नेपाली क्रिकेट टोलीका ब्याट्सम्यान कुशल भुर्तेलले आईसीसी टी-२० ब्याटिङ वरियतामा दुई स्थान उक्लिएर ६४औं स्थानमा पुगेका छन्। आईसीसीले बुधबार सार्वजनिक गरेको नयाँ वरियताअनुसार भुर्तेल २ स्थान अघि बढेर ६४औं स्थानमा पुगेका हुन्। उनको रेटिङ स्कोर ४९६ छ। २० जेठ, काठमाडौं।
नेपाली पुरुष टोली सिंगापुरमा आयोजना भइरहेको एसियन गेम्स छनोट खेलमा सहभागि छ। पहिलो खेलमा आइतबार नेपालले चीनलाई पराजित गरेको थियो। उक्त खेलमा भुर्तेलले ४३ बलमा ५ चौका र १६ छक्का प्रहार गर्दै १२९ रन बनाए। यद्यपि, उनको वरियता दुई स्थान मात्र सुधार भएको हो।
ब्याटिङ वरियता सूचीमा रोहित पौडेल ८८औं स्थानमा र आसिफ शेख ९६औं स्थानमा छन्। अलराउन्डर वरियतामा दीपेन्द्रसिंह ऐरी एक स्थान तल झरेर पाँचौँ स्थानमा पुगेका छन्।
नेप्से परिसूचक २.६६ अंकले बढेर २७८० अंकमा पुगेको छ भने सेयर कारोबार रकम ५ अर्ब ७३ करोड पुगेको छ। बजेटले तेस्रो पक्षको बीमांक रकम दोब्बर गरेपछि निर्जीवन बीमा समूहको सूचक ३.३७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। कालिन्चोक हाइड्रोपावरको सेयर मूल्य सबैभन्दा बढी १४.९९ प्रतिशत वृद्धि हुँदा नेपाल पुनर्बीमाको मूल्य ५.१८ प्रतिशतले घटेको छ।
अघिल्लो दिन २२.२१ अंकले बढेको सेयर बजार बुधबार २.६६ अंकले मात्र बढेको छ। यस वृद्धिपछि नेप्से परिसूचक २७८० अंकमा कायम भएको छ। बजार दिनभर हल्का उतार-चढावमा रह्यो। १४९ कम्पनीको मूल्य बढ्दा ११६ कम्पनीको मूल्य घटेको छ भने ६ कम्पनीमा स्थिरता देखिएको छ। कारोबार रकममा वृद्धि भएको छ। अघिल्लो दिनको ५ अर्ब २६ करोडको तुलनामा आज ५ अर्ब ७३ करोडको कारोबार भएको छ।
अघिल्लो दिन वित्त समूह उत्साहित देखिएको थियो र ६ प्रतिशतले वृद्धि भएको थियो। आज भने निर्जीवन बीमा समूहमा लगानीकर्ताको आकर्षण बढेको छ। यो समूह आज ३.३७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। यस वृद्धि संगै निर्जीवन बीमा समूह वैशाख २ यताकै उच्चतम बिन्दुमा पुगेको छ। बजेटले तेस्रो पक्षको बीमांक रकम दोब्बर गरी १० लाख पुर्याएको छ, जसले निर्जीवन बीमा व्यवसायमा वृद्धि हुने विश्वास हुनुका साथै लगानीकर्ताको आकर्षण बढेको हो।
२० जेठ, काठमाडौं । विभिन्न सामाजिक संस्थाहरूले समाज कल्याण परिषद्को पुनर्संरचना गरी सामाजिक विकास बोर्ड स्थापना गर्न माग उठाएका छन्। नेपालमा लोकतन्त्र स्थापना, मानव अधिकार संरक्षण, सामाजिक न्याय प्रवर्द्धन, सुशासन र समावेशी विकासका क्षेत्रमा सव भन्दा बढी ३० नागरिक तथा सामाजिक संघसंस्थाका महासङ्घ र सञ्जालहरूले नियमन निकाय, वैदेशिक सहायता र नागरिक एवं सामाजिक संघसंस्थाहरूको भूमिकालाई लिएर साझा धारणा सार्वजनिक गरेका छन्।
सरकारको शासकीय सुधार योजना, नीति तथा कार्यक्रम र बजेटमार्फत समाज कल्याण ऐनअनुसार स्थापना गरिएको समाज कल्याण परिषद्लाई खारेज गर्ने प्रस्तावप्रति ती संस्थाहरूले गम्भीर ध्यानाकर्षण गराएका छन्। उनीहरूले संघीय लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको मर्मअनुसार स्वायत्त, स्वतन्त्र, समावेशी र अधिकार सम्पन्न ‘‘सामाजिक विकास बोर्ड’’ स्थापना गर्न सरकारसमक्ष आग्रह गरेका छन्।
‘कुनै पनि सार्वजनिक निकायको पुनर्संरचना वा खारेजीजस्ता दूरगामी निर्णय गर्दा पर्याप्त अध्ययन, अनुसन्धान, विकल्प विश्लेषण र सम्बन्धित सरोकारवालासँग व्यापक परामर्श र छलफल हुन जरूरी हुन्छ,’ महासङ्घ र सञ्जालहरूले संयुक्त अपिलमा उल्लेख गरेका छन्। साथै नागरिक तथा सामाजिक संघसंस्थाहरूको संवैधानिक स्वतन्त्रता, सहभागिता र विकास साझेदारीको भूमिकालाई सुरक्षित राख्दै स्वतन्त्र र अधिकार सम्पन्न सामाजिक विकास बोर्डमार्फत प्रभावकारी नियमन, समन्वय र सहकार्यको व्यवस्था आवश्यक रहेको उनीहरूले तर्क गरेका छन्।
कम्बोडियाले थाइल्यान्डसँगको समुद्री सीमा विवाद समाधानका लागि अन्तर्राष्ट्रिय कानुन अन्तर्गत ‘अनिवार्य मध्यस्थता प्रक्रिया’ सुरु गरेको छ। थाइल्यान्ड सरकारले गत महिना मात्र दुई देशबीच सन् २००१ मा भएको सीमा वार्ता सम्झौता एकपक्षीय रूपमा खारेज गरेको थियो। यसपछि कम्बोडियाले उक्त कदम एक्लै चालेको हो। कम्बोडियाका प्रधानमन्त्री हुन मानेटले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन अन्तर्गत आफ्नो सार्वभौमसत्ता र समुद्री अधिकार संरक्षण गर्न यो प्रक्रिया अघि बढाइएको र यसको जानकारी संयुक्त राष्ट्रसंघ तथा बैंककलाई दिइसकेको बताएका छन्।
थाइल्यान्डका प्रधानमन्त्री अनुतिन चान्विराकुलले भने, कम्बोडियाले यस्तो प्रक्रिया सुरु गरेको बारे आफूलाई जानकारी नभएको बताए। गत फेब्रुअरीको चुनावी अभियानमा सन् २००१ को सम्झौता खारेज गर्ने विषय मुख्य एजेन्डा बनाएका प्रधानमन्त्री अनुतिनले थाइल्यान्डले यस विषयमा अगाडि कसरी बढ्ने भन्ने निर्णय गर्न नसकेको बताएका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघीय महासन्धि ‘अनक्लोज’ अन्तर्गत सुरु गरिएको अनिवार्य मध्यस्थता प्रक्रियामा स्वतन्त्र विशेषज्ञहरूको टोलीले विवादको अध्ययन गरी सिफारिस तयार पार्नेछ। यद्यपि, ती सिफारिस दुवै देशका लागि कानुनी रूपमा बाध्यकारी हुँदैन।
थाइल्यान्ड र कम्बोडियाबीचको यो विवाद गल्फ अफ थाइल्यान्डको करिब २६ हजार वर्ग किलोमिटर क्षेत्रसँग सम्बन्धित छ, जसलाई ‘ओभरल्यापिङ क्लेम्स एरिया’ (ओसीए) भनिन्छ। उक्त क्षेत्रमा झण्डै १२ ट्रिलियन क्युबिक फिट प्राकृतिक ग्यास तथा ठूलो मात्रामा पेट्रोलियम स्रोत रहेको अनुमान गरिएको छ। यसको बजार मूल्य करिब ३०० अर्ब अमेरिकी डलर बराबर छ। इरान संकटले विश्व बजारमा इन्धन अभाव सिर्जना गरिरहेको अवस्थामा यी भूमिगत ऊर्जा स्रोतहरूको उपयोगका लागि दुवै देशका लागि विवाद समाधान गर्नु अत्यावश्यक बनेको छ।
कम्बोडियाले यस कानुनी प्रक्रियामा आफ्ना विदेशमन्त्री प्राक सोखोनलाई मुख्य एजेन्ट तोकेको छ र डेनमार्कका कूटनीतिज्ञ पिटर टाक्सो–जेन्सेन र फ्रान्सेली प्राज्ञ जीन–मार्क थुभेनिनलाई मध्यस्थकर्ताका रूपमा नियुक्त गरेको छ। अब थाइल्यान्डले २१ दिनभित्र आफ्ना दुई मध्यस्थकर्ता नियुक्त गर्नुपर्नेछ। संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिवको निगरानीमा गठन हुने यस आयोगले विवाद निरूपणको काम अघि बढाउनेछ।
यसअघि थाइल्यान्डले अन्तर्राष्ट्रिय अदालत वा अन्य बाह्य संयन्त्रमार्फत विवाद सुल्झाउने कम्बोडियाका प्रयासलाई अस्वीकृत गर्दै द्विपक्षीय वार्तामा मात्रै जोड दिँदै आएको थियो। गत वर्ष ८१७ किलोमिटर लामो स्थल सीमा क्षेत्रमा भएको भीषण सैन्य भिडन्तमा १५० भन्दा बढीले ज्यान गुमाएका थिए र लाखौँ विस्थापित भएका थिए। त्यसपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको मध्यस्थतामा डिसेम्बरदेखि दुई देशबीच युद्धविराम कायम छ।
सोलोमन टापुको प्रधानमन्त्री म्याथ्यु वालेले अस्ट्रेलियासँग रणनीतिक सन्धि गर्ने र चीनसँगको सुरक्षा सम्झौतामा पुनरावलोकन गर्ने बताएका छन्। अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानिजले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई नयाँ रणनीतिक सन्धिमार्फत थप सुदृढ पार्ने घोषणा गरेका छन्। अस्ट्रेलियाले सोलोमन टापुलाई बढ्दो इन्धन मूल्य र चक्रवात ‘मैला’ को प्रभाव कम गर्न विशेष सहयोग प्रदान गर्ने जनाएको छ।
सोलोमन टापुले अस्ट्रेलियासँग एक विस्तृत रणनीतिक सन्धि गर्न लागेको छ। साथै, उसले चीनसँग गरिएको सुरक्षा सम्झौतामा पुनरावलोकन गर्ने योजना बनाएको छ। सोलोमन टापुका नयाँ प्रधानमन्त्री म्याथ्यु वालेले बुधबार अस्ट्रेलियाको राजधानी क्यानबेरामा पत्रकार सम्मेलनमा यस विषयमा जानकारी दिएका हुन्। चीनको आलोचना गर्ने विपक्षी नेता मध्यवर्ती बनेको तीन हप्ताभित्रै उनले अस्ट्रेलिया भ्रमण थालेका छन्।
प्रशान्त महासागर क्षेत्रमा सोलोमन टापुलाई चीनको सबैभन्दा नजिकको साझेदार मानिन्छ। सन् २०२२ मा सुरक्षा सम्झौता गरेपछि अमेरिकासमेत अस्ट्रेलिया र छिमेकी देशहरूले चासो र चिन्ता व्यक्त गरेका थिए। अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानिजसँगको संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा, प्रधानमन्त्री वालेले सोलोमन टापुलाई सधैं अस्ट्रेलियाको विश्वासिलो मित्र र साझेदार रहेको बताएका छन्।
प्रधानमन्त्री वालेले चीनसँगको सुरक्षा समझदारी गोप्य रहने सर्त भएकाले केही दिनअघि मात्र पूर्ण प्रतिलिपि प्राप्त गरेको जानकारी दिए। सम्झौताको प्रतिलिपि प्राप्त गर्न संघर्ष गर्नु परेको र केही उच्च पदाधिकारीहरूलाई हटाउनु परेको उनले बताए। चीनको विदेश मन्त्रालयले अहिलेसम्म यस विषयमा कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन। अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री अल्बानिजले सोलोमन टापुको अनुरोध अनुसार द्विपक्षीय सम्बन्ध अझ उच्च क्षमतामा लैजान नयाँ रणनीतिक सन्धि मार्फत सम्बन्धलाई मजबुत बनाउने बताए।
नवलपरासी पश्चिमको सुस्ता गाउँपालिकाका अध्यक्ष टेकनारायण उपाध्यायले नारायणी नदीको पूर्वी किनारमा नेपालले बनाउँदै गरेको तटबन्ध निर्माणमा भारतीय पक्षले रोक लगाएको दाबी गरेका छन्। “यो संयोग हो कि के हो थाहा छैन, तर हाम्रा प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले संसदमा सीमा विवादसम्बन्धी कुरा बोलेको केही घण्टाभित्रै भारतीय सीमा सुरक्षा बलले बन्दुक तेर्स्याएर त्यहाँ कार्यरत मजदुरहरूलाई काम गर्न रोक लगाएको हो,” अध्यक्ष उपाध्यायले भने।
प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह ‘बालेन’ले आइतवार प्रतिनिधि सभामा सांसदहरूले उठाएको प्रश्नको जवाफ दिँदै भनेका थिए, “भारतले मात्र होइन, नेपालले पनि भारतको जमिन मिचेको” जानकारी आफू प्रधानमन्त्री बनेपछि थाहा पाएको बताए। प्रधानमन्त्रीको उक्त भनाइको आलोचना भएपछि परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ताले सोही दिन विज्ञप्ति जारी गर्दै उक्त अभिव्यक्ति “मूलतः दशगजा क्षेत्रमा दाबी” र “सीमा पार जमिन कब्जाको विषय”सँग सम्बन्धित रहेको स्पष्ट पारे।
भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले मङ्गलबार प्रधानमन्त्री शाहको भनाइ र त्यसपछि नेपालले जारी गरेको वक्तव्य हेरेको बताए। उनले सीमा सम्बन्धी समस्याको समाधानका लागि द्विपक्षीय संयन्त्र सक्रिय रूपमा काम गरिरहेको पनि बताए। “भारत र नेपालबीचको सीमा करिब ९८ प्रतिशत भाग निर्धारण भइसकेको छ। केही भाग भने समाधान हुनु बाकी छ,” रणधीर जयसवालले बताए।
नियमित अनुगमननवलपरासी पश्चिम जिल्ला प्रशासन कार्यालयका अनुसार, नेपाली सशस्त्र प्रहरी बल २६ नम्बरका गणपति गोविन्दबहादुर खातीको नेतृत्वमा १३ जनाको टोली र भारतीय सुरक्षा बल (पश्चिम चम्पारण, बिहार)का एएसपी तोपेश्वर राउत नेतृत्वमा १७ जनाको टोलीले जेठ १७ गते सुस्ताको सीमा संयुक्त रूपमा अनुगमन गरेको थियो। “यो संयुक्त सीमा अनुगमन नियमित रूपमा हुने कार्य हो,” पश्चिम नवलपरासीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी पोषण राजभण्डारीले भने।
सुस्ताको सीमालाई लिएर नेपाल र भारतबीच लामो समयदेखि विवाद हुँदै आएको छ। जयसवालले गण्डक नदी (नारायणी नदी)को धार परिवर्तनले यस्तो स्थिति सिर्जना भएको स्वीकार गरे। सुस्ता गाउँपालिका अध्यक्ष टेकनारायण उपाध्यायले भारतीय पक्षले तटबन्ध बनाउने ठाउँ रोक्नु परेको क्षेत्र नेपाली सीमावर्ती नै रहेको बताएका छन्। “यो विवादित क्षेत्र होइन। त्यो स्थान तत्कालीन राजा महेन्द्रले २०२२ सालमा पूर्व सैनिकहरू बसाउने गरी बनाएको हो,” उनले भने।
सन् १८१६ को सुगौली सन्धिअनुसार, नेपाल र भारतको अन्तर्राष्ट्रिय सीमा नवलपरासीमा नारायणी नदी नै हो। सीमाविदहरूले भनेका छन् कि पहिले सुस्ता गाउँ नारायणी नदीको पश्चिम किनारमा थियो। तर बाढीका कारण नारायणी नदीको धार परिवर्तन हुँदा अहिले सुस्ता नदीको पूर्वी किनारमा पुगेको छ। अहिलेसम्म सुस्तामा नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीका चौकीहरू छन् र त्यहाँ करिब ३०० घरधुरीको बस्ती छ।
नेपाली लेगस्पिनर सन्दीप लामिछाने आईसीसी टी-२० बलिङ र्याङ्किङमा तीन स्थान तल झरेर ५८औं स्थानमा पुगेका छन्। बुधबार आईसीसीले प्रकाशित नयाँ र्याङ्किङमा सन्दीपको स्थिति तीन स्थानले तल झरिरहेको देखिन्छ र उनको रेटिङ अंक ५२५ रहेको छ।
त्यसैगरी, नेपाली टोलीका दीपेन्द्रसिंह ऐरी बलिङ र्याङ्किङमा चार स्थान तल झरेर ७७औं स्थानमा पुग्नुभएको छ। अलराउन्डर र्याङ्किङमा पनि उनी एक स्थानले तल गएका छन्। हाल सिंगापुरमा जारी एसियन गेम्स छनोटअन्तर्गत आइतबार चीनसँग भएको खेलमा सन्दीपले ४ ओभर बलिङ गरेर २९ रन खर्चिएका थिए र २ विकेट लिए। दीपेन्द्रले भने उक्त खेलमा कुनै विकेट लिन सकेनन्।
कर्णाली प्रदेशस्तरीय दलित कार्यपालिका सदस्यहरूको भेलाले सामाजिक विकास मन्त्री घनश्याम भण्डारीसमक्ष ११ बुँदे माग तथा सुझावपत्र पेस गरेको छ। स्थानीय तह दलित जनप्रतिनिधि संघ नेपालको आयोजनामा विरेन्द्रनगरमा सम्पन्न भएको कार्यक्रममा मन्त्री भण्डारीले आगामी आर्थिक वर्षको नीति, कार्यक्रम र बजेटमा दलित समुदायका लागि विशेष प्रबन्ध मिलाउन पहल गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो।
भेलाले लिलमती विकको संयोजकत्वमा २१ सदस्यीय कर्णाली प्रदेश तदर्थ समिति चयन गरेको छ। प्रमुख अतिथि मन्त्री भण्डारीले दलित समुदायका सवालहरूलाई सम्बोधन गर्न कर्णाली प्रदेश सरकार निरन्तर लागिरहेको बताउनुभयो। उहाँले दलित समुदायको अधिकार र विकासको यस अभियानमा प्रदेश सरकारले पूर्ण सहकार्य गर्ने स्पष्ट पारे।
संविधानसभा सदस्य एवं पूर्व आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री सीता नेपालीले संविधान निर्माणका क्रममा दलित र दलित महिलाको अनिवार्य प्रतिनिधित्वका लागि आफूले खेलेको भूमिका स्मरण गराइन्। ११ बुँदे मागपत्रमा कर्णाली प्रदेशमा दलितमैत्री बजेट, नीति तथा कार्यक्रम निर्माण गरी लागू गर्नुपर्ने, अनिवार्य तथा निःशुल्क शिक्षा ऐन, २०७५ को कार्यान्वयन गरी पूर्ण निःशुल्क शिक्षा लागू गर्नुका साथै उच्च शिक्षा छात्रवृत्ति कोष स्थापना गर्नुपर्ने माग समेटिएको छ।
भेलाले २१ सदस्यीय तदर्थ समिति गठन गरेको छ, जसको सहसंयोजकमा मोहन सुनार र ज्ञानसिङ विक रहेका छन्। संघका केन्द्रीय अध्यक्ष दीपक विश्वकर्माले यो अभियानलाई सातै प्रदेशमा पुर्याएर दलित जनप्रतिनिधिहरूलाई दलितमैत्री नीति, कार्यक्रम र बजेट तर्जुमा गर्न प्रशिक्षित गरिने जानकारी दिए।
नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरी आईसीसी टी–२० आई अलराउन्डर वरियतामा पाँचौं स्थानमा झरेका छन्। नयाँ वरियता अनुसार २३९ रेटिङ अंकसहित दीपेन्द्र वेस्ट इन्डिजका रस्टन चेजसँग संयुक्त रूपमा पाँचौं स्थानमा छन्। नेपाली पुरुष क्रिकेट टोली हाल सिंगापुरमा एसियन गेम्स छनोट खेलिरहेको छ। २० जेठ, काठमाडौं।
आईसीसीले मंगलबारसम्मको अपडेट अनुसार बुधबार जारी गरेको नयाँ वरियतामा दीपेन्द्र चौथो स्थानबाट पाँचौं स्थानमा पुगेका हुन्। उनका रेटिङ अंक २३९ यथावत् छन्। हाल नेपाली पुरुष टोली सिंगापुरमा एसियन गेम्स छनोट खेलिरहेको छ। पहिलो खेलमा नेपालले चिनलाई पराजित गरेको थियो। उक्त खेलमा दीपेन्द्रले ब्याटिङ गर्ने मौका पाएका छैनन्। बलिङमा भने उनले १ विकेट लिए।
अलराउन्डर वरियताको शीर्ष स्थानमा जिम्बाबेको सिकन्दर राजा रहेका छन्। उनका रेटिङ अंक ३२८ यथावत् छन्। भारतका हार्दिक पान्ड्या दोस्रो स्थानमा यथावत् छन्। उनका रेटिङ अंक २९९ छन्। तेस्रो स्थानमा पाकिस्तानका सायम अयुब रहेका छन्। अजमतुल्लाह ओमरजाइ चौथो स्थानमा छन् भने वेस्ट इन्डिजका रस्टन चेज पाँचौं स्थानमा उक्लिएका छन्। दीपेन्द्रकै समान २३९ अंक चेजका पनि छन्। दुवै पाँचौं स्थानमा छन्।
फोटो क्रेडिट : कक्रोच जनता पार्टीको वेबसाइटबाट स्क्रिनग्र्याब। कक्रोच जनता पार्टीले खोज पत्रकार सौरभ दास, विजेता दहिया र आशुतोष रांकालाई नयाँ प्रवक्ता नियुक्त गरेको छ। नवनियुक्त प्रवक्ताहरूले जनता र सञ्चारमाध्यमसामु आन्दोलनसँग सम्बन्धित पार्टीका विचारहरू प्रस्तुत गर्नेछन्।
संस्थापक अभिजित दीपकेले शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा माग गर्दै जुन ६ मा जन्तर-मन्तरमा विरोध प्रदर्शन गर्ने बताएका छन्। २० जेठ, काठमाडौं। कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) ले तीन जना प्रवक्ताको घोषणा गरेको छ। यो जानकारी आधिकारिक एक्स ह्यान्डलमार्फत सार्वजनिक गरिएको हो।
कक्रोच जनता पार्टीले एक्समा जनाएको छ, ‘नियुक्त गरिएका तीनै प्रवक्ताले जनता र सञ्चारमाध्यमसामु आन्दोलनसँग जोडिएका सन्देशहरू प्रस्तुत गर्नेछन्।’ सीजेपीका अनुसार, खोज पत्रकार सौरभ दासलाई मुख्य प्रवक्ताको रूपमा चयन गरिएको छ। लेखक तथा चलचित्र निर्माता विजेता दहिया र आईआईटी कानपुरका पूर्व विद्यार्थी आशुतोष रांकाले पनि प्रवक्ता पदको जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन्।
एक्सको पोस्टमा थप भनिएको छ, ‘सीजेपीले भारतको राजनीतिक भाषाशैली र सोच परिवर्तनका लागि काम गरिरहेको छ र यो कार्य नयाँ पुस्ताका नेताहरूको नेतृत्वमा अघि बढ्नेछ।’ कक्रोच जनता पार्टीका संस्थापक अभिजित दीपकेले पार्टीले जुन ६ मा भारत फर्कने तयारी गरिरहेको जानकारी दिएका छन्। उनी शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा माग गर्दै जन्तर–मन्तरमा विरोध प्रदर्शन गर्ने योजना बनाएका छन्।
सत्तारूढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने र भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच बुधबार दिल्लीमा भेटवार्ता भएको छ। भेटबारे सामाजिक सञ्जालमा एक पोस्ट गर्दै प्रधानमन्त्री मोदीले साझा र समृद्ध भविष्यका लागि मिलेर काम गर्ने लामिछानेको चाहनालाई स्वागत गर्दै आफू पूर्ण रूपमा सहमत रहेको जनाएका छन्। मोदीले थप लेखेका छन्: “हाम्रो छिमेकी पहिलो नीतिअन्तर्गत नेपाल प्राथमिकतामा रहेको साझेदार हो र हामी दुई देशबीचको विशिष्ट एवम् बहुआयामिक सम्बन्धलाई थप उच्चाईमा पुर्याउन नयाँ सरकारसँग सहकार्य गर्न उत्साहित छौं।”
वार्तामा भारतका तर्फबाट विदेश मन्त्री एस जयशङ्कर, राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभाल, विदेश सचिव विक्रम मिस्री लगायत सहभागी थिए। यस क्रममा रास्वपाका प्रतिनिधिमण्डलमा लामिछानेकी पत्नी निकिता पौडेल, सांसद विपिन आचार्य, दीपक बोहोरा र दिल्लीस्थित नेपाली राजदूतावासका कार्यवाहक राजदूत सुरेन्द्र थापा सहभागी थिए। लामिछाने सोमबार पाँचदिने भारत भ्रमणका लागि निस्किएका थिए। उनी भारतको सत्तारूढ दल भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को निमन्त्रणामा दिल्ली पुगेका हुन्।
नेपालमा जेन जी आन्दोलनपछि सम्पन्न निर्वाचनमा रास्वपाले झण्डै दुईतिहाइ बहुमत ल्याएर शक्तिशाली सरकार बनाएको छ। परिवर्तित राजनीतिक परिवेशमा नेपालबाट भारत भ्रमण गर्ने लामिछाने वरिष्ठतम नेता हुन्। नेपाल-भारत सीमा विवादमा तातोपनको बीचमा, नेपालका प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह ‘बालेन’ले आइतवार प्रतिनिधिसभामा ‘नेपालले पनि भारतको भूमि मिचेको’ टिप्पणी गरेपछि भोलिपल्ट लामिछाने भारत भ्रमणमा निस्किएका थिए। उनले नेपाल-भारत सीमा विवाद समाधानमा बेलायतको पनि भूमिका हुन सक्ने बताएका थिए। तर भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले नेपाल-भारत सीमा विवादमा तेस्रो पक्षको भूमिका नहुने प्रतिक्रिया दिएका छन्।
नेपाल सुपर लिग (एनएसएल) को चौथो सिजन आगामी ५ सेप्टेम्बर २०२६ देखि होम एन्ड अवे फर्म्याटमा सञ्चालन हुने छ। लिगले आगामी सिजनमा थप तीन नयाँ टोली समावेश गरी कुल टोली संख्या १० पुर्याउने घोषणा गरेको छ र नयाँ क्लब सञ्चालनका लागि आवेदन आह्वान गरेको छ। नयाँ विस्तार योजनाअन्तर्गत विशेष गरी विराटनगर, धरान, वीरगञ्ज र सुर्खेत क्षेत्रबाट क्लबका लागि आवेदन आउन अपेक्षा गरिएको छ। २० जेठ, काठमाडौं।
नेपाल सुपर लिग (एनएसएल) फुटबलको चौथो सिजनको विस्तार प्रक्रिया सुरू भएको छ। लिगले आगामी सिजनदेखि होम एन्ड अवे फर्म्याटमा प्रतियोगिता सञ्चालन गर्दै तीन नयाँ टोली थप्ने घोषणा गरेको छ। एनएसएलका अध्यक्ष श्रेयान्स कार्कीले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार ५ सेप्टेम्बर २०२६ देखि सुरु हुने चौथो सिजनमा हालका सात टोलीसहित तीन नयाँ टोली थपेर प्रतियोगितालाई १० टोलीसम्म विस्तार गरिनेछ।
लिगले व्यक्ति, कम्पनी, कन्सोर्टियम तथा फुटबलसँग सम्बन्धित संस्थाहरूलाई नयाँ क्लब सञ्चालनका लागि आवेदन दिन आह्वान गरेको छ। विस्तार योजनाअन्तर्गत विशेषगरी विराटनगर, धरान, वीरगञ्ज र सुर्खेत (कर्णाली) क्षेत्रबाट आवेदन आउने अपेक्षा गरिएको छ भने अन्य क्षेत्रबाट आउने उत्कृष्ट प्रस्तावहरूलाई पनि विचार गरिने छ।
पहिलो सिजनमा विराटनगर सिटी एफसीले प्रतियोगिता खेलेको थियो भने दोस्रो सिजनमा वीरगञ्ज युनाइटेड एफसीले मात्र सहभागिता जनाएको थियो। एनएसएलले नयाँ टोलीहरूको सहभागिताले देशभरि व्यावसायिक फुटबलको विस्तार, स्थानीय समर्थकहरूसँगको सम्बन्ध सुदृढ पार्ने, क्लब विकास तथा व्यावसायिक वृद्धि गर्न सहयोग पुर्याउने विश्वास व्यक्त गरेको छ। लिगले आवेदन प्रक्रिया, योग्यता मापदण्ड र सहभागिता सम्बन्धी थप विवरण इच्छुक पक्षलाई उपलब्ध गराउने जनाएको छ। ‘होम एन्ड अवे संरचनामा रूपान्तरण हुनु लिग र नेपाली फुटबलका लागि महत्वपूर्ण कदम हो। देशभर दिगो र समुदायमा आधारित फुटबल क्लब निर्माण गर्ने हाम्रो दृष्टिकोण साझा गर्ने नयाँ साझेदारहरूलाई स्वागत गर्न हामी उत्साहित छौं’ विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ।
बालबालिकामा अत्यधिक स्क्रिन प्रयोगले मानसिक स्वास्थ्य, निद्राको गुणस्तर र शारीरिक गतिविधिमा गम्भीर नकारात्मक प्रभाव पारिरहेको अध्ययनले देखाएको छ। साँझको खाना तयार छ। आमाले बच्चालाई बोलाउँछिन्। बच्चा आउँछ र बस्छ, तर उसको आँखा मोबाइलको स्क्रिनमै अडिएको हुन्छ। एक चम्चा भात मुखमा हाल्छ, फेरि स्क्रिनतर्फ फर्कन्छ। आमाबाबु पनि आफ्नो-आफ्नो फोनमा व्यस्त छन्। टेबलमा चार जना छन्, तर परिवारबीच कुराकानी धेरै हुँदैन। यो दृश्य आज धेरै नेपाली घरको यथार्थ बनेको छ। त्यसैले आजको समाजमा बाल्यकालको अनुभव पहिलेभन्दा निकै फरक भइसकेको छ। बिहान उठेदेखि राति सुत्ने बेलासम्म बालबालिकाको ध्यान स्क्रिनमै केन्द्रित देखिन्छ। मोबाइल, ट्याबलेट, टेलिभिजन र ल्यापटप उनीहरूको दैनिक जीवनको अभिन्न हिस्सा बनिसकेका छन्। धेरै घरमा खाना खुवाउन मोबाइल देखाउने, बच्चा रोएमा भिडियो लगाएर शान्त पार्ने चलन प्रचलित छ। किशोरकिशोरीहरू राति अबेरसम्म अनलाइन गेम र सामाजिक सञ्जालमा घन्टौं बिताउने प्रवृत्ति सामान्य भइसकेको छ। बच्चा बाहिरबाट शान्त देखिए पनि भित्रभित्रै उसले भावनात्मक रुपमा कसैसँग जोडिन नसकेको, केवल डिजिटल माध्यममा व्यस्त रहेको अवस्था देखिन्छ। यो बाहिरबाट सजिलो समाधानजस्तो देखिए पनि भित्रभित्रै बच्चाको ध्यान, भावना, सम्बन्ध र व्यवहारमा निरन्तर असर भइरहेका हुन्छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनहरूले देखाएका छन् कि स्क्रिन समयमा र बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्यबीच जटिल सम्बन्ध हुन्छ। स्क्रिन र मानसिक स्वास्थ्यको दुष्चक्र विभिन्न अनुसन्धानहरूले पुष्टि गरेका छन् कि बढी स्क्रिन प्रयोगले बालबालिकामा भावनात्मक समस्याहरू बढाउन सक्छ। तर यो सम्बन्ध एकतर्फी होइन। भावनात्मक रूपमा असहज, तनावमा परेको वा एक्लोपन महसुस गर्ने बालबालिकाहरू पनि स्क्रिनतर्फ अझ बढी आकर्षित हुन्छन्। यो चक्र यसरी चल्छ– बच्चाले तनाव, डर, खालीपन वा एक्लोपन महसुस गर्छ। उससँग त्यो भावना व्यवस्थापन गर्ने क्षमता कम हुन्छ। स्क्रिनले तुरुन्तै ध्यान अर्कोतर्फ मोडिन्छ र असहजता केही समयका लागि कम हुन्छ। तर भित्रभित्रै मस्तिष्कको ‘रिवार्ड सिस्टम’ सक्रिय हुन्छ, जसले तत्काल आनन्द खोज्ने बानी स्थापना गर्छ, धैर्य र भावनात्मक सहनशीलता घट्दै जान्छ। त्यसैले बिस्तारै निद्रा बिग्रिन्छ, चिडचिडापन बढ्छ, साथीभाइ र परिवारबाट टाढिँदै जान्छ। अनि बच्चा फेरि स्क्रिनतर्फ नै फर्किन्छ। यसरी समस्याको समाधान देखिने व्यवहार नै समस्याको एक हिस्सा बन्दै जान्छ।
नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका सांसद विष्णुबहादुर विश्वकर्माले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेको भारत भ्रमणलाई ‘चाकरीबाज’ संज्ञा दिएका छन्। सांसद विश्वकर्माले नेपालको सिमाना र भारतको सीमाबारे प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिको विरोध गर्दै राष्ट्रिय सभाको बैठकमा प्रश्न उठाएका छन्। पाँच दिनको भारत भ्रमणमा रहेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति लामिछाने त्यहाँ उच्चस्तरीय राजनीतिक भेटघाटमा व्यस्त छन्।
२० जेठ, काठमाडौं। सांसद विश्वकर्माले राष्ट्रिय सभाको बैठकमा सम्बोधन गर्दै भने, ‘भारतसँगको सम्बन्ध अहिले चिसिएको छ। यस्तो बेला प्रधानमन्त्रीले आफ्नो पार्टीको सभापतिलाई दूतको रूपमा भारत पठाउनुभएको छ। यो अर्को प्रकारको चाकरीबाज हो।’ रास्वपा सभापति लामिछाने भारतमा उच्चस्तरीय राजनीतिक भेटघाटमा व्यस्त छन्।
यसैबीच, सांसद विश्वकर्माले नेपाल र भारत सीमाबारे प्रधानमन्त्रीको पछिल्लो अभिव्यक्तिको विरोध गर्दै लामिछानेको भारत भ्रमणमा टिप्पणी गरेका हुन्। गत आइतबार प्रतिनिधि सभाको बैठकमा बोल्दै प्रधानमन्त्री बालेनले नेपाल–भारत सीमाको विवाद कूटनीतिक छलफलबाट समाधान गर्ने बताएका थिए। उनले भनेका थिए, ‘तपाईंहरूलाई एउटा कुरा अचम्म लाग्न सक्छ, मैले पनि प्रधानमन्त्री भएपछि थाहा पाएँ कि भारतले नेपालको जग्गा मात्र होइन, नेपालले पनि भारतको जग्गा धेरै ठाउँमा मिचेको रहेछ।’ यस्तो अभिव्यक्तिको विरोध गर्दै सांसद विश्वकर्माले यो विषय कहाँबाट कसरी आयो भनेर प्रश्न उठाएका छन्।
समाचार सारांश समीक्षापछि तयार गरिएको। इरानको ड्रोन र मिसाइल आक्रमणबाट कुवेत अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको भवनमा क्षति पुगेको र केही व्यक्ति घाइते भएका छन्। अमेरिकी सेनाले इरानको केश्म टापुमा प्रतिहामी हमला गरेर इरानी सेनाको नियन्त्रण केन्द्र र आक्रमणकारी ड्रोनहरू नष्ट गरेको छ। अमेरिकी सेनाले चेतावनी बेवास्ता गरेको भन्दै होर्मुज जलक्षेत्र नजिकै इरानतर्फ जाँदै गरेको ‘एम/टी लेक्सी’ नामक तेल ट्याङ्करमा मिसाइल प्रहार गरेको छ। २० जेठ, काठमाडौं। इरानको ड्रोन र मिसाइल आक्रमणका कारण कुवेत अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा धेरै मानिस घाइते भएका छन्। बुधबार कुवेतको सरकारी समाचार एजेन्सीले उक्त आक्रमणपछि उडानहरू रोकिएको र विमानहरूलाई अन्य विमानस्थल तर्फ डाइभर्ट गरिएको जनाएको छ। कुवेत नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई उद्धृत गर्दै रिपोर्टमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको ‘टी-१’ भवनमा आक्रमण भएको बताइएको छ। मिसाइल आक्रमण विरुद्ध गरिएको प्रतिरक्षा फायरिङको क्रममा खस्न सक्ने भग्नावशेषबाट सावधान रहन नागरिकहरूलाई चेतावनी दिइएको छ। कुवेत सेनाले इरानी ड्रोनले अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा प्रहार गर्दा भवनमा उल्लेखनीय क्षति पुगेको र केही व्यक्तिहरू घाइते भएको पुष्टि गरेको छ। बुधबार बिहानैदेखि हवाई यातायात बन्द गरिएको थियो। कुवेत रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता ब्रिगेडियर जनरल साउद अब्दुलअजीज अल-ओतैबीले यस आक्रमणलाई इरानको आपराधिक आक्रमणको रुपमा वर्णन गर्दै घाइतेहरूको उपचार भइरहेको जानकारी दिएका छन्।
यसैबीच, अमेरिकी सेनाले राति इरानमाथि आत्मरक्षाको लागि आक्रमण गरेको र पानीजहाज तथा खाडी देशहरू तर्फ प्रहार गरिएका ब्यालेस्टिक मिसाइल र ड्रोनहरू खसालेको बताएको छ। अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डका अनुसार होर्मुज स्ट्रेटमा रहेको केश्म टापुमा गरिएको यो हमला ‘इरानले मध्यपूर्वभरि गरेको आक्रमण प्रयासको जवाफमा’ थियो। सेन्ट्रल कमाण्डले केश्म टापु आक्रमणले इरानी सेनाको ग्राउन्ड कन्ट्रोल स्टेशनलाई लक्षित गरेको र नागरिक जहाजहरू तर्फ प्रहार गरिएका तीन आक्रमणकारी ड्रोनहरू पनि खसालेको जानकारी दिएको छ। इरानले जवाफी कारबाही स्वरूप मिसाइल र ड्रोन प्रयोग गरेर क्षेत्रीय देशमा रहेका अमेरिकी अखडा र हेलिकप्टरहरूमा आक्रमण गरेको बताएको छ। सेन्ट्रल कमाण्डका अनुसार तेहरानले कुवेततर्फ दुई र बहराइनतर्फ तीन मिसाइल प्रहार गरेको थियो। कुवेततर्फ प्रहार गरिएका दुई इरानी मिसाइलहरू बाटोमै खसे वा टुक्रिएका थिए भने बहराइनतर्फ प्रहार गरिएका तीन मिसाइललाई अमेरिकी र बहराइनको वायु रक्षा बलले तुरुन्तै खसालेका थिए।
इरानी रिभोलुसनरी गार्ड्सले ‘होर्मुज जलसन्धिको सुरक्षामा बाधा पुर्याएमा आक्रामक अमेरिकी सेनाले ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्छ’ भनेर चेतावनी पनि दिएको छ। तेल ट्याङ्करमा अमेरिकी मिसाइल प्रहार अघिल्लो सूचना अनुसार सेन्ट्रल कमाण्डले वाशिङटनले गत अप्रिल १३ देखि होर्मुज स्ट्रेटमा लगाएको नौसैनिक नाकाबन्दी अन्तर्गत इरानतर्फ जाँदै गरेको बोत्स्वानाको झण्डा फहराएको ‘एम/टी लेक्सी’ नामक तेल ट्याङ्करलाई आक्रमण गरी निस्क्रिय बनाएको जनाएको छ। चालक दलले २४ घण्टाभित्र अमेरिकी सेनाले दिएको बारम्बार चेतावनी र निर्देशनलाई बेवास्ता गरेपछि अमेरिकी विमानले उक्त जहाजको इन्जिन कक्षमा ‘हेलफायर’ मिसाइल प्रहार गरेको थियो। सेन्ट्रल कमाण्डले मंगलबार ट्याङ्करमाथि गरिएको आक्रमणको भिडियो फुटेज पनि सार्वजनिक गरेको छ। (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
