पश्चिम भारतको अहमदाबादमा एउटा अनौठो रेस्टुराँ रहेको छ जहाँ मानिसहरूले पुराना समाधिस्थलको छेउछाउ बसेर विभिन्न परिकारहरूको स्वाद लिन सक्छन्। सन् १९५० मा स्थापना भएको ‘लकी रेस्टुराँ’ पुरानो समाधिस्थलको भित्रै अवस्थित छ। स्थानीय बासिन्दाहरूबीच अत्यन्त लोकप्रिय यो रेस्टुराँमा पुराना समाधिस्थलहरूलाई छोएको नहोला भनेर खाली ठाउँमा बस्ने व्यवस्था मिलाइएको छ।
बेसारमा पाइने सक्रिय जैविक तत्व करक्युमिनले रक्तनलीहरूको कार्यक्षमता सुधार गरी मुटुलाई स्वस्थ राख्न सहयोग गर्छ। आयुर्वेदमा बेसारलाई मात्र मसला नभई प्राकृतिक औषधीय गुणले भरिपूर्ण उपचारका रूपमा समेत मानिन्छ। नेपाल र दक्षिण एसियाली मुलुकहरूमा शताब्दीयौँदेखि घाउ निको पार्ने, रुघाखोकी कम गर्ने, पाचन सुधार गर्ने तथा शरीरलाई स्वस्थ राख्ने उद्देश्यले बेसारको प्रयोग हुँदै आएको छ। यसको मुख्य कारण बेसारमा पाइने सक्रिय जैविक तत्व करक्युमिन हो। करक्युमिनले बेसारलाई पहेँलो रङ दिने गर्दछ। वैज्ञानिक अनुसन्धानहरूले यसमा शक्तिशाली एन्टिइन्फ्लामेटरी, एन्टिअक्सिडेन्ट, एन्टिमाइक्रोबियल साथै रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता सन्तुलित गर्ने गुण रहेको देखाएका छन्। पछिल्ला वर्षहरूमा करक्युमिनमाथि विश्वभर हजारौँ अध्ययन भएका छन्, जसले यसलाई प्राकृतिक स्वास्थ्य प्रवद्र्धक तत्वको रूपमा स्थापित गरेका छन्।
करक्युमिनले मुटु र रक्तनलीको स्वास्थ्य जोगाउन सकारात्मक भूमिका खेल्ने देखिएका छन्। यसले रक्तनलीको भित्री सतह ‘एन्डोथेलियम’को कार्यक्षमता सुधार गर्न मद्दत गर्दछ। एन्डोथेलियम स्वस्थ रहँदा रक्तसञ्चार सहज हुन्छ र उच्च रक्तचाप, हृदयघात तथा स्ट्रोकको जोखिम कम हुन सक्छ। यसले धमनीमा बोसो तथा प्लाक जम्ने प्रक्रियालाई सुस्त बनाउन मद्दत गर्ने विभिन्न अनुसन्धानहरूले संकेत गरेका छन्। करक्युमिनले खराब कोलेस्ट्रोल (एलडीएल) को अक्सिडेसन कम गर्न सहयोग पुर्याउने भएकाले धमनीमा क्षति पुग्ने जोखिम पनि घट्न सक्छ। यद्यपि मुटु रोगको उपचारका लागि औषधिको विकल्पका रूपमा यसलाई लिनु हुँदैन।
करक्युमिनले शरीरमा प्रतिरक्षा कोशिकाहरूको गतिविधिलाई सन्तुलित गर्न मद्दत गरेको अध्ययनहरूले देखाएका छन्। यसले अत्यधिक सूजन नियन्त्रण गर्नुका साथै आवश्यक प्रतिरक्षा प्रतिक्रिया कायम राख्न सहयोग पुर्याउँछ। त्यसैले नियमित रूपमा सन्तुलित मात्रामा बेसार सेवन गर्दा शरीरको प्राकृतिक प्रतिरक्षा प्रणालीलाई सहयोग पुग्न सक्छ। विशेष गरी मौसम परिवर्तनको समयमा हुने सामान्य संक्रमणबाट बच्न स्वस्थ आहारमा बेसार समावेश गर्नु उपयोगी मानिन्छ।
२१ जेठ, काठमाडौं । कर्तव्य ज्यान मुद्दामा फरार रहेका प्रतिवादी पक्राउ परेका छन्। पक्राउ पर्नेमा झापाको दमक नगरपालिका–८ का २८ वर्षीय दिवस भनिने दिप्सन चौधरी रहेका छन्। उनलाई इलाका प्रहरी कार्यालय दमले पक्राउ गरेको छ। दिप्सन चौधरीविरुद्ध कर्तव्य ज्यान मुद्दामा जिल्ला अदालत झापाले १९ चैत २०७९ मा दोषी ठहर गरेको थियो। उनीमाथि बाँकी रहेका १० वर्ष कैद भुक्तानी गर्न अदालतको आदेशअनुसार उनलाई कारागार पठाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
अमेरिकाको नेतृत्वमा भएको उच्चस्तरीय वार्तापछि इजरायल र लेबनानले बुधबार युद्धविराम लागू गर्न सहमति जनाएका छन्। युद्धविरामको घोषणा भए तापनि सीमा क्षेत्रमा झडप र आक्रमणहरू जारी रहेका छन्, जसका कारण दुवै पक्षले एकअर्कामाथि सम्झौता उल्लंघनको आरोप लगाएका छन्। इजरायली आक्रमणमा स्वास्थ्यकर्मी र सैनिकसहित मानवीय क्षति बढ्दै गएको छ, जसमा हालसम्म कम्तीमा १३० स्वास्थ्यकर्मीको मृत्यु भइसकेको छ।
अमेरिकी नेतृत्वमा वासिङ्टनमा भएको वार्तापछि इजरायल र लेबनानले युद्धविराम लागू गर्न सहमति जनाएका छन्। तर इरान समर्थित हिजबुल्लाहले गोलीबारीको ‘पूर्ण अन्त्य’ बिना कुनै पनि सहमति कार्यान्वयन नहुने स्पष्ट पारेको छ, जसले सम्झौतामा अनिश्चितता थपेको छ। दुवै पक्षबीच औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध नभए पनि संयुक्त विज्ञप्तिमा ‘पाइलट जोन’ स्थापनापछि सहमति भएको बताइएको छ।
युद्धविरामको घोषणा भए तापनि सीमावर्ती क्षेत्रमा झडप र आक्रमणहरू जारी रहेका छन्। हिजबुल्लाहले इजरायली सेनालाई लक्षित गर्दै आक्रमण गरेको र इजरायली आक्रमणमा दक्षिणी लेबनानमा कम्तीमा १० जनाको मृत्यु भएको बताएका छन्। सम्झौता सार्वजनिक भएको केही घण्टापछि उत्तरी इजरायलमा ‘संदिग्ध हवाई लक्ष्य’ देखिएपछि हवाई आक्रमण चेतावनी जारी गरिएको थियो, यद्यपि कुनै हताहतको पुष्टि भएको छैन।
संयुक्त विज्ञप्तिअनुसार युद्धविराम लागू हुन हिजबुल्लाहको गोलीबारी पूर्ण रूपमा रोकिनुपर्ने र दक्षिणी लेबनानबाट उसका लडाकूहरू हटाइने शर्त पनि समावेश गरिएको छ। वासिङ्टनमा भएको वार्ता लेबनानी र इजरायली प्रतिनिधिहरूबीच प्रत्यक्ष संवादको चौथो चरण रहेको जनाइएको छ। दुवै पक्षले आगामी जुन २२ को हप्तामा पुनः वार्ता गर्ने सहमति समेत जनाएका छन्, जसको उद्देश्य व्यापक शान्ति सम्झौतामा पुग्नु रहेको बताइएको छ।
उत्तर कोरियाका नेता किम जङ अनले एशियन विमेन च्याम्पियन्स लिग जितेर स्वदेश फर्किएका खेलाडीहरूलाई प्योंगयांगमा स्वागत गरेका छन्। किमसँग भेट्दा विजेता टोलीका खेलाडीहरू र अन्डर-१७ राष्ट्रिय टोलीका खेलाडीहरू भावुक भई आँसु भएका दृश्य सरकारी टेलिभिजनले २ जुनमा सार्वजनिक गरेको छ।
दक्षिण कोरियामा आयोजित प्रतियोगितामा नेगोह्याङ विमेन फुटबल क्लब विजयी भई आगामी वर्ष हुने फिफा विमेन च्याम्पियन्स कपका लागि छनोट भएको छ। उक्त क्लबले फाइनल खेलमा जापानी टोलीलाई हराएको थियो। उत्तर कोरियाको अन्डर-१७ राष्ट्रिय टोलीले पनि मे महिनामा आयोजित एएफसी यू-१७ विमेन एशियन कप जितेको छ।
२१ जेठ, पाँचथर । नेपाली कांग्रेस पाँचथरका सहसचिव गजेन्द्र राईले नेपाली कांग्रेस छोड्ने घोषणा गरेका छन्। उनले फेसबुकमा प्रकाशित भिडियो सन्देशमार्फत नेपाली कांग्रेसमा आफ्नो राजनीतिक यात्राको अन्त्य गर्ने बताएका छन्। कांग्रेसको साधारण सदस्यता छोडेको घोषणा गर्दै उनले श्रम शक्ति पार्टीमा प्रवेश गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। जनाउँदा छन् कि, उनी जेठ २३ गते आफ्नै गाउँ जेभालेमा श्रम शक्ति पार्टीका अध्यक्ष हर्क साम्पाङबाट पार्टी प्रवेश गराइनेछन्। उक्त कार्यक्रमलाई व्यापक रूपमा आयोजना गर्ने तयारी पार्टीले गरिरहेको जनाएको छ।
सामाजिक क्षेत्रमा समेत सक्रिय रहेका राईले पार्टी छोडेपछि कांग्रेसमा प्रभाव पर्ने देखिएको छ भने श्रम शक्ति पार्टीका नेता तथा कार्यकर्ताहरू उत्साहित छन्। राईले नयाँ पार्टीबाट सामाजिक सेवा र राजनीतिक यात्रा निरन्तरता दिने बताउनुभएको छ। उनी १४औं महाधिवेशनबाट सहसचिव पदमा निर्वाचित भएका थिए र कांग्रेसको विशेष महाधिवेशन पक्षमा खुलेर लागेका थिए।
सरकारले उपभोक्तालाई ‘भ्याट बिल’ लिन प्रोत्साहित गर्न नयाँ बजेटमा घोषणा गरेको ‘लोटरी’ अर्थात् चिट्ठा योजना आगामी साउन महिनादेखि कार्यान्वयनका लागि कार्यविधि तयार गर्दैछ, अधिकारीहरूले बताएका छन्। गत जेठ १५ गते आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट भाषणका क्रममा अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले चिट्ठा योजनाबारे जानकारी दिएका थिए। कार्यान्वयनका लागि कस्तो खरिद तथा सेवामा उपभोक्तालाई चिट्ठामा समेट्ने, नतिजा कसरी निकाल्ने, रेमिटेन्स गर्नेहरुलाई पनि कसरि योजनामा समावेश गर्ने लगायत प्राविधिक पक्षलाई केन्द्रमा राखेर आन्तरिक राजस्व विभागका निर्देशक शिव शर्माले कार्यविधि तयार गर्दैछन्।
सरकारको यो योजनाले लेनदेन पारदर्शी हुने र उपभोक्ता स्वयं जागरुक भएर भ्याट बिल माग्दा सरकारले वार्षिक राजस्वमा उल्लेखनीय वृद्धि हुने अधिकारीहरूले बताएका छन्। तर विभागका एक वरिष्ठ पूर्वमहानिर्देशकले यो योजना राम्रो भए पनि कार्यान्वयनमा चुनौतीहरू हुनसक्ने विचार प्रकट गरेका छन्। विगतका वर्षहरुमा कुनै पनि वस्तु वा सेवाको खरिदबिक्रीमा भ्याट बिल लिन उपभोक्ताले ध्यान नदिने र विक्रेताले पनि दिने इच्छा नदेखाउने प्रवृत्ति रहेकोले त्यसलाई रोक्न यस्तो योजना ल्याइएको अर्थ मन्त्रालयले जनाएको छ।
यो योजना लागू भएपछि भ्याट बिल लिने बानी बढ्ने र करको दायरा विस्तार हुने अपेक्षा अधिकारीहरूले गरेका छन्। नेपालमा सामान किनेमध्ये वा सेवा लिएकै बेला भ्याट बिल लिनु वा दिइनु पर्ने नियम भए पनि व्यवहारमा त्यो पर्याप्त रूपमा लागु भएको छैन। त्यस्तो अवस्थामा भ्याट बिल लिँदा ग्राहकले पनि बिल लिन खोज्ने र व्यापारीले पनि नियम पालना गर्ने भएकाले कारोबार पारदर्शी र लेखापालामा पारदर्शिता आउने अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ता अमृत लम्सालले बताएका छन्। “भ्याट बिल लिन प्रोत्साहन दिने संस्कार बसाल्नुपर्छ भन्ने उद्देश्यले यो योजना ल्याइएको हो,” भने लम्साल।
एसीसी महिला प्रिमियर कप क्रिकेटमा नेपालले भुटानलाई ५१ रनले पराजित गर्दै लगातार दोस्रो जित हासिल गरेको छ। नेपालले दिएको ११४ रनको लक्ष्य पछ्याएको भुटानले निर्धारित २० ओभरमा ८ विकेट गुमाएर मात्र ६२ रन बनायो। नेपालका लागि ब्याटिङमा सीता राना मगरले सर्वाधिक ३७ रन बनाइन् भने बलिङमा रुबिना क्षेत्रीले ३ विकेट लिए।
२१ जेठ, काठमाडौं। नेपालले लगातार दोस्रो जित हात पारेको छ। बिहीबार भएको खेलमा नेपालले भुटानलाई ५१ रनले पराजित गरेको हो। नेपालले दिएको ११४ रनको लक्ष्य पछ्याएको भुटानले २० ओभरमा ८ विकेट गुमाएर केवल ६२ रन बनायो। भुटानका लागि डेचेन वाङ्मोले सर्वाधिक अविजित ३९ रन जोडिन् भने चाडो ओमले ११ रन योगदान गरिन्। बाँकी खेलाडीहरूले दोहोरो अंकमा रन बनाउन सकेनन्।
नेपालका लागि बलिङमा रुबिना क्षेत्रीले ४ ओभरमा १५ रन दिएर ३ विकेट लिए। रिया शर्माले २ र कविता कुँवर तथा मनिषा उपाध्यायले १-१ विकेट झारिन्। यसअघि, टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको नेपालले २० ओभरमा सबै विकेट गुमाएर ११३ रन बनाएको थियो। सीता राना मगरले सर्वाधिक ३७ रन जोडिन्। रुबिना क्षेत्रीले २४, सोनी पाख्रिनले १३ र सम्झना खड्काले १० रन बनाए। नेपाल १०औं ओभरमा ४७-६ र १३औं ओभरमा ६७-७ मा संघर्षरत थियो।
सीता र रुबिना मिलेर आठौं विकेटका लागि ४० रनको साझेदारी गरे। सीता आउट हुँदा नेपालको स्कोर १०७-८ थियो, त्यसपछि १५ बलमा थप ६ रन बनाउने क्रममा बाँकी २ विकेटहरु गुमाइयो। भुटानका लागि सोनाम र छिरिङ जाङ्मोले समान ३-३ विकेट लिए। कप्तान अन्जु गुरुङले २ विकेट लिए भने रित्सी छोडेन र रिया प्रधानले १-१ विकेट लिए। नेपालले बुधबार पहिलो खेलमा कतारलाई पराजित गरेको थियो। अब शनिबार नेपालले हङकङसँग अर्को खेल खेल्ने छ।
२१ जेठ, काठमाडौं। भक्तपुरको भक्तपुर नगरपालिका वडा नं. १० छालिङ रोड स्थित आर्मी व्यारेक नजिकै एक महिलाको हत्या भएको छ। काठमाडौं शंकरापुर नगरपालिका वडा नं. ६ नाङ्लेभारे घर भएकी ३३ वर्षीया सलिना तोलाङ्गे विश्वकर्माको हत्या भएको हो, जो आर्मी व्यारेक पछाडि डेरा गरी बस्दै आएकी थिइन्। सलिनाको हत्या उनकै श्रीमान ३८ वर्षीया विदुर विश्वकर्माले गरेका छन् र प्रहरीले उनलाई पक्राउ गरिसकेको छ। बुधबार बेलुकी पौने आठ बजेतिर घरायसी विवादको क्रममा विदुरले सलिनामाथि खुकुरी प्रहार गरेका थिए। उनी घटनास्थलमै मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी परिसर भक्तपुरका प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) प्रकाश जबेगुले जानकारी दिए।
आमा-बुवाको झगडा छुटाउन गएका उनीहरुको आठ वर्षीया छोरालाई समेत खुकुरी प्रहारबाट चोट लागेको प्रहरीले जनाएको छ। भक्तपुर अस्पतालमा उपचार पश्चात् उनी डिस्चार्ज भइसकेका छन्। हाल ती बालकलाई प्रहरीले परिसर भक्तपुरको बाल मैत्री कक्षमा राखेको छ। घटनास्थलमा जिल्ला प्रहरी परिसर भक्तपुरका प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) सूर्य बहादुर खड्काको कमाण्डमा अनुसन्धान अधिकृतसहितको टोली परिचालित थियो। भक्तपुर प्रहरीले घटनाको विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ।
नेपालका लागि सीता राना मगरले सबैभन्दा धेरै ३७ रन बनाइन् भने रुबिना क्षेत्रीले २४ रन जोडिन्। स्कोर ६७-७ रहेको अवस्थामा सीता र रुबिनाले ४० रनको साझेदारी गर्दै टिमको इनिङ्स उकासेका थिए। एसीसी महिला प्रिमियर कपको दोस्रो खेलमा नेपालले भुटानलाई ११४ रनको लक्ष्य दिएको छ। मलेसियामा टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको नेपालले निर्धारित २० ओभरमा सबै विकेट गुमाउँदै ११३ रन बनाएको हो। २१ जेठ, काठमाडौं। एसीसी महिला प्रिमियर कप अन्तर्गत दोस्रो खेलमा नेपालले भुटानलाई ११४ रनको लक्ष्य दिएको छ। मलेसियाको क्वालालम्पुरस्थित कोलेज तुएन्कु जाफर ओभलमा टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको नेपालले निर्धारित २० ओभरमा सबै १० विकेट गुमाएर ११३ रन बनाएको हो। नेपालका लागि सीता राना मगरले सर्वाधिक ३७ तथा रुबिना क्षेत्रीले २४ रन जोडिन्। ६७-७ को अवस्थामा रहेको नेपालको लागि सीता र रुबिनाले ४० रनको साझेदारी गर्दै इनिङ्स उकासेका थिए। सोनी पाख्रिनले १३ र सम्झना खड्काले १० रन जोडिन्। बाँकी खेलाडीले दोहोरो अंकमा रन जोड्न सकेनन्। भुटानका लागि सोनाम र छिरिङ जाङ्ग्मोले ३-३ तथा अन्जु गुरुङले २ विकेट लिए।
२१ जेठ, काठमाडौं । जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले मधेश, कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई क्षेत्रमा तापक्रम बढ्ने र केही जिल्लामा तातो दिनहरू हुने सम्भावना रहेको जनाएको छ। हिमाली र पहाडी भागका केही स्थानहरूमा भने वर्षा पर्ने पनि भनिएको छ। महाशाखाका अनुसार हाल मुलुकको पश्चिमी क्षेत्रमा उपल्लो वायुमण्डलमा रहेको न्यून चापीय प्रणाली र स्थानीय वायुको प्रभाव भैरहेको छ। अहिले गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भागहरूमा साधारणतया बदली छ। अन्य पहाडी क्षेत्रहरूमा आंशिक बदली रहनेछन् भने तराईका अधिकांश क्षेत्रमा मुख्यतया मौसम सफा रहनेछ।
कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भागका एक-दुई स्थानहरूमा आज बिहान हल्का वर्षा भइरहेको छ। आज दिउँसो देशका हिमाली र पहाडी भागहरूमा साधारणतया बदली रहनेछ भने तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहने महाशाखाले जनाएको छ। हिमाली र पहाडी क्षेत्रका केही स्थान र मधेश तथा कोशी प्रदेशका तराईका एक-दुई स्थानहरूमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा वा हिमपात हुने सम्भावना पनि रहेको छ। आज राति देशका हिमाली भागहरूमा साधारणतया बदली रहने, पहाडी भाग तथा मधेश र कोशी प्रदेशका तराई क्षेत्रहरूमा आंशिक बदली रहने र बाँकी तराई क्षेत्रमा मुख्यतया मौसम सफा रहनेछ। कोशी र मधेश प्रदेशसहित बागमती प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भागहरू तथा गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका हिमाली भागका एक-दुई स्थानहरूमा हल्का वर्षा वा हिमपात हुन सक्ने सम्भावना छ। त्यसैगरी, देशका हिमाली र पहाडी भागका केही स्थान र लुम्बिनी तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रका एक-दुई स्थानहरूमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा वा हिमपात हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ।
२१ वैशाख, काठमाडौं । खाडी सहयोग परिषद् (जीसीसी) ले बुधबार कुवेत र बहराइनमा भएका आक्रमणहरूका लागि इरानलाई कडा आलोचना गरेको छ। सङ्गठनले यी आक्रमणहरूलाई कायरतापूर्ण भनेर वर्णन गर्दै खाडी क्षेत्रको तनाव थपिएको जनाएको छ। जीसीसी महासचिव जासिम मोहम्मद अलबुदैवीले उल्लेख गर्नुभयो कि इरानले निरन्तर यस्ता कदम चाल्दै आएको छ र ती खाडी राष्ट्रहरूको सुरक्षा, स्थिरता तथा सार्वभौमिकताका लागि खतराजनक रहेको छ। उहाँले इरानको हालको आक्रमणलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानून, संयुक्त राष्ट्रसंघका नियम तथा विश्वव्यापी मापदण्डहरूको उल्लङ्घन ठहराउँदै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यसलाई रोक्न कडा अडान लिनुपर्ने पनि जोड दिनुभयो। जीसीसीमा कुवेत, कतार, साउदी अरब, बहराइन, ओमान र संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) समावेश छन्।
बुधबार कुवेत विमानस्थलमा इरानी ड्रोन मिसाइल आक्रमण भएको थियो जसकारण विमानस्थलमा क्षति पुगेको साथै उडानहरू अस्थायी रूपमा रोक्नुपर्ने अवस्था उत्पन्न भएको थियो। आक्रमणमा केही मानिसहरू पनि घाइते भएका थिए। तेहरानले चेतावनी दिएको छ कि यदि कुनै देशको भूमि इरानमाथि आक्रमण गर्न प्रयोग गरियो भने त्यसको जवाफमा कडा कारबाही गरिनेछ। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले अमेरिका-इजरायल र इरानबीच जारी द्वन्द्वलाई लेबनानमा युद्ध समाप्ति र इजरायली सेनाले त्यहाँबाट पछि हटेपछिका लागि मात्र अन्तिम मानिएको बताएका छन्।
अराघचीले ‘अल-मयादीन’लाई दिएको अन्तर्वार्तामा भने, इरानले युद्धविराम र युद्ध समाप्ति सम्बन्धी विषयमा अहिलेसम्म जस्तै अडान कायम गरेको बताएका छन्। युद्धविरामको खबरपछि तेलको मूल्य सस्तो भएको छ। अमेरिकी मध्यस्थतामा भएको वार्तापछि इजरायल र लेबनानले युद्धविराम पूर्ण रूपमा लागू गर्ने सहमति जनाएका छन्। यस सम्झौताले दक्षिणी लेबनानबाट हिजबुल्लाहको उपस्थिति हटाउने र त्यहाँको सुरक्षा व्यवस्था सुदृढ गर्ने कुरामा जोड दिएको छ। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले दुवै पक्षले पहिलेदेखि लागू भएको युद्धविरामको सम्मान गर्ने र प्रभावकारी रूपमा लागू गर्ने सहमति गरेको जनाएको छ।
सम्झौताअनुसार हिजबुल्लाहले दक्षिणी लेबनानको लितानी नदी क्षेत्रबाट पछि हट्नेछ र त्यहाँबाट हुने सशस्त्र कारबाही पूर्ण रूपमा बन्द गरिनेछ। साथै, केही ‘पाइलट जोन’ निर्माण गरिनेछ जहाँ लेबनानी सेना मात्र तैनाथ हुनेछ र कुनै पनि गैर-सरकारी सशस्त्र समूहको उपस्थिति नहुनेछ। यो नयाँ युद्धविराम होइन। मे महिनादेखि लागू हुँदै आएको युद्धविरामलाई ४५ दिनका लागि थप गरिएको हो र पछिल्लो सहमति यसै व्यवस्थालाई लागू गर्ने विषयमा केन्द्रित छ। युद्धविराम बलियो भएको खबरसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा गिरावट आएको छ जसले पश्चिम एसियामा तनाव कम हुन सक्ने आशा जगाएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य ६७ सेन्ट (०.६९ प्रतिशत) ले घटेर ९७.१४ डलर प्रति ब्यारेल पुगेको छ भने अमेरिकी डब्ल्युटीआई क्रुड ६२ सेन्ट (०.६५ प्रतिशत) ले घटेर ९५.४० डलर प्रति ब्यारेल कारोबार भएको छ। गिरावटको कारण इजरायल र लेबनानबीच लागू हुने युद्धविराम सहमति मानिएको छ।
लगानीकर्ताहरूको विश्वास छ कि यदि क्षेत्रीय तनाव कम भयो भने अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको ठूलो द्वन्द्व समाधान हुने सम्भावना बढ्न सक्छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्ना सहयोगीहरूलाई भनेका छन् कि इरानसँग सम्बन्धित कुनै आक्रमणमा अमेरिकी सैनिकको ज्यान गयो भने उनी युद्धविराम अन्त्य गर्ने विषयमा पुनः विचार गर्न तयार रहनेछन्। यो दाबी ‘वाल स्ट्रीट जर्नल’ को रिपोर्टमा उल्लेख छ। रिपोर्टअनुसार अमेरिका र इरानबीच धेरै झडप भए तापनि ठूला सैन्य अभियान रोकिएको छ। अधिकारीहरूका अनुसार ट्रम्प अहिले युद्ध दोहोर्याउने पक्षमा छैनन् र मध्यपूर्वको ठूलो द्वन्द्वबाट बच्न चाहन्छन्। रिपोर्टमा भनिएको छ- ट्रम्प साना सैन्य घटना वा तनावलाई केही समयसम्म सहन सक्छन् ताकि स्थिति पूर्ण युद्धमा परिणत नहोस्, तर अमेरिकी सैनिकहरू मारिएमा उनको अडान परिवर्तन भई युद्धविराम अन्त्य गर्न सक्ने सम्भावना छ।
छैटौँ अन्नपूर्ण म्याराथनको उपाधि जुम्लाका दलबहादुर कुँवर र मञ्जु रावतले जितेका छन्। अन्नपूर्ण सेन्चुरी पर्यटन समितिले अन्नपूर्ण प्रथम हिमाल आरोहणको ७६औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा बुधबार यो दौड आयोजना गरेको थियो। विजेताहरूले जनही १ लाख ५० हजार रुपैयाँ नगदसहित ट्रफी, मेडल र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे।
अन्नपूर्ण आधार शिविरबाट सुरु भएको ४२.१९५ किलोमिटर दूरी दलबहादुरले ४ घण्टा ४ मिनेट ११ सेकेन्डमा पूरा गरे। नेपाली सेनाका तिलकबहादुर सुनुवार ४ घण्टा १० मिनेट ८ सेकेन्डमा दोस्रो भए भने सचिन गुरुङ ४ घण्टा ४९ मिनेट १२ सेकेन्डमा तेस्रो स्थानमा रहे।
महिलातर्फ जुम्लाकी मञ्जु रावतले ६ घण्टा १४ मिनेट १९ सेकेन्डमा दूरी पूरा गरिन्। जुम्लाकी राज्यलक्ष्मी रावल दोस्रो र कल्पना बुढा तेस्रो भइन्। राज्यलक्ष्मीले ६ घण्टा ५६ मिनेट २५ सेकेन्ड र कल्पनाले ६ घण्टा ५६ सेकेन्डमा दूरी पार गरिन्।
महिला तथा पुरुष दुवैतर्फका विजेताले नगद १ लाख ५० हजार रुपैयाँसहित ट्रफी, मेडल र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे भने दोस्रो हुनेले १ लाख रुपैयाँ र तेस्रो हुनेले ७५ हजार रुपैयाँसहित ट्रफी, मेडल र प्रमाणपत्र पाए।
“सबै मौसमका लागि पर्यटन” भन्ने नारासहित आयोजित म्याराथन समुद्री सतहबाट ४,१३० मिटर उचाइमा रहेको अन्नपूर्ण आधार शिविरबाट सुरु भएर माछापुच्छ्रे आधार शिविर, देउराली, हिमालय, दोभान, सिनुवा, बम्बु, छुमरुङ, तौलु, घुर्जुङ, चुहिले, मेलाञ्चे, कोम्रोङडाँडा हुँदै घान्द्रुकस्थित मेश्राम बराह माध्यमिक विद्यालयको खेल मैदानमा पुगेर सम्पन्न भयो।
पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आफूले आयोगमा बयान नदिएको दाबी गरे पनि आयोगका पूर्वसदस्य विज्ञानराज शर्माले त्यसको खण्डन गरेका छन्। आयोगका कर्मचारीहरूले ओलीको भक्तपुरस्थित निवासमा पुगेर ३१ मिनेट लामो रेकर्डेड बयान लिएका थिए। ओलीको उक्त अडियो रेकर्ड र प्रतिवेदन हाल पूर्वन्यायाधीश प्रेमराज कार्की नेतृत्वको समितिमा पुगेको छ। २० जेठ, काठमाडौं।
‘मैले त्यसै बेला भनेको थिए, आयोगमा बयान दिन्न। मैले बयान दिईनँ, तर आयोगले बयान दियो भनेर छाप्यो। म त्यसको धेरै लफडामा जान चाहन्न। आयोगले मलाई प्रश्नपत्र पठाएको थियो, मैले बुझ्न पनि मानिन, बुझ्दा पनि बुझिनँ। यो आयोगलाई मान्यता दिन्न, म पत्र बुझ्दिन भनेर पठाइदिए। त्यो कुरा नगरेर उनीहरूले बयान दियो भनेर छापे। आयोगले आफ्नो इज्जतका लागि गरेको होला, त्यसमा मेरो भन्नु केही छैन। मैले बयान दिइन,’ ओलीले बुधबार एमालेको संगठन विभागले आयोजना गरेको कार्यक्रममा भने।
२१ फागुनको चुनावमा झापा–५ मा पराजित भएपछि पहिलोपटक सार्वजनिक कार्यक्रममा उपस्थित भएका ओलीले कार्की आयोगमा आफूले बयान नै नदिएको जिकिर गरे। आयोगका सदस्य एवं प्रवक्ता रहेका पूर्वएआईजी विज्ञानराज शर्माले भने, ‘बयान नै नदिएको भए उहाँले यो यो कुरा भन्नुभयो भनेर कसरी लिखित रुपमा प्रतिवेदनमा आउँछ र? उहाँको रेकर्डेड बयान छ। मैले जे बोले, मेरो कुरा यही हो भन्दै अन्तिममा यो मेरो बयान होइन भनेर दोहोरो अर्थ लाग्ने गरी उहाँले बोलेका कुराहरू सुरक्षित छन्।’
आयोगका अध्यक्ष गौरीबहादुर कार्कीले ‘बयानको प्रतिवेदन पनि दिनुस्’ भनेपछि चार पृष्ठ लामो प्रतिवेदन तयार गरी बुझाएका थिए। आयोगले सोधेका प्रश्नहरू मात्रै होइन, उनले दिएको लिखित जवाफ समेत लेखकले ओलीलाई बुझाएका थिए। बयान सुरु हुनु अघि ओलीले ‘मलाई कुनैले सोधेन, मेरो नाम चैं पोलेको छैन’ भन्दै ‘किन मलाई बयान दिनुपर्ने?’ प्रश्न उठाएका थिए। ओलीले आयोगका कर्मचारीसँग कुरा गर्दै भने, ‘रमेश लेखकको बयान आएपछि र मेरो नाम कसैले नमागेपछि पूर्वप्रधानमन्त्रीको बयान लिन नपर्ने निर्णय गरेँ।’
बयान दिन इन्कार गरेपछि ओली अलि नरम भए र तयार पारेको ५–७ पृष्ठको लिखित कागज बुझाए। आयोगका कर्मचारीले भने, ‘म आयोगबाट आएको कर्मचारी हुँ। तपाई जवाफ दिन चाहनु भएन भने म प्रतिवेदन तयार पार्दैछु।’ ओलीले आयोगलाई भने, ‘तेह्रथुमको एउटा मात्र आगलागी भएको घर मेरो हो। यो सबै गर्नेहरूलाई सोधपुछ आयोगले गर्यो कि गरेन?’ बुधबारको कार्यक्रममा ओलीले गौरीबहादुर कार्कीले ‘फलानालाई कारबाही गर्नुपर्छ’ भनेका र आफू लगायतलाई दोष देखाउन उनको आयोग बनेको बताए।
अमेरिकी प्रतिनिधिसभा (हाउस अफ रेप्रिजेन्टेटिभ्स) ले राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पलाई इरानमा थप सैन्य कारबाही गर्नबाट रोक्न प्रस्ताव पारित गरेको छ। यस प्रस्तावलाई २१५ मतले समर्थन र २०८ मतले विरोध गरिएको थियो। चार जना रिपब्लिकन सांसदहरूले डेमोक्र्याटहरूसँग मिलेर फेब्रुअरीमा सुरु भएको युद्धप्रति सार्वजनिक रूपमा दुर्लभ असहमति जनाउँदै यो प्रस्तावलाई मतदानमा समर्थन गरेका छन्।
ट्रम्पको युद्ध अधिकार सीमित गर्न यो प्रतिनिधिसभाद्वारा गरिएको चौथो प्रयास हो। कङ्ग्रेसको अनुमोदनबिना भइरहेको इरानविरुद्धको युद्धलाई लिएर आलोचकहरूले प्रश्न उठाउँदै आएका छन्। यो प्रस्ताव लागू गर्न कङ्ग्रेसको माथिल्लो सदन, सिनेटबाट पनि अनुमोदन आवश्यक पर्छ। सिनेटमा रिपब्लिकनहरूको बहुमत रहेको छ। यसैले यो प्रस्ताव सिनेटबाट स्वीकृत भए पनि इरानविरुद्धको सैन्य कारबाही पूर्ण रूपमा रोक्न सक्ने सम्भावना कम देखिन्छ।
ट्रम्पले आफ्नो असाधारण अधिकार ‘भिटो’ प्रयोग गरी यो प्रस्तावलाई रोके पनि सक्छन्, जसलाई खारेज गर्न दुवै सदनको दुई तिहाई बहुमत आवश्यक पर्छ। मे महिनामा सिनेटले पनि यस्तै प्रस्ताव अघि बढाएका थिए। बुधवारको मतदानमा चार रिपब्लिकन सांसदसहित डेमोक्र्याटहरूले पनि प्रस्तावको समर्थनमा मतदान गरेका थिए।
प्रतिनिधिसभाको विदेश मामिला समितिका डेमोक्र्याट सदस्य ग्रेगरी मिक्सले सदनको मतदानलाई “इरानमा ट्रम्पको गैरकानुनी र महँगो युद्ध अन्त्य गर्ने पहिलो कदम” भनेका छन्। ट्रम्पले युद्धका घोषित लक्ष्यहरू हासिल गर्न सकेनन् र बरु युद्धले अमेरिकामा इन्धनको मूल्य बढाएको उनको भनाइ छ। मिक्सले भने, “यो प्रस्ताव पारित हुनु एउटा महत्वपूर्ण मोड हो। धेरै रिपब्लिकन सांसदहरूले मध्यपूर्वमा अर्को अनिश्चित युद्ध नचाहने आफ्ना मतदाताहरूको आवाज सुन्न थालिसकेका छन्।”