लेखक: space4knews

२० भदौ, काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकफ र ज्वाइँ जारेड कुशनर रुस र युक्रेन भ्रमण गर्न लागेका छन्। उनीहरूले रुस–युक्रेन युद्ध समाप्त गर्न प्रयासका रूपमा भ्रमणमा जाने योजना बनाएका हुन्। पत्रकारको प्रश्नमा राष्ट्रपति ट्रम्पले ती प्रतिनिधिहरू युद्ध अन्त्य गर्ने प्रस्ताव लिएर जान लागेको बताएका छन्। ट्रम्पले यसका लागि अमेरिकाले ठोस प्रस्ताव राखेको जनाए तापनि विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेका छैनन्।

युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले पनि विटकफ र कुशनरको भ्रमण पुष्टि गरेका छन्। योजना अनुसार ती प्रतिनिधिहरू शनिबार मस्को पुगेर रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेटवार्ता गर्नेछन् भने आइतबार किभ पुगेर जेलेन्स्कीसँग वार्ता गर्ने कार्यक्रम छ। विटकफ र कुशनर राष्ट्रपति ट्रम्पको तर्फबाट रुस–युक्रेन शान्ति वार्ता अघि बढाउने प्रयासमा सक्रिय छन्। उनीहरूले यसअघि पनि युरोपमा पटक–पटक वार्ता गरिसकेका छन्, यद्यपि युद्धरत दुवै पक्षबीच गहिरो मतभेद अझै कायम छ। रुसले युक्रेनलाई थप भूभाग छोड्न माग गरिरहेको छ भने युक्रेनले उक्त माग अस्वीकार गर्दै आएको छ।

२० भदौ, काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको माउन्ट कलाङ्गमा छिट्टै आक्रमण गरिने संकेत दिएका छन्। शुक्रबार पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उहाँले अमेरिकाले इरानस्थित ‘पिक्याक्स माउन्टेन’ मा छिट्टै आक्रमण गर्न सक्ने बताउनुभयो। इरानको नताञ्ज परमाणु केन्द्र नजिक रहेको उक्त क्षेत्र अत्यधिक सुरक्षित मानिन्छ र त्यहाँ जमिनतलमा गहिरा दुईवटा सुरुङहरू रहेको जानकारी प्राप्त छ।

ट्रम्पले इरानसँगको अमेरिकी संघर्षलाई ठूलो युद्ध भन्न नहुने बताउनु भयो। ‘धेरै मानिस यसलाई युद्ध भन्दैनन्। म यसलाई सैन्य संघर्ष भन्छु,’ उहाँले भन्नुभयो, ‘किनभने यो हाम्रो लागि निकै सामान्य कुरा हो। यो कुनै ठूलो विषय होइन।’ ट्रम्पले भेनेजुएलामा अमेरिकी कारबाहीको उदाहरण दिँदै त्यहाँ अमेरिकापक्षबाट कुनै हताहती नभएको र इरानसँगको संघर्षमा १८ जना अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको उल्लेख गर्नुभयो। उहाँले भियतनाम युद्धमा अमेरिकाले एक लाख प्रर्द मानिसको ज्यान गुमाएको स्मरण गर्दै हालको संघर्ष त्यसको तुलनामा धेरै सानो रहेको दाबी गर्नुभयो। यसअघि अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेंसले पनि इरानमा महिनौंदेखि चलिरहेकाको अमेरिकी सैन्य कारबाहीलाई ‘युद्ध’ भन्नु उपयुक्त नहुने बताइसक्नु भएको छ।

समाचार सारांश सम्पादकीय समीक्षा सहित तयार। चीन–नेपाल सीमामा पर्ने गिरोङ क्षेत्रमा २६ अगस्तमा आएको पहिरोपछि आएको बाढीमा शुक्रबार साँझसम्म ३१ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको छ। स्थानीय विपद् व्यवस्थापन केन्द्रका अनुसार हिमपहिरोपछि आएको बाढीमा ५३१ व्यक्ति बेपत्ता रहेका छन्। उद्धारका लागि लगभग २३०० भन्दा बढी उद्धारकर्मी, ४०० भन्दा धेरै सवारीसाधन, ८ हजार उपकरण र २४ हेलिकोप्टर परिचालन गरिएका छन्। २० भदौ, काठमाडौं।

दक्षिण–पश्चिमी चीनको सिजाङ स्वायत्त क्षेत्रमा चीन–नेपाल सीमामा पर्ने गिरोङ क्षेत्रमा २६ अगस्तमा आएको पहिरोपछि नदीमा आएको बाढीका कारण शुक्रबार साँझ ६ बजेसम्म ३१ जनाको मृत्यु भएको स्थानीय विपद् व्यवस्थापन तथा उद्धार केन्द्रले पुष्टि गरेको छ। कमाण्ड सेन्टरका अनुसार हिमपहिरोपछि आएको बाढीमा ५३१ जना बेपत्ता रहेका छन्। उद्धारकर्मीहरूले उक्त क्षेत्रबाट ९८७ वटा व्यक्तिगत सामान फेला पारेको जनाएका छन्।

बुधबारसम्म जी–२१६ उद्धार मार्गमा निरीक्षण गर्दा ५८ वटा सम्भावित भूगर्भीय विपतिका स्थलहरू पहिचान गरिएको छ, केन्द्रका अधिकारीहरूले बताएका छन्। अधिकारीहरूले प्रभावित तीन गाउँका सम्भावित जोखिमहरूको निरीक्षण र मूल्याङ्कन पूरा गरेका छन् र दुई अस्थायी आपतकालीन आश्रयस्थलको लागि स्थान चयन गरेका छन्। त्यहाँका लागि आपतकालीन आपूर्ति सेवा व्यवस्थापनका लागि मार्गदर्शन समेत गरिएको छ।

द्वितीयक सम्भावित विपद्का जोखिम पहिचान र रोकथामका लागि मौसम, प्राकृतिक स्रोत, जलस्रोत तथा आपतकालीन व्यवस्थापन अधिकारीहरू सहित चाइनिज साइन्स एकेडेमी र चीन सुरक्षा विज्ञान तथा प्रविधि एकेडेमीका १७२ विज्ञ र प्राविधिक बुधबार दिउँसो ४ बजेसम्म उक्त स्थलमा सक्रिय थिए। हिमाली क्षेत्रमा आएको बरफ–चट्टान पहिरोले गिरोङ बन्दरगाह हुँदै बग्दा भवनहरू, विद्युत आपूर्ति र गिरोङ बन्दरगाहतर्फ जाने जी-२१६ राजमार्गको एक खण्ड ध्वस्त भएको थियो, जसले विपद् व्यवस्थापन र उद्धार कार्यमा ठूलो बाधा पुर्‍याएको थियो। यस्ता कठिनाइहरूका बाबजुद चीनले तुरुन्तै हेलिकोप्टर, स्पीडबोट र रबरको डुङ्गा परिचालन गरी उद्धारकर्मीहरूलाई पहिरो प्रभावित बन्दरगाहमा पुर्‍याएको छ। उद्धार टोलीले १२ घण्टा ठाडो पहाडी सडक पार गर्दै पैदल उक्त क्षेत्रमा पुगेका थिए। त्यस क्षेत्रमा करिब २३०० उद्धारकर्मी, ४०० भन्दा धेरै खोज तथा उद्धारका सवारीसाधन, ८ हजार भन्दा बढी व्यावसायिक उपकरणका सेट, ८०० भन्दा बढी ड्रोन उडान र २४ हेलिकोप्टर परिचालित छन्।

इरानको विवाह समारोहमा भएको विस्फोटमा पाँच जनाको मृत्यु र ६७ जना घाइते भएका घटनापछि अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले घटनाको समीक्षा सुरु गरेको छ। सेन्ट्रल कमान्डले नागरिक र सैन्य दुबै सञ्चारका लागि प्रयोग हुने सञ्चार टावरलाई लक्षित गरिएको आक्रमणबारे ड्रोन फुटेज र लक्ष्य पहिचान प्रक्रियाहरू जाँच गरिरहेको छ। उप राष्ट्रपति जेडी भान्सले घटनाबारे पूर्ण अनुसन्धान भइरहेको र गल्ती भए त्यसबाट सिक्ने बताएका छन्।

१९ भदौ, काठमाडौं। मङ्गलबार इरानमा भएको सैन्य आक्रमणका क्रममा एक विवाह समारोहमा नागरिक हताहत भएको विषयमा अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम)ले समीक्षा प्रक्रिया सुरु गरेको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले एक्सियोसलाई उक्त जानकारी दिएका छन्। अमेरिकी आक्रमणकै कारण भएको पुष्टि नभए तापनि यो घटना छ महिनाअघि सुरु भएको युद्धकालीन सबैभन्दा ठूलो नागरिक हताहतीमध्येको एक मानिएको छ।

अमेरिकी अधिकारीका अनुसार घटना सम्बन्धी सैन्य अनुसन्धान छिट्टै अन्तिम चरणमा पुग्न लागेको छ। इरानी रेड क्रस संस्थाको जानकारी अनुसार, विवाह समारोह भइरहेको घरमा भएको विस्फोटमा पाँच व्यक्ति मारिएका र ६७ जना घाइते भएका छन्। इरानी अधिकारीहरूले अमेरिकी सेनालाई भवनमा आक्रमण गरी सर्वसाधारणको हत्या गरेको आरोप लगाएका छन्। सेन्टकमका कमान्डर एडमिरल ब्राड कूपरले बुधबार उक्त आक्रमणको आन्तरिक समीक्षा गर्न निर्देशन दिएका छन्।

सेन्टकमका प्रवक्ता क्याप्टेन टिम हकिन्सले भने, ‘हामी इरानी सरकारी मिडियाबाट आएका प्रतिवेदनहरूबारे सचेत छौँ र तिनको अध्ययन गरिरहेका छौँ। IRGCको विपरीत अमेरिकी सेनाले कहिल्यै पनि सर्वसाधारणलाई निशाना बनाएर आक्रमण गर्दैन।’ उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले बिहीबार ह्वाइट हाउसको पत्रकार सम्मेलनमा भने, ‘हामी यस घटनाको अनुसन्धान गरिरहेका छौँ किनभने यो विषयमा हामीलाई स्पष्ट चासो छ। हामी सत्य जान्न चाहन्छौं र यदि हाम्रो पक्षबाट गल्ती भएको छ भने त्यसलाई सुधार गर्ने हाम्रो प्रतिबद्धता नै फरक बनाउँछ। जब हाम्रो सेना गल्ती गर्छ, तिनीहरू त्यसबाट सिक्छन्। त्यसैले पूर्ण रूपमा यो अनुसन्धान भइरहेको छ।’

दक्षिण कोरियाको राष्ट्रपति कार्यालयले होर्मुज स्ट्रेटमा सैन्य बल पठाउने विषयमा अहिलेसम्म कुनै निर्णय नगरेको स्पष्ट पारेको छ। यस वर्षको अन्त्यसम्ममा सैन्य बल पठाउनेरहेको मिडिया रिपोर्ट आएसँगै राष्ट्रपति कार्यालयले यसको पुष्टि नगरेको जनाएको छ।

इरान र अमेरिकाबीच जारी तनावको पृष्ठभूमिमा विश्वव्यापी तेल आपूर्तिका लागि महत्त्वपूर्ण मानिने होर्मुज स्ट्रेटको विषय पुनः चर्चा भइरहेको छ। १९ भदौ, काठमाडौंमा भएको यस घटनाक्रममा दक्षिण कोरियाले यसबारे आफ्नो आधिकारिक स्थिति सार्वजनिक गरेको छ।

सूत्रहरूका अनुसार दक्षिण कोरियाले होर्मुज स्ट्रेटमा सेना पठाउने सम्भावनालाई लिएर अझै कुनै अन्तिम निर्णय गरेको छैन। यस विषयमा मिडियामा व्यापक चर्चा भए पनि, राष्ट्रपति कार्यालयले कुनै निर्णय नसकेको जानकारी दिएको छ।

होर्मुज स्ट्रेटलाई विश्वव्यापी तेल आपूर्तिका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण जलमार्ग मानिन्छ। इरानले यसमा आफ्नो अधिकार रहेको दाबी गर्दै आएको छ भने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यो जलमार्ग स्वतन्त्र जल यातायातका लागि खुला रहनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

१९ भदौं, काठमाडौं । जर्जिया मेलोनी दोस्रो विश्वयुद्धपछि इटालीको सबैभन्दा लामो समयसम्म पदमा बनेकी प्रधानमन्त्री भएकी छन्। यस उपलब्धिमा भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उनलाई बधाई दिएका छन्। प्रधानमन्त्री मोदीले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेखेका छन्, ‘मेरा मित्र र प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीलाई दोस्रो विश्वयुद्धपछि लगातार सबैभन्दा लामो समयसम्म प्रधानमन्त्री पदमा रहने प्रधानमन्त्री बनेकोमा हार्दिक बधाई। यो उपलब्धिले उहाँको नेतृत्वमा इटालीका जनताको भरोसा र विश्वासलाई पुष्टि गर्दछ।’

मोदीले भारत र इटालीबीचको विशेष रणनीतिक साझेदारीलाई अझ मजबूत बनाउन मेलोनीको मित्रता र सहयोगको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको बताएका छन्। ‘म दुवै देशका जनताको राम्रो र समृद्ध भविष्यका लागि उहाँसँग मिलेर काम जारी राख्ने आशा गर्छु,’ मोदीले भनेका छन्। आगामी वर्षहरूमा मेलोनीको सफलताका लागि आफ्नो तर्फबाट शुभकामना दिंदै बधाई दिएका छन्।

यसअघि मेलोनीले एक्समा लेख्दै गणतन्त्र इटालीको इतिहासमा सबैभन्दा लामो समय सरकार चलाएकोमा खुशी व्यक्त गरेकी थिइन्। ‘आज हाम्रो सरकार इटाली गणतन्त्रको इतिहासमा सबैभन्दा लामो समयसम्म काम गर्ने सरकार बनेको छ,’ उनले लेखेकी छन्। उनले यस उपलब्धिलाई गहिरो भावनाका साथ स्वागत गरेको पनि उल्लेख गरेकी छन्। ‘स्थिरता कुनै यस्तो रेकर्ड होइन, जसको देखावा गरियोस्,’ उनले थपेकी छन्, ‘यो त्यो अवस्था हो जसले कुनै देशलाई योजना बनाउन, निर्णय लिन, वाचा पूरा गर्न र सम्मान पाउन मद्दत पुर्याउँछ।’

अर्जेन्टिनाका राष्ट्रपति जेभियर माइलेले फकल्यान्ड टापुमा आफ्नो देशको दाबी दोहोर्‍याएपछि बेलायतले आफ्नो प्रतिबद्धता “पूर्ण र अडिग” रहेको जनाएको छ। बेलायतका रक्षामन्त्री वेस स्ट्रिटिङले फकल्यान्डका बासिन्दा आफूलाई बेलायती मान्ने भएकाले उनीहरू बेलायती भएको बताएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फकल्यान्डसम्बन्धी अमेरिकी नीति पुनरावलोकन भइरहेको बताएका पछि विवाद अझै संवेदनशील बनेको छ। १९ भदौ, लन्डन (रासस/एएफपी)।

माइलेले उठाएको मुद्दा घरेलु राजनीतिबाट प्रेरित भएको भन्दै स्ट्रिटिङले भनेका छन्, “फकल्यान्डका बासिन्दाले आफूलाई बेलायती ठान्ने भएकाले उनीहरू बेलायती हुन्।” माइलेले भने फकल्यान्डमाथि अर्जेन्टिनाको दाबीलाई समर्थन गर्ने ‘परिवर्तनको हावा’ चलिरहेको दाबी गरेका छन्। सन् १९८२ मा फकल्यान्डलाई लिएर बेलायत र अर्जेन्टिनाबीच १० हप्तासम्म युद्ध भएको थियो। अर्जेन्टिनाले फकल्यान्ड टापुलाई ‘लास माल्भिनास’ भनेर आफ्नो भूभागको दाबी गर्दै आएको छ।

यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फकल्यान्डसम्बन्धी अमेरिकी नीति पुनरावलोकन भइरहेको बताउनुभएको छ, जसले विवादलाई अझ संवेदनशील बनाएको छ। बेलायती मन्त्री लुसी पावेलले फकल्यान्ड बेलायतको नियन्त्रणमा रहेको टापु क्षेत्र हो र त्यहाँका बासिन्दाले आफ्नै भविष्य निर्धारण गर्ने अधिकारको रक्षा गरिने बताए।