका कारण अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गोप्य रूपमा विमान परिवर्तन गरेका हुन्, अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। टेलिभिजनका क्यामेराहरूले देख्ने गरी ट्रम्प एयर फोर्स वनमा चढेका थिए। तर त्यसपछि उनलाई गोप्य रूपमा विमानको उचाइसम्म उठाइएको विमानस्थलको क्याटरिङ सेवा दिने ट्रकमा लगेर अर्को सैन्य विमानमा सारिएको बताइएको छ।

वासिङ्टन पोस्टका अनुसार विमानमा रहेका पत्रकारहरू र ह्वाइट हाउसका केही कर्मचारीलाई समेत राष्ट्रपतिले विमान परिवर्तन गरेको जानकारी थिएन। सीबीएस न्युजलाई अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानबाट उक्त विमानमाथि क्षेप्यास्त्र प्रहार हुन सक्ने विश्वसनीय खतरा पत्ता लागेको बताएका छन्। ह्वाइट हाउसले भने गोप्य विमान परिवर्तन भएको पुष्टि गरेको छैन। यसअघि अंकारामा भएको सम्मेलनका क्रममा ट्रम्पले आफू इरानले पहिलो नम्बर लक्ष्य बनाएको बताएका थिए।

वासिङ्टन र तेहरानबीच युद्ध अन्त्य गर्ने वार्ता असफल भएपछि अमेरिकाले इरानमाथि पुनः सैन्य आक्रमण सुरु गरेको एक दिनपछि यो गोप्य विमान परिवर्तन गरिएको थियो। ट्रम्प टर्की पुग्दा कतारले उपहार दिएको नयाँ बोइङ ७४७-८ विमान प्रयोग गरेका थिए। तर फर्कँदा उनले पुरानो एयर फोर्स वनसँग पुराना दिनहरूको सम्झनाका लागि त्यसैबाट जाने घोषणा गरेका थिए। ८ जुलाईमा सार्वजनिक भएको भिडियोमा ट्रम्प अंकारा विमानस्थलमा राष्ट्रपतीय विमानमा चढेको देखिन्छ। तर वासिङ्टन पोस्टका अनुसार त्यसपछि उनलाई गोप्य रूपमा एउटा सानो C-32A सैन्य विमानमा सारिएको थियो। यो विमान परिमार्जन गरिएको बोइङ ७५७ हो र प्रायः उपराष्ट्रपतिले प्रयोग गर्ने गर्छन्। ट्रम्पलाई विमानको अर्को छेउमा विमानको उचाइसम्म उठाइएको क्याटरिङ सेवा दिने ट्रकमार्फत C-32A मा पुर्‍याइएको थियो। रिपोर्टअनुसार, रक्षा सचिव पीट हेगसेथ भने बाहिरी भर्‍याङ प्रयोग गरेर छुट्टै C-32A मा चढेका थिए। यसले विमान यात्रा सामान्य नै भइरहेको जस्तो देखाउने प्रयास गरिएको थियो।

दक्षिण अफ्रिकाको रुस्टनबर्ग नजिकै प्रयोगविहीन खानीमा खसेको चट्टानले गर्दा १४ जना अनधिकृत खानी मजदुरको मृत्यु भएको छ। दुर्घटनामा आठ जना गम्भीर घाइते भएका छन् र उनीहरूको उद्धार तथा उपचार कार्य जारी रहेको छ। प्रहरी प्रवक्ता कर्नल एडेले माइबर्गले खानीको जीर्ण संरचना र सुरक्षा उपायको अभावका कारण यस्तो दुर्घटना हुने जोखिम उच्च रहेको बताएका छन्।

दुर्घटनाबारे जानकारी दिंदै प्रहरीले मंगलबार उद्धार तथा घटनास्थलको अनुसन्धान जारी रहेको जनाएको छ। यो घटना जोहानेसबर्गबाट करिब १०० किलोमिटर उत्तरपश्चिममा अवस्थित रुस्टनबर्ग सहर नजिकै भएको हो। घटनास्थलमा अधिकारीहरूको पहुँच जारी भएपछि मृतक र घाइतेको थप विवरण तत्काल उपलब्ध नभएको प्रान्तीय प्रहरी प्रवक्ता कर्नल एडेले माइबर्गले जानकारी दिएका छन्।

दक्षिण अफ्रिकामा ‘जामा जामा’ भनेर चिनिने हजारौं दर्ताविहीन खानी मजदुरहरूले त्यस्ता परित्यक्त खानीहरूमा सुन र अन्य खनिजहरू खोजी गर्ने गर्दछन्। अनधिकृत खानी कार्यहरू संगठित अपराध, हत्या, जबर्जस्ती असुली तथा अन्य गैरकानुनी क्रियाकलापहरूसँग जोडिएको छ। माइबर्गले प्रयोगविहीन खानीमा कार्यरत मजदुरका लागि त्यस्ता स्थानहरूको कुनै प्रकारको सुरक्षा नहुने बताए।

उहाँका अनुसार, खानीको कमजोर संरचनाका कारण चट्टान खस्ने र अन्य दुर्घटना हुने जोखिम बढी हुन्छ। घटनास्थलमा उद्धार र अनुसन्धान कार्य जारी रहेकोले दुर्घटनाको विस्तृत कारणहरूबारे थप जानकारी आउन बाँकी रहेको उनले बताए। पछिल्लो दुर्घटनाले अनधिकृत खानी कार्यमा संलग्न मजदुरहरूको सुरक्षा र परित्यक्त खानीहरूको व्यवस्थापनसम्बन्धी समस्यालाई पुनः सतहमा ल्याएको छ।

कोलम्बियामा गएको ७.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्पका कारण कम्तीमा १३२ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५७० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। राष्ट्रपति अबेलार्दो दे ला एस्प्रिएल्लाले देशमा संकटकाल घोषणा गर्दै भग्नावशेषमा फसेकाहरूको उद्धारलाई प्राथमिकता दिने बताएका छन्। यो भूकम्प २१औं शताब्दीको सबैभन्दा शक्तिशाली मानिएको छ र प्रभावित क्षेत्रमा अमेरिका, इजरायल, फ्रान्स लगायतका राष्ट्रहरूले सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। २६ साउन, काठमाडौं।

सरकारले प्रारम्भमा १११ जनाको मृत्यु र ८७ जनाको घाइते भएको जानकारी दिएको थियो, तर कोलम्बियन एसोसिएशन अफ क्यापिटल सिटिजका अनुसार मृत्यु हुनेको संख्या १३२ पुगेको छ। कोलम्बियन जियोलोजिकल सर्भिसका अनुसार सोमबार आएको भूकम्पले पश्चिमी कोलम्बियाका काली, पेरेइरा, क्विब्दो र मानिजालेससहितका शहरमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। भूकम्पको कम्पन छिमेकी इक्वेडर र पानामासम्म पनि महसुस गरिएको थियो। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस) का अनुसार भूकम्पको केन्द्रबिन्दु राजधानी बोगोटाबाट करिब ४०० किलोमिटर पश्चिममा चोको क्षेत्रको सान होसे डेल पालमारमा रहेको थियो।

भूकम्पपछि केही घण्टाभित्रै कम्तीमा २१ वटा परकम्पसमेत आएको थियो। स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार कालीमा कम्तीमा २० वटा भवन पूर्ण रूपमा भत्किएका छन् भने ३८० वटा भवनमा क्षति पुगेको छ। राष्ट्रपति अबेलार्दो दे ला एस्प्रिएल्लाले सोमबार दिउँसो राष्ट्रिय सम्बोधन गर्दै संकटकाल घोषणा गरेका छन्। उनले भने, “राष्ट्रिय सरकारले जीवन जोगाउन, प्रभावित समुदायलाई सहयोग गर्न र आवश्यक स्थानमा राहत पुर्याउन आफ्ना सबै संयन्त्र परिचालन गरेको छ।” भूकम्पको केन्द्र नजिकको चोको क्षेत्रमा सञ्चार सेवा अवरुद्ध भएपछि क्षतिको पूर्ण विवरण आउन सकेको छैन।

अमेरिका लगायत विभिन्न देशहरूले सहयोग गर्ने बताएका छन्। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले आपत्कालीन आश्रय, खाद्यान्न र उद्धारका लागि १ करोड ५५ लाख डलर सहयोग गर्ने जनाएको छ। ल्याटिन अमेरिकी देशहरूले पनि सहयोगको प्रतिबद्धता जनाएका छन्। इजरायल, इक्वेडर र फ्रान्सले पनि उद्धार र राहत कार्यमा कोलम्बियालाई सहयोग गर्ने प्रस्ताव गरेका छन्।

कोलम्बियामा गएको ७.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्पमा कम्तीमा १११ जनाको मृत्यु भएको छ। सरकारले प्रभावित क्षेत्रमा आपत्कालीन अवस्था घोषणा गर्दै भग्नावशेषमा फसेकाहरूको उद्धार कार्य तीव्र बनाएको छ। भूकम्पको केन्द्रबिन्दु नजिकै मानवीय क्षति नभए पनि परेइरा सहरमा भवन भत्किँदा ठूलो भौतिक नोक्सानी भएको छ। २६ साउन, काठमाडौं।

कोलम्बियामा ७.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको क्रममा कम्तीमा १११ जनाको मृत्यु भएको छ। यस भूकम्पका कारण थुप्रै भवनहरू भत्किएका छन् भने केही व्यक्ति भग्नावशेषमा फसेको आशंका गरिएको छ। अधिकारीहरूले मृतकको संख्या अझै बढ्न सक्ने बताएका छन्। भूकम्पपछि सरकारले प्रभावित क्षेत्रमा आपत्कालीन अवस्था घोषणा गरेको छ। कोलम्बियाको भूगर्भीय सेवाका अनुसार स्थानीय समयअनुसार सोमबार बिहान ७ बजेर ३४ मिनेटमा चोको प्रान्तको सान होसे डेल पाल्मार नजिकै केन्द्रबिन्दु बनाएर भूकम्प गएको थियो। भूकम्प करिब १०३ किलोमिटर गहिराइमा आएको छ।

अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस) ले पनि पश्चिमी कोलम्बियामा ७.४ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको पुष्टि गरेको छ। यूएसजीएसका अनुसार भूकम्पको केन्द्रबिन्दु सान होसे डेल पाल्मारबाट करिब ३ माइल पूर्वतर्फ र राजधानी बोगोटाबाट करिब २८० किलोमिटर पश्चिममा रहेको थियो। परेइरामा ठूलो क्षति भएको छ, यद्यपि केन्द्रबिन्दु नजिकै भने मानवीय क्षति नभएको बताइएको छ। भूकम्पको सबैभन्दा ठूलो असर कोलम्बियाको कफी उत्पादन क्षेत्रका प्रमुख सहरहरू मध्ये एक परेइरामा परेको छ। केन्द्रबिन्दुबाट करिब ५५ किलोमिटर टाढा रहेको परेइरामा भवनहरू भत्किनुका साथै ठूलो नोक्सानी भएको छ। प्रमाणीकरण गरिएको भिडियोमा परेइराको मुख्य चोक प्लाजा बोलिभारमा एउटा भवन भत्किएको देखिएको छ।

भूकम्पका बेला चोकमा मानिसहरूको ठूलो भीड रहेको बताइएको छ। परेइरासँगै आसपासका सहरहरू र भाये डेल काउका क्षेत्रमा पनि भूकम्पको ठूलो प्रभाव परेको छ। भूकम्पको केन्द्रबिन्दु रहेको सान होसे डेल पाल्मार गाउँमा भने मानवीय क्षति नभएको स्थानीय अधिकारीहरूले बताएका छन्। गाउँका मेयर लेओन फाबियो मारिन मोनकाडाका अनुसार भूकम्पले गाउँतर्फ जाने र बाहिरिने सडकमा क्षति पुर्‍याएको भए पनि अहिलेसम्म त्यहाँ मृत्यु वा घाइते भएको तथ्य उपलब्ध भएको छैन। भूकम्पको धक्का राजधानी बोगोटासहित देशका विभिन्न भागमा महसुस गरिएको थियो। बोगोटामा भवनहरू हल्लिँदा मानिसहरू सुरक्षाका लागि सडकमा निस्किएका थिए। कतिपय भवनमा अलार्म पनि बजेको बताइएको छ।

बोगोटाका मेयर कार्लोस गालानले सामाजिक सञ्जालमार्फत तत्कालसम्म राजधानीमा मानवीय क्षति वा ठूलो संरचनात्मक क्षतिको विवरण नआएको जानकारी दिएका छन्। केही भवनमा सामान्य चिरा परेको जानकारी पनि प्राप्त भएको उनले उल्लेख गरेका छन्। क्षतिको पूर्ण विवरण आउन बाँकी रहेको छ भने भूकम्पपछि उद्धार तथा खोजी कार्य तीव्र बनाइएको छ। भग्नावशेषमा मानिसहरू फसेका हुनसक्ने भएकाले मृतक तथा घाइतेको संख्या बढ्न सक्ने आशंका गरिएको छ। भूकम्पको प्रारम्भिक म्याग्निच्युड र अन्य विवरण भूगर्भविद्हरूले पुनः विश्लेषण गरिरहेका छन्। थप तथ्यांक प्राप्त भएपछि भूकम्पको म्याग्निच्युड तथा कम्पनको तीव्रतासम्बन्धी विवरण परिमार्जन हुन सक्ने अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणले जनाएको छ।