चीनको जेजियाङ प्रान्तमा टाइफूनका कारण व्यापक वर्षा र छालका कारण झ्यालहरूमा ठूलो क्षति भएको दृश्य देख्न सकिन्छ। टाइफून बाभीले १४५ किलोमिटर प्रतिघण्टासम्मको तीव्र हुरी उत्पन्न गरेको थियो। जेजियाङ प्रान्तमा २२ लाखभन्दा बढी मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको जानकारी छ। टाइफून आइवारसम्म आइपुगेपछि कमजोर हुँदै ‘ट्रपिकल स्टोर्म’ को स्तरमा तल आएको थियो।
क्यानका अध्यक्ष चतुरबहादुर चन्द र सचिव पारस खड्काले लर्ड्समा मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) का पदाधिकारीसँग भेटवार्ता गरेका छन्। छलफलमा नेपाली क्रिकेटको विकास र दीर्घकालीन सहकार्य विस्तार गर्ने विषयमा दुवै पक्षबीच विचारहरूको आदानप्रदान भएको छ। क्यान र एमसीसीले नेपाली क्रिकेटमा प्रतिभा उत्पादन र प्राविधिक सहयोगको क्षेत्रमा संयुक्त काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। ३१ असार, काठमाडौं। नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) का अध्यक्ष चतुरबहादुर चन्द र सचिव पारस खड्काले इंग्ल्यान्डस्थित ऐतिहासिक लर्ड्स क्रिकेट मैदानमा एमसीसी का पदाधिकारीहरूसँग भेटवार्ता गरेका हुन्। उक्त भेटमा एमसीसी का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा सचिव रोब लसन, क्रिकेट तथा सञ्चालन निर्देशक रोब लिन्च र एमसीसी फाउन्डेसन का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत एङ्गस बेरी सहभागी थिए। छलफलका क्रममा क्यान र एमसीसीबीचको सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउने तथा नेपाली क्रिकेटको दीर्घकालीन विकासका लागि सहकार्य विस्तार गर्ने विषयमा छलफल भएको क्यानले जनाएको छ। दुवै पक्षले नेपाली क्रिकेटको समग्र विकास, प्रतिभा उत्पादन, प्राविधिक सहयोग तथा भविष्यमा सहकार्यका नयाँ अवसरहरुमा सकारात्मक वार्ता गरेको थिए। साथै नेपाल मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि क्रिकेटको विकासका लागि मिलेर काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाइएको क्यानले जानकारी दिएको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले स्थायी निक्षेप सुविधाका शर्तहरूमा केही लचकता दिँदै बचतको ब्याजदर करिडोरको तल्लो सीमाभन्दा कम ब्याजदर दिने बैंकहरूलाई एक महिनाका लागि स्थायी निक्षेप सुविधा नदिने व्यवस्था गरेको छ। केन्द्रीय बैंकले तरलता व्यवस्थापनका लागि “स्टेरिलाइज्ड इन्टरभेन्सन” प्रणाली लागू गर्न विनियमावलीमा आवश्यक प्रावधान थप गरेको छ, जसअन्तर्गत विदेशी मुद्रामा भुक्तानी गरिने प्रावधान छ। ३१ असार, काठमाडौं।
नेपाल राष्ट्र बैंकले स्थायी निक्षेप सुविधाका शर्तहरूमा केही लचकता ल्याएको छ। बैंक तथा वित्तीय संस्थाले बचत खातामा ब्याजदर करिडोरको तल्लो सीमाभन्दा कम ब्याजदर कायम गरेमा १ महिनाको लागि स्थायी निक्षेप सुविधा नपाउने व्यवस्था गरिएको छ। केन्द्रीय बैंकले खुला बजार कारोबार सम्बन्धी कार्यविधि २०७८ मा संशोधन गर्दै बचत ब्याजदर करिडोरको तल्लो सीमाभन्दा कम ब्याजदर तोक्ने बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई अब १ महिना स्थायी निक्षेप सुविधा नदिने व्यवस्था गरेको छ।
हाल ब्याजदर करिडोरको तल्लो सीमा २.७५ प्रतिशत छ। केन्द्रीय बैंकले आगामी आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिमा ब्याजदरमा कुनै परिवर्तन नगरेको भए पनि बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको लागत कम गर्न सहयोग हुने गरी स्थायी निक्षेप सुविधाका शर्तहरूमा परिमार्जन गरेको हो। यस अनुसार विदेशी मुद्रामा आएको रकम सोही मुद्रामा भुक्तानी गरिनेछ, जसले गर्दा नेपाली रुपैयाँ बजारमा कम आउनाले बढी तरलता कारण हुने समस्या घटाउन मद्दत पुग्नेछ।
सरकारले आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ लाई ‘कानुन सुधार तथा निर्माण वर्ष’को रूपमा घोषणा गर्दै उक्त अवधिमा १६६ वटा विधेयक सङ्घीय संसद्मा पेश गर्ने लक्ष्य राखेको छ। कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री सोबिता गौतमले बुधबार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा विधेयक निर्माणसम्बन्धी सरकारले राखेका लक्ष्यबारे जानकारी दिएकी छन्। प्राप्त विधेयकहरूको सूचीमा विशिष्ट व्यक्तिहरूको सुविधा, आर्टिफिशियल इन्टेलिजेन्स, साइबर सुरक्षा, रासायनिक अस्त्र निषेध कार्यक्रम, सडक सुरक्षा लगायतका महत्वपूर्ण विषयका विधेयकहरू समावेश छन्।
मन्त्रालयहरूले तर्जुमा गर्नुपर्ने विधेयक पहिचान गरी प्रत्येक वर्षको जेठ महिनामा प्राथमिकताक्रम खुलाएर कानुन मन्त्रालयमा पठाउनुपर्ने व्यवस्था छ। कानुन मन्त्रालयले सम्बन्धित मन्त्रालयहरूसँग छलफल गरी सङ्घीय संसद्मा पेश गरिने विधेयकहरूको प्राथमिकताक्रम निर्धारण गरी वार्षिक कार्यतालिका तयार गर्नुपर्ने व्यवस्था कायम छ। यस वर्षको कार्यतालिकामा नयाँ विधेयक ९७ र प्रचलित ऐन संशोधन गर्न बनाइएको विधेयक ६९ गरी कुल १६६ विधेयक पेश गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
मन्त्री गौतमका अनुसार मन्त्रालयहरूसँग भएको छलफलको आधारमा नयाँ आर्थिक वर्षका लागि सङ्घीय संसद्मा पेश गरिने विधेयकको संख्या १६६ कायम गरिएको छ। प्राथमिकताक्रम अनुसार पहिलो प्राथमिकतामा ६४, दोस्रोमा ६५ र तेस्रो प्राथमिकतामा ५७ विधेयक रहेका छन्। यस वर्ष कानुन मन्त्रालयले सबैभन्दा धेरै विधेयक तर्जुमा गर्नेछ भने रक्षा मन्त्रालयले सबैभन्दा कम विधेयक प्रस्तुत गर्नेछ।
मन्त्री गौतमले आगामी आर्थिक वर्षलाई कानुन सुधार वर्ष घोषित गरिएको हुँदा कार्यतालिकामा उल्लेखभन्दा थप विधेयकहरू पनि पेश हुनसक्ने जानकारी दिइन्। विधेयक अनुगमन प्रणाली सञ्चालनमा ल्याउने तयारी भइरहेको छ भने कानून निर्माणका लागि सुझावहरू सङ्कलन गर्न “नो योर ल, मेक योर ओन ल” नामक सुझाव पोर्टल पनि सञ्चालन भइरहेकाले हालसम्म करिब ४०० सुझाव प्राप्त भइसकेको छ।
सन् १९८२ को फकल्यान्ड युद्धमा अर्जेन्टिनाले बेलायतसँग पराजय भोग्नुपरेको थियो। त्यो पराजयको पीडाबाट प्रभावित अर्जेन्टिनीहरू प्रायः यसको कारण गोर्खालीहरूलाई मान्ने गरेका छन्। गोर्खाली सैनिकको अटुट साहस र वीरतापूर्ण योगदानले बेलायतलाई निर्णायक जित दिलाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो। युद्धका एक नायक हेमकुमार श्रेष्ठले आफ्नो अनुभव सुनाउँदै तत्कालीन चुनौतीपूर्ण परिस्थिति र सान कार्लोसको रणभूमिमा गोर्खाली फौजको भूमिकालाई सम्झिएका छन्।
हेमकुमार श्रेष्ठ, जो युद्धपछि अमेरिकामा रेस्टुरेन्ट व्यवसाय गर्दै आएका छन्, फकल्यान्डको सम्झनालाई आफ्नो जीवनको गौरवपूर्ण अध्यायको रूपमा राख्छन्। विश्वकपका बेला अर्जेन्टिना र लियोनल मेसीको चर्चा भइरहेका बेला, फकल्यान्ड युद्धको स्मृतिले पनि विशेष महत्त्व पाउँछ। ७४ दिन चल्ने त्यो युद्धमा अर्जेन्टिनाले ठूलै क्षति मात्र होइन, फकल्यान्ड टापु कब्जा गर्ने आफ्नो सपना पनि अधूरो रहनुपर्यो। गोर्खालीहरूको साथले बेलायतलाई अप्रत्याशित रुपमा जित दिलाएको विश्वास व्यक्त गरिन्छ।
हेमकुमार श्रेष्ठको कथा संखुवासभाको खाँदबारीबाट शुरू हुन्छ। उनी २००३ सालमा जन्मेका थिए र पाँच दाजुभाइ र तीन दिदीबहिनीका परिवारमा हुर्केका थिए। पाँच कक्षाभन्दा माथि पढ्न पाएनन् र गाईबाख्रा चराउने काममा थिए। ब्रिटिस लाहुरेहरूको फुर्ती देखेर उनी लाहुरे बन्ने सपना देख्न थाले। धरानमा गल्ला आएको खबर सुनेपछि पल्टनमा भर्ती हुन सेखाबाट धरान आएका थिए। १८ वर्षको उमेरमा गोर्खा पल्टनमा भर्ती भए।
युद्धको क्रममा गोर्खाली पल्टनले अदम्य साहस देखाउँदै लडाइँ गरे। २१ मे १९८२ मा बेलायती फौज गुजग्रिन हुँदै स्ट्यान्लीतर्फ अघि बढे। गोर्खाली पल्टनले हवाई तथा स्थल आक्रमणबाट जोगिन ओभरहेड प्रोटेक्सनसहित ट्रेन्च खनेर रक्षा गरे। युद्धमा गोर्खाली पल्टनले ठूलो साहस देखाउँदै अन्ततः जित हासिल गर्यो। १६ जुलाई १९८२ मा युद्ध सकिएपछि गोर्खाली सेना बेलायत फर्कियो।
हेमकुमार श्रेष्ठले फकल्यान्ड युद्धको अनुभव सम्झँदै भने, “जब म फकल्यान्ड युद्धको कुरा गर्छु, म आफू युद्ध मैदानमै रहेको जस्तो महसुस गर्छु।” उनले अर्जेन्टिनाको पक्षमा रहे पनि इंग्ल्याण्डसँगको प्रतिस्पर्धामा इंग्ल्याण्डलाई समर्थन गर्ने तर्क समेत राखे। विश्वकपको प्रतिस्पर्धा अन्तर्गत अर्जेन्टिना र इंग्ल्याण्डबीचको भिडन्त अझै हेर्न बाँकी छ।
पछिल्लो एक दशकमा नेपाल सरकारको सामाजिक सुरक्षा खर्च ५९२ प्रतिशतले बढेर १ खर्ब १४ अर्ब ४१ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। महालेखा परीक्षकको प्रतिवेदनले लाभग्राहीको सङ्ख्या वृद्धि र भत्ता दरमा परिवर्तनका कारण राज्यको आर्थिक भार व्यवस्थापन गर्न सरकारलाई सुझाव दिएको छ। सरकारले सामाजिक सुरक्षा प्रणालीलाई दिगो बनाउन आर्थिक रूपमा सक्षम नागरिकलाई भत्ता त्याग्न प्रोत्साहित गर्दै आवश्यकतामा आधारित वितरण प्रणाली लागू गर्ने योजना अघि सारेको छ। ३१ असार, काठमाडौं।
महालेखा परीक्षक कार्यालयले गरेको कार्यमूलक लेखा परीक्षण प्रतिवेदनअनुसार आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा सामाजिक सुरक्षामा सरकारको खर्च वार्षिक १६ अर्ब ५२ करोड २२ लाख ७४ हजार रुपैयाँ थियो। यो खर्च २०८१/८२ मा १ खर्ब १४ अर्ब ४१ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। १० वर्षमा सामाजिक सुरक्षा भत्ताको व्ययभार ९७ अर्ब ८८ करोड ८० लाखले बढेको छ, जुन ५९२ प्रतिशत बढी हो। नेपालमा ज्येष्ठ नागरिक, आर्थिक रूपमा विपन्न, अशक्त र असहाय व्यक्तिहरू, असहाय एकल महिला, अपाङ्गता भएका, बालबालिका, आफ्नो हेरचाह आफैं गर्न नसक्ने र लोपोन्मुख समुदायले सामाजिक सुरक्षा भत्ता पाउँदै आएका छन्।
आर्थिक वर्ष २०७१/७२ मा कुल २२ लाख ६५ हजार ५ सय ३५ जना सेवाग्राही रहेको संख्या त्यसयता एक दशकमा वृद्धि हुँदै ३८ लाख ६ हजार ६ सय ३४ पुगेको छ। सरकारले एक दशकअगाडि कुल बजेटको २.७५ प्रतिशत मात्र सामाजिक सुरक्षामा खर्च गर्ने गरेकोमा अहिले यो प्रतिशत ७.५१ मा पुगेको छ। महालेखाका अनुसार प्रदेश र स्थानीय तहहरूले समेत वितरण गर्दै आएको सामाजिक सुरक्षा भत्ता र तीनै तहका सरकारले उपलब्ध गराएका अन्य सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमहरूमा भएको खर्च समावेश गर्दा यो रकम अझ ठूलो हुन्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) ले एकदिवसीय विश्वकप प्रतियोगितामा व्यापक संरचनात्मक परिवर्तन गरेको छ। नयाँ संरचनाअनुसार विश्वकपमा १४ टोलीको सहभागिता हुने र प्रतियोगिता तीन चरणमा सञ्चालन गरिनेछ। आईसीसीले प्रतिस्पर्धा अझ कडा र रोमाञ्चक बनाउन यो नयाँ संरचना लागू गरिएको जनाएको छ।
नयाँ संरचनाअनुसार, विश्वकपमा सहभागी १४ टोलीमध्ये वरीयताअनुसार १२औं, १३औं र १४औं स्थानमा रहेका टोलीबीच ‘सुपर सिरिज’ हुनेछ। राउन्ड रोबिन ढाँचामा हुने यस चरणमा विजेता टोली मात्र १२औं टोलीको रूपमा मुख्य समूह चरणमा प्रवेश गर्नेछ। दोस्रो चरणमा १२ टोलीलाई दुई समूहमा विभाजन गरिनेछ। प्रत्येक समूहमा ६–६ टोली रहनेछन् र दुवै समूहका शीर्ष तीन–तीन टोलीसँगै समग्रमा उत्कृष्ट अर्को टोली चयन गरी ‘सुपर ७’ चरणमा प्रवेश गराइने योजना छ।
‘सुपर ७’ चरणमा सातै टोलीले एकअर्काविरुद्ध राउन्ड रोबिन खेल्नेछन्। यस चरणको शीर्ष चार टोलीले सेमिफाइनलमा स्थान बनाउनेछन्। सेमिफाइनलमा पहिलो स्थानको टोलीले चौथो स्थानको टोलीसँग र दोस्रो स्थानको टोलीले तेस्रो स्थानको टोलीसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। त्यसपछि विजेता टोलीहरूले फाइनल खेल्नेछन्। यसअघि विश्वकपमा १४ टोलीलाई दुई समूहमा विभाजन गरी शीर्ष तीन–तीन टोलीले ‘सुपर सिक्स’ चरणमा प्रवेश गर्थे।
आईसीसीका अनुसार नयाँ संरचनाले प्रतियोगिताको सुरुवाती चरणदेखि प्रत्येक खेलको महत्व वृद्धि गर्ने, प्रतिस्पर्धालाई कडा बनाउने र विश्वकपलाई खेलाडी र समर्थकका लागि अझ रोमाञ्चक बनाउने उद्देश्य राखेको छ।
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी माओवादी रुपन्देहीले लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा सुशासन र सेवा सुधारका लागि २४ बुँदे ज्ञापनपत्र बुझाएको छ। जिल्ला सेक्रेटरी बिरेन्द्र सीले नागरिकहरूले सहज, गुणस्तरीय र सम्मानजनक स्वास्थ्य सेवा पाउनुपर्ने भन्दै अस्पताल प्रशासनलाई सचेत गराएका छन्। ज्ञापनपत्रमा ओपिडी सेवा प्रविधिमैत्री बनाउन क्यूआर भुक्तानी, डिजिटल टोकन र अनलाइन पूर्वदर्ता प्रणाली लागू गर्नुपर्ने माग गरिएको छ। ३१ असार, बुटवल।
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी) रुपन्देहीले लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा सुशासन र सेवा प्रवाहसम्बन्धी समस्याहरू तत्काल समाधानका लागि अस्पताल प्रशासनलाई २४ बुँदे ज्ञापनपत्र बुझाएको छ। पार्टीका जिल्ला सेक्रेटरी बिरेन्द्र सीले अस्पतालका मेडिकल सुपरिन्टेण्डेन्टलाई सम्बोधन गर्दै स्वास्थ्य सेवा संविधानले प्रत्याभूत गरेको मौलिक अधिकार भएकाले सरकारी अस्पतालबाट सेवा लिन आउने प्रत्येक नागरिकले सहज, छिटो, गुणस्तरीय र सम्मानजनक उपचार पाउने सुनिश्चित गर्नुपर्ने दाबी गरेका छन्।
लुम्बिनी प्रदेश लगायत छिमेकी जिल्लाका हजारौं नागरिकको उपचार केन्द्र भएको अस्पतालमा सेवाग्राहीबाट निरन्तर गुनासाहरू प्राप्त भइरहेका छन्। स्थलगत निरीक्षणमा पनि सेवा प्रवाहमा कमजोरी देखिएकोले सुधारका लागि २४ बुँदे माग अघि सारिएको सेक्रेटरी बिरेन्द्र सीले बताएका छन्। ज्ञापनपत्रमा अस्पतालको ओपिडी सेवा पूर्णरूपमा प्रविधिमैत्री बनाउनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ। टिकट वितरण प्रणालीलाई व्यवस्थित गर्दै क्यूआर कोड मार्फत शुल्क भुक्तानी, डिजिटल टोकन प्रणाली, अनलाइन पूर्वदर्ता र एसएमएस मार्फत पालो जानकारी दिने प्रणाली लागू गर्नुपर्ने माग गरिएको छ।
नेपाल भलिबल लिगको फ्रेन्चाइज टोली अन्नपूर्ण स्पाइकर किङ्सले उषा भण्डारीलाई तीन वर्षका लागि ब्रान्ड एम्बासडरमा नियुक्त गरेको छ। सम्झौताअनुसार, भण्डारीले टोलीको प्रवर्द्धनका साथै ग्रासरुटबाट नयाँ खेलाडी उत्पादन र भलिबल विकासमा सक्रिय भूमिका निभाउनेछिन्। टोलीका सह–मालिक सुबोध त्रिपाठीले गण्डकी प्रदेशको प्रतिनिधित्व गर्ने टोलीसँगको यो सहकार्यले नेपाली भलिबललाई थप लोकप्रिय बनाउन मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे। ३१ असार, काठमाडौं।
नेपाल भलिबल लिग (एनभीएल) अन्तर्गतको फ्रेन्चाइज टोली अन्नपूर्ण स्पाइकर किङ्सले राष्ट्रिय महिला भलिबल टोलीकी मुख्य खेलाडी तथा चर्चित उषा भण्डारीलाई आफ्नो ब्रान्ड एम्बासडर नियुक्त गरेको छ। सुमिरा स्पोर्ट्स वेन्जरको स्वामित्वमा रहेको अन्नपूर्ण स्पाइकर किङ्स र स्टार आउटसाइड हिटर उषा भण्डारीबीच तीन वर्षको सम्झौता गरिएको हो। सम्झौताअनुसार, भण्डारीले टोलीको प्रचार-प्रसारमा सक्रियताका साथै अन्नपूर्ण स्पाइकर किङ्ससँग मिलेर नेपाली भलिबलको ग्रासरुट विकासमा पनि प्रभावकारी भूमिका निभाउनेछिन्।
टोलीका सह–मालिक सुबोध त्रिपाठीले भने, “भण्डारीसँगको सहकार्यले पुरुष भलिबलको फ्रेन्चाइज लिगलाई अझ लोकप्रिय बनाउने विश्वास छ। दर्शकलाई कभर्डहलसम्म तान्न र ग्रासरुटबाट भलिबलको विकासमा मद्दत पुर्याउन हामी यस पदमा उनीलाई नियुक्त गरेका हौं।” उनले थपे, “भलिबल हाम्रो राष्ट्रिय खेल हो, त्यसैले यसको विकासमा योगदान दिन हाम्रो उद्देश्य छ। गण्डकी प्रदेशको प्रतिनिधित्व गर्ने टोली भएकाले यो सहकार्य अझै विशेष बन्यो।”
उषा भण्डारीले पहिलोपटक भलिबल फ्रेन्चाइज टोलीमा ब्रान्ड एम्बासडर बन्न पाउँदा खुसी व्यक्त गर्दै भनिन्, “पहिले म फुटबल र क्रिकेट क्षेत्रसँग जोडिएकी थिएँ। भलिबल खेलाडीको रूपमा यस लिगको ब्रान्ड एम्बासडर बन्न पाउँदा निकै खुशी छु। म गण्डकी प्रदेशमै जन्मिएकी हुँ र अन्नपूर्ण स्पाइकर किङ्सबाट प्रस्ताव आएपछि सहकार्य सहज भयो।” गण्डकी प्रदेशलाई प्रतिनिधित्व गर्ने अन्नपूर्ण स्पाइकर किङ्स र तनहुँमा जन्मिएकी भण्डारीबीचको सहकार्य क्लबले विशेष र महत्वपूर्ण ठानेको छ। यस क्षेत्रमा भलिबल प्रेमीको बलियो आधार रहेकोले यसले क्लबको ब्रान्ड विस्तारसहित नयाँ खेलाडी उत्पादन र ग्रासरुट विकासमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ।
भण्डारीले घरेलु भलिबलमा नेपाल पुलिस क्लबबाट खेल्दै आएकी छिन् र माल्दिभ्सका विभिन्न क्लबबाट पनि व्यावसायिक भलिबल खेलेकी छिन्। सन् २०१९ मा १४ वर्षको उमेरमा १३औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) बाट राष्ट्रिय टोलीमा पदार्पण गरेकी उनी त्यसयता निरन्तर राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आएकी छन्। केडिया ग्रुपको आयोजनामा पहिलोपटक सञ्चालनमा आउने नेपाल भलिबल लिगमा ६ टोली सहभागी हुनेछन्। अन्नपूर्ण स्पाइकर किङ्सले भण्डारीसँगको सहकार्यले नेपाली भलिबलको समग्र विकास र नयाँ प्रतिभा उत्पादनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने विश्वास लिएको छ।
उषा भण्डारीका अन्तर्राष्ट्रिय खेल यात्रा र उपलब्धिहरू:
२०१९ (१३औं साग): रजत पदक डेब्यु
२०२२ (एभीसी महिला सिनियर सेन्ट्रल जोन): च्याम्पियन (स्वर्ण पदक)
२०२३ (काभा महिला च्यालेन्जर्स लिग): कांस्य पदक
२०२३ (१९औं एसियन गेम्स, चीन): सहभागिता
२०२४ (काभा महिला भलिबल क्लब च्याम्पियनसिप): च्याम्पियन (नेपाल पुलिस क्लबबाट)
२०२४ (काभा महिला नेशन्स लिग): रजत पदक
२०२६ (काभा महिला क्लब च्याम्पियनसिप): कांस्य पदक
२०२६ (काभा महिला लिग): चौथो स्थान
समाचार सारांश समीक्षा पश्चात तयार गरिएको। जगदम्बा मोटर्सले प्रोटोनको बहुप्रतिक्षित इलेक्ट्रिक गाडी इमास ५ को बुकिङ खुला गरेको छ। कम्पनीले गाडीको बजार मूल्य अनुमान गर्ने ग्राहकका लागि विशेष योजना ल्याई विजेतालाई सोही मूल्यमा गाडी खरिद गर्ने अवसर दिने जनाएको छ। यो गाडीले हालै ‘इलेक्ट्रिक कम्प्याक्ट भेहिकल अफ द इयर २०२६’ को उपाधि प्राप्त गरेको छ। ३१ असार, काठमाडौं। नेपालमा प्रोटोन गाडीका आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले बहुप्रतिक्षित इलेक्ट्रिक गाडी इमास ५ को बुकिङ खुलाएको छ। आधिकारिक रूपमा सार्वजनिक हुनु भन्दा अगाडि “गेस एण्ड बुक द अल न्यु इमास ५ एट योर प्राइस” नामक विशेष योजना सुरू गरिएको छ। कम्पनीका अनुसार, यस योजनामा ग्राहकले नयाँ प्रोटोन इमास ५ को आधिकारिक बजार मूल्य अनुमान गरी सोही मूल्यमा गाडी खरिद गर्ने मौका पाउनेछन्। कम्पनीले तोकेकै लन्च मूल्य वा लन्च मूल्यसँग सबैभन्दा नजिकको मूल्य अनुमान गर्ने ग्राहकलाई आफुले अनुमान गरेकै मूल्यमा गाडी किन्न दिन्छ। यस योजनामा सहभागी हुन इच्छुकहरूले कम्पनीले जारी गरेको साइटमा गएर आफ्नो रोजाइको भेरियन्ट चयन गरी ‘प्राइस स्लाइडर’ मार्फत अनुमानित मूल्य लक गरी पठाउन सक्नेछन्। मूल्य अनुमानका लागि इमास ५ प्राइम भेरियन्टको मूल्य दायरा २९.९९ लाख देखि ३४.९९ लाख रुपैयाँसम्म तोकिएको छ भने ‘प्रिमियम’ भेरियन्टको दायरा ३४.९९ लाख देखि ३९.९९ लाख रुपैयाँसम्म निर्धारण गरिएको छ। कम्पनीले जनाएको छ, यस योजनामा नियमपूर्वक सहभागीहरूमध्ये प्रत्येक भेरियन्टबाट ‘लक्की ड्र’ मार्फत ५ जना भाग्यशाली विजेता चयन गरिनेछ। विजेताहरूले यस योजनाका सर्त तथा नियमहरूको आधारमा आफूले अनुमान गरेकै मूल्यमा प्रोटोन इमास ५ खरिद गर्न पाउनेछन्। यसैबीच, जगदम्बा मोटर्सले १ लाख रुपैयाँ बुकिङ रकम तोकेर प्रोटोन इमास ५ को बुकिङ खुला गरेको छ। ग्राहकहरूले बैंक वा अनलाइनमार्फत भुक्तानी गरी भुक्तानीको कागजात सेल्स कन्सल्टेन्टलाई बुझाई आफ्नो बुकिङ प्रक्रिया पूरा गर्न सक्नेछन्। वा तोकिएको साइटमा गएर भौचर अपलोड गरी बुकिङ गर्न सकिनेछ। सो साइटमा बुकिङ गरेका ग्राहकलाई आधार मानेर लकी ग्राहक चयन गरिनेछ। प्रोटोन र जिलीको सहकार्यमा विकास तथा उत्पादन गरिएको यो गाडीले हालै मलेसियाको ‘अलायान्ज डिएसएफ भेहिकल अफ द इयर अवार्ड्स’ मा ‘इलेक्ट्रिक कम्प्याक्ट भेहिकल अफ द इयर २०२६’ को उपाधि प्राप्त गरेको थियो। कम्पनीका अनुसार, इमास ५ नेपालमा आफ्नो सेगमेन्टमा पहिलो ‘रियर–ह्विल–ड्राइभ’ भएको इलेक्ट्रिक कम्प्याक्ट एसयूभी हुनेछ। यसले प्रिमियम इलेक्ट्रिक ड्राइभिङ अनुभव प्रदान गर्न पाँचवटा प्रमुख विशेषता समावेश गरेको छ।
भूकम्पीय डेटा र परमाणुअस्त्र परीक्षणको विषयमा विशेषज्ञता भएका एक अमेरिकी वैज्ञानिकलाई चीनले जासुसीको आरोपमा झन्डै दुई वर्षदेखि हिरासतमा राखेको उनका परिवारले जनाएको छ। बन्धकहरूको विषयमा पैरवी गर्ने संस्था ‘ग्लोबल रीच’का अनुसार ५४ वर्षीय चन योलिनलाई परिवार भेट्न बेइजिङ गएको क्रममा नोभेम्बर २०२४ मा पक्राउ गरिएको थियो। चन रिहा हुने कुनै सङ्केत नदेखेपछि उनको परिवारले उनको विषयमा सार्वजनिक रूपमा बोल्ने निर्णय गरेको हो।
चन चिनियाँ मूलका अमेरिकी वैज्ञानिक हुन्। उनले भूकम्पीय डेटाका आधारमा परमाणुअस्त्र परीक्षण भएको पत्ता लगाउने विषयमा विशेषज्ञता हासिल गरेका छन्। उनकी पत्नी रङ युफाङ पनि भूकम्पवैज्ञानिक हुन्। उनका अनुसार चनले चिनियाँ वैज्ञानिकहरूसँग मिलेर काम गरेका थिए। चनविरुद्ध लगाइएको आरोप गलत भएको दाबी गर्दै रङले त्यो आफ्ना पतिले गरेको कामको सार्वजनिक र सहकार्यात्मक प्रकृतिसँग मेल नखाने बताएकी छन्।
चीनको विदेश मन्त्रालयले मङ्गलवार आयोजित नियमित पत्रकार सम्मेलनमा यसबारे सोधिएको प्रश्नमा आफ्नो “न्यायिक निकायले कानुनअनुसार मुद्दाहरूको व्यवस्थापन गर्ने” जनाएको थियो। चनकी पत्नी रङले भनेकी छन्, “मैले ६०० दिनभन्दा लामो समयदेखि आफ्ना पतिको आवाज सुन्न पाएकी छैन। म उहाँको स्वास्थ्य र अवस्थाबारे चिन्तित छु।” चनको गिरफ्तारी चीनले ‘विस्तृत पारमाणविक परीक्षण प्रतिबन्ध सन्धि’को उल्लङ्घन गर्दै परमाणुअस्त्र परीक्षण गरेको विषयसँग सम्बन्धित हुन सक्ने आशङ्का रहेको ‘ग्लोबल रीच’ले जनाएको छ।
क्लाउडफ्लेयरले वेबसाइटमा आएका नक्कली एआई रोबोटहरू पत्ता लगाउनका लागि ‘प्रिकर्सर’ नामक नयाँ सुरक्षा प्रणाली सार्वजनिक गरेको छ। यस प्रविधिले प्रयोगकर्ताको माउस चलाउने गति, टाइप गर्ने शैली र स्क्रोल गर्ने तरिकाको विश्लेषण गरी मान्छे वा रोबोट छुट्याउँछ। कम्पनीका सिटिओ डेन नेखटले भने, ‘रोबोटहरूले माउस चलाउँदा एकदमै सिधा, चिल्लो र आवश्यकता भन्दा बढी सटिक ढंगले चलाउँछन्, जसले तिनीहरूलाई छिटै चिनिन्छ।’ ३१ असार, काठमाडौं। क्लाउडफ्लेयर कम्पनीले वेबसाइटहरूमा आउने नक्कली सफ्टवेयर वा एआई रोबोटहरू पत्ता लगाउन ‘प्रिकर्सर’ नामक प्रणाली ल्याएको छ। यो प्रणाली हाल क्लाउडफ्लेयरका सबै ग्राहकहरूमा ‘इन्टरप्राइज बट म्यानेजमेन्ट’ योजना प्रयोग गर्नेहरूका लागि मात्र उपलब्ध छ। यसको मुख्य उद्देश्य वेबसाइट खोल्दा देखिने पजलहरू (क्याप्चा) घटाउनु हो। यसको मतलब अब फोटो छान्ने वा कोड राख्ने खेल क्याप्चा कम देखिनेछन् र वेबसाइट सजिलै चलाउन सकिनेछ।
लगइन गर्दा वा केही किन्ने/चलाउने बेला ‘रोबोट हो कि होइन’ जाँच गर्ने पुराना तरिकाहरूभन्दा यो नयाँ प्रविधि फरक छ। प्रिकर्सरले प्रयोगकर्ताको वेबसाइटमा भइरहेका गतिविधिमा लगातार निगरानी राख्छ र प्रयोगकर्ता साँच्चिकै मान्छे हो कि रोबोट भन्ने कुरा पत्ता लगाउछ। यसले कसरी मान्छेलाई छुट्याउँछ? प्रिकर्सरले प्रयोगकर्ताको वेब गतिविधि, जस्तै माउस चलाउने तरिका, स्क्रोल गर्ने गति, टाइप गर्ने गतिको विश्लेषण गरेर मान्छे छुट्याउँछ। जस्तै – माउस चलाउने तरिका, पेज माथि वा तल सार्ने गति (स्क्रोल गर्ने तरिका), टाइप गर्ने गति, कपि-पेस्ट गर्ने शैली, स्क्रिनमा पेज खुल्ला छ कि छैन, र बक्सहरूमा क्लिक गर्दा किबोर्ड कसरी चलिरहेको छ भन्ने कुराहरू यसले नोट गर्छ। यसरी सबै शैलीहरूको विश्लेषण गर्दा क्लाउडफ्लेयरले प्रयोगकर्ताको कुनै व्यक्तिगत डाटा रेकर्ड नगर्ने दाबी गरेको छ। कम्पनीका अनुसार के टाइप भयो, म्यासेज वा पासवर्ड के छ जस्ता अक्षरहरू रेकर्ड गरिँदैनन्। यो प्रणालीले प्रयोगकर्ताको टाइप गर्ने गति र तरिकालाई मात्र अवलोकन गर्छ।
यसअघि क्याप्चा खेलेर र लगइनको बेला मात्रै रोबोट छ कि छैन जाँच गरिन्थ्यो भने अब वेबसाइट चलिरहेको समयमा नै व्यवहारलाई जाँच गर्छ। क्लाउडफ्लेयरले नयाँ प्रविधि ल्याउन आवश्यक भएको कारण यसको विकास गरेको हो, किनभने अहिलेका एआई रोबोटहरू धेरै चलाख हुँदै गएका छन्। तिनीहरूले सामान्य ब्राउजर प्रयोग गर्न सक्छन् र कहिले काँही साधारण क्याप्चा पजललाई समेत छल्न सक्छन्। यस्ता रोबोटहरूलाई रोक्न प्रिकर्सर बनाइएको कम्पनीले जनाएको छ। क्लाउडफ्लेयरका अनुसार कुनै पनि रोबोटले लामो समयसम्म मानिस जस्तो व्यवहार गर्न सक्दैन। मानिसहरूले माउस सिधा मात्र चलाउँदैनन्, कहिले अलमलिन्छन्, बटनभन्दा अलिकति टाढा लैजान्छन्, दिशा बदल्छन् र गति एकरूप हुँदैन। कम्पनीका सिटिओ डेन नेखटले भने, ‘मानिसहरूले माउसलाई कहिले काँही पेचिलो, कहिले तिरेर चलाउँछन्, तर रोबोटहरूले भने सिधा, चिल्लो र अत्यन्त सटीक तरिकाले माउस चलाउँछन्, जसले गर्दा तिनीहरू तुरुन्तै चिनिन्छन्।’ योग्य वेबसाइट सञ्चालकहरूले आफ्नो क्लाउडफ्लेयर ड्यासबोर्डबाट सजिलै यो सुविधा सक्रीय गर्न सक्छन्। यो सक्रिय भएपछि, वेबसाइटका पेजहरू खुल्दा एउटा सानो कोड स्वतः थपिन्छ र वेबसाइट सञ्चालकले कुनै थप प्रक्रिया गर्न आवश्यक पर्दैन। यस कोडले प्रयोगकर्ताका सबै गतिविधिको संकेतहरू संकलन गर्छ र क्लाउडफ्लेयरका मुख्य सर्भरमा पठाउनु अघि केही समयका लागि सुरक्षित राख्छ। यसलाई आधार बनाएर क्लाउडफ्लेयरले सुरक्षा मूल्यांकन गर्छ र सम्बन्धित निर्णयहरू लिन्छ।
यो आर्थिक वर्षको अन्त्य नजिकिँदै गर्दा पछिल्ला तथ्यांकहरूले सरकारले निर्धारण गरेको राजस्व र पुँजीगत खर्चका लक्ष्य दुवैमा कमजोर प्रदर्शन भएको देखाएका छन्। असार ३० गतेसम्मको तथ्यांक अनुसार राजस्व सङ्कलन लक्ष्यको करिब ८२ प्रतिशत मात्र संकलन भएको छ भने विकासका लागि पुँजीगत खर्च लक्ष्यको आधा पनि पूरा हुन सकेको छैन, महालेखा नियन्त्रक कार्यालयको तथ्यांकमा देखिन्छ। नयाँ सरकारले गठन भई १०० दिन पूरा भइरहँदा पनि ती आंकडामा उल्लेखनीय सुधार नआएको देखिन्छ, जुन कतिपयको अपेक्षाभन्दा कम हो।
सरकारका आर्थिक अभिलेख राख्ने महालेखा नियन्त्रक कार्यालयका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको राजस्व सङ्कलन लक्ष्य १४ खर्ब ८० अर्ब रुपैयाँ रहेको थियो, जसमा असार ३० सम्म जम्मा १२ खर्ब रुपैयाँ मात्र सङ्कलन भएको छ। त्यस्तै, पुँजीगत खर्चका लागि तोकेको लक्ष्य ४ खर्ब रुपैयाँभन्दा माथि रहेकोमा असार ३० गतेसम्म जम्मा १ खर्ब ८५ अर्ब (४५.५६ प्रतिशत) खर्च भइसकेको छ। “आज (बुधवार) पनि कतिपय भुक्तानीहरू हुने छन्। असार २५ गते अगाडि भएका भुक्तानीहरू सम्बन्धित कार्यालयका आदेश अनुसार मात्रै हुने छन् भने त्यसपछि बिल जाँच गरी मात्रै भुक्तानी हुनेछ,” महालेखा नियन्त्रक कार्यालयका प्रवक्ता एवं सहमहालेखा नियन्त्रक दीपक लामिछानेले बुधबार दिउँसो बताएका छन्।
“समग्रमा हेर्दा राजस्व सङ्कलन र पुँजीगत खर्च विगतका वर्षहरूसँग तुलनात्मक रूपमा उस्तै देखिन्छ,” उनले भने। नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांक अनुसार विगत पाँच वर्षमा पुँजीगत खर्चको स्तर लगभग समान रहेको देखिन्छ। अघिल्लो वर्ष पुँजीगत खर्च २ खर्ब २२ अर्ब, तिन वर्ष अघि १ खर्ब ९२ अर्ब, त्यसअघि २ खर्ब ३४ अर्ब र त्यसअघि २ खर्ब १६ अर्ब रुपैयाँ रहेको तथ्यांकमा देखिन्छ। यसपालि कम किन? असार ३० सम्मको पुँजीगत खर्च ४५ प्रतिशतमै सीमित रहेकाले बाँकी दुई दिनका भुक्तानी मिसाए पनि ठूलो परिवर्तन नआउने देखिन्छ। “अघिल्ला चार-पाँच वर्षको औसत पुँजीगत खर्च करिब ६२ प्रतिशत हो। यस वर्ष यो कम हुनुको मुख्य कारण देशले अनुभव गरेको राजनीतिक अस्थिरता हो,” राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्वउपाध्यक्ष प्रकाशकुमार श्रेष्ठले भने।
“राजनीतिक अस्थिरता, जेन जि आन्दोलन, अन्तरिम सरकार जस्ता कारणले खर्च प्राथमिकतामा असर परेको छ,” उनले जोड दिएका छन्। साउनदेखि नयाँ आर्थिक वर्ष सुरु भयो, भदौमा जेन जि आन्दोलनपछिको सरकार फेरियो र छ महिनाको अन्तरिम सरकारले चुनावमा जोड दियो। त्यसपछि गठन भएको नयाँ सरकारले पनि १०० दिन पूरा गरिसकेको छ। “तीन महिनाभित्रै महत्वपूर्ण सुधार आउने अपेक्षा गर्न सकिंदैन तर औसतभन्दा कम भएको देखिन्छ,” श्रेष्ठले बताए। मन्त्रीले दिएका आशापूर्वाधार विकास मन्त्री सुनील लम्सालले सरकारले केही नीतिगत सुधार गरिसकेको र थप सुधार गर्दै गएको बताएका छन्, जसले बजारमा बढी रकम प्रवाह हुन मद्दत गर्ने बताए।
अमेरिकी सिनेटर लिन्डसे ग्राहमको निधनले इजरायल र अमेरिकाबीचको कूटनीतिक सम्बन्धमा गहिरो प्रभाव पर्ने देखिन्छ। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले ग्राहमको निधनप्रति दु:ख व्यक्त गर्दै उनलाई इजरायलको सबैभन्दा ठूलो समर्थकका रूपमा सम्झिएका छन्। ग्राहकको निधनले रुसमाथि कडा प्रतिबन्ध लगाउने विधेयक पारित गर्ने अभियानमा थप उर्जा आउने अपेक्षा गरिएको छ। ३१ असार, काठमाडौं।
जुलाई १२ मा निधन भएका ग्राहम राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका निकटतम सहयोगी थिए। केही समयदेखि इजरायल र अमेरिकाबीच सम्बन्ध चिसिएको थियो। इरानसँगको सम्झौतालाई लिएर इजरायलले देखाएको असन्तुष्टिले शान्ति वार्तामा बाधा पुग्ने ट्रम्पको भनाइ थियो। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले यो खबरप्रति गम्भीर दु:ख प्रकट गरेका छन्। उनले भने, ‘म अत्यन्त दुःखी छु।’
ग्राहमले इजरायलको अमेरिकासँगको हतियार सम्झौता सुरक्षित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। साथै उनले साउदी अरबसँग इजरायलको सम्बन्ध सुधार गर्ने प्रयासहरू पनि गरेका थिए। अमेरिकी प्रतिनिधिसभाका सदस्य माइकल म्याकलले ग्राहमको निधनप्रति प्रतिक्रिया दिँदै भने, ‘लिन्डसेको सम्मान गर्ने सबैभन्दा उचित तरिका उनको विधेयक पारित गर्नु हो।’ इजरायली अधिकारीहरूसँग नजिक रहेका एक मध्यपूर्व विश्लेषकले भने, ‘इजरायलीहरूले सधैं यो बुझ्थे कि लिन्डसे इजरायललाई क्षेत्रमा जोड्न चाहन्थे र इरानी प्रभावको सामना गर्न तत्पर थिए। त्यो स्थायी पक्ष अब हराइसक्यो।’
नेपाली महिला यू-१९ क्रिकेट टोलीले एसीसी यू-१९ महिला प्रिमियर कपको सेमिफाइनलमा प्रवेश गर्दै एसिया कपका लागि छनोट पक्का गरेको छ। क्वाटरफाइनलमा जापानलाई ९ विकेटले पराजित गर्दै नेपालले सहज जित हासिल गर्यो। अब सेमिफाइनलमा नेपालले शुक्रबार संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) सँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।
३१ असार, काठमाडौं। नेपाली महिला यू-१९ क्रिकेट टोली एसीसी यू-१९ महिला प्रिमियर कप क्वाटरफाइनलमा जापानलाई ९ विकेटले हराउँदै सेमिफाइनलमा पुगेको छ र यससँगै एसिया कपमा छनोट सुनिश्चित गरिएको छ। जापानले दिएको ८७ रनको लक्ष्य नेपालले ११.२ ओभरमा १ विकेट गुमाएर पूरा गर्यो। साबित्री धामी ४१ रन अविजित रहँदा कप्तान सोनी पाख्रिन र सना प्रवीणले समान १८-१८ रन बनाए।
जापानले टस जितेर पहिले ब्याटिङ गर्दै २० ओभरमा सबै विकेट गुमाएर मात्र ८६ रन बनायो। कप्तान बियान्का शिनो ३८ रनमा अविजित रहिन्। अयाने साकुराबा र किचो सुजुकीले समान १० रन बनाए। नेपालका रिया शर्मा र कृश्मा गुरुङले २-२ विकेट लिए भने अनु कडायत, मनिषा उपाध्याय र सोनी पाख्रिनले १-१ विकेट लिए। अब नेपाल सेमिफाइनलमा यूएईसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। सेमिफाइनल खेल पर्सि शुक्रबार हुनेछ।