लेखक: space4knews

केएफसी नेपालको फ्रान्चाइजी देवयानी इन्टरनेसनल नेपाल प्रालिले भोटेकोशी बाढी प्रभावितका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ३१ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। कम्पनीका ३१ वटा केएफसी स्टोरले प्रत्येक स्टोरबाट १ लाख रुपैयाँको दरले रकम संकलन गरी राहत तथा पुनर्स्थापनाका लागि दिएको जनाएको छ। उक्त सहयोग रसुवा र नुवाकोटमा बाढीबाट प्रभावित परिवारको उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनामा प्रयोग गरिने कम्पनीले जनाएको छ। २५ भदौ, काठमाडौं।

केएफसी नेपालको फ्रान्चाइजी तथा सञ्चालक देवयानी इन्टरनेसनल नेपाल प्रालिले भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित समुदायको राहत तथा पुनर्स्थापनाका लागि प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा ३१ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। केएफसी नेपालका ३१ वटा स्टोरले प्रत्येक स्टोरबाट १ लाख रुपैयाँ दरले योगदान गरी कुल ३१ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेका हुन्। उक्त रकम रसुवा र नुवाकोटमा बाढीबाट प्रभावित परिवारको उद्धार, राहत तथा पुनर्स्थापनाका लागि प्रयोग गरिने कम्पनीले जनाएको छ।

बाढीबाट ती जिल्लामा मानवीय क्षति हुनुका साथै घर, सडक, पुल तथा अन्य स्थानीय पूर्वाधारमा पनि क्षति पुगेको छ। देवयानी इन्टरनेसनल नेपालले विभिन्न संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व (सीएसआर) कार्यक्रममार्फत नेपाली समुदायलाई सहयोग गर्दै आएको जनाएको छ। आवश्यकताका समयमा समुदायसँग सधैं ऐक्यबद्ध रहने प्रतिबद्धतासहित कम्पनीले विपद्वाट ज्यान गुमाउनेप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरी शोकसन्तप्त परिवारप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गरेको छ। साथै, घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरेको छ। देवयानी इन्टरनेसनल नेपाल प्रालि केएफसी नेपालको फ्रान्चाइजी तथा सञ्चालक कम्पनी हो। कम्पनीले नेपालमा आफ्नो व्यवसाय विस्तार गर्दै आएको जनाएको छ।

गोल्याण समूहका अध्यक्ष अक्षय गोल्याणले जेनजी सहिद परिवारप्रति सम्मान प्रकट गर्दै लिङ्क्डइनमा भावुक सन्देश सार्वजनिक गरेका छन्। जेनजी सहिद परिवार कल्याणकारी समाजले उनलाई मंगलबार सम्मान गरेको र कार्यक्रममा सहिद परिवारका सदस्यहरूसँग भेटवार्ता भएको थियो। गोल्याण फाउण्डेशनले २२ सहिदका ३१ बालबालिकालाई कक्षा १२ सम्म शैक्षिकवृत्ति र २२ सहिदका ४३ बुवाआमालाई स्वास्थ्य बीमा उपलब्ध गराएको छ। २५ भदौ, काठमाडौं।

गोल्याणले जेनजी सहिद स्मृति दिवसको अवसरमा कार्यक्रममा सहभागी सहिद परिवारका सदस्यहरूको पीडा अझै पनि ताजा रहेको उल्लेख गरेका छन्। उनले लेखेका छन्, ‘त्यहाँ भेला भएका सबैको अनुहारमा पीडा ताजा थियो, मानौं घटना हिजोमात्रै भएको हो।’ औपचारिक कार्यक्रमपछि सहिद परिवारसँग भएको भेटघाटले आफूलाई गम्भीर बनाएको उनले बताएका छन्। ‘त्यो कोठामा आँशुको बीचमा पनि आत्मीयता र न्यानोपन थियो,’ उनले भनेका छन्।

गोल्याण समूहले सामाजिक सहकार्यात्मक संस्था गोल्याण फाउण्डेशनमार्फत सहिदका सन्तानलाई कक्षा १२ सम्म शैक्षिकवृत्ति प्रदान गर्दै आएको छ। हाल २२ सहिदका ३१ बालबालिकाले शैक्षिकवृत्ति पाउँदै आएका छन्। फाउण्डेशनले उनीहरूको लागि मासिक ४० हजार रुपैयाँ गरी वार्षिक ४ लाख ८० हजार रुपैयाँ खर्च गरिरहेको छ। सहिद परिवारसँगको सहकार्यले उनीहरूलाई गोल्याण परिवारकै एक हिस्सा बनाएको गोल्याणले बताएका छन्।

बिहीबार नेप्से १३.८५ अंकले घटेर २५३१ अंकमा पुगेको छ र कारोबार रकम ३ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँमा झर्‍यो। आज ६९ कम्पनीको सेयर मूल्य बढेको छ भने २०१ कम्पनीको घटेको छ, र उत्पादन तथा प्रशोधन समूह सबैभन्दा धेरै १.१४ प्रतिशत घटेको छ। लिबर्टी इनर्जीको मूल्य १५ प्रतिशतले बढ्दा सिन्धु विकास बैंकको मूल्य १५ प्रतिशतले घटेको छ। २५ भदौ, काठमाडौं।

बिहीबार सेयर बजारका सबै सूचकांकहरू घटेका छन्। बजार परिसूचक नेप्से १३.८५ अंकले घटेको छ। अघिल्ला दिन नेप्से १५.४३ अंकले घटेको थियो। आजको कारोबार पछि नेप्से २५३१ अंकमा कायम भएको छ। कारोबार रकम घटेको छ। अघिल्लो दिन ४ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ कारोबार भएकोमा आज ३ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँको कारोबार भएको छ।

६९ कम्पनीको मूल्य बढ्दा २०१ कम्पनीको मूल्य घटेको छ भने ८ कम्पनीको मूल्य स्थिर रहेको छ। उत्पादन तथा प्रशोधन समूह सबैभन्दा धेरै १.१४ प्रतिशतले घटेको छ। अरु समूहहरूको गिरावट दर १ प्रतिशतभन्दा कम रहेको छ। बैंकिङ समूह ०.४७, विकास बैंक ०.३४, फाइनान्स ०.६६, होटल तथा पर्यटन ०.५०, जलविद्युत् ०.५५, लगानी ०.४१, जीवन बीमा ०.१७, माइक्रोफाइनान्स ०.५६, निर्जीवन बीमा ०.७८, अन्य समूह ०.६४ र व्यापार समूह ०.२७ प्रतिशतले घटेका छन्।

आज लिबर्टी इनर्जीको मूल्य सबैभन्दा धेरै १५ प्रतिशतले बढेको छ। त्यस्तै दोल्ती पावरको मूल्य ८.२२, अपर लोहोरेखोलाको ७.०२, इमर्जिङ नेपालको ५.४६, शिवश्री हाइड्रोको ४.९२, सेन्ट्रल फाइनान्सको ४.४६ तथा जानकी फाइनान्सको ४.२८ प्रतिशतले मूल्य बढेको छ। सिन्धु विकास बैंकको मूल्य १५ प्रतिशतले घटेको छ। त्यस्तै कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंकको ५.२४, शुभम पावरको ५.१९, धौलागिरि लघुवित्तको ४.५० र बाराही हाइड्रोपावरको ४.४० प्रतिशतले मूल्य घटेको छ। आज धेरै कारोबार भएका कम्पनीहरूमा लिबर्टी इनर्जी, रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स, एनआरएन इन्फ्रास्ट्रक्चर, नेपाल एसबीआई बैंक, रिडी पावर, सोलु हाइड्रोपावर, गरिमा विकास बैंक र सानिमा मिडिल तमोर समावेश छन्।

समाचार सारांश सहकारी विभागले सहकारी संघहरूलाई नयाँ निक्षेप नलिन र नयाँ कर्जा नदिन तथा बचत–ऋण कारोबार नगर्न निर्देशन दिएको छ। विभागले बचत–ऋण कारोबार गरिरहेका संघलाई तीन वर्षभित्र सहकारी बैंक गठन वा सञ्चालनमा रहेको बैंकसँग एकीकरण गर्न र तालिका सार्वजनिक गर्न भनेको छ। चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तभित्र सम्पत्ति–दायित्व यकिन गरी लेखापरीक्षण र साधारणसभा गर्न तथा रणनीतिक कार्ययोजना प्राधिकरणमा पेश गर्न विभागले निर्देशन दिएको छ। २५ भदौ, काठमाडौं। सहकारी विभागले सहकारी संघहरूलाई नयाँ कारोबारमा रोक लगाएको छ। विभागले संघहरूलाई नयाँ निक्षेप नलिन तथा नयाँ कर्जा नदिन निर्देशन दिएको हो। सहकारी ऐन, २०७४ को दफा ५० को उपदफा ९ को व्यवस्था कार्यान्वयनका लागि बचत तथा ऋणको नयाँ कारोबार नगर्न भनिएको विभागले जनाएको छ। सो दफाको उपदफा ९ मा सहकारी संघले बचत तथा ऋणको कारोबार गर्न सक्ने छैनन् भन्ने व्यवस्था छ। तर बचत तथा ऋणको कारोबार गरिरहेका जिल्ला, प्रदेश र केन्द्रीय स्तरका सहकारी संघहरूले एक आपसमा मिलेर तीन वर्षभित्र सहकारी बैंक गठन वा सञ्चालनमा रहेको सहकारी बैंकसँग एकीकरण गर्न सक्ने व्यवस्था छ। सरकारले गत वैशाखमा ल्याएको सहकारी ऐन संशोधन अध्यादेशलाई विधेयक बनाइ प्रतिनिधिसभामार्फत असारमा स्वीकृत गरेको हो। विभागले ऐनको उक्त व्यवस्था कार्यान्वयन गर्दै संघहरूलाई निर्देशन जारी गरेको छ। त्यसैगरी संघहरूमा हाल रहेको बचत तथा प्रवाह भएको ऋणमा जोखिम उत्पन्न नहुने गरी तीन वर्षभित्र हिसाब राफसाफ गर्नेगरी आफ्ना सदस्य संस्थाहरूको बचत फिर्ता तथा ऋण असुलीको स्पष्ट तालिका तयार गरी सार्वजनिक गर्न विभागले निर्देशन दिएको छ। संघहरूलाई चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तभित्र अनिवार्य रुपमा सम्पत्ति र दायित्व यकिन गरी लेखापरीक्षण तथा साधारणसभा सम्पन्न गर्न विभागले भनेको छ। त्यसैगरी चालु आर्थिक वर्षमा सहकारी बैंक गठन वा एकीकरणमध्ये कुन विकल्प चयन गर्ने हो, त्यसको रणनीतिक कार्ययोजना बनाई सञ्चालक समितिको निर्णय र साधारणसभाको स्वीकृतिसहित सहकारी रजिस्ट्रार कार्यालय तथा राष्ट्रिय सहकारी नियमन प्राधिकरणमा पेश गर्न विभागले निर्देशन दिएको छ। सहकारी बैंक गठन वा एकीकरणमा जाने संघहरूलाई सहकारी ऐन, नियम, निर्देशिका, नेपाल राष्ट्र बैंक तथा प्राधिकरणले तोकेका मापदण्ड पूरा गरी प्रारम्भिक आपसी सम्झौता, विस्तृत प्रतिवेदन तयार गरी सहकारी रजिस्ट्रार कार्यालय तथा राष्ट्रिय सहकारी नियमन प्राधिकरणमा पेश गर्न विभागले निर्देशन दिएको छ। बचत तथा ऋणको कारोबार गरिरहेका सहकारी संघहरूले मातहत संघसँग समन्वय र सहजीकरण गर्नुपर्नेछ। यसका लागि सम्बन्धित केन्द्रीय संघले प्रदेश संघहरूलाई, प्रदेश संघले जिल्ला सहकारी संघलाई र फरक विषयगत सहकारी संघ भएमा राष्ट्रिय सहकारी महासंघसँग समन्वय र सहजीकरण गर्न विभागले निर्देशन दिएको छ। राष्ट्रिय सहकारी नियमन प्राधिकरणबाट नियमन हुने भएकाले प्राधिकरणले माग गरेका सम्पूर्ण वित्तीय विवरण, प्रतिवेदन तथा विवरणहरू समयमै उपलब्ध गराउन संघहरूलाई विभागले निर्देशन गरेको छ। सबै सहकारी संघहरूले सहकारीका मूल्य मान्यता र सिद्धान्तहरूको पालना, सहकारी व्यवसायको विकास, प्रवद्र्धन, बजारीकरण, सहकारी शिक्षा, तालिम, सहकारीहरूबीच पारस्परिक सहयोग, आफ्ना सदस्य संस्थाको अनुगमन र नीतिगत पैरवीमा केन्द्रित गरी सहकारी क्षेत्रमा सुशासन कायम गर्न सहयोग गर्न विभागले निर्देशन दिएको छ.

बर्दियाका रामप्रसाद थारु भदौ १० को बाढीमा मैलुङ जलविद्युत आयोजनामा बगे पनि किनारामा पुगेर बाँच्न सफल भए। थारुले बाढी आएको सूचना पाएपछि भाग्दा आफूलाई छालले डुबाएर तल लगेको र होस आएपछि लेदोबाट आफैं निस्किएको बताए। उनी हेलिकप्टरमार्फत काठमाडौं ल्याइएका छन् र खुट्टा, टाउको तथा पेटका घाउको उपचार जारी रहेको छ। बर्दियाको बारबर्दिया-१ जोडिपुरका ३५ वर्षिय रामप्रसाद थारु मैलुङ जलविद्युत आयोजनामा कार्यरत थिए। भदौ १० मा आएको बाढीमा उनी बगे पनि कसरी भने किनारामा पुगेर ज्यान बचाउन सके। अहिले उनी उपचाररत छन्।

उनले त्यो भयानक क्षणका अनुभव अनलाइनखबरसँग यसरी सुनाए : भदौ १० गते बाढी आउँदा तपाईं कहाँ हुनुहुन्थ्यो ? हाम्रो नाइट ड्युटी थियो। रातको ड्युटी सकेर बिहान आएँ, नास्ता गरेर सुतिरहेको थिएँ। त्यसपछि बाढी आउँदैछ भन्ने जानकारी पाएँ। म भाग्न लागेँ। हाम्रो कोठामा दुई जना थियौं। अर्को एक जना साथी ड्युटीमा थिए। उहाँ आएर भन्नुभयो, ‘बाढी आइरहेको छ, भागौँ।’ त्यसपछि हामी त्यहाँबाट भाग्न थाल्यौं। भाग्दै माथिल्लो सडकसम्म आइपुगेका थियौं। म सडकभन्दा अलि माथि पुगेको थिएँ। त्यहाँबाट बाढीले मलाई डुबायो र तल लग्यो, कति तलसम्म थाहा भएन।

जब होसमा आएँ, म आफैं लेदोबाट निस्किएको थिएँ। अलिकति माथि गएको थिएँ। पहाडमा चढेर माथि पुगेँ। होसमा आएपछि आसपासमा कोही थिए ? त्यहाँ कोही थिएन। जब होसमा आएँ, म आफैं लेदोबाट निस्किएको थिएँ। फेरि ठूलो बाढी आएर फेरि बगाउला भनेर माथि चढें। मेरो आवाज सुनेर आर्मीलाई थाहा भयो र उनीहरू आए। गोताखोरले उद्धार गरेको भन्ने कुरा छ, त्यो के हो ? मलाई थाहा छ आर्मी थिए। मेरो आवाज सुनेर चार, पाँच जना आर्मी आए। सशस्त्र प्रहरीका एक जनाले नदीबाट तानेर उद्धार गरेको भन्ने कुरा छ, थाहा छ ? त्यस्तो थाहा छैन। म आफैं लेदोबाट बाहिर निस्किएको हुँ।

त्यतिसम्म कोही थिएन। ल्यादोबाट बाहिर निस्केपछि माथि गयो र त्यहाँ आर्मी–पुलिस भेट्नुभयो ? हो, मभन्दा माथि आर्मीहरू थिए। ‘बचाऊ, बचाऊ’ भनेँ। चिसोले कापिरहेको थिएँ। चार, पाँच जना आएर मलाई त्यहाँ बसेर सुरक्षितदेखा। पछि ‘हेलिकप्टर बोलाइदिन्छौं’ भने। केही बेरपछि हेलिकप्टर आयो। त्यहाँबाट कहाँ लगे भन्ने थाहा भएन। आँखा नदेख्दा पनि आवाज सुन्थेँ। शरीर र अनुहारमा माटोले भरिएको थियो। माटो कहिँ धोएर गए ? माथिल्लो मुख धोएको थाहा छैन। कपडा थिएन, भेस्ट मात्र थियो। आर्मीले झोलाबाट कट्टु निकालेर लगाइदिए। हेलिकप्टरले कहाँ लग्यो ? त्यही दिन अस्पताल लगे जस्तो लाग्छ। केहीबेरमा होस आयो। त्यसपछि काठमाडौं भनेर आवाज सुने। रातै काठमाडौं ल्याएको भन्ने सुन्नेहरू छन्। अहिले स्वास्थ्य अवस्था कस्तो छ ? अझै धेरै घाउ छन्, निको भएका छैनन्। खुट्टाको घाउ ठूलो छ। टाउको र पेटमा पनि घाउ छ। पेट अझै दुख्छ। पहिलेभन्दा अलि राम्रो भएँ। कहिले घर जानुहुन्छ ? अस्पतालबाट आज डिस्चार्ज गर्ने भनिएको छ। तर घर जान्नँ। घाउहरू निको भएका छैनन्। क्याम्पमै बस्ने भनिएको छ। कति समयदेखि मैलुङमा काम गर्नुहुन्थ्यो ? ठ्याक्कै एक वर्ष पुग्यो आउजाउ गरेर। पोहोर साल साउनमा आएको थिएँ। माघमा घर गएँ, फेरि आएँ। जेठमा घर गएर रोपाइँ सकेर साउनमै फर्किएको थिएँ। त्यो साउनमा आएर मात्र एक महिना भयो।

२५ भदौ, काठमाडौं । प्रकृतिमा हिंड्दा वा समय बिताउँदा आँखा र कानले प्राप्त हुने आनन्दबारे धेरैलाई जानकारी छ। तर, रुख, माटो र बोटबिरुवालाई प्रत्यक्ष छुने क्रियाकलापले मानव स्वास्थ्यमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषयमा हालसालै भएका अनुसन्धानहरूले महत्वपूर्ण तथ्यहरू सार्वजनिक गरेका छन्। फिनल्यान्डमा गरिएको वैज्ञानिक अध्ययन अनुसार माटो र प्राकृतिक वनस्पतिसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कले छालामा बस्ने सूक्ष्म जीवाणुहरूको (माइक्रोब्स) विविधता बढाउँछ र रोगप्रतिरोधात्मक प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ। फिनिस इन्भायरनमेन्ट इन्स्टिच्युटका पारिस्थितिकीविद् तथा प्रकृति-स्वास्थ्य अनुसन्धानकर्ता मीरा ग्रोनरुसले गरेको प्रयोगमा सहभागीहरूलाई २० सेकेन्डसम्म माटो र पिटर मोस हातमा लगाइयो। पानीले हात धुनुका बाबजुद छालामा फाइदाजनक जीवाणुहरूको सङ्ख्या र विविधतामा उल्लेखनीय वृद्धि देखियो।

वैज्ञानिकहरूको भनाइ अनुसार छालामा जीवाणुहरूको सन्तुलित मिश्रणले हानिकारक रोगजनकहरू (प्याथोजेन्स) को फैलावट रोक्छ। त्यस्तै, वातावरण विज्ञ मार्जा रोजलुन्डको नेतृत्वमा फिनल्यान्डका बालबालिकामा दुई वर्षसम्म गरिएको अध्ययनले पनि यस्तै नतिजा देखाएको छ। पक्की वा सिमेन्टेड ठाउँमा खेल्ने बालबालिकाको तुलनामा प्राकृतिक वातावरण वा माटो र झारपातयुक्त आँगनमा नियमित खेल्ने बालबालिकाको छालामा एक वर्षपछि पनि सूक्ष्म जीवाणुहरूको विविधता बढी देखिएको थियो। अनुसन्धानले देखाएको छ कि विशेषगरी ‘गामाप्रोटियोब्याक्टेरिया’ जीवाणुको विविधतामा वृद्धि हुँदा शरीरमा सेतो रक्त कोशिका (रेगुलेटरी टी सेल्स) को संख्या बढ्छ, जसले रोगप्रतिरोधात्मक प्रणालीलाई प्रभावकारी समायोजन गरी अटोइम्युन रोगहरूको जोखिम घटाउँछ।

यो प्राकृतिक सम्पर्कको फाइदा बालबालिकामा मात्र होइन, वयस्कहरूमा पनि देखिने अध्ययनहरूले पुष्टि गरेका छन्। अर्को अध्ययनमा हिउँदको समयमा घरमा जैविक माटो राखेर तरकारी खेती गर्ने वयस्कहरूको छालामा जीवाणुको विविधता बढेको र रक्तमा सूजन घटाउने ‘एन्टी-इन्फ्लेमेटरी साइटोकाइन्स’ को मात्रा वृद्धि भएको पाइयो। त्यस्तै, कार्यालयहरूमा जीवित बोटबिरुवाका ‘हरिया पर्खाल’ (ग्रीन वाल्स) राख्दा कर्मचारीहरूको छालाको स्वास्थ्यमा सुधार हुने र रक्तमा सूजनजन्य तत्वहरू घट्ने अध्ययनले देखाएको छ।

अध्ययनकर्ताहरूका अनुसार यी तथ्यहरूले ‘जैवविविधता परिकल्पना’ लाई बलियो तुल्याउँछन्, जसअनुसार वातावरणीय जैवविविधताको अभावले हालसालै प्रतिरक्षा प्रणालीसँग सम्बन्धित स्वास्थ्य समस्याहरू बढाएको छ। रोजगारीमा रुखका बोक्रा छुने, घाँसमा बस्ने र माटोसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा आउने साना बानीहरूले दीर्घकालीन स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ।