लेखक: space4knews

गाजाको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार, इजरायल–हमास युद्धमा प्यालेस्टिनी मृतकको संख्या ७४ हजार १६ पुगेको छ भने १ लाख ७५ हजार ६८ जना घाइते भएका छन्। मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ कि युद्धविरामपछि थप १ हजार १४५ प्यालेस्टिनी मारिएका छन्। इजरायली सेना सम्भावित खतराको सामना गर्दै कारबाही जारी राखिरहेको छ। अर्को महिनादेखि हुन लागेको निर्वाचनमा इजरायलका मुख्य विपक्षी दलहरूले प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुको गठबन्धनलाई पराजित गर्न सहकार्य गर्ने घोषणा गरेका छन्। (११ असोज, जेरुसलेम)

गाजाको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार, इजरायल–हमासबीच लगभग तीन वर्षदेखि जारी युद्धमा प्यालेस्टिनी मृतकको संख्या ७४ हजार नाघिसकेको छ। गत अक्टोबर १० बाट लागू भएको युद्धविरामले भीषण भिडन्त रोकेको भए पनि इजरायली सेनाले सम्भावित खतरा वा आक्रमणको जवाफ स्वरूप आफ्ना सैन्य कारबाहीहरू जारी राखिरहेको बताइएको छ। गाजा युद्धविराम प्रक्रिया अझै ठप्प रहेको छ।

गाजाको स्वास्थ्य मन्त्रालयले शनिबार सार्वजनिक गरेको विवरण अनुसार अहिलेसम्म युद्धमा ७४ हजार १६ प्यालेस्टिनीको मृत्यु भइसकेको छ भने १ लाख ७५ हजार ६८ जना घाइते भएका छन्। यो युद्ध सन् २०२३ को अक्टोबर ७ मा हमासका लडाकुले इजरायलमा आक्रमण गरेपछि सुरु भएको हो। उक्त आक्रमणमा धेरै सर्वसाधारणसहित करिब १ हजार २०० व्यक्तिको मृत्यु भएको थियो भने २५१ जनालाई बन्धक बनाइएको थियो। हमास नेतृत्वको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार युद्धविराम लगतार थप १ हजार १४५ प्यालेस्टिनी मारिएका छन्।

मन्त्रालयले प्रकाशित गर्ने तथ्यांकहरूलाई संयुक्त राष्ट्रसंघका निकाय र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले सामान्य रूपमा विश्वसनीय मान्दै आएका छन्। यद्यपि मन्त्रालयले सर्वसाधारण र लडाकुबीच छुट्टै विवरण सार्वजनिक गर्दैन। कुल मृतकमध्ये करिब आधा महिला र बालबालिका रहेका छन्। युद्धविरामपछि सात जना इजरायली सैनिकको पनि मृत्यु भएको छ। अमेरिकाको मध्यस्थतामा भएको युद्धविरामका अन्य पक्ष भने अझै कार्यान्वयनमा आएका छैनन्।

संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसै साता न्यूयोर्कमा भएको अप्रत्यक्ष वार्तापछि इरानले पठाएको पछिल्लो प्रस्ताव अस्वीकार गरेको बताएका छन्। कतार र अन्य क्षेत्रीय मध्यस्थकर्ताहरू अमेरिका र इरानबीच वार्ता पुनः सुरु गराउन प्रयासरत छन्, तर दुई देशबीच अझै मुख्य विषयमा गहिरो मतभेद कायम छ। इरानले आफ्नो ध्यान होर्मुज जलमार्ग र अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउन केन्द्रित गर्न चाहे पनि ट्रम्प प्रशासनले इरानलाई आणविक कार्यक्रममा लचकता अपनाउन र विभिन्न छुटहरू दिनुपर्ने माग गरेको छ।

शनिबार ट्रम्पले भने, “उनीहरूले एउटा प्रस्ताव पठाएका थिए र मैले त्यसलाई अस्वीकार गरें।” यद्यपि, एक अमेरिकी अधिकारीले मध्यस्थकर्ताहरू मार्फत आणविक मुद्दा लगायतका विषयमा अमेरिका र इरानको बीचमा ‘सकारात्मक र रचनात्मक’ छलफलहरू अझै जारी रहेको दाबी गरेका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाको साइडलाइनमा अमेरिकी प्रतिनिधिहरू स्टिभ विट्कफ र ज्यारेड कुश्नरले इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अरागचीसँग अप्रत्यक्ष वार्ताको नयाँ चरण सञ्चालन गरेका थिए।

यस क्रममा कतारी अधिकारीहरूले दुवै पक्षबीच सन्देश आदानप्रदान गर्ने काम गरेका थिए। इरानी विदेशमन्त्री अरागचीले होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न र आणविक वार्ता अघि बढाउनका लागि आफ्ना सर्तहरू अमेरिकी प्रतिनिधिहरूलाई प्रस्तुत गरेका थिए। इरानको प्रस्ताव अनुसार, अमेरिकीले नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउन, तेल विक्रीमाथिको प्रतिबन्ध फुकाउन र समग्र क्षेत्रमा युद्धविराम लागु गर्नुपर्नेछ; यसरी एक साताभित्र होर्मुज जलमार्ग खोल्ने र आणविक वार्ता पुनः सुरु गर्ने बताइएको थियो। तर मङ्गलबारको वार्तामा अमेरिकी वार्ताकारहरूले इरानलाई स्पष्ट गरेका छन् कि होर्मुज जलमार्गमा इरानको नियन्त्रण नभएकाले त्यस आधारमा कुनै सर्त वा माग राख्न उपयुक्त नहुने बताइएको छ।

हाल अमेरिकी सुरक्षा घेराभित्र दैनिक दर्जनौँ तेल ट्याङ्करहरूले होर्मुज जलमार्ग हुँदै आवतजावत गरिरहेका छन्। यसले विश्व बजारमा लाखौं ब्यारेल तेल आपूर्ति गरिरहेको छ। यो मात्रा युद्धपूर्वको तुलनामा कम भए पनि यसले बजारमा दबाब केही हदसम्म कम गरेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको वासिङ्टन भ्रमणका क्रममा इरानलाई दिइँदै आएको कुनै पनि प्रकारको सहयोग तत्काल रोक्न आग्रह गरेका छन्। चीनका लागि अमेरिकी राजदूत डेभिड पर्ड्युले शुक्रबार सीएनबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा यस कुरा पुष्टि गरेका छन्। चालु युद्धका बीच इरानलाई आर्थिक रूपमा अलग्याउने ट्रम्प प्रशासनको प्रयासमा चीनले प्रदान गर्दै आएको आर्थिक, गुप्तचरी र सैन्य सहयोग मुख्य बाधा बनेको अमेरिकाको ठहर छ।

चीनको सहयोगबिना इरानमाथि पूर्ण आर्थिक दबाव सिर्जना गर्न नसकिने अमेरिकी अधिकारीहरूको बुझाइ छ। युद्धको सुरुआतदेखि नै चीनले इरानलाई हवाई रक्षा प्रणाली र ड्रोन निर्माणका लागि आवश्यक पार्टपुर्जा उपलब्ध गराइरहेकोमा अमेरिकी अधिकारीहरू चिन्तित थिए। पछिल्ला केही हप्तामा इरानले चिनियाँ व्यावसायिक भूउपग्रहबाट प्राप्त उच्च-गुणस्तरका तस्बिरहरू प्रयोग गरेर मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य बेसहरू, विमानवाहक जहाजहरू तथा फारसको खाडी र अरब सागरमा रहेका नौसैनिक जहाजहरूलाई निशाना बनाएको अमेरिकी अधिकारीहरूले दाबी गरेका छन्।

यस खुलासापछि अमेरिकी सेनाले आफ्ना जहाजहरूको स्थिति इरानले सजिलै पत्ता लगाउन नसकोस् भनी आफ्नो सञ्चालन प्रक्रियामा परिवर्तन गरेको छ। राजदूत पर्ड्युले सीएनबीसीसँग भने, ‘हामीले केही हप्ताअघि नै चीनलाई स्पष्ट पारिसकेका थियौँ कि इरानलाई प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा दिइने कुनै पनि सहयोग, चाहे त्यो गुप्तचरी होस्, पार्टपुर्जा होस् वा सैन्य उपकरण होस्, हाम्रा लागि पूर्ण रूपमा अस्वीकार्य छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले फेरि यो कुरा स्पष्ट गर्नुभएको छ।’

पर्ड्युले भने, ‘इरानको मुद्दा पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र रहेको र यसलाई ताइवानसँग कुनै पनि हिसाबले जोडिन नसकिने कुरा अमेरिकाले चीनलाई स्पष्ट पारेको छ। चीनले हाम्रा कुरा सुनेको प्रमाण हामीसँग छ। उनीहरूले केही कदमहरू पछाडि हटाएका छन्। ट्रम्पले इरानबारे बोल्दा उनीहरूले ध्यान दिएको प्रमाण पनि छ।’ अर्कोतर्फ, चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार राष्ट्रपति सीले ट्रम्पलाई जुनको समझदारी पत्र (एमओयू) मा फर्केर आणविक सम्झौता गरी इरानसँगको तनाव कम गर्न आग्रह गरेका छन्। सीले भने, ‘चीनले सम्बन्धित पक्षहरूलाई शान्तिपूर्ण समाधानका लागि प्रतिबद्ध रहन र वार्ताको वातावरण कायम राख्न प्रोत्साहन गरेको छ।’

पूर्वी कङ्गोको किभु तालमा व्यापारी बोकेको डुङ्गा पल्टिँदा कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ भने दर्जनौँ यात्रु बेपत्ता भएका छन्। दुर्घटनामा ५० भन्दा बढी व्यक्ति सवार थिए र करिब १५ जनालाई सकुशल उद्धार गरिएको किशेके गाउँका प्रमुख फेलिक्स हाबिरागीले बताए।

स्थानीय प्रशासक मुहिन्डो नताम्बुका पास्कलका अनुसार डुङ्गा इड्ज्वी टापुको बुविनाबाट बोजातर्फ माछा व्यापारी र सामान ओसारपसार गरिरहेको थियो। शनिबार राति साउथ किभु प्रान्तस्थित इड्ज्वी टापु नजिक डुङ्गा दुर्घटनामा परेको हो। हाबिरागीले हालसम्म करिब १५ जनाको सकुशल उद्धार गरिएको जानकारी दिनुभयो।

दुर्घटनाको कारण भने तत्काल खुल्न सकेको छैन। कङ्गोमा डुङ्गा दुर्घटनाबाट हुने मानवीय क्षति बारम्बार हुने गरेको छ। १० करोडभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको यस देशमा नदी र तालहरू यातायातका प्रमुख माध्यम भएकाले यस्ता दुर्घटनाहरू पटक–पटक हुने गरेका छन्।

संयुक्त राज्य अमेरिकाको समर्थनमा भेनेजुएलामा सम्पन्न वार्तापछि शुक्रबार र शनिबार कुल ३९ जना राजनीतिक बन्दीहरूलाई रिहा गरिएको मानव अधिकार संस्था न्याय, भेटघाट तथा क्षमाले जानकारी दिएको छ। रिहा गरिएका बन्दीहरूमा सन् २०२१ मा लागुऔषध आतंकवादको आरोपमा रहेको ८ महिला र सन् २०२० मा मादुरोको सत्ताच्युत गर्ने प्रयासमा संलग्न ६ जना रहेका छन्। फोरो पेनालका अनुसार सेप्टेम्बर १८ सम्म भेनेजुएलामा ३४४ जना राजनीतिक बन्दी थिए, र उनका परिवारहरूले एल रोदेओ प्रथम कारागार अगाडि प्रदर्शन गरिरहेका छन्। ११ असोज, काराकास (रासस/एएफपी) ।

भेनेजुएलामा अन्तरिम सरकार र विपक्षीबीच संयुक्त राज्य अमेरिकाको समर्थनमा सम्पन्न वार्तापछि ३९ जना राजनीतिक बन्दीहरू रिहा गरिएको मानव अधिकार संस्थाले जानकारी दिएको छ। मानव अधिकार संस्था न्याय, भेटघाट तथा क्षमाले विभिन्न कारागारहरूमा रहेका ३९ राजनीतिक असन्तुष्टहरूलाई रिहा गरिएको पुष्टि गरेको छ। रिहा हुनेहरूमा सन् २०२१ मा लागुऔषध आतंकवादको आरोपमा रहेका ८ महिलाहरू पनि समावेश छन्। संस्थाले सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो पक्षबाट अझै निगरानीमा रहेका र रिहाइको प्रतीक्षामा रहेका सबै बन्दीहरूको पूर्ण स्वतन्त्रताका लागि निरन्तर आवाज उठाउने जनाएको छ।

शुक्रबार अन्तरिम राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेज नेतृत्वको सरकार र विपक्षीबीच दोस्रो चरणको वार्ता सम्पन्न भएको थियो। संयुक्त राज्य अमेरिकाको स्वीकृतिमा अगाडि बढिरहेको उक्त वार्ता जनवरीमा अमेरिकी सेनाको कारबाहीपछि राष्ट्रपति निकोलस मादुरोलाई पदबाट हटाइएपछि सुरु गरिएको हो। राजनीतिक बन्दीहरूको पक्षमा काम गर्ने गैरसरकारी संस्था फोरो पेनालका अनुसार सेप्टेम्बर १८ सम्म भेनेजुएलामा ३४४ राजनीतिक बन्दी थिए। राजनीतिक बन्दीहरूको परिवारहरू भेनेजुएलास्थित अमेरिकी दूतावास र गैरसरकारी संस्थाहरूले यातना केन्द्रका रूपमा उल्लेख गर्दै आएको एल रोदेओ प्रथम कारागार अगाडि प्रदर्शन गरिरहेका छन्। रिहा हुनेमा सन् २०२० मा मादुरोको सत्ताच्युत गर्ने प्रयासमा संयुक्त राज्य अमेरिकासँग मिलेर काम गरेको आरोपमा रहेका ६ जना पनि छन्। संयुक्त राज्य अमेरिकाको दबाबपछि रोड्रिगेजले फेब्रुअरीमा आममाफी सम्बन्धि कानुन लागू गरेका थिए, तर राजनीतिक बन्दीहरूको रिहाइको गति भने सुस्त रहेको बताइएको छ।

समाचार सारांश: अमेरिकी प्रतिबन्ध र नाकाबन्दीका बाबजुद ईरानले चीनसँगको रेल करिडोरलाई प्राथमिकता दिँदै समुद्री मार्गको विकल्पलाई तीव्र बनाएको छ। ईरान-चीन रेलमार्गबाट सामान पुर्‍याउन ४५ देखि ५० दिन लाग्ने सट्टा करिब १५ दिनमा पुग्ने जानकारी रोशनबख्श कान्बरीले दिए। तर एउटा ट्रेनले करिब १,००० टन मात्र बोकेको र सीमा क्षेत्रमा कन्टेनर ट्रान्सफर गर्नुपर्ने भएकाले यातायात अझै सीमित र महँगो छ। ईरानले खाद्यान्न, औषधि, मेडिकल उपकरण र कच्चा पदार्थको आयात प्राथमिकतामा राख्न आपतकालीन समिति गठन गरेको छ। ११ असोज, काठमाडौं ।

अमेरिकी प्रतिबन्ध र तनावका कारण उत्पन्न कठिन परिस्थितिमा ईरानले आफ्ना उत्तरी सीमाबाट उपयुक्त वैकल्पिक व्यापार मार्गलाई तीव्रता दिएको छ। अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी र होर्मुज जलडमरूमध्यमा समुद्री यातायात घटेपछि ईरानले चीनसँग जोडिने स्थलमार्ग र रेल करिडोरलाई प्राथमिकता दिएको छ। ईरानको ट्रेड प्रोमोशन अर्गनाइजेशनका उपप्रमुख रोशनबख्श कान्बरीका अनुसार, प्रतिबन्ध र चुनौतीका बाबजुद ईरान-चीन रेल करिडोर केही महिनादेखि निरन्तर चलिरहेको छ। २५ सेप्टेम्बरमा तस्निम न्युज एजेन्सीसँग कुरा गर्दै कान्बरीले भने, “ईरान र चीनबीच समुद्री मार्गबाट मालसामान पुग्न ४५ देखि ५० दिन लाग्थ्यो, तर रेल मार्गबाट यो समय घटेर करिब १५ दिनमा सीमित भएको छ। यो ३५ दिन बचत व्यापारका लागि ठूलो लाभ हो।”

यो रेल मार्ग मध्य ईरानको यज्द प्रान्तमा रहेको पीशगामान ड्राइ पोर्टबाट सुरु भएर इस्फहान, तुर्कमेनिस्तान र कजाखस्तान हुँदै चीनको यिवू इनल्यान्ड पोर्टसम्म पुग्छ। समयको हिसाबले रेल मार्ग द्रुत भए तापनि यसको क्षमता समुद्री ढुवानीको तुलनामा निकै कम रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्। कान्बरीका अनुसार एउटा ट्रेनले करिब १,००० टन मालसामान मात्रै लैजान सक्छ, जबकि ठूलो समुद्री जहाजले धेरै गुणा बढी सामान बोकेको हुन्छ। सीमित क्षमता कारणले व्यापारिकहरूले सामान पठाउन पर्खनुपर्छ। अर्को चुनौती भनेको फरक देशका रेलको लिक (गेज) फरक हुनु हो; तुर्कमेनिस्तान र कजाखस्तानमा कन्टेनरहरू एउटै ट्रेनबाट अर्कोमा सार्नुपर्छ जसले केही समय लिन्छ। लागत घटाउन ईरानले दुवै छेउबाट मालसामान ओसारपसार गर्ने व्यवस्था मिलाएको छ। पहिले चीनबाट सम्पूर्ण खाली कन्टेनर फर्कन्थे, अहिले ईरानी निर्यातकर्ताहरूले पनि ती कन्टेनरमा सामान पठाउन थालेका छन्। यद्यपि, रेलमार्गबाटको ढुवानी समुद्री मार्गभन्दा अझै महँगो छ। कान्बरीले जोड दिए, “ईरानले एउटा मात्र मार्गमा निर्भर नरहनुपर्छ। रेल, सडक र समुद्री परिवहनको समन्वय गरेर नयाँ व्यापार मार्गहरू विकास गर्नुपर्छ।”

अमेरिकी प्रतिबन्धका कारण ईरानको तेल निर्यातमा ठूलो गिरावट आएको छ। अमेरिकी ऊर्जा तथ्याङ्क अनुसार, होर्मुज जलडमरूमध्यबाट तेलको दैनिक प्रवाह २०२५ मा २.१ करोड बेरल थियो, जुन २०२६ को दोस्रो त्रैमासिकमा घटेर ४९ लाख बेरलसम्म सीमित भएको छ। अत्यावश्यक आयातलाई प्राथमिकता दिन ईरानले आपतकालीन समिति गठन गरेको छ। अहिले खाद्यान्न, औषधि, मेडिकल उपकरण र कच्चा पदार्थ (करिब २५०० देखि २८०० ट्यारिफ कोडका सामान) को आयातमात्र अनुमति दिइएको छ। चीनसँगको व्यापार जारी राख्न र आवश्यक वस्तु आपूर्तिलाई सहज बनाउन यो रेल करिडोर ईरानका लागि ठूलो राहत बनेको छ। तर सीमित मालढुवानी क्षमता, सीमा क्षेत्रका प्राविधिक जटिलता र महँगो ढुवानी खर्चका कारण यो रेल मार्गले पूर्ण रूपमा समुद्री व्यापारको स्थान लिन सक्छ वा सक्दैन भन्ने विषयमा विश्लेषकहरूले अझै सशंकित छन्। दीर्घकालीन रूपमा यसले ईरानी अर्थतन्त्रलाई कत्तिको बलियो बनाउँछ हेर्न बाँकी छ।

स्लोभाकियामा अगस्ट महिनामा व्यावसायिक उडान संख्या अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलना गर्दा ३७ प्रतिशतले वृद्धी भएको छ। यो वृद्धी युरोपेली संघका सदस्य राष्ट्रहरूमा सबैभन्दा उच्च दरमा रहेको छ, जबकि ईयूभरिमा औसत वृद्धी मात्र २.३ प्रतिशतमा सीमित छ।

स्लोभाकियाको यातायात मन्त्रालयले ब्राटिस्लाभा–कोसिसे आन्तरिक हवाई सेवा पुनः सञ्चालनमा ल्याउनु अगस्ट महिनामा उडान वृद्धिको मुख्य कारण रहेको जनाएको छ। यस सेवा सात वर्षसम्म बन्द रहेको थियो र गत वर्ष पुनः सञ्चालनमा आएको हो। हाल विज एअरले दैनिक उडान गर्दै आएको छ।

युरोस्टाटका तथ्यांक अनुसार, अगस्ट महिनामा स्लोभाकियाको पछाडि माल्टामा १२.४ प्रतिशत र इस्टोनियामा ८.३ प्रतिशतले उडान संख्या बढेको छ। तर, आठवटा ईयू सदस्य राष्ट्रहरूमा भने उडान संख्या घटेको देखिएको छ। मन्त्रालयले जनाएको छ कि उक्त हवाई सेवाले यात्रु आवागमनमा वृद्धि गर्नुका साथै दुवै विमानस्थलमा नयाँ सेवा र थप गन्तव्यहरूको विस्तारमा मद्दत पुर्याएको छ।

इरानले हालै लगाइएको हवाई प्रतिबन्धको जवाफमा सैन्य प्रतिकारात्मक कदम चाल्ने कुनै योजना नरहेको स्पष्ट पारेको छ। सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले अनुचित ठानेका हवाई प्रतिबन्ध हटाउन सम्बन्धित देशहरूसँग गम्भीर र निरन्तर संवाद भइरहेको जनाएको छ। परिषद्ले आवश्यक परे गैरसैन्य माध्यमबाट प्रतिक्रिया जनाउने विकल्प उपलब्ध रहेको र समाधानका लागि कूटनीतिक प्रयास जारी रहेको जनाएको छ।

११ असोज, तेहरान (रासस/सिन्ह्वा)। इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद् (एसएनएससी) को सचिवालयले शनिबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा हवाई यातायातसम्बन्धी विषयमा परिषद्का सचिव मोहसेन रेजाईका पछिल्ला भनाइलाई केही स्थानमा फरक अर्थमा प्रस्तुत गरिएको जनाएको छ। यसबाट इरानको सम्भावित प्रतिक्रियाबारे विभिन्न प्रश्न उठेपछि परिषद्ले आफ्नो धारणा स्पष्ट पारेको हो।

परिषद्ले हवाई प्रतिबन्धको जवाफमा इरानले सैन्य कारबाही गर्ने भन्ने दाबी सही नभएको जनाएको छ। साथै, आफूले अनुचित ठानेका केही हवाई प्रतिबन्ध हटाउन सम्बन्धित देशहरूसँग गम्भीर र निरन्तर संवाद भइरहेको जानकारी दिएको छ। परिषद्का अनुसार, प्रतिबन्ध कार्यान्वयनमा सहयोग गर्ने पक्षसँग सम्बन्धित विषयमा आवश्यक परे गैरसैन्य माध्यमबाट प्रतिक्रिया जनाउने विकल्पहरू पनि उपलब्ध छन्। यद्यपि, त्यस्तो अवस्था सिर्जना नहोस् भन्ने इरानको अपेक्षा रहेको परिषद्ले जनाएको छ।

यसअघि अमेरिकी ट्रेजरी सचिव स्कट बेसेन्टले बुधबारदेखि विश्वभरका इरानी एयरलाइन्सलाई बन्द गराउने बताएका थिए। उनले इरानी विमानलाई इन्धन, अवतरणसम्बन्धी सेवा वा टिकट बिक्रीलगायतका सेवा उपलब्ध गराउने कम्पनीमाथि समेत अमेरिकी प्रतिबन्ध लागू हुन सक्ने बताएका थिए। अमेरिकी प्रतिबन्ध कार्यान्वयनमा आएपछि बुधबार इरानको सरकारी टेलिभिजन आईआरआईबीसँग कुरा गरी रेजाइले विशेषगरी इरानका छिमेकी देशहरूलाई उक्त प्रतिबन्ध कार्यान्वयनमा सहभागी नहुन आग्रह गरेका थिए। इरानी पक्षले पछिल्लो स्पष्टोक्तिमार्फत हवाई प्रतिबन्धको विषयमा सम्बन्धित देशहरूसँग संवाद र कूटनीतिक माध्यमबाट समाधान खोज्ने प्रयासलाई निरन्तरता दिइरहेको जनाएको छ।

दक्षिण अफ्रिकामा दुई फरक गोलीकाण्डमा कम्तीमा २७ जनाको मृत्यु र २६ जना घाइते भएका छन्। जोहान्सबर्गको पश्चिमी क्षेत्रमा शनिबार राति एउटा बारमा भएको गोलीकाण्डमा १७ जनाको ज्यान गएको प्रहरीले जनाएको छ। सो घटनामा १५ जना घाइते भएका छन्। मृत्यु हुनेमा १३ पुरुष र चार महिला छन्। प्रहरीले जानकारी दिएको अनुसार, करिब आठ जना बन्दुकधारीले आक्रमण गरेका थिए। उनीहरूले बारस्थित केही ग्राहकको तलासी गरी मोबाइल फोन समेत लिएर दुईवटा नाम नखुलेका सवारीसाधनमा फरार भएका थिए। घटना स्थानीय समयअनुसार शनिबार राति करिब ७:३० बजे भएको बताइएको छ। आक्रमणको उद्देश्य अहिलेसम्म स्पष्ट नभएको प्रहरीले जनाएको छ। फरार हुनुअघि संदिग्धहरूले दुई सवारीसाधनमा आगजनी समेत गरेका थिए। घटनामा संलग्न व्यक्ति पक्राउ गर्न अनुसन्धानकर्ता र विशेष प्रहरी टोली परिचालन गरिएको छ।

यसैबीच, केप टाउन बाहिरको टाउनसिपस्थित मनोरञ्जनस्थलमा आइतबार बिहान भएको अर्को गोलीकाण्डमा १० जनाको मृत्यु र ११ जना घाइते भएका छन्। दक्षिण अफ्रिकामा कानुनी तथा गैरकानुनी दुवै किसिमका हतियारको व्यापक प्रयोग हुने गर्दछ। त्यहाँ गिरोहबीच द्वन्द्व र अनौपचारिक व्यवसायका प्रतिस्पर्धाका कारण गोलीकाण्डको घटना हुनु स्वाभाविक मानिन्छ। ६ करोड २० लाख जनसंख्या भएको दक्षिण अफ्रिकामा विश्वकै उच्च हत्या दरमध्ये एक रहेको छ। देशमा दैनिक औसत करिब ६० जनाको हत्या हुने तथ्यांक रहन्छ। यस वर्ष मार्चमा जोहान्सबर्गका हिंसाग्रस्त क्षेत्रमा अपराध नियन्त्रणका लागि प्रहरीले सेनालाई सहयोग दिन परिचालन गरेको थियो। राष्ट्रपति सिरिल रामाफोसाले बढ्दो अपराधलाई देशका मुख्य चुनौतीका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।