Skip to main content

लेखक: space4knews

इजरायली आक्रमणमा कम्तीमा ३१ लेबनानी नागरिकको मृत्यु

१३ जेठ, काठमाडौं । इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले हिजबुल्लाहविरुद्धको सैन्य कारबाही अझ तीव्र पार्ने चेतावनी दिएको केही घण्टामा लेबनानमा तीव्र हवाई आक्रमण बढेको छ। लेबनानको दक्षिणी र पूर्वी क्षेत्रहरूमा भएका पछिल्ला आक्रमणमा कम्तीमा ३१ जनाको मृत्यु भएको छ जसमा केही बालबालिका पनि समावेश छन्। इजरायली सेनाका अनुसार, यो अप्रिल महिनामा सुरु भएको युद्धविरामपछिको सबैभन्दा ठूलो बमबारी हो। सेनाले एकै रातमा हिजबुल्लाहका १०० भन्दा बढी ठेगाना र लडाइँमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई लक्ष्य बनाएको दाबी गरेको छ।

प्रधानमन्त्री नेतान्याहुले मंगलबार सुरक्षा बैठकमा इजरायलले लेबनानमा आफ्नो सैन्य पहुँच र सुरक्षा प्रतिबद्धतालाई अझ सुदृढ बनाउँदै लगिरहेको बताएका थिए। प्रधानमन्त्रीको घोषणा पश्चात्, हिजबुल्लाहको मुख्य प्रभाव क्षेत्र मानिने राजधानी बेरुतका दक्षिणी उपनगरहरूमा त्रास र भागमभागको अवस्था सिर्जना भएको छ। हजारौं मानिस सुरक्षित स्थानतर्फ जाने प्रयास गर्दै सहर छोडिरहेका छन्। यसैबीच, लेबनानको मशघरा गाउँमा भएको हवाई हमलामा धेरै घरहरू ध्वस्त भएका छन्। ती भग्नावशेषबाट ११ जनाको शव निकालिएको छ भने एक ७ वर्षीय बालकलाई जीवित उद्धार गरिएको छ। सोही आक्रमणमा बालकका पिता र दुई दिदीबहिनीको मृत्यु भएको छ।

दुवै पक्षले एकअर्कालाई युद्धविराम उल्लंघन गरेको आरोप लगाएका छन्। इजरायली सेनाले लेबनानी नागरिकहरूलाई नयाँ क्षेत्रहरू खाली गर्न आदेश दिएको छ भने हिजबुल्लाहले पनि इजरायली सेनाका तीनवटा ब्यारेक र सैनिक चौकीहरूमा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको जनाएको छ। गत मार्च २ देखि सुरु भएको द्वन्द्वमा हिजबुल्लाहको आक्रमणबाट हालसम्म २३ इजरायली सैनिक र एक ठेकेदारको मृत्यु भइसकेको छ। अर्कोतर्फ, इजरायली आक्रमणका कारण लेबनानमा अहिलेसम्म कम्तीमा ३ हजार १ सय ८५ जनाले ज्यान गुमाइसकेको छ।

सगरमाथा आरोहण गर्ने पहिलो अफगानी महिला: ‘हामी तालिबानको चुनौती पनि पार गर्छौँ’

रिभर अहमद विश्वकै सबैभन्दा अग्लो शिखर सगरमाथा सफलतापूर्वक आरोहण गर्ने पहिलो अफगानी महिला बनेकी छिन्। उनी गत हप्ता २१ मेमा सगरमाथाको शिखरमा पुगेकी थिइन्। आफ्नो व्यक्तिगत उपलब्धिमा समेत उनले आफ्नो जन्मभूमिमा बालिका र महिलाहरूले भोग्नुपरेको पीडा कहिल्यै बिर्सनेछिन् भन्ने बताएकी छिन्। उनी आफैं तालिबानको आक्रमणबाट बाँचेर आएको व्यक्ति हुन्।

“आज पनि लाखौँ अफगानी बालिकाहरू शिक्षा प्राप्त गर्ने आधारभूत अधिकारबाट वञ्चित छन्। हामीले त्यस पर्वतलाई चढ्न अझ बाँकी छ,” उनले भनिन्। “पर्वतारोहणको माध्यमबाट म त्यो सन्देश फैलाउन चाहन्छु। कठिनाईका पर्वतहरू चट्टान र बरफबाट मात्र बनेका होइनन्, ती हामीभित्रै छन् भन्ने मैले सिकेकी छु।” उनी केही वर्षदेखि अस्ट्रेलियामा आफ्नो परिवारसँगै शरणार्थी जीवन बिताइरहेकी छिन्।

लैंगिक उत्तरदायी बजेटको प्रभाव लक्षित वर्गसम्म नपुगेको निष्कर्ष

लैंगिक उत्तरदायी बजेटको प्रभाव लक्षित वर्गसम्म पुग्न नसकेको अध्ययन

समाचार सारांश समीक्षा गरी तयार गरिएको। सरकारले ल्याएको लैंगिक उत्तरदायी बजेटको खर्च र कार्यान्वयन प्रणाली प्रभावकारी हुन नसकेको अध्ययनले देखाएको छ। १३ जेठ, काठमाडौं। महिला र लैंगिक समानता प्रवर्द्धनका लागि सरकारले ल्याएको लैंगिक उत्तरदायी बजेट प्रभावकारी रुपमा कार्यान्वयन हुन नसकेको अध्ययनले देखाएको छ। बजेट विनियोजन भएको भए तापनि लक्षित समुदायसम्म यसको प्रत्यक्ष लाभ पुग्न सकेको छैन, खर्च र कार्यान्वयन कमजोर रहेका साथै संघीय संरचनाअनुसार नीति परिमार्जन हुन नसकेको सरोकारवालाले बताएका छन्। काठमाडौंमा सार्वजनिक गरिएको ‘नेपालमा लैंगिक समानता तथा महिला अधिकार प्रवर्द्धनका लागि लैंगिक उत्तरदायी बजेट विनियोजन र खर्चको विश्लेषण’ शीर्षकको अध्ययन प्रतिवेदनले यस्ता नतिजा निकालेको हो। अध्ययनले लैंगिक उत्तरदायी बजेट प्रणाली अझै प्रभावकारी बन्न नसकेको देखाएको छ।

महिला, बालबालिका, लैंगिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयकी सचिव राधिका अर्यालले बजेट निर्माण र खर्च प्रक्रियामा मुख्यधाराबाट बाहिर रहेका समुदायलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताइन्। उनले लक्षित वर्गका लागि विनियोजित बजेट वास्तविक रुपमा खर्च भए–नभएको विषयमा प्रभावकारी अनुगमन आवश्यक रहेको उल्लेख गरिन्। पछिल्ला तीन आर्थिक वर्षमा बजेट खर्च ४४ देखि ५९ प्रतिशत मात्रै भएको तथ्यांक अध्ययनमा देखिएको उनले जानकारी दिइन्। अध्ययनले आर्थिक वर्ष २०७९/८० देखि २०८१/८२ सम्मको बजेट विनियोजन, खर्च प्रवृत्ति र लैंगिक उत्तरदायी बजेट अभ्यासको अवस्था विश्लेषण गरेको छ।

कार्यक्रममा प्रतिनिधि सभा सदस्य तथा अर्थ समितिका सदस्य जगदीश खरेलले बजेट निर्माणमा स्पष्ट उद्देश्य र परिणाममुखी योजना अभाव हुँदा खर्च प्रभावकारी हुन नसकेको बताए। उनका अनुसार बजेट विनियोजन भए पनि यसको लाभ सम्बन्धित समुदायसम्म पुग्न सकेको छैन। उनले दलित र सीमान्तकृत समुदायको प्रतिनिधित्व र पहुँच अझै कमजोर रहेको पनि बताइन्। अध्ययनले महिला लक्षित बजेट, खर्चमा प्रभावकारिता, सीमान्तकृत समुदायको पहुँच तथा नीति कार्यान्वयनका चुनौतीबारे पनि विश्लेषण गरेको छ। प्रतिवेदनअनुसार हालका निर्देशिकाहरू संघीय संरचनाअनुसार परिमार्जन नभएकाले कार्यान्वयनमा समस्या देखिएको छ। अर्थशास्त्री भारती सिलवालले महिला सम्बन्धी कार्यक्रमको जिम्मेवारी सम्बन्धित मन्त्रालयमा मात्रै सीमित नराखी अर्थ मन्त्रालयले समेत प्रभावकारी समन्वय गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइन्।

त्यस्तै अर्थशास्त्री डा. कल्पना खनालले सार्वजनिक प्रतिवेदन गुणात्मक भए पनि केही क्षेत्र अझै समेटिन नसकेको टिप्पणी गरिन्। स्थानीय तहमा लैंगिक उत्तरदायी बजेटलाई अझै पनि ‘महिला लक्षित बजेट’ भनी मात्र बुझ्ने प्रवृत्ति रहेको अध्ययनले देखाएको छ। सात चरणको योजना प्रक्रिया, महिला सहभागिता र सीमान्तकृत समुदायको अर्थपूर्ण सहभागिता अझै सीमित भएको निष्कर्ष प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। महिला आयोगका अध्यक्ष कमला पराजुलीले आयोगको भूमिका सरकारलाई सुझाव दिने मात्र रहेकाले कार्यान्वयन पक्षमा सीमित रहेको बताइन्। आयोगकी उपसचिव रोशनी देवी कार्कीले अधिकांश मन्त्रालयले २० प्रतिशतभन्दा बढी लैंगिक उत्तरदायी बजेट खर्च गर्न नसकेको जानकारी दिइन्। अध्ययनले समावेशी विकास, सामाजिक न्याय, लैंगिक समानता र दिगो विकास लक्ष्य हासिल गर्न लैंगिक उत्तरदायी बजेट प्रणालीको प्रभावकारी कार्यान्वयन अपरिहार्य रहेको निष्कर्ष प्रस्तुत गरेको छ।

एसीको फिल्टर सफा गर्ने उपयुक्त समयावधि के हो?

समाचार सारांश: एसीको फिल्टर समयमै सफा गर्दा मेसिनको आयु बढ्ने, बिजुली बचत हुने र चिसोपनमा सुधार आइ मेसिन सुरक्षित रहन्छ। गर्मी बढ्दै जाँदा धेरैको घर तथा कार्यालयमा एयर कन्डिसनर निरन्तर चलिरहेको हुन्छ। नेपालमा पनि यसको प्रयोग तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ। एसी मात्र प्रयोग गर्नु होइन, त्यसलाई सही तरिकाले प्रयोग गर्नु पनि अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। तर, धेरैजसोले एसीको महत्त्वपूर्ण भाग फिल्टर सफा गर्ने विषयमा बेवास्ता गर्छन्। सानो सानो बेवास्ताले ठूला समस्या निम्त्याउन सक्छ।

स्प्लिट एसीमा रहेको फिल्टरले धुलो र फोहोरलाई रोक्ने काम गर्छ। यदि फिल्टर फोहोर भयो भने हावाको प्रवाहमा बाधा आउँछ र यसले एसीको कार्यसम्पादनमा प्रत्यक्ष असर पुर्याउँछ। फिल्टर फोहोर हुँदा देखिने समस्या के-के हुन्छन्? १. चिसोपनमा कमी आउँछ। एसीको फिल्टर लामो समयसम्म सफा नगरेमा चिसोपनमा कमी आउँछ। तापक्रम कम भए पनि कोठा पर्याप्त चिसो महसुस हुँदैन र गर्मीबाट राहत कम हुन्छ। २. बिजुली खर्च बढ्छ। फोहोर फिल्टरले एसी कम्प्रेसरलाई अनावश्यक कडा मेहनत गर्न बाध्य पार्छ, जसले गर्दा बिजुली खपत बढ्छ र मासिक बिल बढी आउँछ। ३. दुर्घटना जोखिम बढ्छ। गर्मी मौसममा कहिलेकाहीं एसी विस्फोट हुने घटना सुनिन्छ। विशेषज्ञहरूले भन्छन् कि फोहोर फिल्टरले हावाको प्रवाह रोक्ने हुँदा कम्प्रेसरमा दबाब बढी हुन्छ र अत्यधिक तापक्रम उत्पन्न गरी विस्फोटको जोखिम बढाउन सक्छ।

एसीको फिल्टर कति समयमा सफा गर्ने? फिल्टर सफा गर्ने समय तपाईंले एसी कति समय चलाउनुहुन्छ भन्नेमा निर्भर गर्दछ। दैनिक ५ देखि ७ घण्टा चलाएमा प्रत्येक ६ देखि ८ हप्तामा फिल्टर सफा गर्नुपर्छ। यदि दैनिक १० देखि १२ घण्टा चलाएमा प्रत्येक ३ देखि ४ हप्तामा फिल्टर सफा आवश्यक हुन्छ। लगातार प्रयोग गर्दा फिल्टर चाँडै फोहोर हुन्छ, विशेष गरी सडक छेउ वा धेरै धुलो पर्ने वातावरणमा छिटो फोहोर हुन्छ र सफा गर्ने समय पनि छोटो पार्नुपर्छ। नियमित रूपमा फिल्टर सफा गर्दा एसीको चिसोपन सुधारिन्छ, बिजुली बचत हुन्छ र मेसिनमाथि पर्ने दबाब कम हुन्छ। यसले एसीको आयु लामो बनाउँछ र टिकाउपन पनि बढाउँछ।

जलस्रोत, नवीकरणीय ऊर्जा र ऊर्जा दक्षता सम्बन्धी विधेयकको प्रगतिका अवस्था

१३ जेठ, काठमाडौं । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले जलस्रोत, नवीकरणीय ऊर्जा तथा ऊर्जा दक्षता सम्बन्धी विधेयकलाई अगाडि बढाइरहेको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री विराज भक्त श्रेष्ठले यस विधेयकमा सुझावहरू संकलन गर्ने आवस्यकता औँल्याएका छन्। विद्युत विकास विभाग र विद्युत नियमन आयोगका कर्मचारीहरूसँगको छलफलको क्रममा मन्त्री श्रेष्ठले यस्तो अनुरोध गरेका हुन्। उनले उत्पादित विद्युत खेर जान नदिनु र जनताको लगानी सुरक्षित राख्ने प्रतिबद्धता दिएको व्यक्त गरे।

आगामी आर्थिक वर्षभित्र नेपाल विद्युत प्राधिकरण र राष्ट्रिय प्रसारण ग्रिड कम्पनी मार्फत एक दर्जनभन्दा बढी रणनीतिक महत्वका प्रसारण लाइनहरूलाई प्राथमिकतामा राख्दै एक वर्षभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्यसहित अगाडि बढिरहेको जानकारी उनले दिए। मन्त्री श्रेष्ठले भने कि विद्युत उत्पादन तीव्र रूपमा बढे पनि खपत वृद्धि हुन नसकेको खण्डमा देश भविष्यमा ऋण जोखिममा पर्न सक्ने चेतावनी दिए। त्यसैले विद्युत खपत विस्तार र प्रसारण पूर्वाधारलाई पनि विभागले प्राथमिकतामा राख्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।

उनी आगामी दिनहरूमा जलविद्युत आयोजनाको विकासका लागि नयाँ कार्यविधि अपनाएर अन्य निकायहरूसँग सहकार्य हुँदै अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकतालाई औँल्याए। विश्वव्यापी परिवर्तनका कारण नेपालको ऊर्जा आवश्यकताको र प्राथमिकताबारे नयाँ दृष्टिकोणले सोच्नुपर्ने अवस्थाबारे उल्लेख गर्दै, विद्युत उत्पादन अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) वितरण प्रक्रियामा विभागले अझ गम्भीर बन्नुपर्ने बताउनुभयो।

उनले लगानीकर्ताको लगानी सुरक्षित रहने र सरकारका नीति तथा निर्णयहरूमा प्रश्न नउठ्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्नेमा जोड दिए। मन्त्री श्रेष्ठले विभागले केवल लाइसेन्स जारी गर्ने मात्र नभई परियोजनाको गुणस्तर, उपकरण तथा भौतिक पूर्वाधारको अवस्थाबारे पनि नियमित अनुगमन गर्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिंदै विभागको भूमिका प्रमुख हुने विश्वास व्यक्त गरे। केही वर्षपछि सरकारको स्वामित्वमा आउने आयोजना तथा कामहरूको मापदण्ड अनुसार सुनिश्चित गर्न मन्त्रालयले गृहकार्य गरिरहेको जानकारी पनि दिएका छन्। उनले क्षणिक लोकप्रियता र उच्च महत्वाकांक्षा भन्दा सुशासन र प्रशासनिक सुधारलाई प्राथमिकता दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै उत्कृष्ट कार्यसम्पादनका आधारमा कर्मचारीहरूलाई जिम्मेवारी तथा अवसर प्रदान गर्ने वचन व्यक्त गरे।

निजी अस्पतालमा स्वास्थ्य बीमा सेवा कटौती – Online Khabar

निजी अस्पतालहरूमा स्वास्थ्य बीमा सेवाको स्थगन निर्णय

अस्पतालमा बिरामी। स्वास्थ्य बीमा बोर्डले आगामी जेठ १६ गतेदेखि निजी अस्पतालहरूमा आकस्मिक बाहेकका स्वास्थ्य बीमा सेवा रोक्ने निर्णय गरेको छ। बोर्डले सेवाप्रदायक संस्थालाई १६ अर्ब रुपैयाँ भुक्तानी गर्न बाँकी रहेको र बढ्दो वित्तीय संकटका कारण यो निर्णय लिएको जनाएको छ। यस निर्णयसँगै देशभरका निजी अस्पताल र मेडिकल कलेजबाट बीमित नागरिकले प्राप्त गर्दै आएका ओपीडी, शल्यक्रिया लगायतका नियमित सेवाहरू प्रभावित हुनेछन्।

सरकारले निजी अस्पतालहरूमा स्वास्थ्य बीमा सेवा कटौती गरेको छ। स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम गम्भीर संकटमा पुगेको सङ्केत गर्दै स्वास्थ्य बीमा बोर्डले निजी अस्पतालमा आकस्मिक बाहेकका सबै बीमा सेवा स्थगित गर्ने निर्णय गरेको हो। बोर्डले बढ्दो आर्थिक संकटलाई कारण देखाउँदै बिहीबार सार्वजनिक गरेको सूचनामा भनेको छ कि जेठ १६ गतेदेखि अर्को निर्णय नभएसम्म निजी स्वास्थ्य संस्थाबाट प्रदान हुँदै आएका स्वास्थ्य बीमासम्बन्धी सेवा बन्द हुनेछन्।

बोर्डको २०८३ जेठ ११ गते बसेको बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो। यससँगै देशभर स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा आबद्ध रहेका सयौं निजी अस्पताल र मेडिकल कलेजबाट बीमित नागरिकले पाउँदै आएका ओपीडी, परीक्षण, शल्यक्रिया, औषधि तथा अन्य नियमित सेवा प्रभावित हुने आशंका गरिएको छ। आकस्मिक सेवा भने यथावत रहने बोर्डले जनाएको छ।

सरकारले सबै नागरिकलाई स्वास्थ्य सेवामा पहुँच सुनिश्चित गर्ने उदेश्यले सुरु गरेको स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम अहिले चरम आर्थिक अस्थिरता, बक्यौता भुक्तानी र प्रशासनिक कमजोरीका कारण संकटमा परेको छ। वर्षौँदेखि निजी अस्पताललाई दिनुपर्ने अर्बौं रकम भुक्तानी रोकिँदै आएको छ र त्यस्तै दबाबमा अन्ततः बोर्डले सेवा कटौती गर्नुपर्ने अवस्था आएको स्रोतहरूले जनाएका छन्।

तराई मधेशलाई दुई प्रदेशमा विभाजनको माग

१३ जेठ, काठमाडौं । तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टी (तमलोपा)ले सरकारले समग्र मधेशलाई दुई प्रदेशमा विभाजन गर्ने व्यवस्था गर्न सुझाव दिएको छ। पार्टीका अध्यक्ष वृषेशचन्द्र लाल नेतृत्वको तमलोपाले संविधान संशोधन बहस पत्र तयार गर्ने कार्यदललाई समग्र मधेशलाई पुन: पूर्वी र पश्चिमी मधेश नामले दुई प्रदेशमा विभाजन गर्न सुझाव दिएको छ। अठार जिल्लालाई मधेश प्रदेशमा राखेर बाँकी जिल्लालाई अन्य प्रदेशमा राख्दा मधेश र थरुहटका जनताले असम्मानित महसुस गरेको तमलोपाको भनाइ छ।

संविधान जारी भएदेखि नै प्रदेशहरूको सिमांकन विवादास्पद भएको उल्लेख गर्दै तमलोपाले भन्यो, ‘मधेशका आठ जिल्ला बाहेकका क्षेत्र जबर्जस्ती अन्य प्रदेशमा समेटिएका छन्। यहाँका मधेश र थरुहटका जनताले आफ्नो पहिचान र स्वशासनको हकमा असम्मान महसुस गरेका छन्। हामी समग्र मधेशलाई पूर्वी र पश्चिमी मधेश गरी दुई प्रदेशको रूपमा पुनर्सिमांकनको माग गर्दछौं।’ तमलोपाले संविधान संशोधन सम्बन्धमा निर्वाचन प्रणाली, शासकीय स्वरूप लगायतका विषयमा आठ बुँदे सुझाव पनि प्रस्तुत गरेको छ। संघीयतालाई बलियो बनाउनुपर्नेमा उसको जोड छ।

सुझाव पत्रमा लेखिएको छ, ‘संविधान संशोधनद्वारा संघीयतालाई कमजोर पार्ने वा यसको स्वरूप परिवर्तन गरी शक्तिको केन्द्रीकरण गर्ने कुनै पनि प्रयास स्वीकार्य छैन।’ प्रदेशलाई निर्वाचन क्षेत्र मानेर पूर्ण समानुपातिक प्रणाली अपनाउन सुझाव दिएको छ। ‘प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभाको निर्वाचनमा प्रदेशलाई निर्वाचन क्षेत्र मान्दै पूर्ण समानुपातिक प्रणाली लागू गरियोस्,’ उसले भनेको छ। राष्ट्रिय सभामा पनि जनसंख्याको आधारमा प्रतिनिधित्व हुनुपर्ने उसको माग छ। तमलोपाले नेपालको शासकीय स्वरूपको लागि ‘वेष्टमिनिस्टर बहुदलीय संसदीय लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्था’ सबैभन्दा उपयुक्त हुने बताएको छ। साथै स्थानीय सरकारको निर्वाचन गैरदलीय आधारमा हुनुपर्ने व्यवस्था गर्न पनि तमलोपाले सुझाव दिएको छ।

इरान युद्ध: विभिन्न मुलुकका मुद्रामा प्रभाव – कतिपय सस्ता भए, कतिपय महँगिए

फेब्रुअरी महिनाको अन्त्यमा अमेरिका, इजरायल र इरानबीच सुरु भएको युद्धको प्रभाव मध्यपूर्वमै सीमित नभई अन्य क्षेत्रहरूमा पनि फैलिएको छ। यस द्वन्द्वले समुद्री व्यापार अवरुद्ध गरेको छ र विश्व भरि वस्तु आपूर्ति प्रभावित बनेको छ। तेलको मूल्य वृद्धि हुँदा मुद्रास्फीति बढेर विश्व बजारहरू अस्थिर बनेका छन्। अनिश्चित आर्थिक समयमा लगानीकर्ताले जोखिमयुक्त बजारबाट पैसा निकालेर तुलनात्मक सुरक्षित मानिएका अमेरिकी डलरमा लगानी गर्छन्। यसले अनेक देशका मुद्रामा प्रभाव पारेको छ; केहि मुद्राहरू सस्तिए भने कतिपयमा उतारचढाव भएको छ र केहि मुद्राहरू बलियो भएका छन्।

ब्राजिलका अर्थशास्त्री र एपीसीई परामर्शदाता संस्थाका प्रमुख आन्द्रे पर्फेइतोका अनुसार, “तेलको मूल्यले सबैमा असर गर्छ… मुद्राको उतारचढावले यो प्रभावलाई बढाउन वा घटाउन सक्छ।” मुद्राको मूल्य परिवर्तनले कुनै देश र त्यसका नागरिकमा पर्न जाने प्रभाव अन्य धेरै आर्थिक तत्वहरूसँग सम्बन्धित हुन्छ। विशेष गरी इन्धन र खासगरी तेलको ठूलो मात्रामा आयात गर्ने देशहरूमा मुद्राका मूल्यले सबैभन्दा बढी प्रभाव पारेको छ। भारत, इन्डोनेशिया, फिलिपिन्स, थाईल्यान्ड र इजिप्टजस्ता देशहरू बढी प्रभावित भएका छन्।

इरान युद्ध सुरु भएपछि भारतीय रुपैयाँको विनिमय दर करिब ५ प्रतिशतले घटेको छ। तेल महँगिएसँगै रुपैयाँको मूल्य बारम्बार न्यूनतम स्तरमा पुगेको छ। केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर बढाउने र डलर भण्डार बिक्री गरेर आफ्नो मुद्रा बचाउने प्रयास गरेका छन्। इन्डोनेशियाको केन्द्रीय बैंकले यी दुवै उपायहरू अपनाएको छ। ब्याजदर बढ्दा बचतकर्ताहरूलाई बढी लाभ हुने भए पनि कर्जा तिर्ने खर्च महँगिन्छ।

केही देशका मुद्रामा भने उतार-चढाव भएका छन्। यस्ता देशहरूमा दक्षिण अफ्रिका, कोलम्बिया, चिली र मेक्सिको पर्दछन्। यी मुद्राहरू विश्व बजारको प्रवृत्तिअनुसार तलमाथि भइरहन्छन्। ब्राजिल र मलेशियाजस्ता ऊर्जा निर्यात गर्ने देशहरूले तेल महँगिएसँगै निर्यातबाट आय बढाएका छन्। गोल्डमन स्याक्स र ब्याङ्क अफ अमेरिकाजस्ता वित्तीय संस्थाले ब्राजिलका सरकारी ऋणपत्र र शेयरहरूमा उच्च माग देखिएको रिपोर्ट गरेका छन्।

चीनको मुद्रा स्थिर छ, जसको कारण सरकारको कडाइका नियमन र नीति हुन। इरान युद्ध सुरु भएयता रुसी रुबल सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्ने मुद्रा बनेको छ। विकसित अर्थतन्त्रहरूमा, लगानीकर्ताहरू परम्परागत रूपमा सुरक्षित मानिने मुद्राहरूमा लगानी गर्दै आएका छन्। यद्यपि, अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ)ले इरान युद्धले आर्थिक वृद्धिलाई कम गर्ने र महँगीलाई बढाउने सङ्केत गरेको छ र विश्व अर्थतन्त्रलाई चुनौतीपूर्ण स्थितिमा लैजाने चेतावनी दिएको छ।

शुक्रबार धेरै ठाउँमा वर्षा हुने, पश्चिमेलीलाई मिल्नेछ गर्मीमा राहत

शुक्रबार थुप्रै स्थानमा वर्षा, पश्चिमी क्षेत्रका मानिसलाई गर्मीबाट राहत

१३ जेठ, काठमाडौं । मौसमविद्हरूले शुक्रबार देशका धेरै ठाउँमा वर्षा हुने सम्भावना व्यक्त गरेका छन्। वर्षा बिहीबार साँझदेखि नै सुरु भएर शुक्रबार राति तुलनात्मक रूपमा बढी हुने अनुमान गरिएको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका मौसमविद् रोजन लामिछानेका अनुसार शुक्रवार बिहान र दिउँसोभन्दा राति बढी वर्षा हुने सम्भावना छ। लामिछानेले भने, ‘शुक्रबार सातै प्रदेशमा वर्षा हुने सम्भावना देखिन्छ। हालसम्मको अवस्थाअनुसार हल्का देखि मध्यम खालको वर्षा हुने देखिन्छ।’

पश्चिम तराईमा अहिले तातो हावाको लहर चलेको छ, जहाँ पनि शुक्रबार वर्षा हुने भएकोले गर्मीबाट केही राहत पाउने विश्वास गरिएको छ। मौसमविद् लामिछानेका अनुसार नेपालमा हाल पश्चिमी वायु, स्थानीय हावा र पूर्वी भूभाग नजिकको न्यून चापीय क्षेत्रको प्रभाव छ, जसले बादल बढ्ने तथा मेघगर्जन र चट्याङ सहित वर्षा हुने पूर्वानुमान गरिएको हो। यसै कारण आज र भोलि केही जिल्लामा हावाहुरी चल्ने सम्भावना समेत छ।

केही मौसमविद्हरूले सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकीका केही स्थानमा भारी वर्षा हुने सम्भावना उल्लेख गरेका छन्। मौसमविद् विनोद पोखरेलले फेसबुकमा बिहीबार बेलुकादेखि शुक्रबारसम्म सुदूरपश्चिमदेखि बागमतीसम्म धेरै ठाउँमा भारी वर्षा हुन सक्ने बताएका छन्। अर्का मौसमविद् डा. धर्मराज उप्रेतीले पनि शुक्रबार कतिपय ठाउँमा भारी वर्षा हुने र बाढीको जोखिम हुन सक्ने सूचित गरेका छन्।

तर, जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले यो समाचार तयार पार्दासम्म भारी वर्षाको सम्भावनाबारे कुनै आधिकारिक जानकारी जारी गरेको छैन। महाशाखाका मौसमविद् लामिछानेले भने, ‘अहिलेसम्म हल्का देखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ। हामीले भारी वर्षा हुने भनेका छैनौं। यदि भारी वर्षा हुने सम्भावना देखा परेमा भोलि नै अपडेट गर्नेछौं। वर्षा छिटोछिटो परिवर्तन हुने भएकाले अहिले भारी वर्षा निश्चित भन्न सक्दैनौं।’ उनका अनुसार पश्चिम नेपालबाट सुरु भएको वर्षा प्रणाली क्रमशः पूर्वतर्फ सर्दै जाने र सातै प्रदेशका जिल्लाहरूमा हल्का देखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ। उनले यस प्रणालीलाई नजिकबाट अनुगमन गरिरहेका छन्। मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार आज पूर्वी र मध्य भूभागमा मेघगर्जन र हावाहुरी सहित वर्षाको सम्भावना रहेको छ, भने पश्चिम नेपालको तराई जिल्लामा तातो हावाको लहर कायम रहने देखिन्छ।

सगरमाथा चुचुरोमा पोखरा एभेन्जर्सको झण्डा फहरियो

१३ जेठ, काठमाडौं । नेपाली पर्वतारोहण गाइड तथा उच्च हिमाली क्षेत्रका चलचित्र निर्माता र प्रवर्द्धक पासाङ काजी शेर्पाले विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहण गरी पोखरा एभेन्जर्सको झण्डा फहराएकी छन्। उनले आठौं पटक सगरमाथा आरोहण गर्दै मे २३, २०२६ बिहान ३:५० बजे नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) टोली पोखरा एभेन्जर्सको झण्डा फहराएकी हुन्।

पोखरा एभेन्जर्सले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा खेलकुदमार्फत जलवायु परिवर्तन र हिमाली हिमनदीहरूको संरक्षणबारे चेतना जगाउने साझा प्रतिबद्धताको प्रतीकस्वरूप सगरमाथाको शिखरमा आफ्नो झण्डा फहराइएको जनाएको छ। अध्यक्ष त्रिपाठीले भने, “एभेन्जर्सले नेपाली खेलकुदको भावना र ग्रासरुट क्रिकेटको विकास प्रवर्द्धन गर्दै जलवायु परिवर्तन र हिमनदी संरक्षणका मुद्दाहरूमा निरन्तर सहयोग गरिरहेको छ। हामी यो अभियानलाई केवल शिखरमा पुग्न मात्र सीमित राख्न चाहँदैनथ्यौं, यसलाई ठूलो उद्देश्यका लागि समर्पित गर्न चाहन्थ्यौं। यो हाम्रो हिमनदी संरक्षणको महत्व बुझाउने र जलवायु परिवर्तनबारे चेतना जगाउने साथै क्रिकेटको विकासलाई प्रोत्साहित गर्ने एउटा आह्वान हो।”

इजरायलको तीव्र आक्रमणमा लेबननमा ‘बालबालिकासहित दर्जनौँको मृत्यु’

लेबननको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो इजरायली आक्रमणमा कम्तीमा ३१ जनाको मृत्यु भएको छ, जसमा धेरै बालबालिका पनि छन्।

बाजुराको हिमाली गाउँपालिकाका अध्यक्षविरुद्ध हुम्लामा काठ तस्करीको उजुरी

हिमाली गाउँपालिकाका अध्यक्ष गोविन्द मल्लविरुद्ध हुम्लामा काठ तस्करीको उजुरी दर्ता

अध्यक्ष मल्ल र स्थानीयले बरामद गरेका सामग्रीहरू। १३ जेठ, हुम्ला। बाजुराको हिमाली गाउँपालिकाका अध्यक्ष गोविन्द मल्लसहित चार जनाविरुद्ध काठ तस्करी गरेको आरोपमा हुम्लामा मुद्दा दर्ता भएको छ। हुम्ला जिल्लाको खार्पुनाथ गाउँपालिका–३ लाम्पाटा च्याचउर वन क्षेत्रमा काठ र वन्यजन्तु तस्करी गर्ने आरोपमा हिमाली गाउँपालिकाका अध्यक्ष मल्लसहित चार जनाविरुद्ध उजुरी दर्ता गरिएको हो। थला सामुदायिक वन क्षेत्रमा अध्यक्ष मल्लको योजनामा काठ तस्करी भएको दाबी गर्दै उजुरी दर्ता गरिएको छ।

डिभिजन वन कार्यालय हुम्लाका अनुसार, हिमाली गाउँपालिकाका अध्यक्ष मल्ल, वडा नम्बर ३ का नरबहादुर गुरुङ, वडासदस्य पेमा गारा गुरुङ र हिमाल गुरुङविरुद्ध उजुरी परेको छ। थला सामुदायिक वनका अध्यक्ष देवराज रावल लगायतको टोलीले ती चार जनाविरुद्ध उजुरी दर्ता गराएको डिभिजन वन कार्यालय हुम्लाका प्रमुख महेश कुमाइले जानकारी दिएका छन्। गोब्रे सल्लाका काठ काट्न प्रयोग हुने दुई थान स्वचालित आरा, ७०० थान रूखका फल्याङ्ग, जंगलमा भेटिएको राष्ट्रिय पक्षी डाँफेको आधा शरीरको भाग र दुर्लभ जनावरको छाला पेमा गुरुङको घरमा फेला परेको उजुरीमा उल्लेख छ। राष्ट्रिय वन्यजन्तु संरक्षण ऐन २०७९ र वन ऐन २०७६ अनुसार कानुनी कारबाहीको माग गर्दै उजुरी दर्ता गरिएको डिभिजन वन कार्यालय हुम्लाका प्रमुख कुमाइले बताएका छन्। उनका अनुसार अनुसन्धानका लागि अधिकारी तोकेर वन्यजन्तुको पहिचानका लागि राष्ट्रिय विधि विज्ञान प्रयोगशालामा पठाइएको छ। – नरजन तामाङ

चीनको क्वाड बैठकप्रति असन्तुष्टि, क्षेत्रीय सहयोगले तेस्रो पक्षलाई लक्षित गर्नु हुँदैन दाबी

१३ जेठ, काठमाडौं । चीनले अष्ट्रेलिया, भारत, जापान र अमेरिका समेटिएको ‘क्वाड’ समूहप्रति आफ्नो पुरानो असन्तुष्टि पुनः व्यक्त गरेको छ। चीनले देशहरुबीच हुने कुनै पनि सहयोग वा सम्झौताले क्षेत्रीय शान्ति, स्थिरता र समृद्धिमा योगदान पुर्‍याउनुपर्ने तर त्यसले कुनै तेस्रो पक्षलाई लक्षित गर्न नहुने प्रतिबद्धता जनाएको छ। चीनको विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता माओ निङले पत्रकार सम्मेलनमा भनिन् कि उनीहरू कुनै पनि विशेष समूह वा गुटबन्दीलाई समर्थन नगर्ने स्पष्ट पार्न चाहन्छन्। उनले विशेष गरी जोड दिँदै भनेकी छन् कि देशहरूबीचको सहकार्यले क्षेत्रीय राष्ट्रहरूबीचको आपसी विश्वास र सहकार्य कमजोर गर्नुहुँदैन।

अष्ट्रेलिया, भारत, जापान र अमेरिकाका विदेश मन्त्रीहरू मंगलबार भारतमा भेला भई, चीनको यस्तो अभिव्यक्तिको विरोध गरेका थिए। उक्त बैठकमा चार देशका नेताहरूले प्रशान्त महासागरस्थित टापु राष्ट्र फिजीमा संयुक्त रूपमा बन्दरगाह निर्माण गर्ने सहमति लिए। साथै, उनीहरूले महत्त्वपूर्ण खनिज र ऊर्जा सुरक्षासम्बन्धी विभिन्न सम्झौताहरूमा पनि हस्ताक्षर गरेका छन्।

फिफा विश्वकपका लागि अमेरिकी फुटबल टोलीको घोषणा, एडम्स र रोबिन्सन समावेश

अमेरिकाले फिफा विश्वकप २०२६ का लागि २६ सदस्यीय अन्तिम टोली सार्वजनिक गरेको छ। घोषित टोलीमा क्रिस्टियन पुलिसिक, वेस्टन म्याककेनी, टायलर एडम्स र एनटनी रोबिन्सन लगायतका प्रमुख खेलाडीहरू समावेश छन्। आयोजक अमेरिकाले समूह ‘डी’ अन्तर्गत जुन १३ मा पाराग्वेविरुद्ध पहिलो खेल खेल्नेछ। १३ जेठ, काठमाडौं।

ट्रेनर माउरिसियो पोचेटिनोले टायलर एडम्स र एनटनी रोबिन्सनलाई टोलीमा समावेश गरेका छन्। साथै, क्रिस्टियन पुलिसिक, वेस्टन म्याककेनी, जियो रेना र हाजी राइट पनि टोलीका सदस्य छन्। अमेरिकाले समूह ‘डी’ अन्तर्गत जुन १३ मा पाराग्वेपनि विरुद्ध आफ्नो पहिलो खेल खेल्नेछ। पछि उनीहरूले अष्ट्रेलिया र टर्कीसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्।

अमेरिकाको विश्वकप टोली यसप्रकार छ:
गोलकिपर: क्रिस ब्राडी, म्याट फ्रिज, म्याट टर्नर
डिफेन्डर: म्याक्स आर्फ्स्टेन, सर्जिनो डेस्ट, एलेक्स फ्रिम्यान, मार्क म्याकेन्जी, टिम रिम, क्रिस रिचर्ड्स, एनटनी रोबिन्सन, माइल्स रोबिन्सन, जो स्काली, अस्टन ट्रस्टी
मिडफिल्डर: टायलर एडम्स, सेबास्टियन बेरहाल्टर, वेस्टन म्याककेनी, क्रिस्टियन रोल्डान, ब्रेन्डन आरोनसन, क्रिस्टियन पुलिसिक, जियो रेना, मालिक टिलम्यान, टिम वेआ, अलेजान्द्रो जेन्डेजास
फरवार्ड: फोलारिन बालोगुन, रिकार्डो पेपी, हाजी राइट

हाकिमीलाई समेट्दै मोरक्कोको विश्वकप टोली घोषणा – Online Khabar

मोरक्कोले विश्वकप २०२६ का लागि टोली सार्वजनिक गर्यो, अचरफ हाकिमी टोलीमा रहेका छन्

मोरक्कोले फिफा विश्वकप २०२६ का लागि आफ्नो अन्तिम टोलीको घोषणा गरेको छ। चोटका बाबजुद कप्तान अचरफ हाकिमी टोलीमा समावेश भएका छन्, जबकि पूर्व चेल्सी विंगर हाकिम जिएच बाहिरिएका छन्। मोरक्को, जसको विश्व रैंकिङ आठौं स्थानमा छ, आगामी जुन १९ मा स्कटल्यान्डविरुद्ध खेल्दै आफ्नो विश्वकप यात्रा शुरू गर्नेछ।

अचरफ हाकिमी अप्रिलमा बायर्न म्युनिखविरुद्धको च्याम्पियन्स लिग सेमिफाइनल खेलमा घाइते भएकाले केही समय मैदानबाहिर थिए। तथापि, उनलाई विश्वकप टोलीमा स्थान दिइएको छ। टोलीमा नुसाएर मजराउई, इसा डियोप, ब्राहिम डियाज, सोफियान अम्राबात र बिलाल एल खान्नुस जस्ता महत्वपूर्ण खेलाडीहरू पनि छन्।

मोरक्को समूह ‘सी’ मा छ र समूह चरणमा स्कटल्यान्ड, ब्राजिल र हाइटीसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। मोरक्कोको पहिलो खेल जुन १९ मा स्कटल्यान्डविरुद्ध हुनेछ। टोलीमा गोलकिपर यासिन बोनु, मुनिर मोहामेदी, अहमद तागनाउती, डिफेन्डर नुसाएर मजराउई, अचरफ हाकिमी, र मिडफिल्डर समिर एल मौराबेत लगायतका खेलाडीहरू समावेश छन्।