Skip to main content

लेखक: space4knews

अष्ट्रेलियाको सरकारी सञ्चारमाध्यम एबीसीका कर्मचारीहरूको २४ घण्टे हड्ताल, बीबीसीका कार्यक्रमहरू प्रशारण

अष्ट्रेलियाली सरकारी सञ्चारमाध्यम एबीसीका कर्मचारीहरूले तलब वृद्धिसहितका माग राख्दै २४ घण्टे राष्ट्रिय हड्ताल सुरु गरेका छन्। यस हड्तालका कारण एबीसीको टेलिभिजन, रेडियो र डिजिटल सेवामा प्रभाव परेको छ। एबीसी टेलिभिजनले बीबीसीका कार्यक्रमहरू प्रशारण गर्न बाध्य भएको छ। रेडियो स्टेशनहरूमा पनि पुराना कार्यक्रम र संगीत मात्र बजाइएको छ।

कर्मचारीहरूले एआई प्रयोग नगर्ने सुनिश्चितता लगायतका माग राख्दै हड्ताल गरेको बताइएको छ। एबीसीका २ हजारभन्दा बढी कर्मचारीहरूले विभिन्न मागसहित यस आन्दोलन सुरु गरेका हुन्। पछिल्लो २० वर्षमा यस किसिमको पहिलो ठूलो आन्दोलन भएको गार्जियनले उल्लेख गरेको छ। तलब वृद्धिसँग सम्बन्धित मुख्य मागमा व्यवस्थापनले तीन वर्षभित्र १० प्रतिशत तलब वृद्धि गर्ने प्रस्ताव राखेको छ, तर कर्मचारीहरूले यसलाई ‘कम’ भएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

एबीसीकी प्रसिद्ध प्रस्तोता फ्रान केलीले सिड्नीस्थित मुख्यालय बाहिर कर्मचारीहरूको विरोध प्रदर्शनलाई सम्बोधन गर्दै भनिन्, ‘धेरै दक्ष पत्रकार र उत्पादकहरू जागिर छाड्न बाध्य भएका छन्, किनभने उनीहरू यस तलबमा सिड्नी जस्तो महँगो शहरमा बस्नु असम्भव छ।’

प्रसारणमा अवरोध आएपछि बीबीसीको सहायतामा बुधबार बिहान ११ बजेदेखि कर्मचारीहरूले काम छाडेर सडकमा प्रदर्शन गरेका कारण एबीसी न्यूज च्यानलले बाध्य भएर बीबीसी वर्ल्ड सर्भिसका कार्यक्रमहरू प्रसारण गर्न थालेको छ। एबीसीका प्रबन्ध निर्देशक ह्यु मार्क्सले भने कर्मचारीहरूको मागमा पछि नहट्ने संकेत दिएका छन्। उनले भनेका छन् कि कर्मचारी वेतनले लागत बजेटको ६० प्रतिशत ओगटेको छ र तलबमा धेरै वृद्धि गर्नुपर्ने अवस्थामा कर्मचारी कटौती गर्नुपर्ने हुन्छ भन्ने चेतावनी दिएका छन्।

इरानमाथि इजरायली-अमेरिकी आक्रमण: युद्ध अन्त्य गर्ने विकल्प ढिलो हुँदै गर्दा साँघुरिंदैछ

केही सातादेखि अमेरिका र इजरायलले इरानको सैन्य क्षमता उल्लेख्य रुपमा कमजोर पारिएको दाबी गर्दै आएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उनका रक्षामन्त्री पीट हेगसेथले निरन्तरका आक्रमणहरूले इरानको कमान्ड संरचना ध्वस्त पारेको र यसको जबाफ दिने क्षमता कमजोर बनाएको बारम्बार दाबी गरेका छन्। उनीहरूको भनाईअनुसार यो द्वन्द्व अब अन्त्यतर्फ अघि बढिसकेको हुनुपर्छ। तर वास्तविकता यसको बिल्कुल विपरीत देखिन्छ। तनाव झनै तीव्र, छिटो र निकासको सम्भावना कम भएका सन्दर्भमा निरन्तर जारी छ।

इरानको क्षमतामा पूर्वानुमानभन्दा कमि भएको दाबीसहित, इरानले हिन्द महासागरमा रहेको डिएगो गार्सिया टापुस्थित अमेरिकी र बेलायती सैन्य अड्डातर्फ करिब ३,८०० किलोमिटर (२,३०० माइल) दुरीबाट दुईवटा क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण गरेको थियो। यद्यपि ती क्षेप्यास्त्रहरू टापुसम्म पुग्न सकेनन् र यस घटनाले इरानको क्षमताबारे नयाँ चिन्ताहरू उत्पन्न गरेका छन्। अहिलेसम्म इरानको क्षेप्यास्त्र दायरा करिब २,००० किलोमिटर मात्र हुने विश्वास गरिन्थ्यो। यो क्षमता पहिला लुकाइएको थियो वा आक्रमणकै दौरान विकसित गरिएको हो भन्ने कुरा स्पष्ट छैन, तर यसको अर्थ स्पष्ट छ: सैन्य दबाबले इरानको प्रगति रोक्न सकेको छैन।

सर्वोच्च नेता अली खामेनेई, शीर्ष नेता अली लारिजानी, इस्लामिक रेवोल्युसनरी गार्ड्स कोर (आईआरजीसी) का कमान्डरहरू र सशस्त्र फौजका प्रमुखहरू सहित इरानी नेतृत्वको ठूलो हिस्सा सकेसम्म समाप्त गरिएको छ र मुख्य क्षेप्यास्त्र उत्पादन केन्द्रहरू पनि नष्ट गरिएका हुन् भने, यस्तो अवस्थामा यो अभियानलाई कसले निर्देशन गरिरहेको छ र यति व्यापक दबाबबीच पनि इरानले आफ्नो क्षमता कसरी कायम राख्न सकेको छ भन्ने प्रश्न खडा हुन्छ। यो अनिश्चितता शीर्ष तहबाटै सुरु भएको देखिन्छ।

पुलिसको जितमा दिनेशको बहुआयामिक प्रदर्शन, एपीएफको ब्याटिङ फुल सकेन

एनपीएलको पहिलो संस्करणपछि चर्चामा आएका दिनेश खरेलले पीएम कपमा पहिलोपटक खेलेका हुन्। तसर्थ, उनी विभागीय टोली पुलिसबाट खेल्दै यस संस्करणमा पहिलो जित दिलाउन महत्वपूर्ण भूमिका निभाए। नेपाल पुलिस क्लबले पीएम कप पुरुष राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगितामा एपीएफमाथि १८५ रनको बडो फराकिलो जित हात पारेको छ। पुलिसले ५० ओभरमा ९ विकेट गुमाउँदै ३५५ रनको कीर्तिमानी योगफल बनाएको छ जुन पीएम कपकै सबैभन्दा उच्च स्कोर हो। दिनेश खरेलले ब्याटिङमा ६० रन र बलिङमा २ विकेट लिएर ‘प्लेयर अफ द म्याच’ घोषणा भए। १० चैत, काठमाडौं। नेपाल पुलिस क्लबले पीएम कप पुरुष राष्ट्रिय क्रिकेटमा पहिलो पटक जित हासिल गर्‍यो। पुलिसले अर्को विभागीय टोली एपीएफमाथि १८५ रनले फराकिलो जित प्राप्त गर्‍यो। टस हारेर पहिलो ब्याटिङ गरेको पुलिसले ३५५ रनको विशाल स्कोर बनाएको थियो। पोखरा पल्समै सर्वाधिक स्कोर बनाएको पुलिसका चार ब्याट्सम्यानले अर्धशतक समेत बनाएका थिए। जवाफी ब्याटिङमा एपीएफ सुरुदेखि दबाबमा रह्यो। उनीहरूले कहिल्यै खेलमा पकड जमाउन सकेनन् र विभागीय डर्बी खेलमा फराकिलो हार व्यहोर्नुपर्‍यो। पुलिसको जितमा दिनेश खरेलले ब्याटिङमा ६० रन बनाएर बलिङमा २ विकेट लिए, जसमा विपक्षी कप्तान रोहित पौडेल पनि थिए। उनी फिल्डिङमा ३ क्याच समातेर तीनै पक्षमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे। उक्त प्रदर्शनका कारण उनलाई प्लेयर अफ द म्याच घोषित गरियो। एनपीएलको पहिलो संस्करणपछि चर्चामा आएका दिनेशले पीएम कपमा यस पटक पहिलो पटक खेलिरहेका छन्। विश्वसनीय बाँयाहाते ब्याट्सम्यानका रूपमा चिनिएका उनी पुलिसलाई पहिलो जित दिलाउन महत्वपूर्ण भूमिका निभाए। उनले टिमको सफलतामा योगदान दिन पाउँदा खुसी लागेको बताए। ‘पहिलो खेलमा राम्रो खेलेको थिइनँ। यति चाँडो सुधार हुने अपेक्षा पनि गरेका थिइनँ। तीनै पक्षमा योगदान दिन पाउँदा खुसी छु,’ उनले भने। दिनेशले पुलिसले पावरप्ले सदुपयोग राम्रोसँग गरेको पनि उल्लेख गरे। ‘पहिल्लो खेलमा सुरुवाती १० ओभर राम्रो सदुपयोग गर्न सकेनौं। आज पावरप्लेमा फाइदा लिन खोज्यौं, यही मुख्य रणनीति थियो,’ उनले थपे। दिनेशले ओपनर कुशल भुर्तेललाई आफनो मेन्टर ठाने र टिम व्यवस्थापनबाट खेल्न स्वतन्त्रता पाएको बतायो। ‘कुशल दाइ मेरो मेन्टर हुन्। उहाँको ब्याटिङ मेरो लागि रोल मोडल हो। टिम व्यवस्थापनबाट पनि स्वतन्त्रता पाएको छु, साथीहरूबाट पनि समर्थन पाएँ। त्यसैले रमाईलो भइरहेको छ,’ उनले भने। एपीएफको ब्याटिङ वनाश भए ३५६ रनको ठूलो लक्ष्य पछ्याउन आएको एपीएफ सुरुदेखि दबाबमा रह्यो। दिपक बोहरालाई ४ रनमै गुमाउनु पर्यो। एपीएफका लागि पहिलो खेलमै शतक बनाइसकेका आसिफ शेख पनि १८ रनमै आउट हुनु भयो र स्थिति २२-२ पुग्यो। कप्तान रोहित पौडेल र सन्दीप जोराले २५ रनको साझेदारी गरे पनि पार्ट टाइम बलर दिनेश खरेलले पहिलो ओभरमै कप्तान रोहितलाई आउट गराए। त्यसपछि एपीएफले सम्हाल्न सकेन र २४ रन जोड्दा थप ४ विकेट गुमाएर ७१-७ मा झरेको थियो। मिडल अर्डर धराशायी भयो। युवराज खत्री एक, अमरसिंह राउटेला एक र लोकेश बम दुई रनमा आउट भए। अन्त्यतिर कमलसिंह ऐरी र नन्दन यादवले केही राम्रो खेल खेले। दुवैले नवौं विकेटका लागि ४९ रनको साझेदारी गरे। नन्दन ४४ रनमै नटआउट रहे भने कमलले ३५ रन बनाए। पहिलो खेलमा बागमती प्रदेशविरुद्ध यही पिचमा २७१ रन बनाएको एपीएफ पुलिसविरुद्ध भने कमजोर प्रदर्शन देखायो। आसिफले पहिलो खेलमा शतक गरे पनि आज पिच राम्रो भए पनि एपीएफको ब्याटिङ सफल हुन सकेन। दिनेशले २ विकेट लिए र ललित राजवंशीले ३ विकेट लिए। पेस बलर करण केसी र राशिद खानले पनि २-२ विकेट लिए। दिनेशले प्लान अनुसार ब्याट्सम्यानहरूले खेल्दा उत्कृष्ट परिणाम आएको बताए। ‘हामी सेट भएपछि ठूला शट खेल्न थाल्यौँ। योजना अनुसार ब्याटिङ गर्दा राम्रो स्कोर सम्भव भयो,’ उनले भने। एपीएफका ब्याट्सम्यानहरूले साझेदारी कायम राख्न नसके र लगातार विकेट गुमाए, जुन पुलिसलाई फराकिलो जित दिलायो। पुलिसको कीर्तिमान एपीएफसँगको जितमा नयाँ रेकर्ड बनायो। ५० ओभरमा ९ विकेट गुमाएर ३५५ रन बनाउनुले पीएम कपकै सबैभन्दा धेरै स्कोर गरेको छ। यो कीर्तिमान सन् २०१८ को पीएम कपमा एपीएफले मधेश प्रदेशविरुद्ध बनाएको ३३९ रनको कीर्तिमानलाई तोडेको छ। पुलिसका चार ब्याट्सम्यानले अर्धशतक बनाए। शंकर रानाले सर्वाधिक ६१ रन बनाए भने दिनेश खरेलले ६०, कप्तान आरिफले ५० रन बनाए। दिल्साद अली ५१ रनमै नटआउट थिए। राशिद खानले ४४ रन बनाए। यस बलियो ब्याटिङले पुलिसलाई कीर्तिमानी स्कोर बनाउन मद्दत ग¥यो। रोचक कुरा यो हो कि एपीएफको कीर्तिमान प्रहरीकै बिरुद्धमा भंग भयो। पुलिसलाई सर्वाधिक रन अन्तरले जित्ने आफ्नै रेकर्डभन्दा केही रनले कम हुनुपर्‍यो। सन् २०२४ को पीएम कपमा पुलिसले कर्णाली प्रदेशलाई १९३ रनले हराएको थियो। सर्वाधिक रन अन्तरका शीर्ष तीन रेकर्ड पुलिसकै नाममा छन्। पुलिसले मधेशविरुद्ध सन् २०२५ मा १९२ र कोशीविरुद्ध २०२४ मा १९१ रनको जित पाएको छ।

लिपुलेक नाकाबाट व्यापार गर्ने भारत-चीनको तयारी, नेपालको के होला प्रतिक्रिया ?

भारतले लिपुलेक नाकाबाट चीनसँग व्यापार सुरु गर्ने तयारी, नेपालको प्रतिक्रिया के होला?

भारतले लिपुलेक नाकाबाट चीनसँग व्यापार सुरु गर्ने तयारी गरेको छ। नेपाल सरकारले अहिलेसम्म यसबारे आफ्नो आधिकारिक राय सार्वजनिक गरेको छैन। नेपालले लिपुलेक, कालापानी, लिम्पियाधुरा क्षेत्र आफूहरूको भूभाग मान्दै आएको छ। पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले सरकारले आफ्नो दृष्टिकोण स्पष्ट गर्नुपर्ने बताएको छन्। १० चैत, काठमाडौं। भारतले नेपाली भूभाग लिपुलेक हुँदै चीनसँग व्यापार गर्न लागेकाले नेपाल सरकारले यसबारे कुनै स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गरेको छैन। प्रेस ट्रस्ट अफ इन्डिया (पीटीआई)ले गत चैत ६ गते भारतका विदेश सचिव विक्रम मिश्रीले उत्तराखण्डका मुख्यसचिव अ-nद बर्धनलाई पत्र लेखेर लिपुलेक नाकाबाट व्यापार पुनः सुरु गर्न भनिएको उल्लेख गरेको थियो। नेपालले महाकाली पूर्वी भूभाग जस्तै कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा आफ्नो क्षेत्र भएको दाबी गर्दै आएको छ। सन् १८१६ मा ब्रिटिश भारतसँग भएको सुगौली सन्धि अनुसार काली (महाकाली) नदी पूर्वी सम्पूर्ण भूभाग नेपालमै पर्छ। त्यही भूभागको लिपुलेक नाकाबाट भारतले चीनसँग आगामी जूनदेखि व्यापार सुरु गर्न लागेको पीटीआईले जनाएको छ। यसबारे नेपाल सरकारले जिम्मेवार धारणा सार्वजनिक गरेर वार्ताबाट समाधान खोज्नुपर्ने कूटनीतिक विशेषज्ञहरूले सुझाएका छन्।

पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले नेपाल सरकारले लिपुलेक नाकाको विषयमा बेइजिङ र नयाँदिल्लीलाई आफ्नो स्पष्ट अडान जानकारी गराउनुपर्ने बताउँछन्। उनी भन्छन्, ‘यस विषयमा सरकारले आफ्नो स्थिति र मान्यता प्रष्ट पार्नुपर्छ। सन् २०१५ देखि हामीले त्यो नेपाली भूभाग भनेर र नेपालको अनुमतिको बिना कसैले यसमा यस्ता निर्णय गर्न नहुने भन्दै आएका छौं।’ पूर्वराजदूत दिनेश भट्टराईले भने सीमा विवादजस्ता संवेदनशील विषयमा सरकारले ढिला गर्न नहुनेमा जोड दिएका छन्। भट्टराई भन्छन्, ‘यो सरकार धेरै विषयमा चुप छ। नेपाली भूमिमा अवैध गतिविधि हुँदा पनि चुप बस्न मिल्दैन।’ दुवै छिमेकी असंवेदनशील देखिएका छन्। सन् २०१५ मा भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको चीन भ्रमणपछि जारी ४१ बुँदे संयुक्त वक्तव्यको २८ औं बुँदामा नेपाली भूभाग लिपुलेक प्रयोगको विषय समेटिएको थियो। त्यहाँ मोदी र चिनियाँ समकक्षी ली खछ्याङबीच लिपुलेक नाकालाई व्यापारिक र तीर्थयात्री आवतजावतको केन्द्र बनाउने सहमति भएको उल्लेख थियो। नेपाल सरकारले सहमति नदिई आफ्नो भूभाग प्रयोग गरेको भन्दै दुवै छिमेकीलाई असहमति जनाउँदै पत्र पठाएको तत्कालीन प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालाका परराष्ट्र मामिला विज्ञ दिनेश भट्टराईले बताउँछन्। उनी भन्छन्, ‘हामीसँग सल्लाहबिना हाम्रो भूभाग प्रयोग हुनु स्वीकार्य छैन। त्यसका लागि दुवै देशलाई प्रोटेस्ट नोट पठाएका थियौं।’

कप्तान रोहित र उपकप्तान दीपेन्द्रसहित यी हुन् इयू टी-२० बेल्जियम खेल्ने नेपाली खेलाडी

कप्तान रोहित र उपकप्तान दीपेन्द्रसहित नेपालका आठ खेलाडी इयू टी-२० बेल्जियममा खेल्न

पहिलो पटक आयोजना हुन लागेको इयू टी-२० लिगमा नेपालका आठ खेलाडीले सहभागिता जनाउने भएका छन्। नेपाली क्रिकेट टोलीका कप्तान रोहित पौडेल गेन्ट ग्लाडियटर्समा क्याटेगोरी ‘बी’ बाट साइन भएका छन्। उपकप्तान दीपेन्द्र लमिछानेलाई जेबी ब्रुग्सले प्रि-साइन गरिसकेको छ भने सन्दीप लामिछाने पनि लियेज रेड लायन्सबाट प्रि-साइन भइसकेका छन्।

आज सम्पन्न ‘ड्राफ्ट’ मार्फत रोहितसहित अन्य चार खेलाडी विभिन्न टोलीमा अनुबन्ध भएका छन्। अनिल साह र गुल्शन झा अप्सनल राउन्डबाट छनोट भएका छन्। विकेटकीपर आसिफ शेख क्याटेगोरी ‘सी’ बाट एन्टवर्प एंकर्समा अनुबन्ध भएका छन्। ललित राजवंशी र इशान पान्डेलाई पनि जेबी ब्रुग्सले ड्राफ्ट गरेको छ।

लिगका लागि २२ नेपाली खेलाडीले नाम दर्ता गराएका छन्। प्रि-साइन र ड्राफ्ट भइसकेका खेलाडीहरू बाहेक कुशल भुर्तेल, आरिफ शेख, करण केसी, सोमपाल कामी, आदित्य महता, शेर मल्ल, लोकेश बम, विनोद भण्डारी, शरद भेषावकर, आदिल आलम, सन्तोष यादव, कुशल मल्ल, भीम सार्की, शाहब आलम, गुल्शन झा र पवन सर्राफ पनि छन्।

ललित, आसिफ र इशानका लागि यो नेपालबाहिर खेल्ने लिगको पहिलो अनुभव हुनेछ। कप्तान रोहित, दीपेन्द्र र सन्दीपले पहिले नेपालबाहिर फ्रेन्चाइज लिग खेलिसकेका छन्। प्रत्येक टोलीमा कम्तीमा ४ जना बेल्जियन खेलाडी हुनुपर्ने नियम छ र हालसम्म कुल १२ खेलाडी चयन भइसकेका छन्।

वैदेशिक रोजगारीमा जोखिम: २० लाख नेपाली प्रभावित

पश्चिम एसियामा बढ्दो द्वन्द्वले १७ लाखभन्दा बढी नेपाली वैदेशिक कामदारको रोजगारी र सुरक्षामा प्रत्यक्ष असर पर्न थालेको छ। सरकारले जोखिमपूर्ण देशमा नयाँ श्रमिक पठाउन रोक लगाएको छ भने ८० हजारभन्दा बढीले स्वदेश फर्कनको लागि नाम दर्ता गराइसकेका छन्। द्वन्द्वले वैदेशिक रोजगारीमा असर गर्दा घरेलु रोजगारी संकट बढ्ने र दलालहरूको गतिविधि सक्रिय हुने खतरा देखिएको छ। १० चैत, काठमाडौं।

पश्चिम एसियामा बढ्दो सैन्य तनावले विश्व अर्थतन्त्रसँगै नेपालको वैदेशिक रोजगारी क्षेत्रमा गम्भीर प्रभाव पार्न थालेको छ। खाडी मुलुक, इजरायल, जोर्डन, लेबनान, इरान र प्यालेस्टाइनजस्ता क्षेत्रमा लाखौं आप्रवासी श्रमिक कार्यरत छन्, जसमा २० लाखभन्दा बढी नेपाली कामदार पनि समावेश छन्। औपचारिक तथ्यांक अनुसार १७ लाख नेपाली ती देशहरूमा रहेका छन् भने अनौपचारिक रूपमा बस्नेहरू समेत जोड्दा करिब २० लाख जनाको संख्या रहेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ।

द्वन्द्वले नेपाली श्रमिकको रोजगारी, आम्दानी र सुरक्षा मा प्रत्यक्ष असर देखिन थालेको छ। वैदेशिक रोजगार विभागको आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को तथ्यांक अनुसार ८ लाख ३९ हजार २ सय ६६ जनाले वैदेशिक रोजगारीका लागि श्रम स्वीकृति लिएका थिए। यसलाई हेर्दा नेपालको मुख्य श्रम गन्तव्य मानिएका देशहरूमा भइरहेको तनावले वैदेशिक रोजगारीमा प्रत्यक्ष असर पर्ने स्पष्ट छ।

श्रम तथा आप्रवासन विज्ञ डा. जीवन बानियाँले यस्तो द्वन्द्वले वैदेशिक रोजगारीमा प्रत्यक्ष असर गर्ने सम्भावना रहेको बताएका छन्। युद्ध लम्बिएमा नेपालबाट जाने श्रमिकहरूको संख्या स्वतः घट्ने र यसले नयाँ जोखिम निम्त्याउने उनले बताए। सरकारले जोखिमपूर्ण क्षेत्रहरूमा नयाँ श्रमिक पठाउन रोक लगाएको हुँदा नेपालबाट जाने श्रमिकहरू रोकिने र विदेशमा रहेका श्रमिकहरू समेत स्वदेश फर्किनुपर्ने अवस्था आउन सक्ने उनी बताउँछन्।

दावा लामाको उम्मेदवारी स्थगन गर्ने अन्तरिम आदेशलाई निरन्तरता

दावा लामाको उम्मेदवारी स्थगन गर्ने अन्तरिम आदेशलाई उच्च अदालतले निरन्तरता दियो

उच्च अदालत पाटनले एन्फा वरिष्ठ उपाध्यक्ष पदका उम्मेदवार दावा लामाको उम्मेदवारी स्थगनसम्बन्धी अन्तरिम आदेशलाई निरन्तरता दिएको छ। अदालतले सर्वोच्च अदालतबाट दावा लामासम्बन्धी लागूऔषध मुद्दाको थप विवरण माग गरी चैत १२ गते छलफल गर्ने निर्देशन दिएको छ। अन्तरिम आदेश जारी रहेकाले एन्फा निर्वाचन प्रक्रियामा उक्त विषयको प्रभाव कायम रहनेछ। १० चैत, काठमाडौं।

उच्च अदालत पाटनले एन्फा वरिष्ठ उपाध्यक्ष पदमा उम्मेदवारी दिएका दावा लामाको उम्मेदवारी स्थगनसम्बन्धी दिएको अन्तरिम आदेशलाई निरन्तरता दिएको छ। दिपक खतिवडाले दायर गरेको रिट निवेदनमाथि संयुक्त इजलासमा सुनुवाइ गर्दै अदालतले थप अध्ययन आवश्यक देखिएको जनाएको हो। न्यायाधीशद्वय सूर्यप्रसाद पराजुली र वासुदेव न्यौपानेको इजलासले अन्तरिम आदेशबारे अन्तिम निर्णय लिनुअघि सर्वोच्च अदालतबाट थप विवरण झिकाउने आदेश दिएको छ।

निवेदनमा एन्फा कार्यसमितिको उम्मेदवार दावा लामा यसअघि लागूऔषध मुद्दामा दोषी ठहर भएको भन्दै उनी उम्मेदवार हुन अयोग्य भएको दाबी गरिएको छ। तर, उक्त फैसलाविरुद्ध दावा लामाले सर्वोच्च अदालतमा रिट दायर गरेको अवस्था रहेको उल्लेख गरिएको छ। अदालतले सो मुद्दाको वर्तमान अवस्था के छ भन्ने स्पष्ट पार्न सर्वोच्च अदालतसँग सम्बन्धित कागजात र विवरण माग गरेको छ।

साथै, उक्त विवरण प्राप्त भएपछि चैत १२ गते अन्तरिम आदेशसम्बन्धी थप छलफल गर्ने गरी पेश गर्न निर्देशन दिएको छ। त्यस अवधिसम्मका लागि अदालतले यसअघि जारी गरेको अल्पकालीन अन्तरिम आदेशलाई यथावत राखेको छ, जसका कारण एन्फा निर्वाचन प्रक्रियामा उक्त विषयको प्रभाव कायम रहने देखिएको छ।

इन्धन संकट समाधानका लागि सरकार जोरबिजोर प्रणालीमा छलफलमा

समाचार सारांश सम्पादकीय समीक्षा पछि तयार। इजरायल-अमेरिका र इरानबीच जारी सैन्य तनावले अन्तर्राष्ट्रिय पेट्रोलियम आपूर्तिमा असर पुर्‍याइरहेको छ र नेपालको इन्धन संकट गहिरिने चिन्तालाई निम्त्याइरहेको छ। नेपालमा एलपी ग्यासको भण्डारण क्षमता एक सातामात्र पुग्ने र पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति पाइपलाइन र ट्यांकरमार्फत भइरहेको छ। आयल निगमले घाटा कम गर्न सरकारसँग कर छुट र मूल्य समायोजनको माग गरेको छ र सवारीसाधनमा जोरबिजोर प्रणाली लागू गर्ने विषयमा छलफल भइरहेको छ। १० चैत, काठमाडौं। इजरायल-अमेरिका र इरानबीच जारी सैन्य तनाव तत्काल अन्त्य हुने संकेत देखिएको छैन। युद्धको स्वरूप फेरिँदै जाँदा दुवै पक्षले सैन्य केन्द्रहरू बाहेक गैरसैन्य क्षेत्रहरूलाई पनि लक्षित गर्न थालेका छन्, जसमा पेट्रोलियम उत्खनन क्षेत्र र रिफाइनरीहरू प्रमुख रुपमा प्रभावित भएका छन्। लम्बिँदै गएको यो संघर्षको कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थ र ग्यास आपूर्तिको शृङ्खला प्रभावमा परेको छ र आगामी दिनमा नेपाललाई अझ गम्भीर संकट आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ। नेपालमा मासिक ४५ देखि ४६ हजार टन एलपी ग्यास खपत हुन्छ। तापनि पर्याप्त भण्डारणको अभावले निगमको मौज्दातले एक हप्तामात्र सेवा दिन सक्छ। त्यस्तै, निगमसँग पेट्रोल १० दिन, डिजेल १२ देखि १३ दिन र हवाई इन्धन १५ दिनका लागि मात्र भण्डारण सुविधा छ। अहिले ग्यास बुलेट ट्रकमार्फत ल्याइन्छ भने अधिकांश पेट्रोलियम पदार्थ मोतिहारी–अमलेखगञ्ज पाइपलाइनबाट आयात हुँदैछ। उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले पश्चिम एसियामा बढ्दो तनावका कारण पेट्रोलियम आपूर्तिमा देखिएको समस्या नजिकबाट नियालिरहेको र बजारमा तत्काल आत्तिनुपर्ने अवस्था नरहेको जनाएको छ। मन्त्रालयका सहसचिव तथा प्रवक्ता नेत्रप्रसाद सुवेदीले इन्धन आपूर्ति पूर्ण रूपमा नियमित नभए पनि पाइपलाइनबाट निरन्तर आइरहेको र सामान्य हाहाकार नरहेको भन्दै सरकार अहिले ‘पर्ख र हेर’ रणनीतिमा रहेको बताउनुभयो।

टाइम्सले कीर्तिपुरलाई ८१-७९ ले पराजित गर्दै अन्तिम शटमा २ अंक प्रहार गर्यो

एचजेएनबीएलमा टाइम्स इन्टरनेसनल क्लबले कीर्तिपुरलाई ८१-७९ ले पराजित गरेको छ। खेलमा टाइम्सका मनिष केसीले सर्वाधिक ३१ अंक बनाएर म्यान अफ दि म्याच घोषित भएका छन्। नेपाल बास्केटबल संघको आयोजना गरिएको दोस्रो संस्करणको लिगमा आठ टोली सहभागी छन् र शीर्ष चार टोलीले प्लेअफमा स्थान पाउनेछन्। १० चैत, काठमाडौं।

हिमालयन जाभा नेशनल बास्केटबल लिग (एचजेएनबीएल) २०२६ अन्तर्गत मंगलबार सम्पन्न खेलमा टाइम्स इन्टरनेसनल क्लबले कीर्तिपुरमाथि रोमाञ्चक जीत हासिल गरेको छ। त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशाला कभर्ड हलमा भएको खेलमा टाइम्सले अन्तिम रिबाउण्डमा दुई अंक प्रहार गरेपछि कीर्तिपुरलाई ८१-७९ ले पराजित गरेको हो। खेलको अधिकांश समयमा पछि परेको टाइम्सले अन्तिम समयमा बराबरी गर्ने सफल प्रयास गर्यो।

अन्तिम समयमा टाइम्सले अग्रता लिएको थियो भने कीर्तिपुरले त बराबरी गरे पनि अन्त्यमा टाइम्सले पाएको मौका सदुपयोग गर्दै दुई अंक थप्यो र जीत सुनिश्चित गर्‍यो। खेलका अन्तिम १२ सेकेण्ड बाँकी छँदा टाइम्सका कप्तान सदिश प्रधानले हानेको थ्री प्वाइन्ट प्रयास सफल भएन, त्यसको रिबाउण्डमा कमल थापाले दुई अंक जोड्दै टाइम्सलाई जीत दिलाए।

खेलमा कीर्तिपुरले पहिलो क्वाटर २०-१४ र दोस्रो क्वाटर २२-२० ले आफ्नो पक्षमा पार्दै हाफटाइममा ४२-३४ को अग्रता बनाएको थियो। तेस्रो क्वाटरमा २०-१६ ले टाइम्सले आफ्नो पक्षमा पारे पनि चौथो क्वाटरसम्म कीर्तिपुर ५८-५४ ले अघि रहेको थियो। तर निर्णायक क्वाटरमा टाइम्सले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै २७-२१ को बढत बनायो। टाइम्सको यो लगातार सातौं जीत हो।

इजरायली रक्षा मन्त्रीले लेबनानको ठूलो क्षेत्र कब्जा गर्ने घोषणा गरे

१० चैत, काठमाडौं। इजरायली रक्षा मन्त्री इजरायल काट्जले आफ्नो सेनाले लेबनानको ठूलो भूभाग नियन्त्रणमा लिने घोषणा गरेका छन्। हिजबुल्लाहविरुद्ध अभियान सरल बनाउन इजरायली सेनाले लेबनानको ठूलो भू-भागमा कब्जा गर्ने योजना बनाएको उनले बताए। यस क्रममा, इजरायली सेनाले लेबनानको लिटानी नदीसम्म आफ्नो सुरक्षा क्षेत्र विस्तार गर्ने बताइएको छ, जुन इजरायलको सीमाबाट लगभग ३० किलोमिटर टाढा रहेको छ।

‘जबसम्म उत्तरी इजरायल सुरक्षित हुँदैन, तबसम्म विस्थापित नागरिकहरूले आफ्ना घरमा फर्कन पाउने छैनन्,’ काट्जले भने। साथै, उनले हिजबुल्लाहले आवतजावत र हतियार ओसारपसार गर्न प्रयोग गर्ने पाँचवटा पुलहरू पनि नष्ट गरिएको जानकारी दिए। इरान समर्थित प्रोक्सी समूहको रूपमा चिनिने लेबनानको हिजबुल्लाहसँग इजरायलको लामो समयदेखि तनाव छ। पछिल्लो समयमा हिजबुल्लाहले इरानमा रकेट आक्रमण गरेपछि इजरायलले यो नयाँ कदमचलाएका हुन्।

गगनले समाते कांग्रेस ‘स्टेयरिङ’, भने- अब अलमलिन्नौँ

गगनले कांग्रेसको नेतृत्व सम्हाले, भने – अब झुक्ने छैनौं

१० चैत, काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले पार्टीको आन्तरिक शुद्धीकरण र संरचनात्मक परिवर्तनका लागि ‘ग्रान्ड रिफर्म’ (वृहत्तर सुधार) योजना प्रस्तुत गरेका छन्। प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पार्टीले भोगेको हारको नैतिक जिम्मेवारी लिँदै दिएको राजीनामा केन्द्रीय कार्यसमितिबाट अस्वीकृत भएपछि उनले ‘ग्रान्ड रिफर्म’ योजना अघि सारेका हुन्। केन्द्रीय कार्यसमितिको मंगलबारको बैठकमा सञ्चारकर्मीसहितको उपस्थितिमा सम्बोधन गर्दै उनले अबको यात्रा महाधिवेशन र पार्टी पुनर्जागरणतर्फ केन्द्रित हुने बताए।

पार्टीको ‘ग्राण्ड रिफर्म’ : शुद्धीकरण र पुनर्जागरणको बारेमा धारणा व्यक्त गर्दै सभापति थापाले अब पार्टीमा सामान्य सुधार होइन, ‘ग्राण्ड रिफर्म’ आवश्यक रहेको बताए। सत्ताका लागि गरिने सिद्धान्तहीन सम्झौता र राज्यशक्तिको दुरुपयोगजस्ता ‘मैला पात’ हटाउनुपर्ने बेला आएको उनको भनाइ छ। पार्टीको कमजोर संरचनाले मौलिकता थिचिएको भन्दै उनले चार पुस्ताको विभिन्नतालाई कांग्रेसको शक्ति बनाउनुपर्ने जोड दिए। पार्टीलाई ‘इलेक्शन मेसिन’ मात्र नभई जीवन्त सामाजिक आन्दोलनको रूपमा पुनर्जीवित गर्नुपर्ने उनले बताए।

थापाले निर्वाचनमा पराजयको जिम्मेवारी लिँदै आफू ‘टिमको क्याप्टेन’ भएकाले जवाफदेहिताबाट नझुक्ने स्पष्ट पारे। उनले राजीनामा कुनै दबाब वा ग्लानिको विषय नभई राजनीतिक जवाफदेहिताको कसौटी भएको बताए। थापाले विशिष्ट महाधिवेशनको विषयमा अलमलिएका कारण पनि राजीनामामा पुगेको नभएको र कुनै दबाबबाट पनि प्रभावित नभएको बताए।

गगनकुमार थापाले १५औं महाधिवेशनको कार्यतालिका २०८३ भदौमा सम्पन्न गर्ने विस्तृत तालिका प्रस्ताव गरे। प्रस्तावअनुसार २०८३ वैशाखमा वडा तहमा सदस्यता वितरण र अद्यावधिक गरिनेछ। उनले निर्वाचन अवधिमा आधिकारिक उम्मेदवारलाई असहयोग गर्ने प्रवृत्तिलाई गम्भीरतापूर्वक नोटिसमा लिएको चेतावनी दिए।

नयाँ सरकारले निष्पक्ष अनुसन्धान गरे कांग्रेस पूर्ण समर्थन गर्दै रहने प्रतिबद्धता पनि जनाए। संविधान संशोधन र राष्ट्रिय सहमतिको पहलमा कांग्रेसले एक वरिष्ठ नेताको संयोजकत्वमा विज्ञहरूसहित समितिको गठन गर्ने योजना रहेको उनले बताए।

गगनकुमार थापाले जेनजी आन्दोलनको छानबिन आयोगको प्रतिवेदन तत्काल सार्वजनिक गर्न माग गर्दै भने, ‘त्यो प्रतिवेदन तुरुन्त सार्वजनिक र कार्यान्वयन होस्। जस्ले गल्ती गरेको छ, सजाय पाओस्।’

इरानको नयाँ सुरक्षा प्रमुखमा मोहम्मद बागेर जोल्घादर नियुक्त

इरानले अली लारिजानीको निधनपछि मोहम्मद बागेर जोल्घादरलाई सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को नयाँ सचिव नियुक्त गरेको छ। राष्ट्रपति कार्यालयका सञ्चार उपप्रमुख सय्यद मोहम्मद मेहदी तबताबाईले इरानका सर्वोच्च नेताको राय र स्वीकृतिमा नियुक्ति पुष्टि गरेका छन्। जोल्घादरले १६ मार्चमा इजरायली आक्रमणमा मारिएका लारिजानीको स्थान लिनेछन् र उनी आईआरजीसीका पूर्व उपकमान्डर-इन-चीफ हुन्।

अली लारिजानीको निधनपछि इरानले नयाँ सुरक्षा प्रमुख नियुक्ति गरेको छ। मोहम्मद बागेर जोल्घादरलाई सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को नयाँ सचिवको रूपमा नियुक्त गरिएको हो। राष्ट्रपति कार्यालयका सञ्चार तथा सूचना उपप्रमुख सय्यद मोहम्मद मेहदी तबताबाईले नयाँ सुरक्षा प्रमुख नियुक्तिको पुष्टि सार्वजनिक गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत भनेका छन्, ‘इरानका सर्वोच्च नेताको राय र स्वीकृतिमा यो निर्णय गरिएको हो।’

जोल्घादरले १६ मार्चमा इजरायली आक्रमणमा मृत्युवरण गरेका अली लारिजानीको स्थान लिनेछन्। ब्रिगेडियर जनरल जोल्घादर क्रान्तिकारी गार्डका प्रमुख कमान्डरहरू मध्ये एक थिए। उनी रमजान ओभरसिज बेसका संस्थापकहरू मध्ये एक थिए, जसले पछि कुड्स फोर्स (आईआरजीसीको विदेशी शाखा) को आधार तयार पारेको थियो। जोल्घादरले आठ वर्षसम्म आईआरजीसी संयुक्त कर्मचारी प्रमुख र आठ वर्षसम्म इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्सको उपकमान्डर-इन-चीफको रूपमा सेवा गरेका छन्।

साफ यू-२० च्याम्पियनसिपमा नेपालको विजयी सुरुवात

नेपालले माल्दिभ्समा भइरहेको साफ यू-२० च्याम्पियनसिपमा भुटानलाई २-१ गोलअन्तरले पराजित गर्दै उत्कृष्ट सुरुवात गरेको छ। सुजन डंगोल र सुवास बमले एक-एक गोल गर्दा, भुटानका ढेन्डुप ग्याल्सेनले सान्त्वना गोल फर्काएका थिए। खेलको पाँचौं मिनेटमा सुजनले गोल गर्दै नेपालको अग्रता दिलाएका थिए। दोस्रो हाफको ५२औं मिनेटमा सुवासले गोल गरी अग्रता दोब्बर पारे। भुटानका ढेन्डुपले ८३औं मिनेटमा गोल फर्काए पनि खेलमा फर्किन सकिएन। त्यसपछि कुनै गोल भएन र नेपाल विजयी रह्यो। नेपालले अब बुधबार दोस्रो खेलमा श्रीलंकासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।

नेपालमा सवारी साधनमा ‘जोरबिजोर’ प्रणाली र साप्ताहिक विदा वृद्धि गर्ने तयारी

मध्यपूर्वमा जारी युद्धका कारण विश्वभरि पेट्रोलियम पदार्थ र ग्यासको आपूर्ति अवरुद्ध हुन थालेपछि नेपालले पनि श्रीलङ्काजस्ता देशहरूले अपनाएका जस्तो साप्ताहिक विदा बढाउनुपर्ने र सवारीसाधनमा जोरबिजोर प्रणाली लागू गर्नुपर्ने देखिएको छ। उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका प्रवक्ताले यस बारे जानकारी दिएका छन्। यसले नेपाललाई पनि यस आपूर्तिमा परेको प्रभावबाट जोगाउन सक्ने आशंका गरिएको छ।

आयल निगमका कार्यकारी निर्देशक चण्डिकाप्रसाद भट्टले बताए अनुसार, पेट्रोलियम पदार्थको खपत घटाउने उपायहरू अपनाउने बिषयमा सरकारलाई निगमले राय दिइसकेको छ। तर, यो राजनीतिक र नीतिगत तहको विषय भएकाले मात्र आयल निगमले निर्णय लिन सक्दैन। मन्त्रालयका प्रवक्ता नेत्रप्रसाद सुवेदीले भने, “सवारी साधनहरूको चाप घटाउन ती उपायहरुबारे छलफल जारी छ।”

नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासङ्घका अध्यक्ष विजय स्वारले ती उपायहरूले इन्धन खपत कम गर्न सक्ने भएता पनि नागरिकको आवतजावत गर्ने अधिकारलाई सम्मान गर्नुपर्ने बताए। उनले भने, “यो संकट व्यवस्थापनको विषय हो, छलफल गरेपछि सहज बनाउने प्रयास गर्न सकिन्छ।”

संकटको मूल्याङ्कन गर्दै प्रवक्ता सुवेदीले भने, “नेपालका उत्पादनले मात्र नधान्ने दाल तथा तेल लगायतका खाद्यान्न तथा भारतबाहिरबाट आयात हुने सामानहरू सम्बन्धमा चिन्ता गर्नुपर्ने विषय हो।” उनले खाना पकाउने एलपी ग्यासको माग बढेको र खाद्यतेलका मूल्यहरूमा वृद्धि आएको जानकारी पनि दिएका छन्।

पहिलो चरणमा आर्मी, टाइम्स र गोल्डेनगेटको प्रभुत्व कायम

समाचार सारांश हिमालयन जाभा नेसनल बास्केटबल लिग २०२६ को पहिलो चरणमा त्रिभुवन आर्मी क्लब, टाइम्स र गोल्डेनगेट उत्कृष्ट प्रदर्शन गरिरहेका छन्। तीनै टोलीले समान १३ अंक जोडेका छन्। अंक अन्तरको आधारमा आर्मी पहिलो, टाइम्स दोस्रो र गोल्डेनगेट तेस्रो स्थानमा छन्। ८ टोली सहभागी लिगको शीर्ष चार टोली प्लेअफमा प्रवेश गर्नेछन् र विजेताले नगद ४ लाख पुरस्कार प्राप्त गर्नेछन्। १० चैत, काठमाडौं । हिमालयन जाभा नेसनल बास्केटबल लिग २०२६ (एचजेएनबीएल) को पहिलो चरण सम्पन्न भएपछि विभागीय टोली त्रिभुवन आर्मी क्लब, साविक विजेता टाइम्स र गोल्डेनगेटले दबदबा कायम गरेका छन्। ८ टोली सहभागी लिगमा सबैले ७-७ खेलिसकेका छन् र यी तीन टोली समान १३ अंक जोडेर शीर्ष स्थानमा छन्। गत वर्ष आयोजना नभएको हिमालयन जाभा बास्केटबल लिगमा नखेल्दै आर्मी यसपटक लिनिङ बास्केटबल च्याम्पियनसिपको विजेता बनेर एचजेएनबीएलमा छनोट भएको थियो। यसपटक आर्मीले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै शीर्ष स्थानमा रहँदै आएको छ। आर्मी, टाइम्स र गोल्डेनगेटले समान १३ अंक भए पनि अंक अन्तरको आधारमा आर्मी पहिलो, टाइम्स दोस्रो र गोल्डेनगेट तेस्रो स्थानमा छन्। यी तीन टोलीले प्रत्येकले १ खेल मात्र हारेका छन्। साविक विजेता टाइम्सले पहिलो खेलमै गोल्डेनगेटसँग पराजय भोगेको थियो तर त्यसपछि लगातार ६ खेल जितेको छ। आर्मीले पनि उत्कृष्ट सुरुवात गर्दै अहिलेसम्म टाइम्ससँग मात्र हार व्यहोरेको छ। गोल्डेनगेटले पनि केवल एक खेल हार्दै त्यो हार आर्मी विरुद्ध भएको छ। यी तीन टोलीले पहिलो चरणमा एक अर्कालाई हराएका छन् तर बाँकी पाँच टोली विरुद्ध जित हात पारेका छन्।