२२ जेठ, काठमाडौं । ओमानको मुख्य तेल टर्मिनलमा भर्खरै विष्फोट भएको छ। यी विष्फोट एक ड्रोन आक्रमणका कारण भएको बताइएको छ, जुन सिंगल-ब्वाय मुअरिङ (एसबीएम) बर्थ नजिकै भएको हो। आक्रमण कहिले भएको हो भन्ने पक्ष तत्काल स्पष्ट हुन सकेको छैन। एलएसईजीको ढुवानी तथ्याङ्क (सिपिङ डेटा) अनुसार, शुक्रबार बन्दरगाह क्षेत्र नजिक थुप्रै सुपरट्याङ्करहरू लामो समयसम्म लंगर फालेको देखिएको थियो।
रोयटर्सको रिपोर्टअनुसार, विष्फोटपछि ओमानले आफ्नो प्रमुख ‘मिना अल फहल’ तेल टर्मिनलमा कच्चा तेलको लोडिङ अस्थायी रूपमा रोकिदिएको छ। रिपोर्टमा भनिएको छ कि विष्फोट टर्मिनलको एसबीएम-१ र एसबीएम-२ बर्थको बीचमा भएको थियो र स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै यसलाई ड्रोन आक्रमणको रुपमा मानिएको छ। तथापि, ओमान सरकारले अहिलेसम्म यस आक्रमण वा क्षतिको विषयमा कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन। कार्यालय समय बाहिर भएकोले टर्मिनललाई तुरुन्त सम्पर्क गर्न सकिने अवस्था नरहेको पनि रोयटर्सले जनाएको छ।
इरानी सरकारी सञ्चार माध्यमले बुधबार ओमानको खाडीमा इरानी जलक्षेत्रतर्फ उन्मुख अमेरिकाको सैनिक जहाजलाई तेहरानले लक्षित गरेको र उक्त जहाजमा ‘नियन्त्रण र कमाण्ड सेन्टर’ रहेको बताएको थियो, तर अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम) ले यसलाई अस्वीकार गरेको छ।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई प्रत्यक्ष भेटवार्ताको प्रस्ताव गरेका छन्। उनले रूसी राष्ट्रपतिलाई खुला पत्र लेख्दै युरोपमा भइरहेको युद्धप्रति अमेरिकी ध्यान फेरि कहिल्यै आकर्षित हुने हो भनेर पर्खनु गलत हुने बताए। जेलेन्स्कीले भनेका छन् कि युक्रेन र रुसबीच “प्रत्यक्ष संवादबाट मात्रै” शान्ति सम्भव छ। उनले प्रस्तावित वार्ताका समयमा पूर्ण युद्धविराम गर्ने माग गरेका छन्, तर पुटिनले बिहीवार मात्र यस्तो प्रस्ताव अस्वीकार गरिसकेका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि दुवै नेताबीच वार्ता भए धेरै राम्रो हुने उल्लेख गरेका थिए। क्रेम्लिनले पत्र प्राप्त भएको पुष्टि गरेको छ र पुटिनलाई यसबारे जानकारी गराइने जनाएको छ। पत्रमा विद्रोही भाव र व्यङ्ग्यात्मक शैली प्रयोग गरिएको छ, साथै युक्रेनले भर्खरै रुसी भूभागमा गरेको आक्रमणमा ध्यानाकर्षण गराइएको छ। जेलेन्स्कीले लामो समय सत्ता चलेका पुटिनको उमेरसँग सम्बन्धित टिप्पणी पनि गरेका छन्। उनले पत्रमा पुटिनलाई औपचारिक निम्तो समेत दिएका छन्।
“यो युद्ध हामी र तपाईंबीच प्रत्यक्ष संवादबाट समाप्त हुने युक्रेनको प्रस्ताव हो। म भेटको प्रस्ताव गर्छु,” जेलेन्स्कीले लेखेका छन्। युरेनी नेताको यस्तो प्रस्ताव नयाँ होइन। अघिल्ला पत्रमा क्रेम्लिनले जेलेन्स्कीलाई मस्कोमा पुटिनसँग भेटघाटका लागि स्वागत गरिने बताएको थियो। जेलेन्स्कीले पत्रमा भनेका छन्, “अमेरिकाको ध्यान फेरि युरोपको युद्धमा फर्कने पर्खाइमा मात्र बस्नु गलत हुनेछ।”
पुटिनले पत्रको विषयलाई गम्भीर देखिएन। उनले आफू युक्रेनसँग सम्झौता गर्न इच्छुक र तयार रहेको बताएका छन्, तर सम्झौताका लागि लचकता आवश्यक रहेको बताए। युक्रेनी विदेशमन्त्री एन्ड्री सिबीहले यो खुला पत्रलाई “युद्ध अन्त्य गर्नको लागि गम्भीर र अर्थपूर्ण प्रस्ताव” भएको बताएका छन्। उनले भने, “हामी यस प्रस्तावमा अर्थपूर्ण प्रतिक्रिया आशा गर्छौं। अब यो युद्ध अन्त्य गर्ने समय हो। शान्ति रोज्ने समय आएको छ।”
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने र अमेरिकी विशेष दूत सर्जियो गोरबीच दिल्लीमा भेटवार्ता भएको छ। लामिछाने पाँच दिने भ्रमणका क्रममा दिल्लीमा रहेका छन् र यस क्रममा उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी लगायतका उच्च नेताहरूसँग भेटघाट गरेका छन्।
२१ जेठ, काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति लामिछाने र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका दक्षिण तथा मध्य एसियाली विशेष दूत सर्जियो गोरबीच बिहीबार साँझ दिल्लीमा भेटवार्ता भएको हो। लामिछाने गत १८ गते नयाँ दिल्ली गएका थिए र भारतीय जनता पार्टीको निमन्त्रणामा थुप्रै राजनीतिक भेटघाट गरिसकेका छन्।
उनी प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, गृहमन्त्री अमित शाह, विदेशमन्त्री एस जयशंकर, बीजेपीका नेताहरू लगायतसँग भेटघाट गरिसकेका छन्। आज दिनभर पार्टी प्रवास कमिटीले आयोजना गरेको कार्यक्रममा सहभागी भएका लामिछानेले साँझ गोरसँग भेटवार्ता गरेका हुन्। सर्जियो गोर भारतका लागि अमेरिकी राजदूत पनि हुन् र उनले यसअघि गत वैशाखमा नेपाल आएर सभापति लामिछाने लगायतका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका नेताहरूसँग भेटवार्ता गरिसकेका छन्।
नेपालका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल आफ्नो पहिलो औपचारिक भारत भ्रमणका क्रममा दिल्ली पुग्दा त्यहाँका पूर्व नेपाली राजदूतहरूले दुवै पक्षबीच विश्वासको वातावरण बनाउने सुझाव दिएका छन्। यसै साता सत्तारूढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेसँगको भेटमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले दुई देशबीचका मुद्दाहरूमा स्पष्ट सूची र समयसीमा बनाएर काम गरिने जानकारी दिएको छ।
परराष्ट्र मन्त्रालयले शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म हुने तीनदिने भारत भ्रमणको कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको छ। भ्रमणका क्रममा खनालले भारतका विदेशमन्त्री एस जयशङ्करसँग औपचारिक भेटवार्ता गर्नेछन्। दुवै पक्ष बीच व्यापार, लगानी, कनेक्टिभिटी, ऊर्जा र जनस्तरका सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यले छलफल हुने परराष्ट्र मन्त्रालयको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
पूर्वराजदूत दीपकुमार उपाध्यायले जलस्रोत र ऊर्जासम्बन्धी मुद्दामा स्पष्टता ल्याउन छलफल जरूरी रहेको बताएका छन्। उनले भने, “पानीको व्यवस्थापनका लागि भारत र नेपाल दुवैलाई स्वीकार्य हुने तेस्रो पक्षको मध्यस्थता र विशेषज्ञतामा डीपीआर बनाई पानीको उपयोग गर्नुपर्छ।” पूर्वराजदूत नीलाम्बर आचार्यले भारतले उठाएका प्रश्नहरूलाई शङ्काको दृष्टिले हेर्न नहुने बताए।
दीपकुमार उपाध्यायले सीमा विवादमा राजनीतिक संवादको महत्वलाई जोड दिए। उनले भने, “यदि वार्ता भयो भने म त्यसलाई सफलता मान्छु। वार्ता नगरेर कुनै पनि पक्षले उपलब्धि हासिल गरेको छैन।” यसरी नेपालले भारतसँगको सम्बन्धलाई अझ विश्वासपूर्ण बनाउन वातावरण तयार पार्नुपर्ने बताएका छन्।
भारतले आगामी आयरल्यान्ड र इंग्ल्यान्ड भ्रमणका लागि श्रेयस अय्यरलाई टी–२० टोलीको नयाँ कप्तान बनाउने तयारी गरेको छ। आईपीएलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका १५ वर्षीय ब्याट्सम्यान वैभव सूर्यवंशी पहिलोपटक भारतीय राष्ट्रिय टोलीमा छनोट हुन सक्ने चर्चा भइरहेको छ। विश्वकप विजेता कप्तान सूर्यकुमार यादव टोलीबाट बाहिरिन सक्ने सम्भावना छ र भारतले जुन २६ देखि आयरल्यान्डसँग टी–२० शृंखला खेल्ने तयारी गरेको छ।
२२ जेठ, काठमाडौं। भारतले आगामी आयरल्यान्ड र इंग्ल्यान्ड भ्रमणका लागि टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय टोलीको कप्तानी परिवर्तन गर्ने तयारी गरेको छ। भारतीय समाचार संस्था क्रिकइन्फोका अनुसार श्रेयस अय्यर टी–२०आई टोलीका नयाँ कप्तान बन्ने सम्भावना छ भने १५ वर्षीय ब्याट्सम्यान वैभव सूर्यवंशी पहिलो पटक राष्ट्रिय टोलीमा समावेश हुन सक्ने चर्चा चलिरहेको छ। भारतले सन् २०२८ को लस एन्जलस ओलम्पिक्स र अस्ट्रेलिया-न्युजिल्यान्डमा हुने २०२८ को टी–२० विश्वकपलाई लक्षित गर्दै टोली निर्माण प्रक्रिया अगाडि बढाएको हो।
टी–२० विश्वकप २०२६ जितेपछि यो भारतको पहिलो टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय श्रृंखला हुनेछ। विश्वकप उपाधि जिताएका कप्तान सूर्यकुमार यादव भने टोलीबाट बाहिरिन सक्ने सम्भावना देखिएको छ। ३५ वर्षीय सूर्यकुमारले विश्वकपमा ९ इनिङ्समा २४२ रन बनाएका थिए भने आईपीएल २०२६ मा १३ खेलबाट २७० रन मात्र जोड्न सकेका थिए। अय्यरले पछिल्ला वर्षहरूमा कप्तान र ब्याट्सम्यान दुवै भूमिकामा प्रभावशाली प्रदर्शन गरेका छन्।
उनले २०२४ मा कोलकाता नाइट राइडर्सलाई आईपीएल उपाधि दिलाएका थिए भने दिल्ली क्यापिटल्स र पन्जाब किङ्सलाई पनि फाइनलसम्म पुर्याएका थिए। सन् २०२५ मा पन्जाबमा अनुबन्ध भएर कप्तान चुनिएका श्रेयसले सो सिजनमै टोलीलाई फाइनलमा पुर्याएका थिए। सो सिजन सुरुवाती ७ खेलमा अपराजित रहँदा पनि प्लेअफमा पुग्न सकेनन्। उनले आईपीएल २०२५ मा ६०४ रन बनाएका थिए भने आईपीएल २०२६ मा १६९ को नजिक स्ट्राइकरेटमा ४९८ रन जोडेका थिए। सबैभन्दा बढी चर्चा १५ वर्षीय सूर्यवंशीको सम्भावित चयनलाई लिएर भइरहेको छ। उनले आईपीएल २०२६ मा २३७.३० को विस्फोटक स्ट्राइकरेटमा ७७६ रन बनाएर सनसनी मच्चाएका थिए। टोलीमा परेमा उनी सचिन तेन्दुलकरपछि भारतको पुरुष राष्ट्रिय टोलीमा छनोट हुने सबैभन्दा कम उमेरका खेलाडी बन्नेछन्। राष्ट्रिय टोलीमा सामेल हुनु अगाडि सूर्यवंशीले श्रीलङ्कामा हुने त्रिकोणात्मक श्रृंखलामा भारत ‘ए’ टोलीबाट खेल्ने कार्यक्रम छ, जहाँ अफगानिस्तान पनि सहभागी हुनेछ। भारतले जुन २६ र २८ मा बेलफास्टमा आयरल्यान्डसँग दुई टी–२० खेल खेल्नेछ। त्यसपछि जुलाई १ देखि ११ सम्म इंग्ल्यान्डविरुद्ध पाँच खेलको टी–२० शृंखला खेल्ने तालिका छ।
अजिरकोट गाउँपालिका अंतर्गत पर्ने नागेपोखरी क्षेत्रलाई समेट्दै बुद्ध हिमाल हिमालचुली ग्रेट लेक्स सर्किट ट्रेल विकासका लागि विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन तयार गर्दै काम अगाडि बढाइएको छ। डिभिजन वन कार्यालय गोरखाले सिमसार क्षेत्र र पर्यटन प्रवर्द्धन कार्यक्रम अन्तर्गत नागेपोखरी संरक्षण तथा पूर्वाधार निर्माणका योजनाहरू अघि सारेको छ। अजिरकोट स्थित गोरखाको यस धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलमा आवास सुविधा नभएको कारण पर्यटकहरूलाई एकै दिन फर्किनुपर्ने बाध्यता रहेको छ। २१ जेठ, गोरखा।
अजिरकोट गाउँपालिकाको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य नागेपोखरी हो। समुद्र सतहबाट करिब ३२०० मिटर उचाइमा रहेको यो स्थान पर्यटकहरूको प्रमुख आकर्षणको केन्द्र बन्दै गएको छ। पालिकाका अनुसार यहाँ आन्तरिक पर्यटकहरूको घनत्व बढी छ। भच्चेकको सिरानडाँडाबाट करिब पाँच घण्टाको पैदल यात्रा पश्चात् यहाँ पुगिन्छ। यस ठाउँबाट प्राकृतिक रमणीय दृश्यका साथै बुद्ध हिमाल र गणेश हिमाललाई नजिकबाट अवलोकन गर्न सकिन्छ। यहाँ रातो, सेतो, गुलाबी र निलो गरी चार प्रकारका गुराँस फूल्नेछन्।
‘धेरैजसो ट्रेकिङ र हाइकिङका लागि यहाँ आउँछन्,’ पालिका अध्यक्ष दिपक देवकोटाले बताए, ‘कतिपय धार्मिक कर्महरूको लागि यहाँ आउनेहरूको संख्या पनि उल्लेख्य छ।’ उनले थपे, यो पोखरीको पृथक धार्मिक मान्यता र विश्वास छ। कैलाश पर्वतको गोप्य ओडारमा अमृतमय विष धारण गर्ने दुर्लभ नागदेवबाट वर्षा भएको अमृतजलले यो पोखरी बनेको भन्ने धार्मिक आस्था यहाँ पाइन्छ।
‘कैलाश पर्वतको गोप्य ओडारमा अमृतमय विष धारण गर्ने दुर्लभ नागहरू बस्छन्। तिनको विषले वरपरका वनस्पतिहरूमा प्रभाव पार्दछ जसले गर्दा हिमाली भेगमा अनौठो जडीबुटीको भण्डार रहन्छ। त्यही नागदेवबाट वर्षा भएको अमृतजलले यही पोखरी बनेको हो भनेर जनविश्वास छ,’ उनले बताए। यहाँ आवासका लागि कुनै होटल वा लज छैन। बस्न चाहनेहरूले आवश्यक खाद्यान्नदेखि आफ्ना बासस्थानका सामग्रीहरू आफूसँगै लैजानुपर्छ।
पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि पालिकाले विभिन्न योजना कार्यान्वयन गरिरहेको अध्यक्ष देवकोटाले जानकारी दिएका छन्। बुद्ध हिमाल हिमालचुली ग्रेट लेक्स सर्किट ट्रेलको रूपमा यस मार्गलाई विकास गर्ने योजना अघि बढाइएको छ। ‘यो ट्रेल रुविनालाबाट सुरु भएर दुधपोखरी, दोर्दी हुँदै मर्स्याङदीसम्म पुगेर सम्पूर्ण हुन्छ। पर्यटन बोर्डसँग समन्वय गरी यसको डीपीआर तयार गरी कार्य अगाडि बढाइएको छ,’ उनले भने। ऐतिहासिक र धार्मिक महत्व बोकेको यस पोखरीको संरक्षणका लागि डिभिजन वन कार्यालयले केही कार्यक्रम अघि सारेको छ।
पोखरी संरक्षणका लागि ढुङ्गाको गारो लगाउने र सरसफाइ गर्ने योजना सञ्चालनमा रहेको कार्यालय प्रमुख मदन मोहन शाण्डिल्यले जानकारी दिए। सिमसार क्षेत्र र पर्यापर्यटन प्रवर्द्धन कार्यक्रमअन्तर्गत उक्त कार्यक्रम रूपमा सञ्चालन गरिएको र नयाँ फुट ट्रेल, बस्ती क्षेत्र लगायत पूर्वाधार निर्माण गर्ने योजना रहेको उनले बताए।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले आफ्नो पार्टीका वरिष्ठ नेता वालेन्द्र शाह ‘बालेन’ नेतृत्वको सरकार पाँच वर्षको लागि गठन भएको पुनः दोहोर्याइरहेका छन्, तर लामिछानेको भारत भ्रमणपछि किन सरकारको भविष्यप्रति प्रश्न उठ्न थालेको छ? भारतका लागि नेपालका पूर्वराजदूत तथा राजनीतिशास्त्री प्राध्यापक लोकराज बराललाई भारतमा लामिछानेलाई गरिएको स्वागत “अभूतपूर्व” लागिरहेको छ। उनले भने, “तर बाहिर प्रदर्शन गरेर जसरी स्वागत गरियो, त्यो वास्तवमै अभूतपूर्व हो। अन्य नेताहरूलाई पनि स्वागत गरिन्थ्यो तर यसरी यस किसिमको पहिलोपटक देखियो।”
भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र उच्च अधिकारीहरूले लामिछानेसँग महत्त्वपूर्ण वार्ता गरेका छन्। मोदीले भनेका छन्, “लामिछानेसँग भेट्न पाउँदा मलाई अत्यन्तै खुशी लागेको छ।” उनले थपे, “एक साझा र समृद्ध भविष्यका लागि मिलेर काम गर्ने उहाँको चाहनालाई म स्वागत गर्दछु र पूर्ण रूपमा सहमत छु।”
लामिछानेको भ्रमणलाई प्रधानमन्त्री बालेनको ‘कूटनीतिक कडाइ’सँग जोडेर हेरिएको छ। यस कारण दिल्लीमा नेपाली नेताको स्वागत गर्दा आफ्नै दलको सरकारको भविष्य प्रति शंका व्यक्त भएको पाइन्छ। भारतका लागि नेपालका अन्य दुई पूर्वराजदूत दीपकुमार उपाध्याय र नीलाम्बर आचार्यले लामिछानेको भ्रमणलाई लिएर सरकारले आशंका गर्नुपर्ने अवस्था नरहेको भन्छन्। आचार्यले लामिछानेको भ्रमणमा राजदूतावासमार्फत् सरकारले नै सहयोग गरेको बताउँछन्।
प्राध्यापक बरालले लामिछानेको भ्रमणले बालेन सरकारका लागि संवादको अवसर प्रदान गरेको ठान्छन्। उनले भने, “अर्थ व्याख्या विभिन्न किसिमले हुन सक्छन्, तर लामिछानेले आफ्नो पार्टी गठन गरी दुई पटक चुनाव जित्नुभएको पनि हो।”
लामिछाने फर्कने दिन परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालको भारत भ्रमण तय भएको सन्दर्भ दिँदै बरालले भारतीय विदेशसचिवको भ्रमण पनि हुनसक्ने अनुमान गरेका छन्। द्विपक्षीय राजनीति र कूटनीतिक संवादमा वृद्धि भएमा रास्वपाको सरकारले प्राथमिकता दिएका विषयहरूमा भारतसँगको छलफल तीव्र हुने विश्वास भारतका लागि नेपालका पूर्वराजदूत शङ्कर शर्माको छ।
जलवायु परिवर्तन र रासायनिक विषादीको अत्यधिक प्रयोगले नेपालमा माटोको गुणस्तर झर्दै गएको छ। नेपालमा प्रवेश गरेका ३० भन्दा बढी मिचाहा वनस्पतिहरूले कृषि क्षेत्रमा वार्षिक ३ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको नोक्सानी गरिरहेको अनुमान छ। सल्यानको सामुदायिक वनमा १४ हेक्टर जमिन वनमारा फाँडेर पाँच हेक्टरभन्दा बढी क्षेत्रमा जडीबुटी खेती सुरु गरिएको छ। विश्व वातावरण दिवसले वातावरण संरक्षण, प्राकृतिक स्रोतहरूको दिगो उपयोग र पृथ्वीको भविष्यप्रति सचेत बनाउने मौका प्रदान गर्छ।
आजको वातावरणीय चुनौतीहरूमा जलवायु परिवर्तन, रासायनिक विषादीको बढ्दो प्रयोग, माटोको गुणस्तर ह्रास र मिचाहा वनस्पतिको फैलावट प्रमुख छन्। यी समस्याहरू एकअर्कासँग गहिरो सम्बन्धित छन्। नेपाल कृषि प्रधान देश भए पनि पछिल्ला दशकहरूमा कृषिमा धेरै परिवर्तन आएका छन्। उत्पादन बढाउन रासायनिक मल र विषादीको अधिक प्रयोग भएको छ। जलवायु परिवर्तनले मौसमी चक्र असन्तुलित बनाएको छ, जसले माटोको स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पारिरहेको छ।
मिचाहा वनस्पति भनेको आफ्नो प्राकृतिक क्षेत्रभन्दा बाहिर फैलने प्रजातिहरू हुन् जसले स्थानीय वनस्पति र पारिस्थितिक प्रणालीलाई हानि पु¥याउँछन्। नेपालमा ३० भन्दा बढी मिचाहा वनस्पति भित्रिएका छन् जसमा कालो तथा सेतो वनमारा, कनिके वा पाती झार (पार्थेनियम), माइकानिया, वन फाँडा वा काँडे वनमारा (लान्टाना), जलकुम्भी प्रमुख छन्। जलवायु परिवर्तनले मिचाहा वनस्पतिहरूलाई फैलिन सजिलो बनाएको छ।
विषादीको अत्यधिक प्रयोगले अप्रत्यक्ष रूपमा मिचाहा वनस्पतिको प्रकोपलाई बढावा दिन सक्छ। विषादीको प्रयोगले स्थानीय वनस्पति र सूक्ष्मजीवलाई कमजोर बनाउँदा मिचाहा वनस्पतिको फैलावट बढाउने अवसर मिल्छ। यदि आजैबाट माटो संरक्षण, जिम्मेवार विषादी प्रयोग, जैविक खेती प्रवर्द्धन र मिचाहा वनस्पति व्यवस्थापनमा ध्यान नदिइए भने भविष्यका पुस्ता गम्भीर वातावरणीय संकट भोग्नुपर्नेछ।
प्रहरीले सचिव कृष्णहरि पुष्करलाई नियन्त्रणमा लिएर केही समय सोधपुछ गरी रिहा गरेको छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयको आदेशअनुसार उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले उनलाई सोधपुछ गरेको हो। मुद्दा चलाउने कुनै आधार नपाएपछि उनलाई पुनः रिहा गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। २१ जेठ, काठमाडौं।
प्रहरीले सचिव कृष्णहरि पुष्करसँग व्यापक रुपमा सोधपुछ गरेको छ। उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय, टेकूबाट खटिएको टोलीले बिहीबार उनलाई केही समय नियन्त्रणमा लिएर केरकार गरेको गृह मन्त्रालय स्रोतले जनाएको छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयको आदेशअनुसार उनलाई नियन्त्रणमा लिईएको हो। तर, उनीमाथि कुन विषयमा सोधपुछ गरिएको हो भन्ने कुरा अहिले प्रहरीले सार्वजनिक गरेको छैन। कुनै मुद्दा चलाउन पर्याप्त आधार नदेखिएपछि उनलाई सोधपुछ गरी रिहा गरिएको स्रोतले जनाएको छ। ‘माथि प्रत्यक्ष आदेश थियो। केही विषयमा उनलाई सोधपुछ गर्नुपर्ने भएकाले नियन्त्रणमा लिईएको थियो, केरकार गरेर छोडिएको छ,’ स्रोतले भने।
२२ जेठ, काठमाडौं। नेपाल राष्ट्र बैंकले आज (शुक्रबार) का लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर निर्धारण गरेको छ। राष्ट्र बैंकका अनुसार अमेरिकी डलरको खरिददर १५२ रुपैयाँ ९६ पैसा र बिक्रीदर १५३ रुपैयाँ ५६ पैसा निर्धारण गरिएको छ। यस्तै, युरोपियन युरोको खरिददर १७८ रुपैयाँ ०५ पैसा र बिक्रीदर १७८ रुपैयाँ ७४ पैसा, युके पाउण्ड स्ट्रलिङको खरिददर २०५ रुपैयाँ ८५ पैसा र बिक्रीदर २०६ रुपैयाँ ६५ पैसा, स्वीस फ्रयाङ्कको खरिददर १९४ रुपैयाँ २० पैसा र बिक्रीदर १९४ रुपैयाँ ९६ पैसा कायम गरिएको छ।
अष्ट्रेलियन डलरको खरिददर १०९ रुपैयाँ २६ पैसा र बिक्रीदर १०९ रुपैयाँ ६९ पैसा, क्यानेडियन डलरको खरिददर ११० रुपैयाँ १० पैसा र बिक्रीदर ११० रुपैयाँ ५३ पैसा, सिङ्गापुर डलरको खरिददर ११९ रुपैयाँ २४ पैसा र बिक्रीदर ११९ रुपैयाँ ७१ पैसा तोकिएको छ। जापानी येन १० को खरिददर ९ रुपैयाँ ५७ पैसा र बिक्रीदर ९ रुपैयाँ ६१ पैसा, चिनियाँ युआनको खरिददर २२ रुपैयाँ ५८ पैसा र बिक्रीदर २२ रुपैयाँ ६७ पैसा, साउदी अरेबियन रियालको खरिददर ४० रुपैयाँ ७४ पैसा र बिक्रीदर ४० रुपैयाँ ९० पैसा, कतारी रियालको खरिददर ४१ रुपैयाँ ९५ पैसा र बिक्रीदर ४२ रुपैयाँ १२ पैसा कायम भएको छ।
केन्द्रीय बैंकका अनुसार थाइ भाटको खरिददर ४ रुपैयाँ ६९ पैसा र बिक्रीदर ४ रुपैयाँ ७१ पैसा, युएई दिरामको खरिददर ४१ रुपैयाँ ६५ पैसा र बिक्रीदर ४१ रुपैयाँ ८१ पैसा, मलेसियन रिङ्गेटको खरिददर ३८ रुपैयाँ १२ पैसा र बिक्रीदर ३८ रुपैयाँ २७ पैसा, साउथ कोरियन वन १०० को खरिददर ९ रुपैयाँ ९८ पैसा र बिक्रीदर १० रुपैयाँ ०२ पैसा, स्वीडिस क्रोनरको खरिददर १६ रुपैयाँ ३८ पैसा र बिक्रीदर १६ रुपैयाँ ४५ पैसा र डेनिस क्रोनरको खरिददर २३ रुपैयाँ ८२ पैसा र बिक्रीदर २३ रुपैयाँ ९२ पैसा तोकिएको छ।
राष्ट्र बैंकले हङकङ डलरको खरिददर १९ रुपैयाँ ५२ पैसा र बिक्रीदर १९ रुपैयाँ ६२ पैसा, कुवेती दिनारको खरिददर ४९८ रुपैयाँ ३२ पैसा र बिक्रीदर ५०० रुपैयाँ २८ पैसा, बहराइन दिनारको खरिददर ४०५ रुपैयाँ ६५ पैसा र बिक्रीदर ४०७ रुपैयाँ २४ पैसा, ओमनी रियालको खरिददर ३९७ रुपैयाँ २९ पैसा र बिक्रीदर ३९८ रुपैयाँ ८५ पैसा रहेको छ। भारतीय रुपैयाँ १०० को खरिददर १६० रुपैयाँ र बिक्रीदर १६० रुपैयाँ १५ पैसा तोकेको छ। राष्ट्र बैंकले यो विनिमय दरलाई आवश्यकतानुसार जुनसुकै समयमा संशोधन गर्न सकिने जनाएको छ। वाणिज्य बैंकहरूले तोक्ने विनिमय दर भने फरक हुनसक्ने र अद्यावधिक विनिमय दर केन्द्रीय बैंकको वेबसाइटमा उपलब्ध हुने जनाइएको छ।
२१ जेठ, सर्लाही। सर्लाहीको बलरा नगरपालिका–६ मिर्जापुरमा ट्याक्टरको ठक्करले ५ वर्षीया बालिकाको मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा स्थानीय अर्जुन साहकी छोरी अंकिताकुमारी साह रहेको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय सर्लाहीका प्रवक्ता तथा डीएसपी वेदप्रसाद गौतमका अनुसार बिहीबार दिउँसो १२ बजे गडहियाबाट मिर्जापुरतर्फ जाँदै गरेको ना.४ त. ८८३४ नम्बरको ट्याक्टरले अंकितालाई ठक्कर दिएको थियो। उनी त्यो समयमा विद्यालयबाट घर फर्किंदै थिइन्। दुर्घटनापछि उनी घटनास्थलमै मृत्यु भएकी छन्। ट्याक्टर चालक, बलरा नगरपालिका–६ का १८ वर्षीय कृष्णकुमार साह भने दुर्घटनापछि फरार रहेका छन्। प्रहरीले उनको खोजी गरिरहेको जनाएको छ।
वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले बजार अनुगमनका क्रममा ६ वटा व्यावसायिक फर्महरूलाई कुल ३ लाख २६ हजार रुपैयाँ जरिवाना गरेको छ। म्याद नाघेका खाद्य सामग्री बिक्रीका लागि राखिएको पाइएको कारण भृकुटीमण्डपस्थित काठमाडौं फनपार्कलाई सबैभन्दा बढी २ लाख ५ हजार रुपैयाँ जरिवाना गरिएको छ।
अनुगमनमा उपभोक्ताको हितविपरीत काम गर्ने ती फर्महरूलाई उपभोक्ता संरक्षण ऐन २०७५ अनुसार कारबाही गरिएको हो। विभागका सूचना अधिकारी निर्माणकुमार कार्कीले फनपार्कमा ठूलो मात्रामा म्याद नाघेका खाद्यवस्तु बिक्री भइरहेको जानकारी दिएका छन्।
नयाँ बानेश्वरस्थित रेडोलेन्स नेपाललाई ५० हजार र इलाभेन इलाभेन ग्रुपलाई ५१ हजार रुपैयाँ जरिवाना गरिएको छ। यसका साथै काठमाडौं पञ्चकुमारीस्थित पूर्वेली सेकुवा कर्नरले उपभोक्तालाई बिल नदिई कारोबार गरेको फेला परेपछि १० हजार रुपैयाँ जरिवाना गरिएको छ। चाबहिलको मोबडिल्ज र बुद्धनगरको गणेश मोटर बाइक वर्कसपलाई जनही ५ हजार रुपैयाँ जरिवाना गरिएको छ।
२१ जेठ, चितवन । गैंडाकोटस्थित अक्सफोर्ड कलेजको बसले दिएको ठक्करका कारण भरतपुरमा एक साइकलयात्रीको मृत्यु भएको छ। चितवन जिल्ला प्रहरी कार्यालयका अनुसार बिहीबार दिउँसो भरतपुर महानगरपालिका–१६ विजयनगर चोकमा कलेजको ना १ क ७४९४ नम्बरको बसले साइकल चढिरहेका भरतपुर–१७ का ७० वर्षीय सुकराम चौधरीलाई ठक्कर दिएको थियो। ठक्करबाट उनी त्यही घटनास्थलमै घाइते भई मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ।
स्थानीयले बस चालक मादक पदार्थ सेवन गरेर बस चलाएको आरोप लगाएका छन्। आफन्तहरूले घटनास्थलबाट शव उठाउन सकेका छैनन् भने आक्रोशित स्थानीयहरूले बस तोडफोड गरेका छन्। केही वर्षअघिदेखि नै कलेजको उक्त बसले टिकौली जंगल क्षेत्रका सातवटा सवारीसाधनमा ठक्कर दिँदा २० जना घाइते भएका थिए र सो बस चालकले गाँजा सेवन गरेको पुष्टि भएको थियो।
वैदेशिक रोजगार विभागले म्यानपावर व्यवसायीलाई श्रमिकका पुराना उजुरी तथा निवेदनहरू चाँडै समाधान गर्ने निर्देश दिएको छ। उजुरी नसल्झाउने र अटेर गर्ने संस्थाहरूलाई वैदेशिक रोजगार ऐन २०६४ अनुसार कानुनी कारबाही गरिने चेतावनी विभागले दिएको छ। विभागले विगतका मिलापत्र तथा सम्झौताहरू अनुरूप दायित्व पुरा नगर्ने इजाजतपत्र प्राप्त संस्थालाई कारबाही गरिने जनाएको छ। २१ जेठ, काठमाडौं।
वैदेशिक रोजगार विभागले म्यानपावर व्यवसायी विरुद्ध परेका पुराना उजुरी तथा निवेदनहरू छिटो समाधान गर्न निर्देशन जारी गरेको छ। श्रम स्वीकृति लिएर विदेश गएको, विभिन्न समस्यामा परेका वा विदेशबाट फर्किएका श्रमिकहरूले दर्ता गराएका उजुरी र निवेदनहरू चाँडै टुंग्याउन सम्बन्धित म्यानपावर व्यवसायीलाई विभागले निर्देशन दिएको हो। विभागले एक सूचना जारी गर्दै राहत तथा उद्धार शाखामा दर्ता भएका उजुरी/निवेदन र वैदेशिक रोजगारीसँग सम्बन्धित कानुनी व्यवस्थाअनुसार हकविपरित गतिविधिबारे प्राप्त गुनासाहरू फर्छ्योट गर्ने जिम्मेवारी म्यानपावर व्यवसायीलाई नै भएको जनाएको छ।
विभागमा दर्ता भएका उजुरी तथा निवेदनलाई न्यायोचित रूपमा सम्बोधन गरी पीडित श्रमिकका समस्या समाधान गर्न सम्बन्धित म्यानपावर कम्पनीलाई पटक–पटक पत्राचार, सम्पर्क र निर्देशन दिइए पनि अद्यापि सन्तोषजनक समाधान नभएको पाइएको छ। श्रमिकको हितलाई ध्यानमा राख्दै विभागले विचाराधीन सबै उजुरी तथा निवेदन अनिवार्य रूपमा फर्छ्योट गर्न सम्बन्धित संस्थालाई आग्रह गरेको छ। साथै, उजुरी फर्छ्योट नगर्ने र अटेर गर्ने संस्थाहरूविरुद्ध वैदेशिक रोजगार ऐन २०६४ को दफा ३६ र ५७ अनुसार कानुनी कारबाही अघि बढाइने चेतावनी पनि दिएको छ।
विभागले कानुनी दायित्व पुरा गरेर श्रमिकका समस्याहरू समाधान गर्न सबै इजाजतपत्र प्राप्त संस्थालाई सक्रिय हुन अनुरोध गरेको छ। दफा ३६ अनुसार रोजगारदाता संस्थाले सम्झौतामा तोकिएबमोजिम सर्तहरू पुरा नगरेका खण्डमा कामदार वा तिनका प्रतिनिधिले प्रमाणसहित विभागमा उजुरी गर्न पाउने व्यवस्था रहेको उल्लेख गरिएको छ। त्यस्ता उजुरीमा आवश्यक अनुसन्धान गरेर वैदेशिक रोजगारी जान जाँदै गरेको सम्पूर्ण खर्चको क्षतिपूर्ति म्यानपावरबाट गराउने व्यवस्था गरिएको छ। दफा ५७ अन्तर्गत इजाजतपत्रधारी कुनै गल्ती गरेमा त्यस गल्ती गर्ने पदाधिकारी वा कर्मचारीको पहिचान भएमा तिनको दोष प्रमाणित गरी सजाय गरिने र पहिचान नभएमा फर्म, कम्पनी वा संस्था प्रमुखलाई सजाय गरिने प्रावधान छ। विभागले विगतमा श्रमिकसँग मिलापत्र गरी सम्झौता गरेको भए पनि समस्या समाधान नगरेका विरुद्ध कारबाही गरिने चेतावनी दिएको छ।
ललितपुर जिल्ला अदालतले आपराधिक लाभ र सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दामा टिकटकर तुल्सा अधिकारीलाई थुनामा पठाउने आदेश दिएको छ। रेडकर्नर नोटिसका आधारमा थाइल्याण्डमा पक्राउ परेकी अधिकारीलाई प्रहरीले १८ जेठमा नेपाल ल्याएको थियो। अधिकारीमाथि ब्ल्याकमेलमार्फत २१ करोड १२ लाख रुपैयाँ बराबरको सम्पत्ति शुद्धीकरण गरेको आरोप लगाइएको छ।
अदालतको आदेश अनुसार, न्यायाधीश टेकनाथ गौतमको इजलासले उनलाई थुनामा राख्न आदेश दिएको हो। उजुरी दिने कुमार चिमोरियाका अनुसार, २०७५ सालमा उनको अधिकारीसँग चिनजान भएको थियो। चिमोरियाले अधिकारीलाई महेन्द्रा शोरुमकी कर्मचारीको रूपमा विश्वास जितेर साढे चार लाख रुपैयाँ आर्थिक फाइदा लिएको दाबी गरेका छन्।
प्रहरीले अधिकारीको कम्पनी र त्यहाँको कारोबारमाथि अनुसन्धान गरेको थियो। अधिकारीले तुल्सा कलेक्सन नामक कम्पनी चलाउँदै आएकी थिइन् र करिब चार लाख २७ हजार तलब पाएकी थिइन्। तर, बैंक खाताबाट मात्र करीव चार लाखको कारोबार देखिएको छ। अधिकारीको व्यक्तिगत खाताबाट १५ करोड रुपैयाँको कारोबार भएको भेटिएको छ।
अदालतमा बयान दिँदा अधिकारीले चिमोरियाले खरिद गरेको पसल पछि आफैंले फिर्ता लगाएको बताएकी छन्। जिल्ला अदालतले पेश भएका प्रमाण, बैंक खाता र कारोबारका आधारमा अधिकारीलाई ‘दोषी नभएको भन्न मिल्दैन’ भन्दै फैसला गरेको हो। यस निर्णयअनुसार उनलाई थुनामा राख्न आदेश जारी गरिएको छ। अधिकारीले यो आदेशविरुद्ध पाटन उच्च अदालतमा निवेदन दिन सक्नेछिन्।
